- Danh thời gian thích hợp để học sinh làm việc với sách giáo khoa, phương tiện học tập… học sinh biết làm việc theo nhóm dưới sự hướng dẫn của giáo viên…. 0.25 đ - Học sinh có cơ hội th[r]
Trang 1SỞ GD&ĐT NGHỆ AN KỲ THI CHỌN GIÁO VIÊN DẠY GIỎI TỈNH BẬC THPT
CHU KỲ 2008 – 2011
Đề thi lý thuyết môn: Địa lí
(Đề gồm có 01 trang) Thời gian: 150 phút (Không kể thời gian giao đề)
Câu 1: (2.5 điểm)
Dựa vào kiến thức về các chuyển động của Trái Đất Anh (chị) hãy:
a) Hình a: Thể hiện hiện tượng Địa lí nào?
Trình bày hiện tượng địa lí đó.
b) Hãy tính giờ, ngày ở Việt Nam, biết rằng lúc đó giờ GMT
là 24 giờ ngày 31 tháng 12 năm 2007.
Câu 2: (4.0 điểm)
Cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại đã có tác động mạnh mẽ đến nền kinh tế - xã hội thế giới hiện nay.
a) Trình bày những đặc trưng cơ bản và những điều kiện cần thiết để phát triển nền kinh tế tri thức b) Phân tích những tác động của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại đến sự phát triển kinh tế - xã hội thế giới.
Câu 3: (5.0 điểm)
Thiên nhiên Việt Nam phân hóa rất đa dạng Anh (chị) hãy:
a) Trình bày những nguyên nhân cơ bản ảnh hưởng đến sự phân hóa thiên nhiên nước ta (lấy ví dụ
ở sự phân hóa thiên nhiên theo Bắc – Nam).
b) Trình bày những thế mạnh và hạn chế về tự nhiên của khu vực đồi núi miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ.
c) Giải thích tại sao ở TP Hồ Chí Minh nhiệt độ cao nhất trong năm lại vào tháng IV?
Câu 4: (4.0 điểm)
Bằng kinh nghiệm thực tiễn giảng dạyvà học tập:
a) Anh (chị) quan niệm như thế nào về một tiết học Địa lí theo tinh thần đổi mới phương pháp dạy học?
b) Cho biết mục đích việc sử dụng phương tiện dạy học trong giảng dạy và học tập Địa lí Hãy nêu những kỹ năng cần thiết trong sử dụng bản đồ.
Câu 5: (4.5 điểm)
Cho bảng số liệu: Giá trị sản xuất nông nghiệp theo giá thực tế phân theo ngành hoạt động (đơn vị:
tỷ đồng).
(Nguồn: Niên giám thống kê VN, NXB thống kê, Hà Nội năm 2005, trang 39).
a) Bảng số liệu trên có thể vẽ được những dạng biểu đồ nào để thể hiện sự chuyển dịch cơ cấu giá trị sản xuất nông nghiệp nước ta (chỉ nêu các dạng và cách vẽ, không cần vẽ cụ thể).
b) Hãy vẽ loại biểu đồ thích hợp nhất thể hiện sự chuyển dịch cơ cấu giá trị sản xuất nông nghiệp thời kỳ 1990 – 2004 Từ biểu đồ đã vẽ hãy nêu nhận xét.
= = = HẾT = = =
Họ và tên giáo viên dự thi:…….……… SBD:……….
