Nhằm giúp các bạn chuyên ngành Xã hội học có thêm tài liệu tham khảo, mời các bạn cùng tham khảo nội dung bài viết "Đắc Lắc qua mười năm thực hiện định canh định cư trong đồng bào các dân tộc của tỉnh" dưới đây. Nội dung bài viết giới thiệu đến các bạn vấn đề định canh định cư trong đồng bào các dân tộc của tỉnh Đắc Lắc.
Trang 1AKLAK
M I NGUYÊN
Phó bí th T nh y aklak
à m t t nh mi n núi, v i di n tích t nhiên 1.980.000 ha, trong đó đ t lâm nghi p g n 1.200.000 ha, đ t nông nghi p trên 400.000 ha, dân s sau ngày gi i phóng có 350.000
ng i, trong đó có trên 200.000 ng i là đ ng bào các dân t c thi u s v i g n 30 dân t c anh em c trú trên 400 buôn, thôn, thu c 90 xã, ph ng Riêng s đ ng bào n m trong di n v n đ ng
đ nh canh đ nh c là 197.102 ng i V i ph ng th c s n xu t r t l c h u, n n phá r ng làm r y là ph
bi n, trình đ s n xu t r t th p kém, c s v t ch t - k thu t không có gì, đ i s ng r t khó kh n, n n
đói th ng x y ra tri n miên trong đ ng b dân t c…
L
Sau ngày mi n Nam hoàn toàn gi i phóng, hòa v i khí th chung c a c n c, v i các ch tr ng, chính sách c a Trung ng, c n c vào đ c thù c a t nh v chính tr , kinh t , xã h i và an ninh qu c phòng ng b và chính quy n tính đã s m đ ra ch tr ng ti n hành cu c v n đ ng đ nh canh đ nh
c trong đ ng bào các dân t c c a t nh, nh m t ng b c xóa b s cách bi t khác nhau trên nhi u m t,
gi a mi n núi và mi n xuôi, gi a đ ng bào kinh và đ ng bào các dân t c, s m đ a đ ng bào các dân
t c anh em cùng đi lên ch ngh a xã h i bình đ ng, m no và h nh phúc
V i nhi m v và m c tiêu cao c y, qua các Ngh quy t đ i h i t nh ng b l n th 8, 9 nh t là Ngh quy t 03/NQ-TW ngày càng xác đ nh rõ h n, sâu s c và toàn di n h n, tính ch t quy mô cu c
v n đ ng, xác đ nh rõ yêu c u, n i dung, hình th c, b c đi c a cu c v n đ ng, xác đ nh rõ cu c v n
đ ng đ nh canh đ nh c cho đ ng bào các dân t c là “cu c v n đ ng mang tính ch t toàn di n, sâu s c
và tri t đ , là s k t h p đ ng th i ba cu c cách m ng nông thôn mi n núi, là quá trình c i t o xây
d ng và phát tri n và là quá trình c ng c và hoàn thi n quan h s n xu t m i xã h i ch ngh a d i hai hình th c qu c doanh và t p th ”
D i ánh sáng các Ngh quy t y, m đ u cu c v n đ ng đ nh canh đ nh c b ng m ra “công
tr ng th công” khai hoang làm ru ng n c, làm th y l i, t p d c trâu bò cày kéo Buôn Gác, xã E Quang huy n Krôngpách vào tháng 3-1977 Sau đó phong trào lan r ng ra, m nh, h u h t các huy n,
xã, ph ng, đó đây đ u m ra nh ng công tr ng th công t ng t , t đó đ n nay phong trào phát tri n c chi u r ng l n chi u sâu và đã đ t đ c nh ng k t qu b c đ u trên các m t sau đây:
Trang 2AKLAK 69
Tính đ n h t n m 1984 đ khai hoang đ c 27.177 ha trong đó có 8.921 ha ru ng n c m t v và hai v So v i sau ngày gi i phóng ch a đ y 200 ha, xây d ng chính đ ng đ c 6.289 ha, tr ng cây công nghi p cà phê- 63 ha, làm đ c 55km đ ng cao thông nông thôn, xây d ng đ c 62 công trình
ti u th y nông có kh n ng t i 1.600 ha
