Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào việc thực hiện công tác đào tạo cán bộ, công chức cấp xã tại tỉnh Nam Định

Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương,[r]

Vâ ̣n du ̣ng tư tưởng Hồ Chí Minh vào viê ̣c thực hiê ̣n công tác đào ta ̣o cán bô ̣ công chức

cấp xã ta ̣i tỉnh Nam Đi ̣nh

Trần Thi ̣ Ngo ̣c

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Chuyên ngành: Hồ Chí Minh ho ̣c; Mã số: 60 31 27 Người hướng dẫn khoa học: TS Lại Quốc Khánh

Năm bảo vệ: 2012

Abstract Hệ thống hoá và luận giải những quan điểm cơ bản trong tư tưởng

Hồ Chí Minh về đào tạo cán bộ Làm rõ thực trạng và những vấn đề đă ̣t ra trong công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã của tỉnh Nam Định từ góc nhìn tư tưởng Hồ Chí Minh Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lươ ̣ng và hiê ̣u quả công tác đào tạo , bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã tại tỉnh Nam Định

Keywords Tư tưởng Hồ Chí Minh; Đào tạo cán bộ; Công chức; Nam Định

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đa ̣i hô ̣i Đa ̣ i biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng Cô ̣ng sản Viê ̣t Nam đã khẳng đi ̣nh: “Đảng lấy Chủ nghĩa Mác - Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng , kim chỉ nam cho hành đô ̣ng” Sự khẳng đi ̣nh đó đã nói lên vai trò quan trọng, to lớ n của Tư tưởng Hồ Chí Minh đối với cách ma ̣ng nước ta Tư tưởng của Người còn sống mãi trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân ta , đồng thời là tài sản quý giá trong kho tàng văn hóa nhân loa ̣i

Tư tưởng Hồ Chí Minh bao quát nhiều lĩnh vực rô ̣ng lớn và phong phú , trong đó vấn đề cán bô ̣ là mô ̣t trong những vấn đề được Người quan tâm hàng đầu trong sự nghiê ̣p cách ma ̣ng Người coi: “cán bộ là gốc của mọi công việc”, “là dây chuyền của bộ máy ” và là “tiền vốn của đoàn thể ” do đó “muôn viê ̣c thành công hoă ̣c thất bại đều do cán bộ tốt hoặc kém” Từ viê ̣c nhâ ̣n thức sâu sắc vi ̣ trí , vai trò của đô ̣i ngũ cán bộ trong xã hội nói chung cũng như tron g sự nghiê ̣p cách ma ̣ng nói riêng , Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sớm có ý thức về việc đào tạo , bồi dưỡng và sử du ̣ng đô ̣i ngũ cán bộ nhằm đáp ứng yêu cầu trong từng giai đoạn cách mạng Thực tiễn cách mạng Việt Nam hơn nửa t hế kỷ qua đã chứng minh vai trò của đô ̣i ngũ cán bô ̣ - mô ̣t lực lượng nòng cốt đã cùng với nhân dâ n làm cuô ̣c cách ma ̣ng tháng Tám thành công,

kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ thắng lợi, giải phóng đất nước , đem lại đô ̣c lâ ̣p tự

do cho dân tô ̣c, hạnh phúc cho nhân dân

Sau gần ba mươi năm tiến hành công cuô ̣c đổi mới đất nước theo đi ̣nh hướng

xã hội chủ nghĩa , chúng ta đã giành được nhiều thành tựu đáng kể Song bên ca ̣nh những mă ̣t tích cực do công cuô ̣c đổi mới đem la ̣i còn có những vấn đề nổi cô ̣m làm cho chúng ta phải băn khoăn lo lắng khi mà tình tra ̣ng tham nhũng và suy thoái về

tư tưởng chính tri ̣, đa ̣o đức, lối sống của mô ̣t bô ̣ phâ ̣n không nhỏ cán bô ̣ , đảng viên đang cản trở viê ̣c thực hiê ̣n đường lối , chủ trương chính sách của Đảng , gây bất bình và giảm lòng tin trong nhân dân

Đất nước ta đang bước vào thời kỳ đẩy ma ̣nh công nghiê ̣p hóa hiê ̣n đa ̣i hóa, đẩy ma ̣nh cải cách hành chín h lên mô ̣t bước mới , cơ bản, toàn diện và rộng khắp ,

hô ̣i nhâ ̣p toàn diê ̣n và sâu rô ̣ng vào khu vực và thế giới Nhiê ̣m vu ̣ rất nă ̣ng nề , khó khăn và phức ta ̣p làm cho vấn đề xây dựng đô ̣i ngũ cán bô ̣ , công chức vừa hồng , vừa chuyên, đủ sức gánh vác nhiê ̣m vu ̣ mà Đảng , Nhà nước , nhân dân tin tưởng giao cho càng có ý nghĩa quan trọng

Cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội nói chung của đất nước , Nam Đi ̣nh là

mô ̣t tỉnh đồng bằng ven biển , có vị trí địa chính trị quan trọn g ở nam đồng bằng sông Hồng Theo Nghi ̣ quyết 54 - NQ/TW ngày 14 tháng 9 năm 2005 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế xã hô ̣i và đảm bảo an ninh quốc phòng vùng đồng bằng sông Hồng, Nam Đi ̣nh đang phấn đấu trở thành một trung tâm chính tri ̣ - kinh tế - văn hóa - du li ̣ch của khu vực Để thực hiện được mục tiêu đó không thể không có vai trò của đội ngũ cán bộ trong đó có đội ngũ cán bộ , công chức cấp cơ sở (từ đây gọi tắt là cán bộ, công chức cấp xã ) Cán bộ, công chức (CB, CC) cấp xã đóng vai trò quan trọng trong việc thực thi, triển khai các chính sách của Đảng và Nhà nước đến với người dân; đồng thời, nắm bắt thông tin từ thực tiễn để báo cáo, làm cơ sở quan trọng cho các quyết định, chỉ đạo của cấp trên Cấp xã là cấp chính quyền gần dân nhất, là cơ quan trực tiếp tổ chức thực hiện hầu hết các công tác ở cơ sở, do vậy, chất lượng của đội ngũ cán bộ, công chức có ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin của nhân dân với chính quyền, với chế độ Thực tế cho thấy hiê ̣n nay, số lượng CB, CC

xã của tỉnh Nam Định hiện vẫn chưa đủ theo yêu cầu , trình độ chuyên môn chưa đạt chuẩn theo quy định, chế độ đãi ngộ còn thấp Đây là một trong những vấn đề lớn

mà Nam Định đang phải đối mặt trên con đường phát triển

Trên cơ sở nhận thức được tầm quan trọng của CB, CC cấp xã, Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá IX) đã ban hành Nghị quyết số

17/NQ-TW ngày 18/3/2002 về Đổi mới và nâng cao chất lượng hệ thống chính trị

cơ sở xã, phường, thị trấn Sau khi có Nghị quyết, các cấp, các ngành đã tổ chức

quán triệt và ban hành nhiều văn bản để thực hiện như: Chính phủ ban hành Nghị

định 114/2003/NĐ - CP về Cán bộ, công chức xã, phường, thị trấn và Nghị định 121/2003/NĐ - CP ngày 21/10/2003 về Chế độ, chính sách đối với cán bộ xã,

phường, thị trấn Trên tinh thần đó, công tác đào tạo, bồi dưỡng CB, CC cấp xã là

một trong những công tác đang được hết sức quan tâm hiện nay

Từ viê ̣c nhâ ̣n thức được tầm quan tro ̣ng của vấn đề đào tạo cán bộ trong Tư tưởng Hồ Chí Minh cũng như từ thực tra ̣ng đội ngũ cán bộ, công chức các cấp xã và công tác đào ta ̣o đô ̣i ngũ CB, CC cấp xã ta ̣i tỉnh Nam Đi ̣nh , tác giả đã chọn đề tài :

“Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào việc thực hiện công tác đào tạo cán bộ,

công chức cấp xã tại tỉnh Nam Định” với mong muốn đóng góp một phần công

sức giải quyết một trong những vấn đề quan trọng của tỉnh nhà

2 Tình hình nghiên cứu

Hiện nay, vấn đề cán bộ đang có vị trí, vai trò vô cùng quan trọng đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước Mảng đề tài này từ lâu đã được rất nhiều tác giả tham gia nghiên cứu và viết bài Có nhiều những bài viết được in trên các báo, các tạp chí như tạp chí Lịch sử Đảng, tạp chí Cộng sản… và cũng có nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề cán bộ như:

- Võ Nguyên Giáp vớ i công trình Tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường cách

mạng Việt Nam , Nxb Chính trị Quốc gia , Hà Nội , 1997 Cuốn sách gồm l ời mở

đầu, ba phần với mười chương, đã trình bày mô ̣t cách có căn cứ khoa ho ̣c , toàn diện những vấn đề lý luâ ̣n cơ bản, về tư tưởng Hồ Chí Minh và con dường cách ma ̣ng Viê ̣t Nam, làm rõ và có những đóng góp mới về quá trình hình thành và phát triển của tư tưởng H ồ Chí Minh Trong chương V , tác giả có bàn đến vấn đề Đảng cách mạng, vấn đề đảng viên , cán bộ, về phẩm chất và tiêu chuẩn của người cán bô ̣ , về công tác cán bô ̣

- Phạm Văn Đồng , Hồ Chi ́ Minh và con người Viê ̣t Nam trên co n đường dân giàu nước mạnh, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1993 có đề cập đến vai trò, vị trí

của người cán bộ, những phẩm chất đa ̣o đức của con người trong thời đa ̣i mới trong đó có phẩm chất của người cán bô ̣

- Đặng Xuân Kỳ vớ i công trình Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ, chuyên đề

khoa học cấp nhà nước KX.02 Tác giả đề cập đến vị trí , vai trò của cán bô ̣ trong sự nghiê ̣p cách ma ̣ng , vấn đề cán bô ̣ , tư cách của người cán bô ̣ , những tiêu chuẩn để đánh giá cán bô ̣ và những vấn đề trong công tác cán bô ̣

