Để triển khai công tác tuyên truyền, giáo dục về biến đổi khí hậu cho thanh niên, Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh đã phát động hai phòng trào “Xung kích, tình nguyện phát tri[r]
Trang 1KHOA SAU ĐẠI HỌC
NGUYỄN QUANG KHẢI
VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH
TỈNH THÁI NGUYÊN TRONG TUYÊN TRUYỀN
VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
LUẬN VĂN THẠC SĨ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
HÀ NỘI – 2015
Trang 2KHOA SAU ĐẠI HỌC
NGUYỄN QUANG KHẢI
VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH
TỈNH THÁI NGUYÊN TRONG TUYÊN TRUYỀN
VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
Chuyên ngành : BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
Mã số : Chương trình đào tạo thí điểm
LUẬN VĂN THẠC SĨ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Thị Hoàng Liên
HÀ NỘI – 2015
Trang 3i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của tôi Các thông tin, số liệu được trích dẫn trong luận văn đảm bảo độ tin cậy, chính xác và trung thực Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được ai công bố
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Nguyễn Quang Khải
Trang 4ii
LỜI CẢM ƠN
Luận văn tốt nghiệp cao học được hoàn thành tại Khoa Sau đại học, Đại học Quốc gia Hà Nội Có được bản luận văn tốt nghiệp này, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới Khoa Sau đại học, Đại học Quốc gia Hà Nội, các Quý Thầy Cô đã trực tiếp giảng dạy truyền đạt những kiến thức khoa học chuyên ngành biến đổi khí hậu cho bản thân tác giả trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận văn này
Với lòng kính trọng và biết ơn, tôi xin được bày tỏ lòng cảm ơn tới Tiến sĩ Nguyễn Thị Hoàng Liên đã trực tiếp khuyến khích, hướng dẫn, giúp
đỡ tận tình cho tôi trong suốt quá trình triển khai, nghiên cứu và hoàn thành
đề tài "Vai trò của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Thái
Nguyên trong tuyên truyền về biến đổi khí hậu"
Xin chân thành cảm ơn các cơ sở Đoàn, các cá nhân đã hợp tác, giúp
đỡ, chia sẻ thông thin, cung cấp cho tôi nguồn tư liệu, tài liệu hữu ích phục vụ cho đề tài nghiên cứu
Tôi xin gửi lời tri ân sâu sắc đến gia đình và những người bạ đã động viên, hỗ trợ tôi rất nhiều trong suốt quá trình học tập, làm việc và hoàn thành luận văn
Xin trân trọng cảm ơn!
Trang 5iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CÁC BẢNG vi
MỞ ĐẦU 2 Chương 1:CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TỈNH THÁI NGUYÊN TRONG TUYÊN TRUYỀN VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU CHO THANH NIÊN Error!
Bookmark not defined
1.1 KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, SỰ CẦN THIẾT TRONG TUYÊN TRUYỀN VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU CHO THANH NIÊNError! Bookmark
not defined
1.1.1 Khái niệm tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên Error!
Bookmark not defined
1.1.2 Đặc điểm tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên Error!
Bookmark not defined
1.1.3 Tính tất yếu của công tác tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên Error! Bookmark not defined
1.2 KHÁI NIỆM VÀ CƠ SỞ QUY ĐỊNH VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TỈNH THÁI NGUYÊN TRONG TUYÊN TRUYỀN VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU CHO THANH NIÊN Error! Bookmark not defined
1.2.1 Khái niệm vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Thái Nguyên trong tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên Error!
