Tập thơ văn của thiếu nhi viết về Bác Hồ - Tấm lòng chúng em: Phần 1

Tình cảm Bác Hồ dành cho thiếu nhi và thiếu nhi dành cho Bác là một tình cảm thiêng liêng, thắm thiết, gần gũi. Chính vì thiêng liêng và cũng gần gũi như vậy nên các em thiếu nhi thường viết thư cho Bác. Làm được điều gì tốt, các em cũng viết thư, khoe với Bác Hồ. Thậm chí có em bị bố mẹ mắng oan, cũng lại viết thư mách Bác.Ở Bảo tàng Hồ Chí Minh, có rất nhiều bức thư như thế. Tài liệu Tấm lòng chúng em là tập hợp những tác phẩm của các em thiếu nhi viết về Bác. Tập Tài liệu này ra đời lần đầu tiên ở Nhà xuất bản Kim Đồng, cách đây đã gần nửa thế kỷ. Tài liệu gồm 2 phần, mời bạn đọc cùng tham khảo phần 1 sau đây.

DC.036077

Tám íờng chúng em

(Tập thơ văn của thiếu nhi

viết về Bác Hồ)

I n ỉ ầ n t h ứ 4

NHÀ XUẤT BẢN KIM ĐÓNG

Vẽ bìa và minh họa: HẢI NAM Trình bày bìa: PHẠM QUÓC CƯỜNG

LỜI MỞ SÁCH

T rầ n Đ ã n g K hoa

Chủ (ịch H ồ Chí M inh /à m ột đề tài lớn trong văn học nghệ thuật Dã có nhiều tác phẩm viế ĩ về Người, ở trong nước cũng như trên th ế giới, bao gồm tất cả các ĩh ể loại: Thơ, tiểu thuyết, ca khúc, kịch, hội họa, diêu khắc, diện ảnh, bút ký, hồi ký Trong dỏ, có không ít tác phẩm dá đi vào cỏ i bấỉ tử, củng như cuộc d ờ i và sự nghiệp của Người.

D ối với thiếu nhi (s, Bác H ồ như m ột ông Tiên, lại vô cùng gần g ù i và thân thiếỉ Vì thế, làm dược diều gì tốt, các em củng viết ihư, khoe với Bác Hồ Thậm chí có em bị b ổ mẹ mắng oan, củng lại viết thư mách Bác.

ở Bảo tàng H ồ Chí M inh, có rất nhiều bức thư như thế.

Cuốn sách mà các em đcìng có trong (ay dãy, là

”tấm lòng chúng e m ” d ố i với Hác Hồ Cuốn sách íập hỢp những tác phẩm ri/a rác em thiếu nhi viết về Bác Tập sách này ra d ờ i lần dầu tiên ở Nhà xuất bản Kim Đồng, cách đáy đã gần nửa th ế kỷ.

Tôi vẫn còn nhớ ấn tượng khi lần đầu dược d ọ c TẤM LÒNG C H Ủ N C EM.

Dó là m ột b u ổ i chiều cuối đông năm 1964 Khi

ấy, tôi đang còn là m ột cậu học trò lớp một Không biẽì (lo phép lạ nào dó mà tình cờ tô i có được cuốn sách này Cuốn sách cuốn hút tô i rất mãnh liệt, đặc

b iệt là đ ộ i ngủ tác giả Các bạn dều là thiếu nhi, cùng trang lứa với minh, mà sao viết hay thế, viết xúc dộng thế.

Các bạn viết dược thì chắc mình củng viết được Tôi nghĩ thế Và ít lâu sau, tô i bắt đầu bập bẹ những cáu thơ đầu tiên trong d ờ i minh Đ ố i với riêng tôi, TÁM LÒ N C C H Ú N G EM ìà cuốn sách thiêng Nó là khởi nguồn cho quãng dời văn học của tôi Không có cuốn sách này, chắc chắn sẽ không có thơ tôi.

