Thông tin nên đƣợc hiển thị để có thể phù hợp với các dạng nhận thức khác nhau, những ngƣời thực tế luôn muốn tiếp nhận thông tin một cách cụ thể và rõ ràng do vậy tính chi tiết là rất[r]
Trang 1i ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ
Lê Trung Hiếu
ỨNG DỤNG YẾU TỐ CON NGƯỜI VÀO TRONG TỔ CHỨC HCI
Ngành : Công nghệ thông tin
Chuyên ngành: Truyền dữ liệu và mạng máy tính
Trang 2MỤC LỤC
MỤC LỤC ii
Danh mục kí hiệu và viết tắt iv
Danh mục hình và bảng vi
MỞ ĐẦU 10
Chương I VAI TRÒ CỦA CON NGƯỜI TRONG HỆ THỐNG TƯƠNG TÁC 13
1 1 Nhận thức của con người và sự đa dạng trong nhận thức 13
1 1 1 Nhận thức của con người 13
1 1 2 Sự đa dạng trong nhận thức của con người 19
1 2 Vai trò của ngôn ngữ và hình ảnh trong quá trình hình thành nhận thức 20
1 2 1 Các yếu tố của hình ảnh tác động lên bộ não con người 20
1 2 2 Mối quan hệ giữa hình ảnh và ngôn ngữ Error! Bookmark not defined
1 2 3 Đặc điểm của hình ảnh ba chiều Error! Bookmark not defined
1 3 Hoạt động của con người trong quá trình hình thành nhận thức Error! Bookmark not
defined
1 4 Sự suy nghĩ của con người Error! Bookmark not defined
1 5 Tương tác người người Error! Bookmark not defined
1 6 Cách tiếp cận của HCI đối với các vấn đề của con người Error! Bookmark not defined
1 7 Kết luận Error! Bookmark not defined Chương II TƯƠNG TÁC NGƯỜI MÁY Error! Bookmark not defined
2 1 Lựa chọn thực đơn, các mẫu điền, và các hội thoại Error! Bookmark not defined
2 1 1 Giới thiệu Error! Bookmark not defined
2 1 2 Các kiểu thực đơn Error! Bookmark not defined
2 1 3 Trình diễn các thư mục theo chuỗi Error! Bookmark not defined
2 1 4 Thời gian phản hồi và tốc độ hiển thị Error! Bookmark not defined
2 1 5 Sự di chuyển nhanh trên thực đơn Error! Bookmark not defined
2 1 6 Bố cục của thực đơn Error! Bookmark not defined
2 1 7 Các mẫu điền có sẵn Error! Bookmark not defined
2 1 8 Kết luận Error! Bookmark not defined
2 2 Sử dụng các câu lệnh Error! Bookmark not defined
2 2 1 Giới thiệu Error! Bookmark not defined
2 2 2 Chức năng hỗ trợ nhiệm vụ của người dùng Error! Bookmark not defined
2 2 4 Lợi ích của cấu trúc Error! Bookmark not defined
2 2 5 Tên và viết tắt Error! Bookmark not defined
2 2 6 Thực đơn các câu lệnh Error! Bookmark not defined
2 2 7 Ngôn ngữ tự nhiên trong máy tính Error! Bookmark not defined
2 2 8 Kết luận Error! Bookmark not defined
2 3 Tương tác với các thiết bị Error! Bookmark not defined
2 3 1 Giới thiệu Error! Bookmark not defined
2 3 2 Bàn phím và các phím chức năng Error! Bookmark not defined
2 3 3 Các thiết bị trỏ Error! Bookmark not defined
2 3 4 Nhận dạng giọng nói và số hóa Error! Bookmark not defined
2 3 5 Hình ảnh và hiển thị đoạn phim Error! Bookmark not defined
2 3 6 Máy in Error! Bookmark not defined
2 3 7 Kết luận Error! Bookmark not defined
Trang 3iii
Chương III CÁC LỖI TRONG HCI VÀ THIẾT KẾ MỘT TRANG WEB CỤ THỂ Error!