- Đức Vượng vớ i công trình Hồ Chí Minh đào tạo cán bộ và trọng dụng

nhân tài, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2010 Với 554 trang của cuốn sách, tác

giả đã trình bày một cách có hệ thống về quá trình đào tạo cán bộ của Chủ tịch Hồ Chí Minh qua các giai đoạn cách mạng, phân tích những gương mặt của những cán

bộ lãnh đạo cách mạng đã được Người đào tạo trực tiếp hoặc gián tiếp như Trần Phú, Lê Hồng Phong, Hà Huy Tập, Nguyễn Văn Cừ, Trường Chinh, Lê Duẩn, Nguyễn Văn Linh, Hoàng Văn Thụ, Hoàng Quốc Việt, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, v.v Cuốn sách cũng đã rút ra những vấn đề then chốt nhất của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong sự nghiệp đào tạo cán bộ và trọng dụng nhân tài với tư tưởng lớn: "Cán bộ là cái gốc của mọi công việc", "Phải trọng nhân tài, trọng cán

bộ, trọng mỗi một người có ích cho công việc của chúng ta ”

- Mạch Quang Thắng với công trình Tư tươ ̉ng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản Việt Nam , Nxb Chính trị Quốc g ia, Hà Nội, 1995, có đề cập đến tư tưởng Hồ

Chí Minh về tư cách cán bộ, đảng viên, hiểu và đánh giá đúng cán bô ̣, đảng viên

- Bùi Đình Phong vớ i công trình Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công

tác cán bộ, Nxb Lao động, Hà Nội, 2002, có đề cập đến tư tưởng Hồ Chí Minh về

quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ ; vai trò, vị trí của cán bộ và công tác cán bộ trong sự nghiê ̣p cách ma ̣ng và sự vâ ̣n du ̣ng trong thời kỳ đẩy ma ̣nh công nghiê ̣p hóa, hiê ̣n đa ̣i hóa đất nước

- Nguyễn Phú Trọng, Trần Xuân Sầm vớ i công trình Luận cứ khoa học cho

việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001 Tác giả có đề cập

đến vai trò của cán bộ , những yêu cầu về phẩm chất đa ̣o đức và năng lực của người cán bộ

Ngoài ra còn rất nhiều công trình nghiên cứu , các bài viết đăng trên các tạp chí, các đề tài đã được nghiê ̣m thu , các luận án tiến sĩ , thạc sĩ về vấn đề này Hầu hết các công trình nghiên cứu của các tác giả trên đều có giá trị mang tính lý luận và

có ý nghĩa thực tiễn cao, nội dung rộng, bao chứa nhiều lĩnh vực với phạm vi khái quát cao và được đề tài tham khảo

Tuy nhiên, hiện nay chưa có một công trình nghiên cứu cụ thể và liên quan trực tiếp đến đề tài tại cơ sở nên chưa thấy được đă ̣c điểm , vai trò của cán bô ̣ công chức cấp xã ta ̣i tỉnh Nam Đi ̣nh cũng như chưa có sự vận dụng cụ thể Tư tưởng Hồ Chí Minh về đào tạo cán bộ với trường hợp cụ thể này mô ̣t cách chuyên sâu Vì vậy

đề tài “Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào việc thực hiện công tác đào tạo cán bộ, công chức cấp xã tại tỉnh Nam Định” có thể và cần thiết phải được đặt ra

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là làm rõ những nội dung cơ bản trong tư

tưởng Hồ Chí Minh về đào tạo cán bộ và vận dụng tư tưởng đó để nhận diện và đề xuất mô ̣t số giả i pháp nhằm nâng cao chất lượng và hiê ̣u quả công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã tại tỉnh Nam Định

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện mục tiêu nghiên cứu nói trên, chúng tôi xác định những nhiệm vụ nghiên cứu chủ yếu sau đây:

- Hệ thống hoá và luận giải những quan điểm cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí

Minh về đào tạo cán bộ

- Làm rõ thực trạng và những vấn đề đặt ra trong công tác đào tạo, bồi dưỡng

đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã của tỉnh Nam Định từ góc nhìn tư tưởng Hồ Chí Minh

- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng và hiê ̣u quả công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã tại tỉnh Nam Định

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

- Quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh về đào cán bô ̣

- Thực tra ̣ng, những vấn đề đă ̣t ra và giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lươ ̣ng và hiê ̣u quả công tác đào ta ̣o , bồi dưỡng cán bộ công chức cấp xã tại tỉnh Nam Đi ̣nh trên cơ sở vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Trong toàn bộ hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh, luận văn tập trung nghiên

cứu tư tưởng về đào tạo cán bộ thể hiện trong các tác phẩm của Hồ Chí Minh đã được công bố trong bộ Hồ Chí Minh toàn tập (12 tập), xuất bản lần thứ 2, năm

2000

- Việc nghiên cứu thực trạng và những vấn đề đặt ra trong công tác đào tạo,

bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã của tỉnh Nam Định được tiến hành dựa trên những tài liệu chính thức được lưu trữ tại các cơ quan lưu trữ của tỉnh Nam Định

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Cơ sở lý luận để thực hiện đề tài luận văn là chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đề tài cũng trân trọng kế thừa những thành quả của các nhà nghiên cứu đi trước

