Việc vận dụng kiến thức liên môn với môn Toán học, Hóa học, Sinh học, Địa lý, Công nghệ,... kiến thức đời sống và ứng dụng Công nghệ thông tin làm cho hiệu quả của bài học Sinh học được nâng cao, nhằm giúp các bạn hiểu hơn về vấn đề này, mời các bạn cùng tham khảo nội dung bài viết dự thi Cuộc thi vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn dành cho học sinh trung học dưới đây.
Trang 1
Phßng GD-§T huyÖn Vò th Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt nam Trêng THCS chu văn An §éc lËp - Tù do - H¹nh phóc
=======
BÀI VIẾT DỰ THI
“CUỘC THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ
GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC”.
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ Chu Văn An
Địa chỉ: Xã Tự Tân - huyện Vũ Thư- tỉnh Thái Bình Điện thoại: 0363618089
Email: C2chuvananvuthu@gmail.com
Họ và tên học sinh:Ðặng Thị Khánh Huyền-Lớp 9B;
Bùi Hải Anh-Lớp 9B;
Ðặng Thu Hà- Lớp 9B
Năm học 2014-2015
Trang 21 Tên tình huống
“Xen canh-giải pháp tuyệt vời cho người nông dân”
2 Mục tiêu giải quyết tình huống
Việc vận dụng kiến thức liên môn với môn Toán học, Hóa học, Sinh học, Địa
lý, Công nghệ , kiến thức đời sống và ứng dụng Công nghệ thông tin làm cho hiệu quả của bài học Sinh họcnói riêng, môn học Sinh học nói chung được nâng cao biết vận dụng kiến thức được học vào thực tiễn sản xuất ở gia đình và địa phương Đồng thời nâng cao được ý thức bảo vệ môi trường, tuyên truyền để mọi người có ý thức trong việc bảo vệ môi trường vì bảo vệ môi trường không phải là việc của một cá nhân, địa phương hay một quốc gia mà là nhận thức và tình cảm của mọi ngườiDựa vào điều kiện tự nhiên ở địa phương cùng với những kiến thức ở địa phương để áp dụng trồng xen canh hòe với đinh lăng trong nông nghiệp, để giúp người nông dân tận dụng những khoảng đất trống giữa các cây trồng chính, nâng cao năng suất, chất lượng đạt cũng tốt hơn và tăng thu nhập cho người nông dân
Trang 33 Tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết tình huống
Áp dụng những môn học khác nhau để giải quyết tình huống trên:
- Về mặt Toán học:
+ Tiến hành chia ruộng trồng thành từng luống có chiều rộng 3m, chiều cao 0.4m và để rãnh rộng 0.3m
+ Đo khoảng cách giữa các cây hòe (cách nhau khoảng 6m), trồng thêm Đinh lăng ở giữa các cây hòe
- Về mặt Sinh-Hoá học:
Dựa vào từng thời điểm phát triển của cây mà kịp thời chăm bón hợp lí cho từng loại cây
- Về mặt Công nghệ:
+ Để trồng xen canh đạt hiệu quả cao thì trước khi xuống giống nên gom và thiêu huỷ cây bị bệnh của vụ trước
+ Thường xuyên kiểm tra vườn cây, chỉ phun thuốc trừ sâu khi dịch tới gây hại, tránh lạm dụng thuốc ảnh hưởng tới chất lượng cây trồng
+ Rãnh nước đảm bảo tưới tiêu cho cây kịp thời sinh trưởng và phát triển
4 Giải pháp giải quyết tình huống
Để giải quyết tình huống trên chúng em đã thành lập một nhóm gồm 3 bạn, đó là: Bạn Ðặng Thị Khánh Huyền-Lớp 9B; bạn Bùi Hải Anh-Lớp 9B; Ðặng Thu Hà- Lớp 9B
Vận dụng kiến thức của các môn :
Toán học , sinh học , Công nghệ, hóa học để giải quyết tình huống
Khoảng thời gian từ khi trồng đến khi hòe ra hoa khá dài khoảng 36 tháng và khoảng cách giữa các gốc cây khá xa nên việc trồng xen canh cây đinh lăng sẽ phù hợp
5 Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống
1 Kỹ thuật trồng Hòe cho năng suất cao:
Trang 4a, Chọn giống Hòe: Tại Thái Bình có giống Hòe nếp và Hòe tẻ; Hòe nếp có năng suất cao hơn, các hoa trên cùng một bông nở đồng đều hơn, mật độ hoa dầy hơn vì vậy bà con nên chọn giống Hòe nếp
b, Chọn cây hòe:
- Cây Hòe gieo từ hạt: Ưu điểm cây có tuổi thọ dài, thời gian khai thác lâu Nhược điểm: thời gian ra hoa sau khi trồng từ 3-4 năm trở lên Hoa Hòe là cây tự thụ phấn,
tỷ lệ giao phấn thấp Vì vậy cần chọn bông hoa to để giống lấy hạt đem gieo Hạt đã già, lấy hạt gieo trong cát ẩm khoảng 20 - 30 ngày là cây nẩy mầm, tiếp tục ươm cây con trong bầu đến khi cây cao từ 60 - 70 cm là đem trồng
- Cây Hòe ghép: có tuổi thọ dài, thời gian khai thác lâu, trồng từ 2 năm trở lên là cho thu hoạch Lấy những mắt ghép từ cây có hoa to, ghép sang cây con trồng từ hạt Thời gian ghép: Mùa Xuân từ tháng 2 - 4, mùa Thu từ tháng 8 - 9 Ghép hòe bằng cách ghép mắt nhỏ có gỗ thì tỷ lệ sống cao hơn
- Cây Hòe chiết: cây cho ra hoa nhanh hơn, sau khi trồng 1 năm là cho thu hoạch Nhược điểm là tuổi thọ của cây thấp, nếu chăm sóc tốt chỉ thu hoạch từ 4 - 6 năm là cây cỗi
c, Mật độ trồng:
Thời vụ trồng: Vụ Xuân trồng tháng 2, vụ Thu trồng vào tháng 8-9
Nếu hòe trồng từ hạt hoặc trồng từ cây ghép, mật độ trồng từ 3,5-4,0 x 3,5-4,0 m Một sào trồng từ 22 - 30 cây Nếu hòe trồng từ cây chiết mật độ trồng từ 2,5-3,0 x 2,5-3,0 m Một sào trồng từ 40 - 60 cây
d, Chăm sóc:
- Phân bón: Hòe là cây họ đậu nên có khả năng tự cố định đạm tự do để sử dụng Tuy nhiên để nâng cao năng suất, nhanh cho thu hoạch chúng ta phải bón phân cho cây hòe Lượng phân bón cho hòe như sau:
Trang 5+ Thời kỳ cây con (4 năm sau khi trồng) bón 0,2 - 0,8 kg đạm + 0,3 - 0,8 kg lân + 0,5
- 0,4 kg kali trong 1 năm/1 hốc Nguyên tắc bón phân là khi cây còn nhỏ bón ít, khi lớn bón nhiều Chia lượng phân trên ra 3 - 4 lần bón Chỉ bón phân khi đất đủ ẩm Nếu sử dụng phân NPK sử dụng các loại phân có hàm lượng đạm cao như 20:10:10; 16:12:8
+ Thời kỳ thu hoạch (sau khi trồng được 4 năm): bón 0,5 - 1 kg đạm + 0,3 - 0,5 kg lân + 0,5 - 1 kg kali Cây càng to bón càng nhiều Nếu sử dụng phân NPK sử dụng các loại có hàm lượng Kali cao như 13:13:13; 14:14:14; 15:15:15 Ưu tiên phân có hàm lượng TE vì Bo và Zn là hai yếu tố làm tăng sự ra hoa
Thời gian bón: Vụ Xuân bón vào tháng 2 để đón lộc Xuân; vụ Hè từ tháng 4-5 để đón lộc hè là lộc cho hoa, vì vậy lượng phân vụ Xuân và vụ hè bón 30 - 40% Vụ thu tháng 10 bón lượng phân còn lại để nuôi sức cho cây qua vụ đông kết hợp tỉa cành tạo tán làm cho cây có dáng phù hợp
Có thể bón thêm phân chuồng từ 10 - 15 kg/hốc hoặc tưới nước rửa chuồng chăn nuôi hàng ngày
- Tỉa cành, tạo tán:
Khi cây cao 1,2 - 1,5 m, tiến hành bấm ngọn cho cây ra nhánh, Giữ lại từ 4-5 cành, sau đó tiếp tục bấm ngọn cành để tạo cành cấp 2 Cứ làm như vậy đến khi có bộ khung tán phân bố đều là được
Bấm lộc xuân vào cuối tháng 3: Vì Hòe là cây ra hoa đầu cành nên càng nhiều ngọn, cây càng có năng suất cao Tiến hành bấm lộc Xuân và bón phân vụ hè để đón lộc hè
là lộc cho thu hoạch
Tỉa cành vào cuối vụ thu hoạch làm cho bộ khung tán gọn gàng, tỉa cành sâu, cành nhỏ kết hợp bón phân vụ thu để phát triển lộc đông và lấy sức để cây qua đông
e, Thu hoạch:
Khi thu hoạch chọn ngày nắng ráo thì phơi hòe được nắng sẽ thơm hơn, có màu đẹp hơn Khi bẻ cành hoa chỉ nên bẻ hết phần cành hoa mà không bẻ sâu vào cành cấp thấp Như vậy hòe nhanh ra hoa trở lại hơn
Trang 7Kỹ thuật trồng cây đinh lăng
Trang 81.Kỹ thuật nhân giống:
Đinh lăng thường được nhân giống bằng những hom bánh tẻ