Bookmark not defined
3 1 Các lỗi trong HCI Error! Bookmark not defined
3 1 1 Lỗi về các phím điều khiển Error! Bookmark not defined
3 1 2 Lỗi các hộp thoại Error! Bookmark not defined
3 1 3 Các lỗi khác Error! Bookmark not defined
3 2 Thiết kế một giao diện cụ thể Error! Bookmark not defined
3 2 1 Cách thiết kế cho trang chủ Error! Bookmark not defined
3 2 2 Cách thiết kế cho trang các địa chỉ khó khăn Error! Bookmark not defined
3 2 3 Cách thiết kế cho trang đóng góp Error! Bookmark not defined
3 2 4 Cách thiết kế cho trang những tấm lòng nhân ái Error! Bookmark not defined
3 2 5 Cách thiết kế trang tìm kiếm Error! Bookmark not defined
3 2 6 Cách thiết kế trang diễn đàn Error! Bookmark not defined
3 2 7 Cách thiết kế trang liên hệ Error! Bookmark not defined
3 3 Kết luận Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined
TÀI LIỆU THAM KHẢO 25
Trang 4Danh mục kí hiệu và viết tắt
Tên Tiếng Anh Tên Tiếng Việt
Algol Tên một ngôn ngữ lập trình
Alzhemeir Bệnh đãng trí (thường xuất hiện khi tuổi cao)
Camera Thiết bị để ghi hình
Colbol Tên một ngôn ngữ lập trình
Cone Là một bộ phận thu nhận của cơ quan thị giác trên võng mạc được
kích hoạt bởi ánh sáng mạnh và mầu sắc
DNA Acid deoxyribonucleic (viết tắt DNA) là một phân tử acid nucleic
mang thông tin di truyền
Edit Chỉnh sửa hay thay thế
Fortran Ngôn ngữ lập trình FORMULA TRANSLATOR
Html Ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản
Http Giao thức truyền siêu văn bản
Hypothalamus Vùng não điều khiển thân nhiệt, đói, khát
Logic Đảm bảo tính có hệ thống
Nơron Là một bộ phận trong hệ thống thần kinh
Rod Là một bộ phận thu nhận của cơ quan thị giác được kích hoạt bới
Trang 5v
World Wide Web Mạng lưới toàn cầu
Trang 6Danh mục hình và bảng
Hình 1 1 1 Liệu âm thanh và ngôn ngữ có giúp chúng ta trong quá trình nhận thức hơn so với
thị giác không 13
Hình 1 1 2 Cấu tạo mắt con người 14
Hình 1 1 3 Không có bộ não liệu thị giác có thể hiểu được hình ảnh 15
Hình 1 1 4 Nhiều giả thuyết có thể được nêu lên về bức hình trên 15
Hình 1 1 5 Hình ảnh có thể giúp cho loài vật tăng cường khả năng nhận thức 17
Hình 1 1 6 Hiểu và biết thông qua các trạng thái suy nghĩ khác nhau 18
Hình 1 1 7 Loài vật có cần biết các quy luật để sinh tồn 18
Hình 1 1 8 Hình ảnh thu nhận phụ thuộc nhiều vào nhận thức của con người 20
Hình 1 2 1 Mắt người cần có các yếu tố đặc biệt để xử lý thông tin 21
Hình 1 2 2 Những hình ảnh đầu tiên được thu về 22
Hình 1 2 3 Quá trình tổng hợp diễn ra tại những hình ảnh đơn sơ nhất 23
Hình 1 2 4 Tác dụng của mầu sắc 24
Hình 1 2 5 Bố cục và độ sâu giúp con người xử lý dễ dàng hơn 24
Hình 1 2 6 Hoạt động của bán cầu não phải Error! Bookmark not defined Hình 1 2 7 Hoạt động của bán cầu não trái Error! Bookmark not defined Hình 1 2 8 Bộ não không thể xử lý hết thông tin trong thời gian ngắn Error! Bookmark not
defined
Hình 1 2 9 Tác dụng của chữ viết Error! Bookmark not defined Hinh 1 3 1 Hình âm dương qua các thời kỳ được hiểu theo nhiều cách khác nhau Error!