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu: lịch sử - lôgích, phân tích, tổng hợp, diễn dịch, quy nạp, hệ thống - cấu trúc, so sánh, đối chiếu, nghiên cứu văn bản

6 Đo ́ ng góp của luâ ̣n văn

Luâ ̣n văn góp phần h ệ thống hóa những quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh

về đào tạo cán bộ

Luận văn cũng đã góp phần đánh giá thực tra ̣ng công tác đào ta ̣o , bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã t ại tỉnh Nam Định; cung cấp thêm cơ sở khoa ho ̣c để xây dựng và hoàn thiê ̣n về các chính sách đào t ạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao chất lượng

đô ̣i ngũ cán bô ̣ , công chức t ại tỉnh Nam Định trong giai đoa ̣n tới , đă ̣c biê ̣t là giai đoa ̣n 2010 - 2020

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, mục lục và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn bao gồm hai chương với sáu tiết:

Chương 1: Tư tưởng Hồ Chí Minh về đào ta ̣o cán bô ̣

Chương 2: Vâ ̣n du ̣ng Tư tưởng Hồ Chí Minh về đào ta ̣o cán bô ̣ vào viê ̣c thực hiê ̣n công tác đào ta ̣o, bồi dưỡng cán bô ̣, công chức cấp xã ta ̣i tỉnh Nam Đi ̣nh

Chương 1

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐÀO TẠO CÁN BỘ

1.1 Tư tươ ̉ ng Hồ Chí Minh về cán bô ̣ và vai trò của cán bô ̣ trong sự nghiê ̣p cách mạng

1.1.1 Quan niệm của Hồ Chi ́ Minh về cán bô ̣

Trong suốt cuộc đời cách mạng, Hồ Chí Minh luôn đặc biệt coi trọng vấn đề

cán bộ Trong tư tưởng của Người, vấn đề cán bộ thực chất là một hệ vấn đề, bao

quát một cách rộng rãi nhiều vấn đề như định danh cán bộ, xác định vai trò của cán

bộ và công tác cán bộ, đào tạo và huấn luyện cán bộ, đánh giá và sử dụng cán bộ, đãi ngộ cán bộ

Đối với vấn đề định danh cán bộ, Hồ Chí Minh đã có những quan niệm độc đáo

Phân tích các tác phẩm của Hồ Chí Minh, chúng tôi đã chọn lọc một số luận điểm tiêu biểu, thể hiện rõ quan niệm của Người về cán bộ, cụ thể là:

Thứ nhất, “cán bộ là tướng của đoàn thể” Cán bộ là những người giữ trọng

trách nhất định trong một tổ chức, chẳng hạn trong hệ thống cơ quan Đảng, cơ quan Nhà nước Họ được trao quyền và có trách nhiệm xử lý công việc trong phạm vi chức trách được giao Họ phải là những người có ý thức tổ chức kỷ luật, có trí tuệ

và năng lực, có bản lĩnh và quyết tâm, có năng lực vận động và tổ chức quần chúng, được quần chúng tín nhiệm và và một lòng đi theo Cán bộ giỏi là điều kiện có ý nghĩa quyết định đối với sự thành công của sự nghiệp cách mạng

Thứ hai, “cán bộ là cái dây chuyền của bộ máy” Chủ tịch Hồ Chí Minh đã

dùng quan điểm hệ thống cấu trúc chức năng để xem xét tổ chức và xã hội Các bộ phận có tốt đến mấy, động cơ có khỏe đến mấy, nhưng nếu không có dây chuyền tốt thì cỗ máy vẫn không thể vận hành được Tính chất “dây chuyền” của cán bộ thể hiện trên hai phương diện: Một mặt, cán bộ là những người đưa đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước vào trong quần chúng, trong xã hội, tổ chức quần chúng, tổ chức xã hội thực hiện đường lối, chính sách, pháp luật ấy; Mặt khác, cán bộ là những người đem “tình hình của dân chúng” báo cáo cho Đảng và Nhà nước, tức là nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, nắm bắt tình hình đời sống chính trị - xã hội, phản hồi trở lại Đảng và Nhà nước, trên cơ sở đó Đảng và Nhà nước điều chỉnh đường lối, chính sách, pháp luật

Thứ ba, “cán bộ là tiền vốn của đoàn thể” Trong lý thuyết phát triển xã hội

hiện đại, con người được coi là một loại vốn, một loại “tư bản” Ở Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh là một trong những người sớm nhất sử dụng khái niệm “vốn con người” Đã coi cán bộ là tiền vốn thì phải làm sao cho tiền vốn ngày càng nhiều, ngày càng có giá trị - tức là phải coi trọng công tác phát hiện, bồi dưỡng, đào tạo cán bộ; lại còn phải tính toán, sử dụng tiền vốn một các hợp lý và có hiệu quả - tức

là phải coi trọng công tác sử dụng cán bộ

Thứ tư, “cán bộ là cái gốc của mọi công việc” Một cách hợp logic, từ ba

quan niệm trên, chúng ta hoàn toàn hiểu được vì sao Hồ Chí Minh lại coi “cán bộ là cái gốc của mọi công việc” và “công tác cán bộ là công tác gốc” của Đảng và Nhà nước