Bookmark not defined
1.2.2 Các yếu tố quy định vai trò của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Thái Nguyên trong tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên Error! Bookmark not defined
1.3 YẾU TỐ BẢO ĐẢM VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TỈNH THÁI NGUYÊN TRONG TUYÊN TRUYỀN
VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU CHO THANH NIÊN Error! Bookmark not defined
Trang 6iv
1.3.1 Yếu tố tổ chức bảo đảm vai trò của tổ chức Đoàn trong tuyên truyền
về biến đổi khí hậu cho thanh niên Error! Bookmark not defined 1.3.2 Yếu tố kinh tế bảo đảm vai trò của tổ chức Đoàn trong tuyên truyền
về biến đổi khí hậu cho thanh niên Error! Bookmark not defined 1.3.3 Yếu tố xã hội bảo đảm vai trò của tổ chức Đoàn trong tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên Error! Bookmark not defined
Chương 2:THỰC TRẠNG THỰC HIỆN VAI TRÒ CỦAError! Bookmark
not defined
ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TỈNH THÁI NGUYÊN TRONG TUYÊN TRUYỀN VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU CHO THANH NIÊN Error! Bookmark not defined 2.1 THỰC TRẠNG VỀ TỔ CHỨC ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TỈNH THÁI NGUYÊN Error! Bookmark not defined
2.1.1 Đội ngũ đoàn viên đang sinh hoạt tại các cấp bộ Đoàn trong tỉnh Thái Nguyên Error! Bookmark not defined 2.1.2 Chất lượng chi đoàn, Đoàn cơ sở Error! Bookmark not defined 2.1.3 Đội ngũ cán bộ Đoàn đáp ứng yêu cầu của công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi trong giai đoạn hiện nay Error! Bookmark not defined
2.2 THỰC TRẠNG NHẬN THỨC VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU CỦA THANH NIÊN VÀ VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TỈNH THÁI NGUYÊN TRONG TUYÊN TRUYỀN VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU CHO THANH NIÊN TỪ 2011 – 2014 Error! Bookmark not defined
2.2.1 Đánh giá chung về thực trạng hiểu biết về biến đổi khí hậu trong thanh niên hiện nay Error! Bookmark not defined 2.2.2 Thực trạng vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Thái Nguyên trong tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên Error!
Bookmark not defined
2.2.3 Công tác chỉ đạo và thực hiện tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Thái Nguyên Error!
Bookmark not defined
2.2.4 Tổ chức Đoàn tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên thông qua các hoạt động tuyên truyền Error! Bookmark not defined
Trang 7v
2.3 NHỮNG HẠN CHẾ VÀ NGUYÊN NHÂN TRONG VIỆC THỰC
HIỆN VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH
TỈNH THÁI NGUYÊN TRONG TUYÊN TRUYỀN VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ
HẬU CHO THANH NIÊN Error! Bookmark not defined
2.3.1 Những hạn chế trong việc thực hiện vai trò của Đoàn Thanh niên
Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Thái Nguyên trong tuyên truyền về biến đổi
khí hậu cho thanh niên Error! Bookmark not defined
2.3.2 Nguyên nhân của những hạn chế Error! Bookmark not defined
Chương 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM VAI TRÒ CỦA
Error! Bookmark not defined.ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ
MINH TỈNH THÁI NGUYÊN TRONG TUYÊN TRUYỀN VỀ BIẾN
ĐỔI KHÍ HẬU CHO THANH NIÊN Error! Bookmark not defined
3.1 NHỮNG QUAN ĐIỂM CƠ BẢN VỀ BẢO ĐẢM VAI TRÒ CỦA
ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TỈNH THÁI NGUYÊN
TRONG TUYÊN TRUYỀN VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU CHO THANH NIÊN Error! Bookmark not defined
3.1.1 Tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên là một bộ phận của
tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho nhân dân Error! Bookmark not defined
3.1.2 Tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên là một nhiệm vụ đặc
biệt quan trọng của tổ chức Đoàn Error! Bookmark not defined
3.1.3 Tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên cần được tiến hành
thường xuyên và liên tục Error! Bookmark not defined
3.1.4 Trong tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên, phải coi
trọng sự phối hợp chặt chẽ giữa tổ chức Đoàn với các chủ thể liên quan
Error! Bookmark not defined
3.2 GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM VAI TRÒ CỦA TỔ CHỨC ĐOÀN THANH
NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TỈNH THÁI NGUYÊN TRONG
TUYÊN TRUYỀN VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU CHO THANH NIÊN Error!
Bookmark not defined
3.2.1 Xây dựng tổ chức Đoàn vững mạnh về mọi mặt, xây dựng đội ngũ
cán bộ Đoàn đáp ứng yêu cầu của công tác Đoàn và phong trào thanh
niên Error! Bookmark not defined
Trang 8vi
3.2.2 Tăng cường tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng, kiến thức biến đổi khí hậu cho đội ngũ cán bộ Đoàn, nhất là những người trực tiếp tham gia tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên Error! Bookmark not defined 3.2.3 Kết hợp chặt chẽ tuyên truyền về biến đổi khí hậu với tuyên truyền, giáo dục chính trị tư tưởng cho thanh niên Error! Bookmark not defined 3.2.4 Đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của thanh niên đối với vấn đề biến đổi khí hậu Error!