Bây giờ, sau gần nửa th ế kỷ, cuốn sách m ột lần nữa âược in lại, nhân kỷ niệm 120 năm ngày sinh Bác Hồ Tất nhiên, trong những lần tái bẳn sau này, bên cạnh những tác phẩm xưa, cùng với những bức (ranh mình họa thời ấy, nhà xuất bản còn b ổ sung thêm những tác phẩm của thiếu n h i thuộc các th ế

hệ sau, dặc b iệ t là những sáng (ác của các em sau khi Bác qua dời Có lê củng vì thế, mà th ế hệ sau, những nhà thơ nhí: cẩm Thơ, Nguyễn H ồng Kiên, Châu La Việt, Trần Đáng Khoa dã dược ngồi

"chung ch iế u " với các bậc tiền b ố i nhi.

H y vọng cuốn sách này sẽ trở thành người bạn

đường chăn thành của các em Tấỉ nhiên, bây giờ,

ở m ột thời dại khác, trong m ột tâm th ế khác, với các

em chắc củng sẽ có những cảm giá c khác khi tiếp

xúc với "3ỉih b ạ n" đến từ th ế kỷ trước này Còn tôi, gặp lậi c ố nhân, tôi như trở lại thời thơ ấu M ộ ĩ thoáng se lạnh chiều dông Tấm áo bạc chằng chịỉ những mảnh vá và nhoe nhoét mực xanh, mực tím Tiếng bom rùng phía thành p h ố xa Căn hầm trú ẩn ngập nước sau trận mưa trái mùa Những ĩiếng khóc trong veo và b u ố ĩ n h ó i của các bạn thiếu nhi trên quảng trường Bs Đình ngập nước mắt trong ngày cả nước dcìu thương tiễn Bác di

Cả m ột kho kỷ niệm vừ^ thức dậy Tôi rất cảm dộng khi dọc cuốn sách Dọc cả những gì ở dằng

sau cuốn sách Bởi thê\ d ố i với lôi, cuốn sách nàỵ

vẫn rất thiêng liêng.

Vcì biết cíáu đấy, ở một ngôi làng xa heo hút nào

dó, ịại có một <^nh bạn nhỏ nào dó, cũng lại bãng khuânq cím án/i vì cuốn sách này Rồi những Ccìu thơ, những trang văn xuất thần vụt hiện Dấy /à

nhữiií^ áng v^n mà dến Ccí trong m ơ lô i củng không dám CÌO ước.

Cuộc sống vốn rấĩ (ốt dẹp, nên nhiều (7/ềư kỳ diệu vẫn luôn xảy ra Diều ấy cho chủng dức tin

cả n ic m vui được phấp phỏng chờ dợi cỏ phải thế không các eniỉ'

Hà Nội 15 - 3 - 2010

T.Đ.K

5

%

CÔNG CfN BÁC Hồ

Đoàn ỉhị Yến (Phụ Dụĩ, ĩhài Bình)

THÍẾU NHI Hồ NỘÍ NHỚ Bác é

CMộí thiếu niên Hở Nội)

A nh có n h ớ không ngày độc lập

N hớ nhà h á t lớn, nhớ Ba Đình?

Em còn nhớ m ãi hồ xanh biếc

N hớ cây bách tán giữa vườn xinh

CHÁU LÀ EM BÉ PHƯƠNG Xtì

Nguyễn Bó Dộu (ĩhiếu sinh quán thòi ki kháng chiến chống Pháp)

Bác H ồ ơi!

Cháu là em bé phương xa

Theo anh vệ quốc xa nhà từ lâu.

Cháu qua sông Đu ống, sông cầu,

Phủ Thông, Đèo Khách, A n Châu,

Lũng Vài Qua bao vực thẳm n ú i dài

Giúp anh vệ quốc đánh loài thực dân.

12

Cháu là ứìiếu sừửì quân

Nhân ngày sừứi nhật Bác

Có vài lời chất phác

Kữứi chúc Bác sống lâu

Không bao giờ bạc đầu

Đê lái ứìuỵền chiến ứìắng.

13

NHỚ Bác CH Au TRÔNG Rtì Bốc

íMộí thiếu niên miền Nam)

Đêm nay trăng sáng đầy trời,

Trung tiìu nhớ Bác cháu ngồi cháu trông

N goài kia m iền Bắc trống rung

Bác ơi, cháu nhớ Bác nhiều.

M iền Nam nhớ Bác sớm chiều trông ra.