Nếu so sánh với một số quan niệm về cán bộ đang được sử dụng hiện nay, chúng ta sẽ càng thấy rõ hơn giá trị trong quan niệm của Chủ tịch Hồ Chí Minh Theo từ điển tiếng Viê ̣t, cán bộ được định nghĩa là:

1 Ngườ i làm công tác có nghiê ̣p vu ̣ chuyên môn trong cơ quan nhà nước(như cán bô ̣ nhà nước, cán bộ khoa học, cán bộ chính trị)

2 Ngườ i làm công tác có chức vu ̣ trong mô ̣t cơ quan , mô ̣t tổ chức, phân biê ̣t với người thường không có chức vụ [5, tr 16]

Theo cách hiểu thông thường trong đời sống xã hô ̣i: Cán bộ được coi là tất cả những người thoát ly , làm việc trong các cơ quan Đảng , Nhà nước, đoàn thể, quân

đô ̣i, được hưởng lương hoă ̣c phu ̣ cấp

Điều 4, Luật cán bộ, công chức năm 2008 quy định như sau:

1 Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức

vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh

(sau đây gọi chung là cấp huyện), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước

2 Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân, mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bô máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị

sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật

3 Cán bộ xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã) gọi chung là công dân Việt Nam, được bầu cử giữ chức vụ lãnh đạo theo nhiệm kỳ trong Thường trực Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân, Bí thư, Phó Bí thư Đảng uỷ, người đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội; công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Uỷ ban nhân dân cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước

Từ quan niệm của HCM, tiếp thu các quan niệm mới về cán bộ, công chức,

có thể định nghĩa cán bộ công chức nhà nước được hiểu như sau: Cán bộ Nhà nước

là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh

theo nhiệm kỳ trong cơ quan nhà nước ở các cấp, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước Công chức nhà nước là công dân Việt Nam, được tuyển dụng,

bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ,chức danh trong cơ quan nhà nước ở các cấp, được phân loại theo trình độ đào tạo, ngành chuyên môn, vị trí công tác trong các cơ quan Nhà nước, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước

1.1.2 Quan niê ̣m của Hồ Chí Minh về vai trò của c án bộ trong sự nghiệp cách mạng

1.1.2.1 Cách tiếp cận của Hồ Chí Minh về vai trò của cán bộ

- Tiếp câ ̣n từ vai trò của quần chúng nhân dân đối với cách mạng

Quần chú ng nhân dân có sức ma ̣nh vô đi ̣ch , quyết đi ̣nh thành công của cách mạng Nhưng sức ma ̣nh ấy chỉ được phát huy đầy đủ khi có người tổ chức , có người lãnh đạo

Sức ma ̣nh của nhân dân chỉ mang tính vâ ̣t chất khi đó là mô ̣t khối cô ̣ng đồng đoàn kết thành mô ̣t khối , với tính cách là mô ̣t cô ̣ng đồng chung mô ̣t ý chí , mô ̣t

quyết tâm

Song, Hồ Chí Minh cũng khẳng đi ̣nh vai trò , sức ma ̣nh của quần chúng nhân dân chỉ được phát huy khi có sự lãnh đa ̣o của Đảng

- Tiếp câ ̣n từ vai trò của Đảng và Nhà nước đối với cách mạng

Trong cuốn Đườ ng cách mê ̣nh , Hồ Chí Minh viết : “Cách mệnh trước hết

phải có cái gì? Trước hết phải có đảng cách mê ̣nh để trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi Đảng có vững, cách mệnh mới thành công , cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy” [26, tr 267- 268]

Nhưng Đảng cũng như Nhà nước không phải là cỗ máy vô tri mà là tổ chức của những con người Đảng và Nhà nước có vững ma ̣nh hay không , có hoàn thành đươ ̣c nhiê ̣m vu ̣ lãnh đa ̣o hay tổ chức hay không , điều đó bi ̣ quyết đi ̣nh bởi đô ̣i ngũ cán bộ Đảng, cán bộ Nhà nước

1.1.2.2 Quan niê ̣m của Hồ Chí Minh về vai trò của cán bộ

- Cán bộ là người xây dựng đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước

- Cán bộ là người đưa đường lối của Đảng , pháp luật của Nhà nước vào trong cuộc sống

- Cán bộ là người tổ chức thực hiện đường lối của Đảng, chính sách của Nhà

nước và là người bày cách cho dân làm

- Cán bộ là người tổng kết thực tiễn

- Nhấn mạnh vai trò của cán bô ̣ trong sự nghiê ̣p cách ma ̣ng , song Ngườ i

không cho rằng “cán bộ quyết định tất cả” mà “cách mạng là sự nghiệp của quần

chúng nhân dân , chứ không phải là sự nghiê ̣p của cá nhân anh hùng nào Thành công của Đảng ta là ở nơi Đảng ta đã tổ chức và phát huy lực lượng cách mạng vô tận của nhân dân , đã lãnh đạo nhân dân phấn đấu dưới lá cờ tất thắng của Chủ nghĩa Mác - Lênin” [33, tr 197]

