Xây dựng thương hiệu du lịch cho di sản thế giới Thành Nhà Hồ ở Thanh Hóa

Chương 2: THỰC TRẠNG XÂY DỰNG THƯƠNG HIỆU DU LỊCH TẠI DI SẢN THẾ GIỚI THÀNH NHÀ HỒ .... Tổng quan về thành nhà Hồ ...[r]

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

LÊ THỊ KIỀU ANH

XÂY DỰNG THƯƠNG HIỆU DU LỊCH CHO DI SẢN THẾ GIỚI THÀNH NHÀ HỒ Ở THANH HÓA

LUẬN VĂN THẠC SĨ DU LỊCH

HÀ NỘI, 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

LÊ THỊ KIỀU ANH

XÂY DỰNG THƯƠNG HIỆU DU LỊCH CHO DI SẢN THẾ GIỚI THÀNH NHÀ HỒ Ở THANH HÓA

Chuyên ngành: Du lịch

(Chương trình đào tạo thí điểm)

LUẬN VĂN THẠC SĨ DU LỊCH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS.TS BÙI QUANG THẮNG

(GVHD ký tên)

HÀ NỘI, 2015

1

MỤC LỤC

MỤC LỤC 1

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT 4

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU 6

DANH MỤC HÌNH 7

MỞ ĐẦU 8

1 Lí do chọn đề tài 8

2 Lịch sử vấn đề nghiên cứu 9

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 13

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 14

5 Phương pháp nghiên cứu 14

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 15

7 Bố cục của luận văn 16

Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ XÂY DỰNG THƯƠNG HIỆU ĐIỂM ĐẾN DU LỊCH 17

1.1 Thương hiệu 17

1.1.1 Khái niệm 17

1.1.2 Vai trò của thương hiệu 20

1.1.3 Giá trị thương hiệu 22

1.1.4 Các yếu tố của thương hiệu 23

1.2 Điểm đến và thương hiệu điểm đến du lịch 25

1.2.1 Điểm đến du lịch 25

1.2.2 Thương hiệu điểm đến du lịch 27

1.3 Xây dựng thương hiệu điểm đến du lịch 30

1.3.1 Các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình xây dựng thương hiệu điểm đến du lịch 30

1.3.2 Tiến trình xây dựng thương hiệu điểm đến 33

2

1.4 Duy trì và phát triển thương hiệu điểm đến 34

1.5 Những bài học kinh nghiệm 36

Chương 2: THỰC TRẠNG XÂY DỰNG THƯƠNG HIỆU DU LỊCH TẠI DI SẢN THẾ GIỚI THÀNH NHÀ HỒ 39

2.1 Tổng quan về thành nhà Hồ 39

2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển 39

2.1.2 Giá trị văn hóa – lịch sử - kiến trúc của thành nhà Hồ 40

2.1.3 Tài nguyên du lịch thành nhà Hồ 43

2.1.4 Cơ sở hạ tầng du lịch 50

2.2 Thực trạng xây dựng và phát triển thương hiệu của thành nhà Hồ 59

2.2.1 Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến xây dựng và phát triển thương hiệu điểm đến thành nhà Hồ 59

2.2.2 Khảo sát công tác xây dựng thương hiệu du lịch thành nhà Hồ trong thời gian qua 65

2.2.3 Thực trạng phát triển thương hiệu du lịch của thành nhà Hồ trong thời gian qua 67

2.3 Đánh giá tổng quát về thực trạng xây dựng và phát triển thương hiệu du lịch thành nhà Hồ 71

2.3.1 Thành công 71

2.3.2 Hạn chế 72

Chương 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC XÂY DỰNG THƯƠNG HIỆU DU LỊCH THÀNH NHÀ HỒ 75

