Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo xây dựng đội ngũ trí thức từ năm 2006 đến năm 2013

mạnh vị trí và vai trò của đội ngũ trí thức nƣớc nhà hiện nay: “Trí thức Việt Nam là lực lƣợng lao động sáng tạo đặc biệt quan trọng trong tiến trình đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại[r]

Trang 1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

NGUYỄN THỊ NHƯƠNG

ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ TRÍ

THỨC TỪ NĂM 2006 ĐẾN NĂM 2013

LUẬN VĂN THẠC SĨ Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

Hà Nội – 2015

Trang 2

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

NGUYỄN THỊ NHƯƠNG

ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ TRÍ

THỨC TỪ NĂM 2006 ĐẾN NĂM 2013

Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

Mã số: 60 22 03 15

Người hướng dẫn khoa học: PGS Lê Mậu Hãn

Hà Nội - 2015

Trang 3

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Trang 4

BẢNG CHỮ CÁI VIẾT TẮT

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CNH, HĐH

Trang 5

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 8

1 Tính cấp thiết của đề tài 8

2 Lịch sử nghiên cứu 9

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Error! Bookmark not defined

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận vănError! Bookmark not defined

5 Nguồn tư liệu và phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined

6 Những đóng góp về khoa học của luận văn Error! Bookmark not defined

7 Kết cấu luận văn Error! Bookmark not defined

Chương 1 KHÁI QUÁT QUÁ TRÌNH LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC CỦA ĐẢNG TRƯỚC NĂM 2006 Error! Bookmark not defined

1.1 CHỦ TRƯƠNG CỦA ĐẢNG TRONG LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ

TRÍ THỨC CÁCH MẠNG Error! Bookmark not defined

1.1.1 Quan niệm về trí thức Error! Bookmark not defined

1.1.2.Khái quát nhận thức của Đảng Cộng sản Việt Nam về trí thức và xây dựng đội

ngũ trí thức trong từng thời kỳ cách mạng Error! Bookmark not defined

1.1.3 Một số hạn chế trong công tác xây dựng ĐNTTError! Bookmark not defined

1.2.KHÁI QUÁT ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC TRONG TIẾN TRÌNH CÁCH MẠNG

VIỆT NAM (1930-2006) Error! Bookmark not defined

1.2.1.Đội ngũ trí thức từng bước trưởng thành, đóng góp vào sự nghiệp cách mạng

của đất nước Error! Bookmark not defined

1.2.2 Những hạn chế của ĐNTT Error! Bookmark not defined

Tiểu kết chương 1 Error! Bookmark not defined

Chương 2 XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA ĐẤT NƯỚC (2006-2013) Error! Bookmark not defined

2.1 CHỦ TRƯƠNG XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC TỪ NĂM 2006 ĐẾN

NĂM 2013 Error! Bookmark not defined

Trang 6

2.1.1 Những yếu tố tác động đến chủ trương của Đảng trong công tác xây dựng đội

ngũ trí thức Error! Bookmark not defined

2.1.2 Quan điểm, chủ trương của Đảng về xây dựng đội ngũ trí thức đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước (2006-2013)Error! Bookmark not

defined

2.2 QUÁ TRÌNH TỔ CHỨC THỰC HIỆN CHỦ TRƯƠNG CỦA ĐẢNG TRONG CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐỌI NGŨ TRÍ THỨC.Error! Bookmark not defined 2.2.1 Đường lối, chủ trương của Đảng về xây dựng đội ngũ trí thức tiếp tục được cụ thể hóa, pháp chế hóa bằng các chính sách, văn bản pháp luậtError! Bookmark not

defined

2.2.2.Trong công tác đào tạo và bồi dưỡng và sử dụng, phát triểnđội ngũ trí thức

Error! Bookmark not defined

2.2.3 Công tác củng cố, xây dựng và phát triển hoạt động của các Hội trí thức trong

cả nước Error! Bookmark not defined

2.2.4.Chủ trương của Đảng về thu hút trí thức Việt kiều và trí thức người nước ngoài được chú trọng Error! Bookmark not defined

2.3.THỰC TRẠNG CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC TỪ NĂM 2006 ĐẾN 2013Error!