1.2 Quan điểm cơ ba ̉ n của Hồ Chí Minh về đào ta ̣o cán bô ̣

1.2.1 Đa ̀o ta ̣o cán bô ̣

Hồ Chí Minh ít sử du ̣ng khái niê ̣m “đào ta ̣o cá n bô ̣” mà thường dùng khái niê ̣m “huấn luyê ̣n cán bô ̣” Công tác huấn luyê ̣n cán bô ̣, theo Chủ ti ̣ch Hồ Chí Minh,

có ý nghĩa quyết định đến sự thắng lợi của sự nghiệp cách mạng

Huấn luyê ̣n là mô ̣t khái niê ̣m rô ̣ng , có nội dung vừa g iảng dạy, vừa hướng

dẫn giảng luyê ̣n tâ ̣p Theo Chủ ti ̣ch Hồ Chí Minh , huấn là dạy dỗ, luyê ̣n là rèn giũa

cho sa ̣ch những vết xấu xa trong đầu óc Huấn và luyê ̣n có mối quan hê ̣ biê ̣n chứng với nhau Huấn (dạy) nhằm nâng cao khả năng để luyện (tự cải ta ̣o tốt) và sự tự cải tạo tốt giúp cho việc tiếp nhận nhanh chóng nâng cao khả năng hơn nữa

Về đối tượng huấn luyện

Mục đích học tập được xem như là một loại hình hoạt động thuộc lĩnh vực

của nhận thức và mang tính mục đích của con người Mục đích học tập của cán bộ

đã được Hồ Chí Minh chỉ rõ: "Học để làm việc, làm người, làm cán bộ Học để

phụng sự đoàn thể, giai cấp và nhân dân, Tổ quốc và nhân loại”

Động cơ học được hiểu là nhu cầu thôi thúc từ bên trong của chính chủ thể

hành động

Thái độ học tập của mỗi người học tác động trực tiếp đến kết quả, đến sự

thành bại của sự học Muốn có kết quả học tập tốt, người học phải có thái độ

nghiêm túc

Về người huấn luyện

Về tư tưởng, người huấn luyện phải nắm vững những nguyên lý cơ bản của

chủ nghĩa Mác - Lênin, nhận thức đầy đủ quy luật khách quan của cách mạng, kiên định mục tiêu, lý tưởng cách mạng

Về đạo đức, người huấn luyện phải là một tấm gương đạo đức sáng ngời, bởi

một tấm gương thực tế có giá trị hơn gấp nhiều lần so với những bài thuyết giảng chung chung

Về lối làm việc, về chuyên môn phải nghiêm túc, khoa học Kiến thức là vô

tận và nhu cầu của công việc thay đổi theo từng giai đoạn cũng khiến cho nhu cầu đào tạo thay đổi

Tính tất yếu của đào tạo cán bô ̣

Cán bộ không tự nhiên có, không có ai sinh ra để làm cán bộ Phải qua quá trình đào tạo và tập trung đào tạo lâu dài mới có được

Cán bộ từ xã hội mà ra - cái xã hội mà chúng ta đang tiến hành cải tạo Vì thế cán bộ không tránh khỏi mang trong mình những hạn chế từ xã hội Phải đào tạo cán bộ để đáp ứng yêu cầu của thực tiễn

Sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta là vô cùng to lớn, đầy khó khăn, phức tạp, lại biến đổi không ngừng Phải đào tạo cán bộ thường xuyên, liên tục mới đáp ứng được yêu cách mạng

Bản thân Đảng và Nhà nư ớc cũng trưởng thành không ngừng, cán bộ phải được đào tạo và tập trung đào tạo để theo kịp sự phát triển của tổ chức

1.2.2 Mục tiêu đào tạo cán bộ

Một là, để phục vụ sự nghiệp cách mạng (vì cách mạng)

Đó là những con người hết lòng , hết sức phu ̣c vu ̣ cách ma ̣ng nhằm giành la ̣i

đô ̣c lâ ̣p tự do cho dân tô ̣c , nhằm xây dựng nước nhà phồn vinh để sánh ngang vai

với các dân tô ̣c khác và đe m la ̣i ha ̣nh phúc cho nhân dân “Học để làm việc , làm

Người cán bô ̣ bao giờ cũng gắn với tổ chức , nằm trong tổ chức Nói tới cán

bô ̣ lãnh đa ̣o , quản lý là nói tới những người có trọng trách trong một tập thể Họ không thể đứng ngoài hay đứng trên tâ ̣p thể

Ba là, vì sự hoàn thiện của bản thân người cán bộ (vì bản thân người cán bộ)

Tất cả mọi quan điểm của Hồ Chí Minh đ ều là vì con người Đào tạo cán bộ

vì cán bộ, quan điểm này thể hiện thái độ tôn trọng con người của Hồ Chí Minh Nếu đào tạo cán bộ chỉ vì nhà nước, vì tổ chức, thì vô hình chung chỉ coi cán bộ là công cụ, là phương tiện và nội dung đào tạo cũng sẽ tất hạn hẹp