3.1 Căn cứ đề xuất giải pháp 75

3.1.1 Chủ trương, chính sách phát triển du lịch của tỉnh Thanh Hóa 75

3.1.2 Chủ trương, chính sách xây dựng và phát triển thương hiệu du lịch của tỉnh Thanh Hóa 77

3.1.3 Quy hoạch phát triển du lịch Thành nhà Hồ 78

3.2 Đề xuất xây dựng thương hiệu điểm đến du lịch Thành nhà Hồ 80

3

3.2.1 Điều tra thị trường và phân tích điểm đến 80

3.2.3 Đề xuất giải pháp thực hiện thương hiệu 87

3.3 Một số đề xuất khác 88

3.3.1 Đối với chính quyền địa phương 88

3.3.2 Đối với người dân địa phương 89

3.3.3 Đối với các hãng lữ hành 90

3.3.4 Thông qua các giải pháp hỗ trợ 91

KẾT LUẬN 100

DANH MỤC THAM KHẢO 102 PHỤ LỤC

4

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BOT/ BT/ BTO Built – Operation – Transfer/ Built – Transfer/ Built –

Operation – Transfer

Xây dựng-Vận hành-Chuyển giao/ Xây dựng-Chuyển giao/ Xây dựng -Chuyển giao-Vận hành

CHXHCN Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa

DAĐT Dự án đầu tư

ĐHQG Đại học Quốc gia

GDP Gross domestic product

Tổng sản phẩm quốc nội

GS.TS Giáo sư – Tiến sĩ

ITE HCM Internationtal Travel Expo

Hội chợ du lịch thành phố Hồ Chí Minh

KC-HT Khởi công – Hoàn thành

KHKT Khoa học Kĩ thuật

KHXH&NV Khoa học Xã hội & Nhân văn

KT-VH-XH Kinh tế - Văn hóa – Xã hội

Nxb Nhà xuất bản

ODA Official Development Assistance

Hỗ trợ phát triển chính thức

PGS.TS Phó giáo sư – Tiến sĩ

PPP Public - Private Partner

Hợp tác theo hình thức Công – Tư

Pg Page

Số trang

QĐ Quyết định

5

QH Quốc hội

QL Quốc lộ

Th.S Thạc sĩ

Tr Số trang

TT&KT Truyền thông và Khai thác

TMĐT Tổng mức đầu tư

UBND Ủy ban nhân dân

UNESCO The United Nations Educational, Scientific and

Cultural Organization

Tổ chức Văn hóa, Khoa học và Giáo dục Liên hiệp quốc

UNWTO The United Nations World Tourism Organization

Tổ chức Du lịch thế giới

USD United States dollar

Đô la Mỹ

VITM Vietnam International Travel Mart

Hội chợ Du lịch quốc tế tại Việt Nam

VNĐ Việt Nam đồng

VSMT Vệ sinh môi trường

6

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Số liệu thống kê cơ sở lưu trú – nhà hàng tại huyện Vĩnh Lộc 54 Bảng 2.2 Bảng thống kê số lượng khách tham quan di sản Thành Nhà

Hồ (2009 – 2013) 58 Bảng 2.3 Danh mục dự án kêu gọi vốn đầu tư của huyện Vĩnh Lộc đến

năm 2020 60 Bảng 2.4 Thống kê khách du lịch nội địa và quốc tế đến thành nhà Hồ

(2009 – 2013) 80

7

DANH MỤC HÌNH

Hình 2.1 Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý của Trung tâm Bảo tồn Di sản

Thành Nhà Hồ 56 Hình 3.1 Biểu trưng (Logo) thành nhà Hồ 85

8

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Du lịch đang ngày càng trở thành là một trong những ngành kinh tế dịch vụ mũi nhọn, đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế chung của mỗi quốc gia Chính vì sự phát triển với tốc độ cao nên du lịch cũng đã và đang thu hút được rất nhiều quốc gia tham gia vào phát triển du lịch Du lịch không chỉ mang lại nguồn thu nhập lớn cho nền kinh tế của mỗi quốc gia, góp phần tạo việc làm cho xã hội, phát triển cơ sở hạ tầng,… mà còn là đòn bẩy cho hòa bình, giao lưu và hợp tác quốc tế, góp phần khẳng định vị trí và sức mạnh của mỗi quốc gia

