Bai 60 Dinh luat bao toan nang luong Ly 9

Sinh ra lùc ®Èy lµm vËt kh¸c chuyÓn ®éng.. T¸ch chuyÓn ®éng.[r]

BÀI 60

ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN

NĂNG LƯỢNG

Câu 1: Ta nhận biết trực tiếp đ ợc một vật có nhiệt nhiệt năng khi vật đó có khả năng nào?

A Làm tăng thể tích các vật khác

B Làm nóng các vật khác

C Sinh ra lực đẩy làm vật khác chuyển động

D Nổi đ ợc trên mặt n ớc

Câu 2: Trong các dụng cụ tiêu thụ điện năng, điện năng đ ợc biến

đổi thành dạng năng l ợng nào để có thể sử dụng trực tiếp ? Cho

ví dụ

Trả lời Câu 2: Điện năng biến đổi thành nhiệt năng Ví dụ nh bàn

là, nồi cơm điện…

1 Biến đổi thế năng thành động

năng và ng ợc lại Hao hụt cơ

năng

2

A

C

B

a Thí nghiệm

Bố trí thí nghiệm nh hình bên

Thả viên bi lăn từ độ cao h1 Quan

sát CĐ của viên bi, đánh dấu vị trí

của viên bi khi lên đến độ cao B

có độ cao lớn nhất h2 ở bên phải

C1 Hãy chỉ rõ thế năng và động

năng của viên bi đã biến đổi nh

thế nào khi viên bi CĐ từ A đến C

rồi từ C đến B

TLC1 Từ A đến C thế năng biến

đổi thành động năng

Từ C đến B động năng biến đổi thành thế năng

I Sự chuyển hoá Năng l ợng trong các hiện t ợng cơ, nhiệt, điện

h1 h

2

A

C

B

C2 So sánh thế năng ban đầu mà ta cung

cấp cho viên bi ở vị trí A và thế năng

viên bi có ở điểm B.

TLC2 Thế năng viên bi ở A lớn hơn thế

năng viên bi ở điểm B.

C3 Thiết bị TN trên có thể làm cho viên

bi có thêm nhiều năng l ợng thế năng mà

ta cung cấp cho nó ban đầu không?

Trong quá trình viên bi viên bi CĐ, ngoài

cơ năng ra còn có năng l ợng mới nào

xuất hiện không?

TLC3 Viên bi không thể có thêm nhiều năng l ợng hơn thế năng mà ta đã cung cấp cho nó lúc ban đầu Ngoài cơ năng ra còn có nhiệt năng xuất hiện do ma sát.

1 Biến đổi thế năng thành động năng

và ng ợc lại Hao hụt cơ năng

Đọc phần SGK

Hiệu suất <1 (tức là H< 100%)

I Sự chuyển hoá Năng l ợng trong các hiện t ợng cơ, nhiệt, điện

1 Biến đổi thế năng thành động

năng và ng ợc lại Hao hụt cơ

năng

a Thí nghiệm

Trong các hiện t ợng tự nhiên, th

ờng có sự biến đổi giữa thế năng

và động năng, cơ năng luôn luôn

giảm Phần cơ năng hao hụt đi đã

chuyển hoá thành nhiệt năng

b Kết luận 1

* Nếu cơ năng của vật tăng lên so với ban đầu thì phần tăng thêm là do năng l ợng khác chuyển hoá thành

* Ngay sau đây các em sẽ xem chuyển động của viên bi (mô phỏng chuyển động trên) d ới dạng:

“Chuyển động chậm Tách chuyển

động L u ảnh” để ta dễ quan sát và

quan sát đ ợc chi tiết hơn

1 Biến đổi thế năng thành động năng và ng ợc lại Hao hụt cơ năng

Thí nghiệm mô phỏng

h1

h2 A

C

B

h3

1: Xuống dốc 0.8 s 2: Lên dốc 2s 3: Xuống dốc 1s 4: Lên dốc 2.2 s

I Sự chuyển hoá Năng l ợng trong các hiện t ợng cơ, nhiệt, điện

2 Biến đổi cơ năng thành điện năng và ng ợc lại Hao hụt cơ năng

h1

h2

1 Biến đổi thế năng thành động năng và ng ợc lại Hao hụt cơ năng

QS hiện t ợng xảy ra với MPĐ, ĐCĐ và quả nặng B khi ta thả quả nặng A chuyển động

từ trên xuống d ới.