1.2.3 Nô ̣i dung đào ta ̣o cán bô ̣

1.2.4.1 Về phẩm chất đa ̣o đƣ́c

Theo Hồ Chí Minh, đa ̣o đức là thước đo lòng cao thượng của con người , tiêu chí để kiểm tra chất “người”, trình độ “người”, tính “người” của một con người Nhất là đối với cán bô ̣, trước hết, cán bộ phải có đạo đức cá ch ma ̣ng Đa ̣o đức cách mạng là cái gốc của người cách mạng

Yêu thương con người phải gắn với sự tin tưởng và phấn đấu cho mu ̣c tiêu lý tưởng cách ma ̣ng mà Đảng và nhân dân đã lựa cho ̣n Vì vậy, nó đòi hỏi cán bộ đảng viên phải luôn có lâ ̣p trường chính tri ̣ vững vàng , kiên đi ̣nh mu ̣c tiêu lý tưởng đô ̣c

lâ ̣p dân tô ̣c và chủ nghĩa xã hô ̣i , trên lâ ̣p trường , quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin

Người có đa ̣o đức cách ma ̣ng phải là người không ngừ ng ho ̣c tâ ̣p, nghiên cứu nâng cao trình đô ̣ Bởi vì, để hoàn thành tốt mọi công việc được giao , cán bộ phải là người có trình đô ̣ hiểu biết về chuyên môn, lý luận và thực tiễn

Theo Hồ Chí Minh , là phải đặt lợi ích của c ách mạng, của nhân dân lên trên hết Người có đa ̣o đức cách ma ̣ng là người phải có mối liên hê ̣ mâ ̣t thiết với nhân dân, viê ̣c gì cũng bàn ba ̣c với nhân dân

Những phẩm chất cơ bản của đa ̣o đức cách ma ̣ng cũng là những yêu cầ u của nhâ ̣n thức khoa ho ̣c Nó không chỉ giúp cho người cán bộ có khả năng vượt qua mọi khó khăn gian khổ , không mắc sai lầm khuyết điểm , mà còn có khả năng phát hiện

và giải quyết kịp thời, đúng đắn những vấn đề của thực tiễn cách ma ̣ng

1.2.4.2 Về năng lư ̣c của người cán bô ̣

a Trang bi ̣ lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lê nin , quan điểm , đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước

Trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm viê ̣c” , Hồ Chí Minh cũng đă ̣t lên hàng đầu viê ̣c nâng cao trình đô ̣ lý luâ ̣n cách ma ̣ng cho đảng viên, cán bộ

Theo Hồ Chí Minh: “làm mà không có lý luận thì không khác gì đi mò trong

đêm tối , vừa chậm chạp vừa hay vấp váp Có lý luận thì mới hiểu được mọi viê ̣c trong xã hội, trong phong trào để chủ trương cho đúng , làm cho đúng” [29, tr 47]

Theo Người, phải gắn lý luận với công tác thực tế Huấn luyê ̣n phải nhằm đáp ứng nhu cầu Huấn luyê ̣n phải chú tro ̣ng cải tạo tư tưởng Hồ Chí Minh cho rằng ngoài tài liệu của Chủ nghĩa Mác - Lênin làm gốc trong huấn luyê ̣n lý luâ ̣n , cũng cần chú trọng đến những tài liệu thiết thực

b Đa ̀o tạo và bồi dưỡng văn hóa , chính trị , chuyên môn nghiê ̣p vụ theo ngành và theo công việc cho phù hợp

Đối với những cán bộ còn kém về văn hóa thì việc huấn luyện văn hóa rất

trọng yếu bởi không nắm được các kiến thức thông thường như lịch sử, địa dư, làm tính, khoa học tự nhiên, xã hội, chính trị, cách viết báo cáo, nghĩa vụ và quyền lợi người công dân thì rất khó cho việc nghiên cứu lý luận hoặc học chuyên môn nghề nghiệp

Từ viê ̣c huấn luyê ̣n văn hóa , Người đề ra yêu cầu phải huấn luyê ̣n nghề

nghiê ̣p (chuyên môn) cho cán bô ̣ Phải nhận thức hai đối tượng và hai mức đô ̣ khác

nhau Trướ c hết mỗi người phải biết mô ̣t nghề , làm việc gì học việc ấy , làm nghề gì phải thạo nghề ấy

Ngoài những nội dung trên , Hồ Chí Minh còn bàn tới huấn luyê ̣n chính tri ̣

với hai nô ̣i dung chính là huấn luyê ̣n thời sự và huấn luyê ̣n chính sách Đây là viê ̣c làm bắt buộc cho tất cả mọi lĩnh vực chuyên môn Nó vừa là nhiệm vụ cơ bản , lâu dài vừa phải tiến hành hàng ngày, hàng tháng

c Bồi dươ ̃ng năng lực quản lý, lãnh đạo cho cán bộ bao gồm : quản lý cán bộ, quản lý chuyên môn, nghiê ̣p vụ

Hồ Chí Minh cho rằng , công viê ̣c xây dựng và bảo vê ̣ đất nước luôn luô n biến đổi và phát triển Do đó không ngừng bồi dưỡng năng lực quản lý của cán bô ̣ , năng lực quản lý chuyên môn nghiê ̣p vu ̣