1956

14

Đời ĐỜ! NHỚ ƠN Bác

Vừ M ế Dinh (Học sinh Hò Giong)

Bác H ồ ơi!

Cháu là em bé người Mèo,

Bao đời quê cháu đói nghèo đắng cay

Chúng cháu g h i tạc vào lòng:

M ột ngày xuân đẹp, nắng hồng nương ngô

về đây cái chữ Bác Hồ,

C hữ ỵêu, chữ quý, cháu chờ từ lâu.

Đêm naỵ ở tận rừng sâu

N hìn về Hà Nội, cháu cầu cháu mong: ước sao m ộ t sáng m ai hồng

ước sao gặp Bác giữa lòng Thủ đô.

Chúng cháu m uôn m iệng cùng hô:

"Bác H ồ của cháu, Bắc H ồ m uôn năm!"

18

ỉrồn Đông Khoo (Học sinh Hái D m g )

Nhà em treo ảnh Bác H ồ

Bên trên là m ộ t lá cờ đỏ tươi.

N gày ngày Bác m ủn m iệng cười,

Bác rứììn chúng cháu vui chơi trong nhà.

N goài sân có m ây con gà,

N goài vườn có m ấy quả na chứi rồi.

19

Em nghe n h ư Bác dạy lời:

Cháu ơi đừng có ch ơi bời đâu xa

Trổng rau, quét b êp, đuổi gà,

Thấy tàu bay Mỹ n h ớ ra hầm ngồi.

Bác lo bao việc trên đời,

N gày ngày Bác vẩn mừn cười với em.

1966

20

Về chiếc cầu sắt bắc trên những m ái nhà

Xe lửa và ô tô đ i không g ã y

Về nước hồ Gươm xanh như m ộ t mảnh trời

N gọc Hoàng đánh rơi xuống đấy

Sáng nay đài bỗng đưa tin

Giặc M ỹ ném bom Hà Nội

Tiếng loa vang từ m ái ngói

Từ bờ tre, từ ao cá m è

Từ bờ vùng m ới đắp.

Tiếng loa dậy lên từ đất

Tiếng loa dội xuống từ trời

- Giặc M ỹ ném bom Hà N ộ i rồi

Hà N ội có Bác H ồ đang ở!

Mẹ em nâu cơm d ụ i lửa

Bô'em họ trâu giữa đường càỵ Các cô các thầy

Ngừng giảng bài giữa lớp

Bạn Tình, bạn Nho, bạn Lập Bạn nào m ắt cũng đỏ hoe

22

Bé Giang ngồi ở đầu hè

Cũng thôi đánh chuyền đánh chắt

Tiếng loa dậy lên từ đất

Tiếng loa dội xuống từ trời

- Giặc M ỹ ném bom Hà N ội rồi

- Đả đảo giặc M ỹ xâm lược!

Nhà sau ngõ trước

N gười người kéo ra đồng

K hông gian trôi trên m ũ i súng

ĐấT TRỜÍ SáNC LắM HÔM NtìY

ĩỉổn Đông Khoo

Bác ơi! Cháu đến đâỵ rồi,

Ba Đình phượng đỏ, m ộ t trời tiếng ve Cháu nghe Hà N ộí vào hè,

H ồ Gươm nước biếc, bôn bề hoa tươi.

Sang năm Bác tám mươi rồi,

Bác ơi! Bác thây trong người khỏe không? Hằng ngày chúng cháu rất m ong

Bác vui, Bác khỏe là lòng cháu vui.

25

Bác lo nghĩ suốt m ột đời,

Đ ể cho chúng cháu vui chơi từng ngày Đất trời sáng lắm hôm nay,

Cháu nhìn m ái ngói, bóng câỵ, bồi hồi

Bác ơi! Cháu đến đây rồi,

Xanh trên nhà Bắc vẫn trời mùa thu

1969

27

EM cặp Bác Hồ

Trổn Đỡng Khoũ

Có ai se sẽ ngồi xuốhg đầu giường

Đưa bàn taỵ m át n h ư kem sữa

Xoa lên trán em đang bốc lửa

Vuốt lên m ắt em đang b ị mờ.