Để hom giống đảm bảo chất lượng cần lấy hom ở những cây mẹ đạt tiêu chuẩn nên chọn những cây mẹ có tuổi từ 6 – 8 tuổi
Khi chặt hom cần chặt dứt khoát, sát gốc và chặt vát Chiều dài của hom giống khoảng 20 – 25cm
Nên cắt hom vào những ngày râm mát để tránh hom bị mất nước
Hôm sau khi được cắt cần chuyển ngay về khu vực giâm hom Khu giâm hom nên chọn những nơi khô ráo, thoát nước tốt và có gian che để tránh nắng, tránh gió, và hạn chế mưa
Có thể ươm hom giống vào cát hoặc bầu đât, cấy hom một góc so với mặt luống 45độ, hom cách hom 5-7cm
Sau khi ươm 20 – 25 ngày , hom ra rễ và có 3-4 lá thật có thể mang hom tra trồng
2 Kỹ thuật trồng:
a Đất đai và thời vụ trồng:
- Có thể trồng trên nhiều chân đất, trừ chân đất phèn, mặn không trồng được
Tốt nhất nên trồng trên đất nhiều mùn và thoát nước tốt
-Có thể trồng được quanh năm nhưng nên trồng tốt nhất và đầu mùa mưa : Vụ Xuân
từ tháng 2 – tháng 4, Vụ Thu từ tháng 7 – tháng 8 âm lịch
b Cách trồng và mật độ trồng:
Đinh lăng có thể trồng chuyên canh hoặc xen canh:
+ Trồng chuyên canh thì mật độ 6.000 – 10.000 cây/ha
2000 gốc đinh lăng
+ Nên làm đất trước khi trồng 15 – 20 ngày
+ Lên luống cao 15- 20 cm rộng 1-1,2m
+ Bón lót phân chuồng: 1,5 -2kg phân chuồng hoai mục Cho phân chuồng xuống trước sau đó cho đất xuống trộn đều và vun đất lèn chặt lấp hố lại Nên vun hố thành hình mâm xôi
+ Sau khi hố được lấp từ 7 – 10 ngày thì tiến hành trồng cây Nên chọn những ngày
có thời tiết râm mát, có mưa nhỏ
+ Cách trồng:
Trang 9Dùng cốc đào một lỗ ở giữa hố trồng Cho cây giống vào giữa lỗ đào và lấp đất lại, lèn chặt Sau khi trồng cần tưới nước ngay
3 Kỹ thuật chăm sóc.
+ Tỉa cành:
Từ năm 2 trở đi cần tỉa bớt là và cành mỗi năm 2 lần vào tháng 4 và tháng 9
Mỗi gốc chỉ để 1- 2 cành to để tập trung dinh dưỡng nuôi cành chính và củ đinh lăng + Bón thúc:
Vào năm 1 bón thúc NPK tỉ lệ: 5.3.13 với lượng bón 1 tấn/ha bón vào tháng 6 – tháng 7
Năm thứ 2 và thứ 3 bón 1 tấn NPK trộn với 1 tấn phân vi sinh/ha , bón vào tháng 3(trước khi cây ra hoa)
4 Thu hoạch:
Có thể thu hoạch quanh năm nhưng tốt nhất nên thu hoạch vào tháng11 – tháng12 dương lịch
Sau 2 – 3 năm trồng cây có thể thu hoạch Nhưng từ năm thứ 5 trở đi cây mới cho chất lượng tốt
Thu hoạch lá trước, đối với củ thì nên thu hoạch từng bên(thu hoạch bên phải trước, bên trái sau)
Vỏ rễ và vỏ thân có thể được sử dụng trong 2 năm còn lá trong 6 tháng
Trang 106 Ý nghĩa của việc giải quyết tình huống
Vận dụng một số điều học hỏi được và kiến thức liên môn đã học cùng với kinh nghiệm thực tế ở địa phương chúng em tin rằng việc xen canh cây hòe và cây đinh lăng trong vườn rất có ích trong nông nghiệp Với các cây trồng có thời gian sinh trưởng dài, khoảng cách, mật độ trồng thưa như hòe thì hình thức canh tác trồng xen cây ngắn ngày áp dụng là hợp lý và cần thiết Nhằm mục đích lấy ngắn nuôi dài, tận dụng tối đa quỹ đất trống, tăng nhiệu quả sản xuất trên đơn vị diện tích, đa dạng hoá sản phẩm của người dân, có thể trồng xen cây đậu xanh đề làm tăng độ phì nhiêu cho đất Mô hình này mang lại lợi nhuận cao giúp người nông dân có nguồn thu nhập thường xuyên để trang trải cuộc sống hằng ngày, thay vì chỉ trông chờ vào một loại cây, chúng ta không chỉ phát triển rộng mô hình này mà còn linh hoạt lựa chọn cây trồng phù hợp với nhu cầu thị trường để đạt hiệu quả cao Mong rằng qua đề tài này
có thể giúp người nông dân phần nào trong sản xuất