Cán bộ lãnh đạo, quản lý phải nâng cao năng lực quản lý các mặt Đồng thời phải tăng cường , củng cố chế độ quản lý , năng lực quản lý của cán bô ̣ , phải đẩy mạnh chống quan liêu, tham nhũng, tham ô, lãng phí trong đội ngũ cán bộ lãnh đạo , quan lý

d Bồi dươ ̃ng phương pháp công tác như : công tác tuyên truyền vận động quần chúng, phương pháp giải quyết công viê ̣c sao cho có hiê ̣ u quả nhất , cách thức lắng nghe ý kiến của quần chúng nhân dân

Một là , phải khiêm tốn học hỏi quần chúng , đó không chỉ là nô ̣i hàm của

phạm trù đạo đức mà phải xác định như là điều kiện cần và đủ của lãnh đạo

Hai là, nhân dân là ng ười thi hành quyết định của lãnh đạo, do đó nhân dân phải là người được tham gia vào quá trình ra quyết định

Ba là, kiểm soát được xác đi ̣nh là điều bắt buô ̣c của lãnh đa ̣o , nó như là một

tiêu chí xác đi ̣nh có lãnh đa ̣o và biết lãnh đạo hay không

1.2.5 Hình thức đào tạo cán bộ

1.2.5.1 Đa ̀o tạo qua trường lớp

Để có được mô ̣t trình đô ̣ chuyên môn nghiê ̣p vu ̣ cao thì người cán bô ̣ không thể không ho ̣c qua trường lớp “Học ở trường, học ở sách vở” [29, tr.45- 50]

Vì chính trong môi trường này họ sẽ được trang bị những kiến thức cơ bản

và mang tính hệ thống , nó sẽ làm cơ sở , tiền đề để cho cán bô ̣ nhanh chóng tiếp câ ̣n những tri thức cao hơn, phức ta ̣p hơn ở ngoài thực tiễn

1.2.5.2 Đa ̀o tạo qua thực tế công tác

Chúng ta thấy rằng , nếu chỉ bằng những kiến thức có được ở trường lớp thì cán bộ chưa thể đáp ứng tốt được công việc

Cũng tương tự như vậy , sự ho ̣c ở đây không chỉ dừng la ̣i ở viê ̣c ho ̣c thầy mà còn phải học ngay ở chính những người bạn , ngườ i đồng nghiê ̣p và đă ̣c biê ̣t là người cán bô ̣ phải luôn luôn học tập ở chính nhân dân

Thực tiễn cũng là trường học Nguyên lý của việc học đã được Hồ Chí Minh đúc kết và giáo dục cán bộ: học phải đi đôi với hành [28, tr 235]

1.2.5.3 Tư ̣ đào tạo

Cán bộ, công chức phải tự học và tự mình học lấy những cái mới mỗi người cần phải rèn luyện và coi việc học như một nhu cầu (của sự hứng thú và của công việc) Vì vậy, Người nói người học phải “học không biết chán” (còn người dạy thì

“dạy không biết mỏi”)

Cho nên tự học không những là phương pháp mà còn là phương châm của hành động Hồ Chủ tịch nói: “Lấy tự học làm cốt; sắp xếp thời gian và bài học cho

khéo, không phải có thầy thì học” [28, tr 273] Người nói: "học ở trường, học ở

sách vở, học lẫn nhau và học nhân dân, không học nhân dân là một thiếu sót lớn”

[29, tr 50]

Chương 2 VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐÀO TẠO CÁN BỘ VÀO VIỆC THỰC HIỆN CÔNG TÁC ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG CÁN BỘ, CÔNG

CHỨC CẤP XÃ TẠI TỈNH NAM ĐI ̣NH

2.1.Thực trạng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã ở tỉnh Nam Định

2.1.1 Khái quát tình hình chính trị - kinh tế - văn hóa - xã hội tỉnh Nam Định

Nằm giữa trung tâm đồng bằng sông Hồng, cách thủ đô Hà Hội hơn 80 km,

Nam Định là mảnh đất văn hiến, gắn liền với sự ra đời và phát triển của vương triều Trần Nam Định có diện tích tự nhiên năm 2009 là 1.671,5 nghìn km2

, bằng 6,25% diê ̣n tích của cả nước và bằng 13,25% diê ̣n tích củ a Bắc Bô ̣ Theo điều tra dân dố 01/04/2009 Nam Định có 1.825.771 người với mật độ dân số 1.196 người/km² Nam Định gồm có 1 Thành phố và 09 huyện, có 230 đơn vị hành chính cấp xã gồm

195 xã, 20 phường và 15 thị trấn Địa hình Nam Định gồm cả đồng bằng, núi và biển

* Tình hình văn hóa

Trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo, nhân dân Nam Định luôn quan tâm, coi trọng học vấn tiếp nối truyền thống “tôn sư trọng đạo” của cha ông Trong 16 năm liền, ngành giáo dục - đào tạo tỉnh Nam Định giữ vững danh hiệu tiên tiến xuất sắc, đứng đầu trong tốp dẫn đầu cả nước về chất lượng giáo dục