Trong nền kinh tế mở cửa và hội nhập sâu rộng đang diễn ra từng ngày như hiện nay, du lịch tạo nên nhiều cơ hội hợp tác vì nó là cầu nối các nền văn hóa, kinh tế, chính trị,… lại với nhau Tuy nhiên, trong cơ hội cũng chứa đựng nhiều thách thức Nghĩa là khi có sự cạnh tranh về sản phẩm du lịch, cạnh tranh về giá cả, về nhân lực, nhà đầu tư,… mỗi quốc gia, mỗi điểm đến lại cần cho mình một “thương hiệu”, nghĩa là tạo nên một điểm khác biệt, vượt trội so với các điểm đến khác Chính lúc này, bài toán về “thương hiệu điểm đến” sẽ được đề ra và yêu cầu các cấp, ngành, địa phương phối hợp cùng thực hiện

Với thế mạnh của mình, thành nhà Hồ Thanh Hóa chứa đựng các yếu tố quan trọng để có thể trở thành một “thương hiệu điểm đến” được nhiều khách

du lịch biết đến: Được UNESCO vinh danh là một trong những Di sản văn hóa thế giới tại Việt Nam (Ngày 27 tháng 6 năm 2011); có lối kiến trúc độc đáo và còn là bí ẩn đối với tất cả các nhà khoa học, kiến trúc; chứa đựng nhiều yếu tố văn hóa, lịch sử gắn liền với cả một vương triều trong lịch sử,… Thêm nữa, thành nhà Hồ còn có khả năng kết nối với một số các điểm du lịch

102

DANH MỤC THAM KHẢO

1 Đào Duy Anh (2006), Việt Nam văn hóa sử cương, Nxb Văn hóa Thông tin

2 Phạm Lan Anh (2000), Quản lí chiến lược, Nxb KHKT, Tp Hồ Chí Minh

3 Đặng Xuân Bảng (1997), Sử học bị khảo, Nxb Văn hoá Thông tin

4 Phạm Văn Chấy (2009), Thành nhà Hồ và những truyện xây thành đắp lũy, Nxb Thanh Hóa, Thanh Hóa

5 Trần Bá Chí (1992), Hồ Quý Ly và nhà Hồ, Tạp chí nghiên cứu lịch sử, số

5, tr 1-40

6 Phan Huy Chú (1997), Hoàng Việt địa dư chí, Nxb Thuận Hóa Huế

7 Đại Việt sử ký toàn thư tập 1, (1998), Nxb Văn học

8 Đại Việt sử ký toàn thư tập 2, (1998), Nxb Văn học

9 PGS TS Nguyễn Thị Liên Diệp, Th.S Phạm Văn Nam, “Chiến lược và chính sách kinh doanh”, Nxb Lao động – Xã hội, 2006

10 Nguyễn Tiến Dũng, “Chiến lược cạnh tranh trong thương trường”, Nxb

Văn hóa Thông tin

11 Lưu Công Đạo (2010), Thanh Hóa tỉnh - Vĩnh Lộc huyện chí, Nxb Thanh

Hóa, Thanh Hóa

12 GS.TS Trần Minh Đạo (2008), Giáo trình Marketing căn bản, Nxb Đại

học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội

13 Đỗ Thị Thanh Hoa (2008), Một số vấn đề đặt ra trong quản lý và phát triển du lịch tại các khu vực di sản thế giới ở Việt Nam, Viện Nghiên

cứu Phát triển Du lịch

14 Nguyễn Phạm Hùng (1999), Du lịch tôn giáo và vấn đề giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc, Tạp chí Văn hoá nghệ thuật, số 2

15 Nguyễn Phạm Hùng (1999), Khai thác ẩm thực dân tộc trong du lịch, Tạp chí Du lịch Việt Nam, số 5

16 Nguyễn Phạm Hùng (2010), Đa dạng văn hóa và sự phát triển du lịch ở

103

Việt Nam, Tạp chí Du lịch Việt Nam, số 11

17 Nguyễn Phạm Hùng (2012), Bảo tồn di sản văn hóa như một hoạt động phát triển du lịch, Hội thảo khoa học “Phát triển du lịch trong bối cảnh

khủng hoảng kinh tế”, Trường Đại học KHXH&NV, ĐHQG Hà Nội, tổ chức ngày 06/4/2012