Bookmark not defined
3.2.5 Tăng cường phối hợp giữa tổ chức Đoàn với các ngành liên quan trong tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niênError! Bookmark
not defined
3.2.6 Đổi mới, đa dạng hoá các hình thức tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên Error! Bookmark not defined
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO 4 PHỤ LỤC
DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang Bảng 2.1: Tổng số đoàn viên mới được kết nạp một số năm gần đây 36
Bảng 2.3: Xếp loại đoàn cơ sở, chi đoàn cơ sở một số năm gần đây 39
Bảng 2.5: Kiến thức cơ bản về biến đổi khí hậu của thanh niên 42 Bảng 2.6: Đánh giá mức độ hiểu biết về biến đổi khí hậu của thanh niên hiện nay 42 Bảng 2.7: Đánh giá mức độ chủ động trong tìm hiểu kiến thức về biến đổi khí hậu
Bảng 2.8: Đánh giá mức độ cần thiết của hoạt động tuyên truyền về biến đổi khí 44
Trang 9vii
hậu cho thanh niên
Bảng 2.9: Đánh giá ý thức tham gia bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí
Trang 10MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Biến đổi khí hậu, mà trước hết là sự nóng lên toàn cầu và mực nước biển dâng, là một trong những thách thức lớn nhất đối với nhân loại trong thế kỷ 21 Thiên tai và các hiện tượng khí hậu cực đoan khác đang gia tăng ở hầu hết các nơi trên thế giới, nhiệt độ và mực nước biển trung bình toàn cầu tiếp tục tăng nhanh chưa từng có và đang là mối lo ngại của các quốc gia trên thế giới
Hiện nay trên thế giới, tất cả các quốc gia, tổ chức phi chính phủ trong nước và quốc tế đều đang rất tích cực hoạt động nhằm nâng cao nhận thức, phổ biến kiến thức về biến đổi khí hậu cho các nhóm đối tượng khác nhau Điều 6 của Công ước Khung về biến đổi khí hậu của Liên Hợp Quốc kêu gọi các quốc gia tăng cường công tác đào tạo, giáo dục và nâng cao nhận thức và tạo cơ hội cho cộng đồng tham gia và tiếp cận các thông tin về biến đổi khí hậu Nghị định thư Kyoto cũng đề xuất các bên liên quan cùng nhau hợp tác cấp quốc gia và quốc tế nhằm xây dựng và thực hiện các chương trình giáo dục đào tạo bao gồm tăng cường năng lực quốc gia, đồng thời điều phối các hoạt động tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng về biến đổi khí hậu Theo kết quả điều tra của Liên Hợp Quốc, tại các quốc gia trong khu vực Châu Á Thái Bình Dương thì các nhà quản lý và hoạch định chính sách đã công nhận giáo dục về biến đổi khí hậu là ưu tiên hàng đầu và tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng đứng vị trí thứ hai [4]
Các chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu chỉ có thể thành công nếu như khuyến khích được sự tham gia của các bên liên quan, cộng đồng và doanh nghiệp Kinh nghiệm của Chương trình phát triển Liên hiệp quốc cho thấy các chiến lược hay kế hoạch tuyên truyền đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng mối quan hệ giữa chính phủ với tổ chức dân sự xã hội, khối doanh nghiệp, các tổ chức quốc tế và cộng đồng
Trang 11Như vậy, có thể thấy, thông qua các hoạt động nâng cao nhận thức và tăng cường khả năng tiếp cận thông tin, cộng đồng không những sẽ tích cực hơn trong việc tham gia vào các quá trình ra quyết định và đồng thời có những đóng góp cho các nỗ lực thích ứng và giảm nhẹ với biến đổi khí hậu
Việt Nam là một trong nhiều quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu Bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu là trách nhiệm không chỉ của Nhà nước, của chính quyền các cấp mà là trách nhiệm của mọi người, trong đó rất cần vai trò tiên phong, xung kích của thanh niên Quan điểm của Đảng ta về phát triển trong Chiến lược phát triển kinh tế - xã
hội giai đoạn 2011 – 2020 cũng nhấn mạnh “Phát triển kinh tế - xã hội phải
luôn coi trọng bảo vệ và cải thiện môi trường, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu” [7]