Bookmark not defined

2.3.1.Đội ngũ trí thức từng bước trưởng thành đóng góp vào sự phát triển của đất nước Error! Bookmark not defined

2.3.2 Những đóng góp của ĐNTT vào sự phát triển của đất nướcError! Bookmark

not defined

2.3.3 Những hạn chế, yếu kém và nguyên nhânError! Bookmark not defined

Chương 3 NHẬN XÉT CHUNG VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM CHỦ YẾU Error! Bookmark not defined

3.1.NHẬN XÉT CHUNG Error! Bookmark not defined

3.1.1 Ưu điểm Error! Bookmark not defined

3.1.2 Hạn chế Error! Bookmark not defined

3.2 MỘT SỐ KINH NGHIỆM Error! Bookmark not defined

Trang 7

3.2.1 Xây dựng đội ngũ trí thức là nhiệm vụ của toàn hệ thống chính trịError!

Bookmark not defined

3.2.2 Chú trọng phát triển giáo dục và đào tạo để tạo ra ĐNTT có trình độ cao

3.2.3.Đào tạo, bồi dưỡng phải gắn với sử dụng; đãi ngộ, tôn vinh trí thức, nhân tài là

chiến lược ưu tiên hàng đầu Error! Bookmark not defined

3.2.4 Coi trọng phát huy dân chủ thực sự trong hoạt động sáng tạo của trí thức

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined

Trang 8

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ở mọi thời đại, trí thức luôn là nền tảng tiến bộ của xã hội, đội ngũ trí thức

là lực lượng nòng cốt sáng tạo và truyền bá tri thức Đại hội VII của Đảng ta chỉ rõ:

“…trong cách mạng dân tộc dân chủ, vai trò của giới trí thức đã quan trọng, trong xây dựng xã hội chủ nghĩa, vai trò của giới trí thức càng quan trọng Giai cấp công nhân nếu không có đội ngũ trí thức của mình và nếu bản thân công – nông không được nâng cao kiến thức, không dần được trí thức hóa, thì không thể xây dựng được xã hội chủ nghĩa” [23, tr.17]

Trong thời đại ngày nay, khoa học và công nghệ đã trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp, cuộc cách mạng khoa học, công nghệ phát triển như vũ bão đã làm cho thế giới đang chuyển từ kinh tế công nghiệp sang kinh tế tri thức, mà thực chất

là quá trình chuyển đổi từ nền kinh tế chủ yếu dựa vào vốn và tài nguyên thiên nhiên, lao động tay chân, sang nền kinh tế chủ yếu dựa vào tri thức con người Chính vì vậy, vai trò cốt lõi là tri thức và công nghệ trong mối quan hệ hữu cơ với đội ngũ trí thức ngày càng có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc

Nước ta đi vào công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong quá trình hội nhập với thế giới theo xu thế toàn cầu hoá Công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đặt ra trước mắt chúng ta nhiều yêu cầu, đòi hỏi, điều kiện, trong đó có yêu cầu đặc biệt quan trọng là phát triển nguồn lực con người Muốn thực hiện mục tiêu sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển, cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020 đòi hỏi phải lựa chọn con đường phát triển rút ngắn, phát huy đến mức cao nhất mọi nguồn lực, tiềm năng trí tuệ của dân tộc, đặc biệt là năng lực sáng tạo của đội ngũ trí thức

Hội nghị Trung ương 7 (Khoá X), Đảng đã ra Nghị quyết về “Xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá”, trong đó nhấn

Trang 9

mạnh vị trí và vai trò của đội ngũ trí thức nước nhà hiện nay: “Trí thức Việt Nam

là lực lượng lao động sáng tạo đặc biệt quan trọng trong tiến trình đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế, xây dựng kinh tế tri thức, phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”[26, tr.90]

Tư tưởng, quan điểm của Đảng đối với trí thức và xây dựng ĐNTT là một nội dung rất quan trọng, là một trong những lĩnh vực thể hiện tầm trí tuệ cao, mang tính khoa học sâu sắc Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, ĐNTT Việt Nam hiện nay đã có sự phát triển cả về số lượng và chất lượng, đóng góp tích cực vào sự phát triển đất nước, tuy nhiên, đến nay vẫn còn nhiều hạn chế, vai trò của ĐNTT trong một số lĩnh vực trong cuộc sống chưa thể hiện rõ Những yếu kém này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó không ít cán bộ, cấp ủy còn chưa nhận thức rõ được vị trí và vai trò của ĐNTT, chưa quan tâm đến nhiệm vụ xây dựng, phát huy tiềm năng trí tuệ của ĐNTT