V i tinh th n t l c t c ng, d a vào s c mình là chính k t h p v i kh u hi u Nhân dân và Nhà
n c cùng làm đã xây d ng các công trình phúc l i công c ng g m: 28 cái v i 5.74m2
tr ng h c c p
I + II; 19 cái v i 3.845m2 tr m xá; 12 tr s y ban v i trên 1.600m2 xây d ng; hai c a hàng mua bán 300m2, hai nhà m u giáo 250m2 và trên 100 đài truy n thanh xã và h p tác xã
i v i vi c đ nh c đ n nay đã chuy n và làm nhà dân theo quy ho ch m i theo h ng “nhà,
v n, chu ng, gi ng” đ c 18.322 h , đào đ c 4.032 gi ng và tr ng hàng tr m ngàn cây có giá tr
kinh t cao nh : Tiêu, cà phê vào v n c a t ng h gia đình Ngoài ra còn h tr mua phân, gi ng,
d ng c s n xu t nh cày, b a, xe c i ti n và tr c p đ i s ng, gi i quy t khó kh n v sinh ho t, mua
s m t li u tiêu dùng
ã đ a vào qu c doanh làm công nhân cho Nhà n c đ c 79 thôn, buôn, thu c 22 xã, ph ng, trên đ a bàn 9 huy n, th vào 23 nông – lâm tr ng v i 6.084 h , 3.412 kh u, 11.188 lao đ ng
Kinh phí Nhà n c h tr ch công tác đ nh canh đ nh c đ n h t n m 1984 là: 62.322419đ
Trong đó: Ch a tính ph n nhân dân t làm hàng ch c tri u đ ng và ph n kinh phí ngân sách t nh
h tr
- V n xây d ng c b n: 34.151.766đ
- V n xí nghi p: 28.170.653đ
Qua nh ng k t qu c th và các s li u trên đây, có th rút ra nh ng nét bi n đ i t ng quát khá quan tr ng trong s nghi p đ nh canh và đ nh c c a đ ng bào dân t c trong t nh, đó là:
- Vi c đ nh canh đ nh c c a đ ng bào ch ng nh ng ch là l i ích kinh t mà đã góp ph n quan
tr ng trong công tác gi gìn an ninh và qu c phòng c a t nh B i l có cánh đ ng đ nh canh, có nhà và
v n riêng cho t ng h thì vi c ng n ch n và h n ch s thâm nh p móc n i c a b n ph n đ ng Funrô
r t có hi u qu , vì lâu dài, do s ng n cách đ a hình t ng nhà, v n, ch ng s l n chi m c a đ ch trong
khu dân c r t thu n l i
- Qua vi c đ nh canh đ nh c đã c ng c và t ng c ng thêm lòng tin t ng trong cán b , đ ng viên và qu n chúng dân t c vào s lãnh d o c a ng, Nhà n c ta Cán b và Nhân dân ngày càng
th y rõ ch ng nh ng ng và Nhà n c ch có chính sách, có ch tr ng mà còn giành m t ph n ti n
v n, v t t đáng k trong lúc đ t n c đang còn g p nhi u khó kh n, đ giúp đ và t o đi u ki n cho
đ ng bào làm n sinh s ng ngày càng đ i m i, ti n b …
- Trng s nghi p đ nh canh đ nh c đã góp ph n thay đ i s suy ngh v phong t c t p quán c a
đ ng bào, góp ph n thay đ i cung cách làm n, b c đ u ng d ng nh ng ti n b khoa h c k thu t
vào s n xu t nh : trâu bò cày kéo dùng phân chu ng và phân vô c , gi ng m i, g t, đ p trong thu
ho ch
Trang 370 M I NGUYÊN
- ã góp ph n làm thay đ i và c uyên biên c c u cây tr ng, v t nuôi phù h p trên c s b trí l i
ph ng h ng s n xu t h p lý đ ng ru ng cmg nh b trí cây tr ng, v t nuôi có hi u qu kia t trong t ng h gia đình, t ng khu dân c nên đã t o th cho s n xu t phát tri n toàn đi n và đ i s ng ngày càng đ c nâng tao m t cách rõ r t
- ã làm chuy n bi n b c đ u trên nhi u đi m dân c , trên đ a bàn các huy n, th ; trong vi c n,