Bookmark not defined
Hình 1 4 1 Não bộ Error! Bookmark not defined Hình 1 4 2 Tế bào thần kinh Error! Bookmark not defined Hình 1 4 3 Tế bào đệm Error! Bookmark not defined Hình 1 4 4 Bán cầu não trái Error! Bookmark not defined Hình 1 4 5 Cấu tạo của bộ não Error! Bookmark not defined Hình 1 4 6 Tiểu não Error! Bookmark not defined Hình 1 4 7 Các loại bộ nhớ Error! Bookmark not defined Hình 1 4 8 Giới hạn của bộ não con người Error! Bookmark not defined Hình 1 4 9 Sự thuận tiện trong quá trình xử lý thông tin Error! Bookmark not defined Hình 1 4 10 Cách thức tổ chức dữ liệu Error! Bookmark not defined Hình 1 4 11 Hoạt động trao đổi thông tin của bộ não Error! Bookmark not defined Hình 1 4 12 Dữ liệu bên ngoài chiếm ưu thế, nỗi sợ hãi có thể che lấn tất cả Error! Bookmark
not defined
Hình 1 4 13 Môi trường bên ngoài không ảnh hưởng tới con người Error! Bookmark not
defined
Hình 1 4 14 Nhận thức của con người bị đảo lộn Error! Bookmark not defined Hình 1 5 1 Các yếu tố ảnh hưởng đến con người Error! Bookmark not defined Hình 1 6 1 L S Vygotsky, nhà xã hội học Liên xô cũ Error! Bookmark not defined Hình 1 6 2 Immanuel Kant, nhà triết học Đức Error! Bookmark not defined Hình 1 6 3 C Marx, nhà triết học, tư tưởng Error! Bookmark not defined Hình 1 6 4 Sơ đồ của lý thuyết hoạt động Error! Bookmark not defined Hình 1 6 5 Mối liên hệ giữa các ngành Error! Bookmark not defined Hình 2 1 1 Giao diện Pulldown Error! Bookmark not defined Hình 2 1 2 Mỗi thực đơn có nhiều lựa chọn cho người sử dụng Error! Bookmark not defined
Trang 7vii
Hình 2 1 3 Nhiêu lựa chọn có thể cùng lựa chọn được một lúc Error! Bookmark not defined Hình 2 1 4 Thực đơn dạng pop up Error! Bookmark not defined Hình 2 1 5 Một dạng thực đơn hai chiều Error! Bookmark not defined Hình 2 1 6 Một dạng thực đơn tìm kiếm theo thứ tự Error! Bookmark not defined Hình 2 1 7 Các đường dẫn (mầu xanh) được gắn trong các đoạn văn bản Error! Bookmark not
defined
Hình 2 1 8 Nhiều thực đơn có thể được đặt trong một giao diện Error! Bookmark not defined Hình 2 1 9 Một thực đơn bản đồ của World Wide Web Error! Bookmark not defined Hình 2 1 10 Một mẫu bảng điền Error! Bookmark not defined Hình 2 1 11 Một mẫu kết hợp giữa danh sách và hộp combo Error! Bookmark not defined Hình 2 1 12 Một dạng hộp hội thoại Error! Bookmark not defined Hình 2 3 1 Bàn phím của Microsoft với đầy đủ các tính năng Error! Bookmark not defined Hình 2 3 2 Máy vi tính bỏ túi với bàn phím được thu gọn Error! Bookmark not defined Hình 2 3 3 Bàn phím được thiết kế lõm Error! Bookmark not defined Hình 2 3 4 Bàn phím điều khiển con trỏ dạng chữ T ngược Error! Bookmark not defined Hình 2 3 5 Bàn phím điều khiển con trỏ theo dạng hình sao Error! Bookmark not defined Hình 2 3 6 Bút điện tử Error! Bookmark not defined Hình 2 3 7 Màn hình tiếp xúc Error! Bookmark not defined Hình 2 3 8 Chuột một nút bấm và chuột hai nút bấm Error! Bookmark not defined Hình 2 3 9 Joystick giúp cho người sư dụng di chuyển chuột dễ dàng Error! Bookmark not
defined