Năm Trồng trọt Chăn nuôi Dịch vụ nông nghiệp
Hình a
ĐỀ THI CHÍNH THỨC
Trang 2SỞ GD&ĐT NGHỆ AN KÌ THI CHỌN GIÁO VIÊN DẠY GIỎI TỈNH CẤP THPT
CHU KÌ 2008 – 2011
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI CHÍNH THỨC
Môn: Địa lí
(Hướng dẫn chấm này gồm có 04 trang)
Câu 1:
2.5 đ
a) Hình a…
- Hình a thể hiện hiện tượng chuyển động biểu kiến hằng năm của Mặt Trời
giữa 2 chí tuyến Đây là chuyển động thấy bằng mắt nhưng không có thực
0.50 đ
- Trong một năm tia sáng Mặt Trời lần lượt chiếu thẳng góc với mặt đất tại các
điểm trong khu vực từ chí tuyến Bắc đến chí tuyến Nam
0.25 đ
+ Những hiện tượng Địa lí trên hình vẽ
- Ngày 21/03 tia sáng Mặt Trời chiếu thẳng góc với mặt đất tại Xích Đạo… sau
21/03 Mặt Trời chuyển động biểu kiến dần lên chí tuyến Bắc và lên thiên đỉnh ở
chí tuyến Bắc ngày 22/06
0.25 đ
- Sau ngày 22/06 Mặt trời chuyển động biểu kiến dần về Xích Đạo và lên thiên
đỉnh ở Xích Đạo vào ngày 23/09… Sau ngày 23/09 Mặt Trời chuyển động biểu
kiến dần về chí tuyến Nam và lên thiên đỉnh ở chí tuyến Nam ngày 22/12…
0.25 đ
- Sau ngày 22/12 Mặt Trời chuyển động biểu kiến dần về phía Xích Đạo… 0.25 đ
b) Tính giờ, ngày ở Việt Nam, biết lúc đó giờ GMT là 24 giờ ngày
31/12/2007.
- Khi giờ GMT là 24 giờ ngày 31/12/2007 tức là 0 giờ ngày 01/01/2008…Theo
quy định Việt Nam ở múi giờ thứ 7, vậy lúc ở GMT là 24 giờ ngày 31/12/2007 thì
ở Việt Nam là 0 + 7; Tức là 7 giờ sáng ngày 01/01/2008
1.0 đ
Câu 2:
4.0 đ
a) Đặc trưng cơ bản… và những điều kiện cần thiết để phát triển nền kinh
tế tri thức.
* Những đặc trưng cơ bản của nền tri thức
- Trong nền kinh tế tri thức, kiến thức và tri thức trở thành nguồn gốc và động
lực cho sự phát triển…Tri thức khoa học phải là trung tâm…
0.25 đ
- Nền kinh tế tri thức lấy CNTT và tuyền thông làm chủ đạo…đặc điểm nổi bật
của nền kinh tế tri thức là sáng tạo và linh hoạt…
0.25 đ
- Nền kinh tế tri thức lấy thị trường toàn cầu làm phạm vi hoạt động…Trong
- Nền kin tế tri thức là nền kinh tế phát triển bền vững, thân thiện với môi
trường…
0.25 đ
* Những điều kiện cần thiết để phát triển nền kinh tế tri thức
- Xây dựng cơ sở hạ tầng vững mạnh cho việc nghiên cứu và ứng dung khoa
- Tăng cường xây dựng các trung tâm ngiên cứu, trường Đại học… chú ý phát
triển các trung tâm công nghệ cao, các công viên khoa học…đầu tư lớn cho việc
nghiên cứu và phát triển khoa học…
0.25 đ
- Coi trọng việc phát triển GD&ĐT…cần có chiến lược ưu tiên phát triển
b) Phân tích tác động của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện
đại…
- Khoa học và công nghệ trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp, có thể trực tiếp
Trang 3- Làm xuất hiện nhiều ngành công nghệ có hàm lượng kỹ thuật cao (sản xuất
vật liệu mới, công nghệ gen…), các dịch vụ nhiều kiến thức…(bảo hiểm, viễn
thông…)
0.50 đ
- Làm thay đổi cơ cấu lao động tăng dần tỷ lệ những người làm việc bằng trí óc
để trực tiếp tạo ra sản phẩm…(như các lập trình viên, những nhà thiết kế công
nghệ…)
0.50 đ
- Làm phát triển nhanh chóng mậu dịch Quốc tế, đầu tư nước ngoài trên phạm
vi toàn cầu…
0.50 đ
Câu 3:
5.0 đ
a) Những nguyên nhân cơ bản ảnh hưởng đến sự phân hóa thiên nhiên
nước ta.