- t đó t ng b c làm thay đ i b m t nông thôn m i xã h i ch ngh a nh : nhà ngói, nha tôn ván, khang trang nh Buôn Bung (Hòa Hi p) E Tiêu, E Sin (E Ktus), Sapa Bu ác, Ch a, Chu D ng Nhi u n i đã có ti n nghi trong nhà nh : bàn, gh , gi ng, t và các công trình phúc l i công c ng
- Trong quá trình đ nh canh đ nh c đã t o ra b c đ u nh ng mô hình: nông - lâm k t h p P ng Rang, Qu ng S n, E Tiêu…, đã t o ra mô hình “công nhân hóa” l c l ng lao đ ng c a đ ng bào dân
t c vào làm công nhân trong các nông – lâm tr ng va xí nghi p qu c doanh c a Nhà n c, ch ng
nh ng l t t ng buôn, thôn, t ng lao đ ng mà đã thu hút g n t ng xã, h p tác xã, khu dân c vào đ n
v kinh t qu c doanh, t o ra u th chính tr r t to l n làm thay đ i c c u thành ph n giai c p trong
xã h i nông thôn mi n núi T o ra mô hình đ nh canh đ nh c k t h p quá trình c i t o xây d ng phát tri n và c ng c hoàn thi n quan h s n xu t m i xã h i ch ngh a nh h p tác xã Ch Da, h p tác xã Cu ng, Buôn Lung, Buôn Hinh, Sapa Bu ac t o ra mô hình “khu đ nh c m i” Chu ng,
E Ca, k Ph i E Tu, Ch K’Bua, Ch K’Ty
T đó đã t o ra u th kinh t v n phù h p tr ng cây có hi u qu kinh t (cà phê tiêu) theo h ng
v n + nhà + chu ng + gi ng, nh ng n i có đi u ki n đ a th , nhi u gia đình c a đ ng bào đã có
“ n cây + ao c ” t đó cu c s ng v t ch t và tinh th n có b c nâng lên rõ r t, n n đói kinh niên đã
đ c ch m d t, n n phá r ng làm r y đã đ c lo i tr , b m t nông thôn có s bi n đ i sâu s c
ó là nh ng k t qu , nh ng ti n b đ t đ c trong s nghi p đ nh canh đ nh c th i gian qua Song bên c nh nh ng k t qu , biên đ i y, c ng còn nh ng m t t n t i y u kém c n đ c ph n đ u
kh c ph c đ đ a s nghi p đ nh canh đ nh c ti n lên m nh m , v ng ch c h n n a, nh m đáp ng
đ c nh ng m c tiêu, lý t ng mô ng, Nhà n c và nhân dân ta t ng mong mu n Nh ng y u kém
và t n t i đó là:
- Tr c h t là s nh n th c t t ng trong t ng ngành, t ng c p, t ng ng i còn ch a sâu s c và
th u su t ý ngh a, m c đích, tính ch t cu c v n đ ng đ nh canh đ nh c là m t cu c v n đ ng t ng
h p, có tính chi n l c sâu s c c v chính tr , kinh t , xã h i và an ninh qu c phòng và là m t chính sách l n c a ng, Nhà n c đ i v i đ ng bào các dân t c nên t ng lúc ch a t p trung đúng m c s
ch đ o, lãnh đ o t o ra m t phong trào hành đ ng cách m ng c a qu n chúng sôi n i liên t c
- Vi c t n d ng ngu n v n, v t t c a Nhà đ c h tr , k t h p v i v n đ ng s c dân cùng làm
ch a th t đúng đ n nên còn có nh ng hi n t ng tham ô lãng phí, trong th c hi n tr l i ph c hóa, các công trình phúc l i không đ m b o ch t l ng, tr ng cây công nghi p không chú tr ng ch m sóc, t
t ng trông ch l i còn khá ph bi n giá tr công trình đ t
- Trong đ nh c , l p kinh t v n ch a th y ý ngh a là tác d ng to l n nhi u m t và nh m t o ra vùng chuyên canh, t o ra s thu nh p đáng k ngày càng v ng
Trang 4AKLAK 71
ch c, n đ nh cho đ ng bào nên ch a t o ra đ c th đ ng đ u trên đ a bàn t ng huy n, th , tùng c m dân c và s gây ra s lãng phí qu đ t r t l n trong cu c s ng đông bào nh ng n i này ch a th y s
bi n đ i rõ r t