Hình 3 1 1 Lỗi phím mũi tên Error! Bookmark not defined Hình 3 1 2 Lỗi trong chương trình sắp xếp Error! Bookmark not defined Hình 3 1 3 Lỗi trong chương trình Visual Studio Error! Bookmark not defined Hình 3 1 4 Sự giới hạn trong lựa chọn Error! Bookmark not defined Hình 1 3 5 Lỗi thông báo về thời gian tải cho người dùng Error! Bookmark not defined Hình 3 1 6 Dùng thanh công cụ để hiển thị thực đơn Error! Bookmark not defined Hình 3 1 7 Lỗi khi chọn giá trị Error! Bookmark not defined Hình 3 1 8 Lỗi trong quá trình tích các lựa chọn Error! Bookmark not defined Hình 3 1 9 Lỗi không hiển thị đường dẫn Error! Bookmark not defined Hình 3 1 10 Không có hướng dẫn về các kiểu của trường Error! Bookmark not defined Hình 3 1 11 Lỗi trong thực đơn Error! Bookmark not defined Hình 3 1 12 Lỗi thứ tự của các trường Error! Bookmark not defined Hình 3 1 13 Lỗi không nhất quán trong phần mềm Error! Bookmark not defined Hình 3 1 14 Các sự trợ giúp không cần thiết Error! Bookmark not defined Hình 3 1 15 Lỗi trong cách xác định đường dẫn Error! Bookmark not defined Hình 3 1 16 Lỗi khi sử dụng các thanh trượt ngang Error! Bookmark not defined Hình 3 1 17 Lỗi trong khi hiển thị Error! Bookmark not defined Hình 3 1 18 Lỗi khi thể hiện danh sách Error! Bookmark not defined Hình 3 1 19 Lỗi khi xuất hiện quá nhiều nút Error! Bookmark not defined Hình 3 1 20 Xuất hiện hỗ trợ lâu Error! Bookmark not defined Hình 3 1 21 Tổ chức không theo cấu trúc Error! Bookmark not defined Hình 3 1 22 Lỗi khi nhập số lượng quá nhiều Error! Bookmark not defined Hình 3 1 23 Lỗi lãng phí bộ nhớ Error! Bookmark not defined Hình 3 1 24 Lỗi trong chương trình duyệt Web Error! Bookmark not defined Hình 3 1 25 Lỗi không xuất hiện phím điều khiển Error! Bookmark not defined Hình 3 1 26 Lỗi khi lựa chọn chỉ dựa vào chuột Error! Bookmark not defined Hình 3 1 27 Lỗi khi lựa chọn chỉ dựa vào chuột Error! Bookmark not defined
Trang 8Hình 3 1 28 Lỗi khi lựa chọn chỉ dựa vào chuột Error! Bookmark not defined Hình 3 1 29 Lỗi khi thao tác với thực đơn Error! Bookmark not defined Hình 3 1 30 Lỗi trong chương trình sắp lịch Error! Bookmark not defined Hình 3 1 31 Thiết kế thiếu sự định hướng Error! Bookmark not defined Hình 3 1 32 Lỗi trong chương trình Microsoft Word Error! Bookmark not defined Hình 3 1 33 Lỗi khi thể hiện Font Error! Bookmark not defined Hình 3 1 34 Lỗi không nhất quán và lỗi chọn lựa Error! Bookmark not defined Hình 3 1 35 Lỗi số lượng các thanh quá nhiều trên hộp thoại Error! Bookmark not defined Hình 3 1 36 Lỗi số lượng các thanh quá nhiều trên hộp thoại Error! Bookmark not defined Hình 3 1 37 Lỗi số lượng các thanh quá nhiều trên hộp thoại Error! Bookmark not defined Hình 3 1 38 Lỗi số lượng mầu sắc quá nhiều Error! Bookmark not defined Hình 3 1 39 Một giao diện được thiết kế tốt Error! Bookmark not defined Hình 3 1 40 Lỗi khi thiết kế các thanh ẩn trên hộp thoại Error! Bookmark not defined Hình 3 1 41 Lỗi khi không hiển thị đầy đủ các thông tin Error! Bookmark not defined Hình 3 1 42 Lỗi không rành mạch về chức năng Error! Bookmark not defined Hình 3 1 43 Lỗi không rành mạch về chức năng Error! Bookmark not defined Hình 3 1 44 Lỗi về chức năng Error! Bookmark not defined Hình 3 1 45 Lỗi sách địa chỉ của IBM Error! Bookmark not defined Hình 3 1 46 Lỗi trong hộp thoại Sounds Properties Error! Bookmark not defined Hình 3 1 47 Lỗi không hỗ trợ người dùng Error! Bookmark not defined Hình 3 1 48 Lỗi khi đặt tên hộp thoại Error! Bookmark not defined Hình 3 1 49 Lỗi khi đặt tên