- Nước ta hẹp ngang, kéo dài từ Bắc đến Nam gần 15 vĩ độ…từ Bắc vào Nam
nhiệt độ tăng dần… do góc nhập xạ lớn dần…từ đó dẫn tới sự phân hóa thiên
nhiên…
0.25 đ
- Do tác động của các loại gió mùa, đặc biệt là gió mùa Đông Bắc…làm cho khí
hậu miền Bắc khác khí hậu miền Nam…
0.25 đ
- Do ảnh hưởng của địa hình…đặc biệt là ở vùng núi…hai yếu tố cơ bản của địa
hình tác động đến thiên nhiên là độ cao và hướng núi… 0.25 đ
* Biểu hiện ở sự phân hóa thiên nhiên theo Bắc-Nam
+ Phần lãnh thổ phía Bắc:
- Đặc trưng của vùng thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa có một mùa đông lạnh 0.25 đ
- Khí hậu nhiệt đới…có nhiệt độ trung bình năm >200C, biên độ nhiệt khá cao
(từ 10-120C), có 2-3 tháng lạnh nhiệt độ <180C
0.25 đ
- Về cảnh quan: Tiêu biểu là đới rừng nhiệt đới gió mùa…do có sự phân mùa
nên trong rừng thành phần sinh vật nhiệt đới chiếm ưu thế…ngoài ra còn có các
loài thực động vật cận nhiệt và ôn đới…
0.25 đ
+ Phần lãnh thổ phía Nam
- Đặc trưng của vùng thiên nhiên cận Xích Đạo gió mùa… 0.25 đ
- Khi hậu nóng quanh năm, không có tháng nào <200C, biên độ nhiệt nhỏ
(khoảng 30C), phân thành 2 mùa mưa-khô…
0.25 đ
- Cảnh quan: Tiêu biểu là rừng cận Xích Đạo gió mùa…(dẫn chứng) 0.25 đ
b) Thế mạnh và hạn chế về tự nhiên của khu vực đồi núi niền Nam Trung
Bộ và Nam Bộ
* Thế mạnh
- Phát triển nông nghiệp (cây công nghiệp, chăn nuôi đại gia súc)… 0.50 đ
- Phát triển công nghiệp (khoáng sản, thủy điện…) 0.25 đ
* Hạn chế
- Mùa khô kéo dài từ 4-5 tháng gây hiện tượng khô hạn thiếu nước…diện tích
- Xói mòn, rửa trôi, địa hình chia cắt phân hóa phức tạp… khó khăn cho giao
thông, xây dựng, thủy lợi…
0.25 đ
c) TP-Hồ Chí Minh nhiệt độ cao nhất trong năm vào tháng 4 vì
- Tháng tư là thời gian Mặt Trời lên thiên đỉnh lần 1 ở TP.Hồ Chí Minh do đó
góc nhập xạ lớn… nhiệt độ cao…
0.25 đ
Câu 4:
4.0 đ
a) Quan niệm về một tiết học Địa lí theo tinh thần đổi mới phương pháp
dạy học
* Đối với giáo viên
Trang 4- Thiết kế bài dạy một cách chi tiết thông qua mục tiêu, phương tiện và phù hợp
với đối tượng học sinh…
0.25 đ
- Hạn chế việc giảng giải, thuyết trình, minh họa…hạn chế việc đưa các câu hỏi
vụn vặt…tăng cường việc gợi ý hướng dẫn học sinh, giải quyết vấn đề, nội dung
một cách cơ bản gọn và rõ…
0.25 đ
- Cần dành thời gian phù hợp cho học sinh làm việc…trong khi học sinh làm
việc…giáo viên cần hướng dẫn giải đáp những vướng mắc cần thiết của học
sinh…
0.25 đ
- Sau mỗi hoạt đông, giáo viên chốt lại ý chính từ đó giúp học sinh khẳng định
- Tiết học Địa lí có hiệu quả cần phải phát huy cao độ tính tích cực, chủ động và
sáng tạo của học sinh trong giờ học…Giáo viên cần có sự chuẩn bị kỹ…phải chủ