- Ch a nh n ra b c đi c a cu c v n đ ng đ nh canh đ nh c tr c h t là gi i quy t v n, v đ nh canh nh canh ph i đi tr c m t b c và là s quy t đ nh cho đ nh c nhi u n i còn d n đ u ho c loay hoay vi c đ nh c , tách h làm nhà không chú tr ng đúng m c t o ra th đ nh canh v ng ch c,
ho c trong đ nh c thì chú tr ng các nhà không chú tr ng cái v n có hi u qu kinh t
- Trong cu c v n đ ng nhân dân vào các nông - lâm tr ng và đ n v kinh t qu c doanh, nhi u
n i ch a chú tr ng tính toán và cân đ i nhi u m t, nghiên c u các chính sách đ ng b nên đ a đ ng bào vào g p khó kh n lúng lúng trong vi c t ch c l i s n xu t,phân công và s d ng l c l ng lao
đ ng, ti p t c gi i quy t nh ng n i dung yêu c u c a cu c v n đ ng đ nh canh đ nh c cho đ ng bào Nên nh ng n i đó đ ng bào thi u an tâm, ph n kh i ho c b “cu c” ra ngoài làm n nh c
C n c vào nh ng k t qu và s bi n đ i trong cu c v n đ ng đ nh canh đ nh c th i gian qua và
nh ng m t còn y u kém, t n t i; ph ng h ng nhi m v và m c tiêu ph n đ u trong th i gian t i là
c n t p trung h n n a s c ch đ o, lãnh đ o c a m i ngành, m i c p, k t h p vi c phát đ ng phong trào qu n chúng r ng, m nh, liên t c, phát huy tinh th n t l c t c ng, d a vào s c mình là chính,
đ a ph ng, đ n v mình là chính, k t h p ch t ch ph ng châm “Nhân dân và Nhà n c cùng làm”
nh m thúc đ y s nghi p đ nh canh đ nh c s m hoàn thành và hoàn thành v ng ch c theo tinh th n Ngh quy t 03/TW là ph n đ u đ n h t n ng 1985 hoàn thành m t b c c b n s nghi p đ nh canh
đ nh c đ ng bào các dân t c c a t nh v i hai hình th c: qu c doanh và t p th C n ti p t c nghiên
c u các chính sách, tháo g nh ng v ng m c trong vi c đ a vào qu c doanh và ti p l c kiên trì v n
đ ng nh ng n i có đi u ki n, đ a m nh vào hình th c qu c doanh nh t là cao su, và phê và lâm nghi p c a Trung ng S đ nh canh khu v c t p th ti p t c c ng c và hoàn thi n Nh ng n i làm
ch đ o ch t ch kinh t v n nh m phát huy hi u qu kinh t thi t th c và k t h p đ nh canh đ nh c
v i c ng c hoàn thi n quan h s n xu t m i h p tác xã, thi đua s n xu t đ y m nh khai hoang ph c hóa, làm th y l i t o ra cánh đ ng đ nh c lúa n c, tr ng cây công nghi p, đ t b ng làm lâu n m nhi u v , ch m d t vi c phá r ng làm r y t o ra thu nh p ngày càng cao, n đ nh cu c s ng cho đ ng bào; ti p t c đ y m nh xây d ng thu nh p ngày càng cao, n đ nh cu c s ng cho đ ng bào; ti p t c
đ y m nh xây d ng các công trình phúc l i công c ng, t o ra th m nh khu dân theo quy ho ch nông thôn m i, kh n tr ng t o ra nh ng mô hình m i nông – lâm – công nghi p, lâm – nông – công nghi p, kinh t v n, khu dân c m i Ti p t c nh n nhanh nh ng mô hình đã có trên t ng đ a bàn huy n, th nh m thúc đ y s nghi p đ nh canh đ nh c , chóng hoàn thành và v ng ch c, đ m b o đ i
s ng v t ch t và tinh th n c a nhân dân ngày càng n đ nh và có b c đi lên ngày càng rõ nét h n
V i truy n th ng cách m ng t t đ p, v i tinh th n c n cù ch u khó, v i nh ng kinh nghi m và bài
h c quý báu trong s nghi p đ nh canh đ nh c v a qua Chúng ta nh t đ nh s hoàn thành th ng l i