hộp thoại Error! Bookmark not defined Hình 3 1 50 Lỗi trong cách thiết kế chức năng Error! Bookmark not defined Hình 3 1 51 Lỗi ngăn cản người sử dụng Error! Bookmark not defined Hình 3 1 52 Lỗi gán nhãn Error! Bookmark not defined Hình 3 1 53 Lỗi của phím Start Error! Bookmark not defined Hình 3 1 54 Thông báo mang tính khó hiểu Error! Bookmark not defined Hình 3 1 55 Thông báo mang tính khó hiểu Error! Bookmark not defined Hình 3 1 56 Lỗi trong chương trình xử lý ảnh Error! Bookmark not defined Hình 3 1 57 Sự không nhất quán trong các chương trình phần mềm Error! Bookmark not
defined
Hình 3 1 58 Chuột có 3 nút bấm Error! Bookmark not defined Hình 3 1 59 Nút điều khiển trên chuột Error! Bookmark not defined Hình 3 1 60 Che mất chức năng điều khiển Error! Bookmark not defined Hình 3 1 61 Lỗi khi thiết kế thanh trượt Error! Bookmark not defined Hình 3 1 62 Một số thanh trượt được thiết kế tốt Error! Bookmark not defined Hình 3 1 63 Bố trí mầu sắc không hợp lý Error! Bookmark not defined Hình 3 1 64 Lỗi mầu sắc của các đường dẫn Error! Bookmark not defined Hình 3 1 65 Lỗi trong cách bố trí chương Error! Bookmark not defined Hình 3 1 66 Lỗi được khắc phục Error! Bookmark not defined Hình 3 1 67 Lỗi trong thiết kế thực đơn Error! Bookmark not defined Hình 3 1 68 Lỗi được khắc phục Error! Bookmark not defined Hình 3 1 69 Sự không nhất quán trong bố cục Error! Bookmark not defined Hình 3 1 70 Thật khó để phân biệt các hình ảnh trên Error! Bookmark not defined Hình 3 2 1 Giao diện của trang chủ Error! Bookmark not defined Hình 3 2 2 Thanh công cụ tìm kiếm trên mạng Error! Bookmark not defined Hình 3 2 3 Giao diện của thực đơn các địa chỉ khó khăn Error! Bookmark not defined Hình 3 2 4 Giao diện của trang các địa chỉ khó khăn Error! Bookmark not defined
Trang 9ix
Hình 3 2 5 Giao diện của hình ảnh khi được xem Error! Bookmark not defined Hình 3 2 6 Nội dung chữ của trang các địa chỉ khó khăn Error! Bookmark not defined Hình 3 2 7 Giao diện trang đóng góp Error! Bookmark not defined Hình 3 2 8 Giao diện của trường chọn tỉnh, thành phố Error! Bookmark not defined Hình 3 2 9 Giao diện của trường quyên góp Error! Bookmark not defined Hình 3 2 10 Giao diện thực đơn của trang những tấm lòng nhân ái Error! Bookmark not
defined
Hình 3 2 11 Giao diện trường từ khóa trong trang tìm kiếm Error! Bookmark not defined Hình 3 2 12 Giao diện thực đơn cho trang diễn đàn Error! Bookmark not defined Hình 3 2 13 Giao diện của trang đăng ký thành viên Error! Bookmark not defined Hình 3 2 14 Giao diện của trang thảo luận Error! Bookmark not defined Hình 3 2 15 Nội dung của trang thảo luận Error! Bookmark not defined Hình 3 2 16 Bình luận của người dùng Error! Bookmark not defined Hình 3 2 17 Giao diện của trang liên hệ Error! Bookmark not defined
Trang 10MỞ ĐẦU