động làm tốt công tác của một người cố vấn…
0.25 đ
* Đối với học sinh
- Học sinh cần biết rõ mục đích yêu cầu tiết học cả về kiến thức, kỹ năng và
- Danh thời gian thích hợp để học sinh làm việc với sách giáo khoa, phương
tiện học tập… học sinh biết làm việc theo nhóm dưới sự hướng dẫn của giáo
viên…
0.25 đ
- Học sinh có cơ hội thể hiện mình, được trình bày kết quả làm việc của mình
thông qua các phương tiện học tập…
0.25 đ
b) Mục đích của sử dung phương tiện dạy học Địa lí…
* Mục đích
- Hỗ trợ việc cung cấp kiến thức, giảm tính trìu tượng của kiến thức… tạo điều
kiện để học sinh dễ tiếp thu kiến thức…
0.25 đ
- Trợ giúp giáo viên trong việc hướng dẫn học sinh ôn tập,cũng cố kiến thức,
- Là điều kiện để giáo viên đổi mới phương pháp dạy học…đổi mới cách đánh
giá, kiểm tra kết quả học tập của học sinh…
0.25 đ
- Là cơ sở để giáo viên nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ…kỹ năng
soạn bài hợp lí… Tạo điều kiện để học sinh khắc sâu kiến thức và rèn luyện kỹ
năng trong giờ học…
0.25 đ
* Những kỹ năng cần thiết trong việc sử dụng bản đồ
- Khi sử dụng bản đồ cần biết rõ mục đích…nội dung bản đồ phù hợp…hiểu rõ
về hướng, tỷ lệ, các ký hiệu trên bản đồ
0.25 đ
- Kỹ năng về xác định kích thước đối tượng Địa lí thông qua tỷ lệ bản đồ… 0.25 đ
- Kỹ năng về quan sát, so sánh, xác định vị trí …xác lập các mối quan hệ giữa
các đối tượng Địa lí…thông qua hệ thống ký hiệu hệ thống kinh, vĩ tuyến; các
phương pháp biểu hiện các đối tượng Địa lí trên bản đồ…
0.25 đ
- Kỹ năng về đọc, phân tích nhận xét các bảng số liệu, biểu đồ Địa lí, Atlat,
Câu 5:
4.5 đ a) Bảng số liệu trên có thể vẽ được các dạng biểu đồ sau:- Biểu đồ hình tròn…xử lí số liệu vẽ 5 hình tròn kích thước khác nhau… 0.25 đ
- Biểu đồ hình vuông…xử lí số liệu vẽ 5 hình vuông… 0.25 đ
b) Vẽ biểu đồ
Trang 5* Xử lí số liệu (%)
0.50 đ
* Vẽ biểu đồ: Miền Chú ý: - Vẽ đúng, đẹp, có đầy đủ ký hiệu…cho điểm tối đa
- Sai các ký hiệu, thiếu tên biểu đồ…thiếu mỗi ý trừ 0.25 điểm…
- Vẽ các dạng biểu đồ khác, không cho điểm
1.50 đ
* Nhận xét biểu đồ
- Có sự chuyển dich cơ cấu ngành trong sản xuất nông nghiệp nhưng còn
- Trồng trọt chiếm tỷ trọng lớn…dịch vụ nông nghiệp chiếm tỷ trọng nhỏ nhất…
0.25 đ
- Có sự chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp theo hướng tích cực
+ Tăng dần tỷ trọng của ngành chăn nuôi…(dẫn chứng) 0.25 đ + Giảm chút ít tỷ trọng của ngành dịch vụ nông nghiệp…nhưng không ảnh
hưởng nhiều đến cơ cấu…
0.25 đ
- Sự chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp chưa thật sự ổn định…(dẫn chứng) 0.25 đ
Chú ý:
- Thí sinh có thể làm theo nhiều cách khác nhau nhưng bảo đảm ý chính vẫn cho điểm