Để đánh giá được những kết quả, hạn chế và rút ra được những bài học kinh nghiệm trong xây dựng ĐNTT của Đảng là việc làm quan trọng và cần thiết để góp phần triển khai Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương khóa

X về xây dựng ĐNTT thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước Vì vậy, tôi chọn đề

tài: Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo xây dựng đội ngũ trí thức từ năm 2006 đến năm 2013 làm luận văn Thạc sĩ Lịch sử, chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản

Việt Nam

2 Lịch sử nghiên cứu

Từ khi Đảng ra đời đã từng bước đặt vấn đề về trí thức và xây dựng ĐNTT Hiện nay, xây dựng ĐNTT là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Đảng trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Nhiều chủ trương của Đảng về xây dựng ĐNTT đã được nêu ra trong các kỳ Đại hội và Hội nghị BCH TƯ Những chủ trương đó cũng từng bước được cụ thể hóa bằng chính sách

và pháp luật Đến nay đề tài về trí thức và xây dựng ĐNTT đã nhận được nhiều sự

Trang 10

quan tâm của các cấp lãnh đạo, các nhà nghiên cứu, nhà khoa học, có nhiều tác phẩm nghiên cứu của các tác giả, nhiều bài viết trên các tạp chí… đã góp phần cung cấp lý luận và thực tiễn về xây dựng ĐNTT

Các công trình nghiên cứu chung về trí thức như:

- Nguyễn Thanh Tuấn (1998), Một số vấn đề về trí thức Việt Nam, Nxb

Chính trị Quốc gia, Hà Nội Tác giả đã đi sâu nghiên cứu về trí thức, vai trò của trí thức nói chung đối với sự tiến bộ xã hội, làm rõ những đặc điểm của trí thức Việt Nam trong tiến trình lịch sử và dự báo xu hướng phát triển của đội ngũ này Trên

cơ sở đó, tác giả đã đề cập ra những phương hướng đổi mới công tác quản lý và

chính sách kinh tế xã hội đối với đội ngũ trí thức Việt Nam trong giai đoạn mới

- GS, TS Phạm Tất Dong (2001): “Định hướng phát triển đội ngũ tríthức Việt Nam trong công nghiệp hóa, hiện đại hóa”, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

Công trình đã có những luận giải xác đáng về vai trò của trí thức trong phát triển lực lượng sảnxuất, trong sáng tạo văn hóa, phát huy bản sắc dân tộc, trong lãnh đạo

và điều hành sự nghiệp CNH, HĐH đất nước Với thái độ tôn trọng trí thức, GS,

TS Phạm Tất Dong khẳng định, trong nền kinh tế thị trường, “sản phẩm lao động của trí thức là một loại hàng hóa đặc biệt, nó có thể mất đi hoặc bịchiếm đoạt mà không ai biết, song nó cũng có thể được lưu thông và trả giá xứng đáng như bao thứ hàng quý hiếm khác” [10, tr.330] Đây chính là khởi nguồn cho sự đổi mới tư duy khi xem tiền lương và các loại phụ cấp của trí thức như những chính sách đầu

tư có lợi nhất để mua lại “chất xám” - một loại sản phẩm đặc biệt trong nền kinh tế thị trường

- GS, TS Nguyễn Văn Khánh (2010), Xây dựngvà phát huy nguồn lực trí tuệ Việt Nam phục vụ sự nghiệp chấn hưng đất nước, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

và (2012), Nguồn lực trí tuệ Việt Nam - Lịch sử, hiện trạng và triển vọng, Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội Giá trị của hai công trình nghiên cứu thể hiện

tập trung ở những luận chứng khoa học về vấn đề trí thức, nguồn lực trí tuệ với

Trang 11

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Ban Khoa giáo Trung ương (1995), Báo cáo 5-7 về tình hình đội ngũ trí thức

và công tác trí thức của Đảng, tài liệu lưu tại Cục Lưu trữ Văn phòng Trung

ương Đảng

2 Ban Công tác Đại biểu Quốc hội khóa XII (2007-2011), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

3 Ban Khoa giáo Trung ương (1992), Mục tiêu giáo dục: Dân trí - nhân lực - nhân tài, Tài liệu lưu tại Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng

4 Ban Tuyên giáo Trung ương (2008), Phụ lục Đề án xây dựng ĐNTT trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế

5 Bảy mươi năm Đảng Cộng sản Việt Nam(2000), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà

Nội

6 Bộ Đại học và trung học chuyên nghiệp (1976), Niên giám thống kê 20 năm phát triển giáo dục đại học và trung học chuyên nghiệp (1955 – 1975), Hà

Nội

7 Bộ Giáo dục và đào tạo (1995), Báo cáo về sự nghiệp đổi mới giáo dục đào tạo: tình hình thực hiện 1991 -1995 và phương hướng 1996 -2000, Tài liệu

lưu trữ tại Cục lưu trữ Trung ương

8 Bùi Đình Bôn (2006), Chuyên đề xây dựng đội ngũ trí thức Việt Nam trong quân đội nhân dân Việt Nam, Chuyên đề của Đề tài KX.04/16/06-10

9 Ngô Thành Can (2008), Công chức và Công sinh và những nẻo đường ly tán,

Vietnamnet.vn, ngày 14/9/2008

10 Phạm Tất Dong (2001), Định hướng phát triển đội ngũ trí thức Việt Nam trong công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà

Nội

11 Phạm Ngọc Dũng (2012), Chảy máu chất xám, từ lý luận đến thực tiễn ở Việt Nam hiện nay, Nxb Chính trị Quốc gia – Sự thật, Hà Nội

Trang 12

12 Đảng Cộng sản Việt Nam (1987), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ

VI, Nxb Sự Thật, Hà Nội

13 Đảng Cộng sản Việt Nam (1991), Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, Nxb Sự Thật, Hà Nội

14 Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, Nxb Sự Thật, Hà Nội

15 Đảng Cộng sản Việt Nam (1998), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 3, Nxb Sự Thật, Hà Nội

16 Đảng Cộng sản Việt Nam (1999), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 3 Nxb Sự Thật, Hà Nội

17 Đảng Cộng sản Việt Nam (2000), Các Nghị quyết của Trung ương Đảng 1996-1999, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

18 Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 12, Nxb Chính

trị Quốc gia, Hà Nội

19 Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

22 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

23 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đảng toàn tập, tập 51, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

24 Đảng Cộng sản Việt Nam (2007), Văn kiện Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương khóa X, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

Trang 13

25 Đảng Cộng sản Việt Nam (2008), Đề án số 125/TLHN ngày 26-6 của Bộ Chính trị về xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa-hiện đại hóa đất nước hội nhập kinh tế quốc tế, Nxb Chính trị Quốc gia,

Hà Nội

26 Đảng Cộng sản Việt Nam (2008), Văn kiện Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương khóa X, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

27 Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

28 Đại từ điển tiếng việt (1998), Nxb Văn hóa Thông tin, Hà Nội

29 Mai Đình (2007), Chất lượng nguồn nhân lực quá yếu, Lao động (3-10)

30 Giáo dục đại học ở Việt Nam (2009), Cuộc khủng hoảng và sự phản ứng, Báo cáo của viện ASH, Đại học Havard Mỹ

31 Lưu Song Hà (2015), Nguồn nhân lực nữ thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, một số vấn đề lý luận và thực tiễn, Nxb Khoa

học xã hội, Hà Nội

32 Lê Mậu Hãn (2014), ĐH Văn khoa Hà Nội thành lập theo quyết định của Chủ tịch Hồ Chí Minh từ đầu kỷ nguyên độc lập tự do, đăng ngày 22/4/2015

33 Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh (2006), Công tác dân vận, Nxb Lý

luận Chính trị, Hà Nội

34 Nguyễn Đắc Hưng (2005), Trí thức Việt Nam trước yêu cầu phát triển của đất nước, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

35 Nguyễn Đắc Hưng (2007), Phát triển nhân tài chấn hưng đất nước, Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội

36 V.I.Lênin (1977), toàn tập, tập 8, Nxb Tiến bộ Matxcova

37 V.I.Lênin (1977), toàn tập, tập 12, Nxb Tiến bộ Matxcova

38 C.Mac – Ph Ăngghen (2006), Tuyển tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

39 Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 7, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

Định dạng
Số trang	15
Dung lượng	243,97 KB