Thực hiện chủ trương công tác chung của Đoàn, nhằm góp phần thực hiện các chương trình, mục tiêu Quốc gia, thời gian qua, Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Thái Nguyên đã tổ chức nhiều hoạt động, phát động các phong trào bảo vệ môi trường, tham gia ứng phó biến đổi khí hậu trong cán bộ, đoàn viên, thanh thiếu nhi
Trong khóa XIII, nhiệm 2012 - 2017, các cấp bộ Đoàn trong tỉnh đã có nhiều chủ trương, biện pháp tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức về biến đổi khí hậu cho thanh niên Để triển khai công tác tuyên truyền, giáo dục về biến đổi khí hậu cho thanh niên, Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh đã phát động hai phòng trào “Xung kích, tình nguyện phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ tổ quốc” và “Đồng hành với thanh niên lập
thân, lập nghiệp”, trong đó có nội dung “Xung kích bảo vệ môi trường, ứng
phó với biến đổi khí hậu” để nhấn mạnh hơn nữa vai trò, tinh thần xung kích
của tuổi trẻ trong tham gia bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, góp phần phát triển bền vững đất nước; thể hiện trách nhiệm của thanh niên trước những vấn đề mang tính toàn cầu
Trang 12TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 03
tháng 6 năm 2013 về Chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường
2 Bộ Tài nguyên và Môi trường, 2009 Kịch bản Biến đổi khí hậu, nước biển dâng cho Việt Nam http://www.monre.gov.vn
3 Bộ Tài nguyên và Môi trường, 2012 Kịch bản Biến đổi khí hậu, nước biển dâng cho Việt Nam http://www.monre.gov.vn
4 CBCC, 2010, Chiến lược tuyên truyền về biến đổi khí hậu
5 Nguyễn Trọng Hiệu, Nguyễn Văn Thắng, Trần Thục, 2011 Biến đổi khí hậu và tác động ở Việt Nam Nhà xuất bản Khoa học và kỹ thuật
6 Nguyễn Đức Ngữ, 2008 Biến đổi khí hậu Nhà xuất bản Khoa học và
kỹ thuật
7 Thủ tướng Chính phủ, Quyết định số 158/QĐ-TTg ngày 02 tháng 12 năm 2008 về Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu
8 Thủ tướng chính phủ, Nghị quyết số 10/NQ-CP ngày 24 tháng 04 năm
2012 về ban hành chương trình hành động của Chính phủ triển khai thực hiện chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011-2020 và phướng hướng, nhiệm vụ phát triển đất nước 5 năm 2011-2015
9 Thủ tướng Chính phủ, Quyết định số 1183/QĐ-TTg ngày 30 tháng 8 năm 2012 về Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu giai đoạn 2012-2015
10 Thủ tướng Chính phủ, Quyết định số 1474/QĐ-TTg ngày 05 tháng 10 năm 2012 về Kế hoạch hành động quốc gia về biến đổi khí hậu
11 Tỉnh đoàn Thái Nguyên, 2011, Báo cáo tổng kết công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi tỉnh Thái Nguyên năm 2011 của Ban Chấp hành khóa XII
Trang 1312 Tỉnh đoàn Thái Nguyên, 2012, Tài liệu tập huấn về công tác tuyên truyền và tuyên truyền miệng
13 Tỉnh đoàn Thái Nguyên, 2012, Báo cáo tổng kết công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi tỉnh Thái Nguyên nhiệm kỳ 2007 – 2012 của Ban Chấp hành khóa XII, trình Đại hội đại biểu Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Thái Nguyên khóa XIII
14 Tỉnh đoàn Thái Nguyên, 2013, Báo cáo tổng kết công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi tỉnh Thái Nguyên năm 2013 của Ban Chấp hành khóa XIII
15 Tỉnh đoàn Thái Nguyên, 2014, Báo cáo tổng kết công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi tỉnh Thái Nguyên năm 2014 của Ban Chấp hành khóa XIII
16 Trung ương Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, 2013, Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đoàn (khóa IX), trình Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ X
17 Viện Khoa học khí tượng thủy văn và môi trường, 2012 Tài liệu hướng dẫn Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu và xác định các giải pháp thích ứng Nhà xuất bản tài nguyên - môi trường và bản đồ Việt Nam