18 Nguyễn Phạm Hùng, Bảo tồn văn hóa tôn giáo ở Việt Nam hiện nay, Tạp chí Nghiên cứu Phật học, số 3

19 Nguyễn Phạm Hùng (2012), Cần bảo tồn văn hóa đúng cách, Tạp chí du lịch Việt Nam, số 10

20 Đào Xuân Huy (2004), “Chiến lược kinh doanh trong toàn cầu hóa kinh tế”,

Nxb Thống kê, Hà Nội

21 Nguyễn Xuân Khánh (2006), Hồ Quý Ly, Nxb Phụ nữ

22 Đinh Trung Kiên (2004), Một số vấn đề về du lịch Việt Nam, Nxb Đại học

Quốc Gia Hà Nội

23 Th.S Nguyễn Hữu Lam, Đinh Thái Hòa, Phạm Xuân Lan, “Quản trị Chiến lược phát triển vị thế cạnh tranh”, Nxb Thống kê, 2007

24 Phan Huy Lê (1959), Lịch sử chế độ phong kiến Việt Nam, tập 2, Nxb

Giáo dục, Hà Nội

25 Phan Huy Lê (2012), Thành nhà Hồ - Di sản lịch sử - văn hóa Việt Nam

đặc sắc cuối thế kỷ XIV- đầu thế kỷ XV, Tạp chí Khảo cổ học, số 2, tr

4-6

26 Th.S Tô Quang Long (2010), Khai thác công nghệ 3D trong tuyên truyền quảng bá du lịch, Tạp chí Du lịch (số 11/2010), tr 35-36

27 PGS.TS Nguyễn Văn Mạnh, Th.S Nguyễn Chí Ngàn (2010), Quảng Nam

đào tạo nguồn nhân lực du lịch, Tạp chí du lịch (số 11/2010), tr 29-30

28 Lâm Bá Nam (1992), Hồ Quý Ly và ý thức dân tộc, Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử, số 5, tr.1-51

29 Nguyễn Quang Ngọc (2009), Tiến trình lịch sử Việt Nam, Nxb Giáo dục

30 Đinh Thị Trà Nhi (2010), Xây dựng và phát triển thương hiệu du lịch Đà

104

Nẵng, Luận văn Thạc sĩ Du lịch, Trường Đại học KHXH&NV (ĐHQG

Hà Nội), Hà Nội

31 Võ Quế (2006), Du lịch cộng đồng Lý thuyết và vận dụng, Nxb Khoa học

& Kỹ thuật

32 Nguyễn Danh Phiệt (1997), Hồ Quý Ly, Nxb Văn hóa Thông tin, Hà Nội

33 Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam, Luật Di sản Văn hóa, 2001

34 Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam, Luật Du lịch, 2005

35 Quốc sử quán triều Nguyễn ( 1960), Việt sử thông giám cương mục, Nxb

Văn Sử Địa, Hà Nội

36 Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), Đại Nam nhất thống chí, Nxb Thuận

Hóa- Huế , Viện Sử học biên dịch

37 Trương Hữu Quýnh – Đinh Xuân Lâm – Lê Mậu Hãn, Đại cương Lịch sử Việt Nam tập 1, (2000), Nxb Giáo dục

38 Hà Văn Siêu (2012), Phát triển sản phẩm du lịch gắn với di sản thế giới Thành nhà Hồ - Cơ hội và thách thức, Viện Nghiên cứu Phát triển Du lịch

39 Lê Văn Siêu (2004), Việt Nam văn minh sử cương, Nxb Thanh niên

40 Ngô Thì Sĩ (1997), Đại Việt sử ký tiền biên, Nxb Khoa học Xã hội

41 Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Thanh Hóa (2007), Điều chỉnh quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh Thanh Hoá giai đoạn 2007 - 2015

và định hướng đến 2020

42 Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Thanh Hóa (2004), Quy hoạch chi tiết Khu du lịch Thành nhà Hồ