Công nghệ thông tin vẫn đang là một lĩnh vực khá hấp dẫn đối với nhiều người trong quá trình học tập và nghiên cứu nhằm phát hiện ra những điều thú vị mới trong lĩnh vực này Tuy nhiên sự hấp dẫn bao nhiêu thì lại càng có nhiều thách thức đang chờ đợi chúng ta bấy nhiêu Kiến thức của khoa học là vô tận và con người không bao giờ có thể nắm bắt được hết cả Cứ qua mỗi thời kỳ thì các kiến thức khoa học lại tăng theo cấp số nhân Công nghệ thông tin cũng không phải ngoại lệ Dù chỉ mới phát triển trong những năm gần đây tuy nhiên do những yêu cầu của thực tế gần đây luôn đòi hỏi các kiến thức của các ngành khác nhau cần phải được liên kết lại để giải đáp các yêu cầu của con người Công nghệ thông tin ngày nay cũng phải liên kết với các ngành khoa học khác để có thể phát huy hết được vai trò của mình cho các ứng dụng trong thực tiễn và cuộc sống với con người là trung tâm của sự phục vụ đó Tương tác người máy là một trong những môn như vậy đòi hỏi phải kết hợp với các ngành khác để có thể tự hoàn thiện mình, trước hết là đối với các ngành tâm lý nhận thức và thần kinh để hiểu rõ hơn về hoạt động của con ngươi, sau đó là các ngành về
kĩ thuật để hiện thực hóa các ý tưởng đó, ngoài ra cần có một số ngành khác như tôn giáo, triết học, tâm lý đám đông, văn hóa, kinh tế, chính trị, luật pháp để có thể giải
mã các hành động của con người theo cấp độ tập thể
Khoa học công nghệ nói chung và công nghệ thông tin đang bước vào giai đoạn hết sức nhanh chóng và mạnh mẽ Sức mạnh của khoa học kỹ thuật là điều đã được cả thế giới thừa nhận, và từ lâu trong mỗi tiềm thức con người đã hình thành nên suy nghĩ: kĩ thuật là sức mạnh của con người Bắt đầu từ thế kỷ 18 tại một số nước văn minh Châu Âu và sau đó lan sang các nước khác trên thế giới, khoa học kĩ thuật đã
có rất nhiều đóng góp to lớn vào sự phát triển và tồn tại của loài người, từ chỗ phụ thuộc hoàn toàn vào tự nhiên đến chỗ con người, mặc dù chưa thể làm chủ hoàn toàn nhưng con người có thể tự đáp ứng được những nhu cầu về tồn tại và phát triển của mình Những thành tựu mà khoa học kĩ thuật đem lại trong vòng 2 thế kỷ qua còn lớn hơn tất cả những gì mà loài người trước đó làm được Mặc dù trong thế kỷ qua dân
số của loài người tăng lên rất nhanh nhưng đại bộ phận loài người vẫn có một cuộc sống chất lượng cao hơn rất nhiều so với trước đó, từ việc đảm bảo nhu cầu về thực phẩm, quần áo, điện và nước sinh hoạt tất cả đều rất dồi dào và phong phú, đảm bảo cho loài người tiếp tục tồn tại và phát triển Trong sự đóng góp to lớn của khoa học kĩ thuật đó thì công nghệ thông tin đóng một vai trò hết sức quan trọng Mặc dù sinh sau đẻ muộn nhưng công nghệ thông tin đã có những đóng góp hết sức to lớn, làm thay đổi rất lớn cuộc sống của loài người từ phương thức hoạt động sản xuất và
tư duy cho đến cấu trúc của những tổ chức xã hội theo hướng tích cực nhất Thông qua công nghệ thông tin con người có thể tăng năng suất lao động của mình nhờ rút ngắn thời gian hoàn thành công việc và tăng tính hiệu quả của từng giờ làm việc Loài người vẫn sẽ tiếp tục tồn tại và phát triển, mặc dù không được mãi mãi, và khoa học kĩ thuật nói chung cũng như công nghệ thông tin nói riêng vẫn sẽ là một công cụ
vô cùng hữu hiệu để con người thực hiện được điều đó Và chúng ta mong chờ nhiều điều tốt đẹp mà khoa học kĩ thuật mang lại cho loài người
Nhưng liệu một mình khoa học kĩ thuật có thể làm được điều đó hay không? Câu trả lời là hoàn toàn không Trong hơn 2 thế kỷ phát triển vừa qua, con người đã quá phóng đại vào sức mạnh của khoa học kỹ thuât, coi đó như là chìa khóa vạn năng để
Trang 1111
giải quyết các mâu thuẫn của xã hội và loài người Họ coi như việc phát triển khoa học kỹ thuật thông qua đó để tăng năng suất lao động để rồi tạo nên nhiều sản phẩm cho xã hội là một bước đi cần phải thực hiện để có thể xoa dịu các mâu thuẫn trong