2 Biến đổi cơ năng thành điện năng và ng ợc lại Hao hụt cơ năng

1 Biến đổi thế năng thành động năng và ng ợc lại Hao hụt cơ năng

C4 Hãy chỉ ra trong TN này,

năng l ợng đã biến đổi từ

dạng nào sang dạng nào qua

mỗi bộ phận

TLC4 Trong máy phát điện: Cơ năng biến đổi thành điện năng

Trong động cơ điện: Điện năng biến đổi thành cơ năng

I Sự chuyển hoá Năng l ợng trong các hiện t ợng cơ, nhiệt, điện

2 Biến đổi cơ năng thành điện năng và ng ợc lại Hao hụt cơ năng

1 Biến đổi thế năng thành động năng và ng ợc lại Hao hụt cơ năng

C5 So sánh thế

năng ban đầu

cung cấp cho

quả nặng A và

thế năng mà

quả nặng B thu

đ ợc khi lên đến

vị trí cao nhất

Vì sao có sự

hao hụt thế

năng này?

TLC5 Thế năng ban đầu của quả nặng A lớn hơn thế năng mà quả nặng B thu đ ợc

Khi quả nặng A rơi xuống, chỉ có một phần thế năng biến thành điện năng, còn một phần biến thành

động năng của chính quả nặng Khi dòng điện làm cho động cơ điện quay, kéo quả nặng B lên thì chỉ có một phần điện năng biến thành cơ năng, còn một phần biến thành điện năng làm nóng dây dẫn Do những hao phí trên nên thế năng mà quả nặng B thu đ

ợc nhỏ hơn thế năng của quả nặng B

2 Biến đổi cơ năng thành điện năng và ng ợc lại Hao hụt cơ năng

1 Biến đổi thế năng thành động năng và ng ợc lại Hao hụt cơ năng

Kết luận 2

Trong động cơ điện phần lớn điện năng chuyển hoá thành cơ năng

Trong các máy phát điện phần lớn cơ năng chuyển hoá thành điện năng

Phần năng l ợng hữu ích thu đ ợc cuối cùng bao giờ cũng nhỏ hơn phần năng l ợng ban đầu cung cấp cho máy

Phần năng l ợng hao hụt đi đã biến đổi thành dạng năng l ợng khác

I Sù chuyÓn ho¸ N¨ng l îng trong c¸c hiÖn t îng c¬, nhiÖt, ®iÖn

Ii §Þnh luËt b¶o toµn N¨ng l îng

N¨ng l îng kh«ng tù sinh ra hoÆc tù mÊt ®i mµ chØ chuyÓn ho¸ tõ d¹ng nµy sang d¹ng kh¸c, hoÆc truyÒn tõ vËt nµy

C6 Hãy giải

thích vì sao

không chế

tạo đ ợc động

cơ vĩnh cửu

TLC6 Động cơ vĩnh cửu không thể hoạt động đ ợc vì trái với định luật bảo toàn năng l ợng Động cơ hoạt động đ ợc

là có cơ năng Cơ năng không thể tự sinh ra Muốn có cơ năng này bắt buộc phải cung cấp cho máy một năng l ợng ban đầu (dùng năng l ợng của n ớc hay đốt than, củi, dầu…) Ta hãy xem hình ảnh năng l ợng của:

Iii Vận dụng

C7 Hình d ới vẽ một bếp

đun củi cải tiến Hãy

giải thích vì sao dùng

loại bếp này lại tiết

kiệm đ ợc củi đun hơn là

dùng kiềng ba chân ở

hình bên

TLC7 Nhiệt năng của bếp cung cấp một phần làm nóng n ớc, phần còn lại truyền cho môi tr ờng xung quanh theo định luật bảo toàn năng l ợng Bếp cải tiến có vách cách nhiệt, giữ cho nhiệt năng ít bị truyền ra ngoài, tận dụng đ ợc nhiệt năng để đun sôi hai nồi n ớc

§Þnh luËt b¶o toµn n¨ng l îng:

N¨ng l îng kh«ng tù sinh ra hoÆc tù mÊt ®i mµ chØ chuyÓn ho¸ tõ d¹ng nµy sang d¹ng kh¸c, hoÆc truyÒn tõ vËt nµy sang vËt kh¸c.

-Lµm bµi tËp 60 SBT

trang 67