43 Lê Tạo (1990), Từ Ly Cung đến Tây Đô, Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử, số

6, tr 30- 31

44 Phan Đăng Thanh, Trương Thị Hòa (2011), Cải cách Hồ Quý Ly, Nxb

Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh

45 Nguyễn Thị Thúy (2009), Thành Tây Đô –góc nhìn của thuật phong thủy,

Tạp chí Nghiên cứu Đông Nam Á, số 10, tr 62- 65

46 Tổng cục Du lịch (1998), Non nước Việt Nam Sách hướng dẫn du lịch

105

47 Tống Trung Tín (2011), Thành nhà Hồ Thanh Hóa, Nxb Khoa học Xã hội

48 Tống Trung Tín - Lê Thị Liên - Đỗ Quang Trọng (2012), Giá trị nổi bật

toàn cầu của di sản thế giới Thành nhà Hồ, Tạp chí Khảo cổ học, số 2,

tr 7-15

49 Tống Trung Tín - Nguyễn Xuân Toán (2012), Tổng quan di sản Thành

nhà Hồ, Tạp chí Khảo cổ học, số 2, tr 16-27

50 Trần Đức Thanh (1999), Nhập môn khoa học du lịch, Nxb Đại học Quốc

gia Hà Nội

51 Trần Đức Thanh (2006), Địa lý du lịch, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội

52 Th.S Nguyễn Quốc Thắng (2010), Phát triển du lịch sinh thái theo khuynh

hướng Niche, Tạp chí du lịch (số 11/2010), 25 – 26

53 Th.S Nguyễn Thu Thủy (2011), Du lịch duyên hải Nam Trung bộ: Một số vấn đề đặt ra, Hội thảo khoa học Quốc tế, Phú Yên

54 Tổng cục du lịch (1988), Marketing trong lĩnh vực Lữ hành và Khách sạn,

Hà Nội

55 Viện Khảo cổ học (2012), Tạp chí Khảo cổ học, số 2

56 Đào Thanh Xuân (2014), Nghiên cứu phát triển du lịch tại thành nhà Hồ, Thanh Hóa, Luận văn Thạc sĩ Du lịch, Trường Đại học KHXH&NV

(ĐHQG Hà Nội), Hà Nội

57 Bùi Thị Hải Yến (2007), Quy hoạch du lịch, Nxb Giáo dục

Tài liệu tiếng Anh

58 Angelo Giraldi (2014), Destination image differences between first-time and return visitors, Pg 197-205

59 Bonita M Kolb, Ph.D (2011), Tourism Marketing for Cities and Towns

60 Cadotte, Woodruff và Jenkins (1982), Distinguishing service

quality and customer satisfaction: the voice of the consumer

61 Carmen Blain (2005), Destination Branding: Insights and Practices from Destination Management Organizations

62 Deakin University (2013), How to Plan, Structure and Write Survey

106

Material for Effective Market Research (Market Research in Practice),

Questionnaire Design, Pg 23-37

63 Laws, E (1995), Tourist Destination Management: Issues, Analysis, and Policies, New York: Routledge

64 Bodlender Jonathan (1988), Tourism: A portrait

65 Giuseppe Marzano (2007) Destination Management Plans

66 Morgan, N.; Pritchard, A.; Pride, R (2002), Destination branding: creating the unique destination proposition

67 Kozak M (2002), Comparative analysis of tourist motivations by

nationality and destinations, Tourism Management

68 Oliver, Richard L (1997), Satisfaction: A Behavioral Perspective on the consumer, New York: Irwin/McGraw-Hill

69 Terry J Fadem, The Art Of Asking: Ask Better Questions, Get Better Answers, Pg 15-17

Tài liệu Website

70 Trịnh Nguyên (2010), Làm thương hiệu cho di sản thế giới Truy cập ngày 31/12/2014 tại http://www.thanhnien.com.vn/van-hoa-nghe-thuat/lam-thuong-hieu-cho-di-san-the-gioi-503576.html

71 Xuân Minh (2014), Tạo cú hích cho di sản thành nhà Hồ Truy cập ngày 31/12/2014 tại http://baotintuc.vn/van-hoa/tao-cu-hich-cho-di-san-thanh-nha-ho-2014082007300329603.htm