xã hội Và đây là quan điểm sai lầm mà các thế hệ sau đang phải gánh chịu rất nhiều những hậu quả khôn lường Có thể liệt kê những vấn đề nghiêm trọng nhất mà con người đang phải đối mặt là: phổ biến vũ khí hạt nhân, sự nóng lên của Trái Đất và các mâu thuẫn về ý thức hệ Trong 2 vấn đề đầu tiên khoa học kĩ thuật là tác nhân trực tiếp và đóng vai trò gián tiếp trong vấn đề còn lại Và cùng với sự phát triển cùa khoa học kỹ thuật thì các vấn đề đó cũng càng ngày trở nên gay gắt hơn, quyết liệt hơn đe doạ đến sự tồn tại của loài người Bắt đầu từ năm 1945, khi vũ khí hạt nhân được phát minh thì Trái Đất bước sang một giai đoạn mới không còn có thể tồn tại bất tử như trước được nữa Cũng từ đó đến nay vũ khí này đã được phát triển nhanh chóng cả về quy mô và mức độ tàn phá Sự nóng lên của Trái Đất được nhiều nhà khoa học đưa ra vào đầu thập kỷ 80 của thế kỷ trước do hậu quả của sự phát triển các nền công nghiệp trên thế giới Vấn đề này tuy không phá huỷ Trái Đất một cách nhanh chóng nhưng khi đã xảy ra thì cũng không thể đảo lộn được nữa và đe doạ trực tiếp đến loài người Vấn đề cuối cùng xuất hiện trong khoảng 20 năm trở lại đây khi thế giới không còn bị chi phối mạnh mẽ bởi hai siêu cường nữa, các quốc gia trong quá trình xác định lại bản sắc của chính mình đã tạo nên một bầu không khí hết sức nóng bỏng khi những mâu thuẫn dần dần được hình thành và ngày càng phát triển
Sự mâu thuẫn liên quan đến các vấn đề truyền thống, lịch sử, tôn giáo, hệ thống chính trị, hệ thống luật pháp và văn hóa Trong khi con người đang nỗ lực tìm ra các tiêu chuẩn giá trị đạo đức chung cho toàn bộ loài người để có thể chung sống một cách hoà bình thì các mâu thuẫn đó ngày càng gay gắt
Là một bộ môn trong công nghệ thông tin, HCI (Human Computer Interaction–Tương tác người máy) có nhiệm vụ chính là nghiên cứu sự tương tác của người và máy thông qua các nghiên cứu về tâm lý học, sinh lý học, thần kinh học và hoạt động của máy tính để giúp cho chúng ta hiểu rõ hơn hoạt động của con người trong quá trình tương tác với máy tính Tuy nhiên HCI cũng có một vai trò quan trọng không kém đó là nghiên cứu tương tác người và người thông qua máy vi tính, nghiên cứu sự khác biệt giữa con người với nhau để rồi thông qua máy tính những sự khác biệt đó được giảm nhẹ hoặc triệt tiêu Để giải quyết đựoc vấn đề này chúng ta cần có sự giúp
đỡ từ các nhà nghiên cứu về xã hội đặc biệt trong đó là tôn giáo, triết học và văn hóa truyền thống Đây là vấn đề hết sức khó khăn nhưng lại vô cùng quan trọng, bởi vì bất kỳ một sản phẩm vật chất hay tinh thần nào thì nhiệm vụ cuối cùng phải là phục
vu sự tồn tại và phát triển của loài người và HCI cũng không phải là ngoại lệ Nếu như HCI không làm được điều này và cùng với sự phát triển của Internet thì sự khác biệt đó ngày càng lớn thì con người sẽ đối mặt với nguy cơ tự tiêu diệt lẫn nhau