Bác cho em nhiều quà

Và khen, dạo n à y em béo khỏe

Hơn ngày xưa nhiều.

Bác đi!

Bác đ i rồi!

Em bỗng òa lên khóc

Tỉnh dậy thây ướt đầm m ái tóc

N hìn xem Bác có đâu đây

Chỉ tíìây đầỵ trời đèn sáng mưa bay

Người người lặng im đ i viếng Bác.

Bóng đèn rưng rưng nước mắt

Đúng Tồi!

Bệnh viện em vừa truy điệu Bác chiều nay

N hưng Bác chỉ yên nghỉ ban ngày

Chứ ban đêm là Bác rời lừứi cữu

ỤỒ E M M ơ ước

Cẩm ĩhơ (Học sinh Hò Nội)

Lâu lắm rồi

Em được m ẹ cho đi h ội nghị

H ội nghị toàn các m ẹ

Rất ít đàn ông.

Tự nhiên thây xôn xao trong phòng

Chú công an bảo em: "Trật tự!"

Ô Bác^ Bác đến đó

Chòm râu trắng (chú T ố Hữu k ể ti-ong thơ)

Đi ửìeo Bác có m ột cô

A cồ! Cô M ười Lý!

31

Em nhảy cuống lên trong h ộ i nghị

Em quên cả chú công an

Bác đứng trên cao mà em thây rất gần

Vì em ờ trong con ngươỉ cứa Bác.

Lớn lên p h ả i n h ư cô M ười

Vào Nam đánh giặc

Đ ể Bác H ồ y ê u ửìế, d ắt đ i chơi.

1969

32

Chị Hồng khóc vì

dỗ em quá vụng về

Đ ể m ẹ đ i làm chậm jnười lăm phút.

33

Nhưng chưa bao g iờ tất cả chúng em

đều khóc, Nước m ắt chảy không kịp lau,

Vừa khóc vừa bảo nhau:

"Giá chúng nùnh được ngủ m ộ t giấc

N gủ không cần ăn bánh, đ i chơi,

Đ ể Bác H ồ sống m ãi đời đời".

3 4

Bác có THấULÒNC TRẺ THƠ

Nguyễn Hồng Kiên (Học sinh Nom Định)

Sáng qua cháu ngỡ nằm m ê

Giật mình tỉnh giâc thoáng nghe tin đài:

"Bác Hồ m ệt đã ít ngày "

Ô i chao, sao cháu chẳng hay biết gì!

Ngước nhìn ảnh Bắc treo kia

Vẩn đôi m ắt sáng, có g ì khác đâu.

Chao ôi, Bác ốm ứìật sao?

Không, không, cháu chả kh i nào từĩ đâu.

35

(6ỦÍ mẹ kính yêu) Nguyễn Hồng Kiên

„ Ị

ề

0 ; % '

Trăng rằm sáng lắm m ẹ ơi

N hìn trăng con tưởng Bấc cười nhìn con Con chơi dưới ánh trăng trong

Tưởng n h ư Bác ẩm trong lòng Bác hôn

M ẹ ơi trăng sáng, ti-ăng tròn

H ay là đời Bác treo gương giữa trời?

Bao g iờ h ết giặc m ẹ cd

Đ ể con về đọc tiìư Người, m ẹ nghe!

Trung thu 1969 Nơi sơ tán nhớ Bác, nhớ mẹ

39

TRUNC THU

CMu Lo Việt (Học sinh Hò Nội)

Chúng em m ong n h â t Trung Thu

Được đón trăng, lạ i được thư Bác Hồ Quả bưởi vườn m ẹ rõ to,

Xung quanh bánh kẹo Bác cho ngày rằm

Bác ơi, nay sắp đến rằm

Bác sao đã mất, nay trăng có tròn?

Ă n bánh cũng chẳng tìiâỵ ngon

Vì không có Bác vui cùng chúng em.

Cứ m ỗi bận ngước nhìn lên

Thây ông trăng sáng nhớ thêm Bác Hồ Trung thu trăng có n ở to?

Có trăng, thiếu Bắc củng là m ất vui.

Trăng lên trăng lặn giữa trời,

Bắc H ồ sáng m ãi m uôn đời trong em.

1969

4 1