Do vậy trong phần tiểu luận này, tôi xin tập trung vào hai phần là đó là vai trò của con người trong hệ thống tương tác và tương tác người máy Phần thứ nhất sẽ tập trung giải quyết các vấn đề của con người theo cơ chế sinh học, giải mã các hành động và ý nghĩ của con người một cách tự nhiên như những gì đã tồn tại trong con người Phần thứ hai sẽ tập trung giải quyết các vấn đề về kĩ thuật và quá trình tương tác với máy tính thông qua các giao diện và phần mềm cụ thể Trong bất kỳ các hoạt động nào thì con người đều bị chi phối bởi ba yếu tố: yếu tố xã hội (văn hóa, tôn giáo, kinh tế, chính trị) và yếu tố con người (tâm lý học, sinh lý học, thần kinh học ) và yếu tố môi trường xung quanh tức là hoàn cảnh trong môi trường hiện tại Hai
Trang 12yếu tố đầu kết hợp vào với nhau, hoà quyện lại với nhau để hình thành tư duy trong
bộ não của con người, mặc dù mức độ tác động là có khác nhau đối với từng người khác nhau Cùng với yếu tố cuối cùng sẽ quyết định và chi phối hành động của con người Trong tương tác người máy thì yếu tố môi trường hiện tại đó chính là thiết bị phần cứng và chức năng của phần mềm
Cụ thể, ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn được tổ chức thành 3 chương như sau:
1 Chương 1: Vai trò của con người trong hệ thống tương tác, trong đó nêu lên cách thức xử lý thông tin trong bộ não của con người và sự đa dạng trong nhân thức của con người
2 Chương 2 Tương tác người máy, trong đó nêu lên các kiểu tương tác,
cụ thể là thực đơn, câu lệnh và thiết bị
3 Chương 3 Các lỗi trong HCI và cách thiết kế một trang Web cụ thể, trong đó nêu lên các lỗi và ứng dụng các kết quả đạt được vào cách thiết kế một trang Web cụ thể
Trang 131 1 1 Nhận thức của con người
Nhận thức là một quá trình quan trọng trong sự phát triển của loài người, sở dĩ con người có thể tồn tại cho đến ngày nay chính là do quá trình nhận thức của con người liên tục được cải thiện và phát huy Quá trình nhận thức có được nhờ thông qua các giác quan sau đó diễn ra trong bộ não của con người Trong bộ não quá trình phân tích và tổng hợp thông tin diễn ra liên tục làm cho con người ngày càng có khả năng nhận thức về môi trường xung quanh Trong 6 giác quan của con người thì giác quan
về thị giác là quan trọng nhất Trên thực tế hình ảnh, âm thanh và ngôn ngữ đều có mối quan hệ khá gần gũi với nhau Ba yếu tố trên có thể chuyển hóa qua lại với nhau, tức là con người chỉ cần tối thiểu có một giác quan để phân biệt để phân biệt được một trong ba yếu tố trên, mắt để cho hình ảnh, tai cho âm thanh, tay để phân biệt chữ nổi và ngôn ngữ cho quá trình truyền tải ý tưởng Con người cần tối thiểu một trong
ba giác quan trên để có thể phát triển nhận thức của mình Nhưng trong quá trình tương tác với môi trường thì thị giác đóng một vai trò quan trọng Một hình ảnh có giá trị bằng hàng ngàn lời nói Mắt của chúng ta thu nhận hình ảnh đặc sắc hơn rất nhiều so với tổng các yếu tố của hình ảnh đó gộp lại
Hình 1 1 1 Liệu âm thanh và ngôn ngữ có giúp chúng ta trong quá trình nhận thức
hơn so với thị giác không Điều đó thúc đẩy quá trình nhận thức của con người nhanh hơn và như theo bản năng con người sẽ sử dụng cơ quan này để nhanh chóng thích nghi với môi trường Các giác quan khác vẫn phát triển cho quá trình nhận thức của con người tuy nhiên
do không được sử dụng thường xuyên nên không thể phát triển như cơ quan thị giác Mắt con người là một thiết bị đặc biệt và có cấu tạo khá phức tạp Mắt con người cho phép chúng ta tiếp nhận các hình ảnh từ môi trường bên ngoài và tổ chức lại thành các mô hình bên trong bộ não của con người Mắt của chúng ta có thể đánh giá được