Một số nguyên nhân cơ bản có thể nói đến đó là: Nhận thức chƣa đầy đủ về vai trò của CNTT của các cấp lãnh đạo, công nghệ thông tin Việt Nam hiện đang ở tình trạng lạc hậu, phát triển [r]
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
-o0o -
NGUYỄN TRUNG THÀNH
ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG HOẠT ĐỘNG CỦA CƠ QUAN
NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH
Hà Nội - 2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
-o0o -
NGUYỄN TRUNG THÀNH
ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG HOẠT ĐỘNG CỦA CƠ QUAN
NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 60 34 04 10
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS LÊ DANH TỐN
XÁC NHẬN CỦA
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN
PGS.TS Lê Danh Tốn
XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HĐ
CHẤM LUẬN VĂN
PGS.TS Pha ̣m Văn Dũng
Hà Nội - 2015
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Lê Danh Tốn Các số liệu trong luận văn này là trung
thực, đảm bảo tính khách quan Các tài liệu có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng
Trang 4
LỜI CẢM ƠN
Trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài luận văn thạc sĩ tốt nghiệp, tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của các thầy cô trong Khoa Kinh
tế Chính trị và Phòng Đào tạo Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đối với các thầy cô đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và hoàn thành đề tài Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết
ơn sâu sắc tới PGS.TS Lê Danh Tốn đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn tôi trong
thời gian thực hiện đề tài
Tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè và các đồng nghiệp đã giúp
đỡ, động viên tôi trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn tốt nghiệp
Tôi xin trân trọng cảm ơn!
Trang 5
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT i DANH MỤC CÁC BẢNG ii
MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỂN VỀ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG HOẠT ĐỘNG CỦA CƠ QUAN NHÀ NƯỚC
Error! Bookmark not defined.
1.1 Cơ sở lý luận về ứng dụng CNTT trong hoạt động của cơ quan Nhà nước
Error! Bookmark not defined.
1.1.1 Một số khái niệm : Error! Bookmark not defined 1.1.2 Nội dung của ứng dụng CNTT trong hoạt động của CQNN: Error!
Bookmark not defined
1.1.3 Tiêu chí đánh giá ứng dụng CNTT trong hoạt động của CQNN:
Error! Bookmark not defined.
1.1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến ứng dụng CNTT trong hoạt động của
cơ quan nhà nước: Error! Bookmark not defined.
1.1.5 Vai trò của ứng dụng CNTT trong hoạt động cơ quan nhà nước :
Error! Bookmark not defined.
1.2 Kinh nghiệm ứng dụng CNTT trong hoạt động của cơ quan nhà nước
của một số quốc gia và bài học rút ra cho Việt Nam:Error! Bookmark not defined
1.2.1 Kinh nghiệm của một số quốc gia: Error! Bookmark not defined 1.2.2 Bài học rút ra cho Việt Nam Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG HOẠT ĐỘNG CỦA CƠ QUAN NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM GIAI
ĐOẠN 2011-2014 Error! Bookmark not defined.
2.1 Chính sách ứng dụng CNTT trong hoạt động của cơ quan Nhà nước
giai đoạn 2011-2014: Error! Bookmark not defined.
Trang 62.2 Tổng quan tình hình ứng dụng CNTT trong hoạt động của cơ quan Nhà
nước giai đoạn 2011-2014: Error! Bookmark not defined.
2.2.1 Tỷ lệ máy tính trên tổng số cán bộ công nhân viên: Error!
Bookmark not defined
2.2.2 Tỷ lệ máy tính được kết nối internet: Error! Bookmark not defined 2.2.3 Tỷ lệ CBCNV biết sử dụng máy tính trong công việc: Error!
Bookmark not defined
2.2.4 Tỷ lệ CBCNV sử dụng thư điện tử: Error! Bookmark not defined.
2.2.5 Tỷ lệ cơ quan sử dụng phần mềm quản lý văn bản - điều hành công
việc qua mạng (QLVB-ĐHCV): Error! Bookmark not defined.
2.3 Phân tích tình hình ứng dụng CNTT trong hoạt động của cơ quan Nhà
nước tại Việt Nam giai đoạn 2011-2014 theo cấp CQCP và CQĐP: Error! Bookmark not defined
2.3.1 Tại các Bộ, cơ quan ngang Bộ và cơ quan thuộc Chính phủ: Error!
Bookmark not defined
2.3.2 Tại các tỉnh, thành phố thuộc Trung ương:Error! Bookmark not
defined
2.4 Đánh giá chung về ứng dụng CNTT trong hoạt động của cơ quan Nhà
nước giai đoạn 2011-2014: Error! Bookmark not defined.
2.4.1 Những kết quả chủ yếu: Error! Bookmark not defined 2.4.2 Những hạn chế, tồn tại và nguyên nhân:Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH ỨNG DỤNG
Error! Bookmark not defined.
CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG HOẠT ĐỘNG CỦA CƠ QUAN NHÀ
NƯỚC Ở VIỆT NAM THỜI GIAN TỚI Error! Bookmark not defined.
3.1 Bối cảnh mới và ảnh hưởng của nó đến ứng dụng CNTT trong hoạt
động của cơ quan Nhà nước: Error! Bookmark not defined.
3.1.1 Bối cảnh quốc tế: Error! Bookmark not defined.
Trang 73.1.2 Bối cảnh trong nước: Error! Bookmark not defined.
3.2 Định hướng đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong hoạt động của CQNN:
Error! Bookmark not defined.
3.3 Các giải pháp chủ yếu nhằm đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong hoạt
động của cơ quan Nhà nước: Error! Bookmark not defined.
3.3.1 Nâng cao nhận thức về ứng dụng CNTT:Error! Bookmark not defined
3.3.2 Hoàn thiện cơ chế, chính sách về ứng dụng CNTT: Error!
Bookmark not defined
3.3.3 Phát triển hạ tầng kỹ thuật ứng dụng CNTT:Error! Bookmark not
defined
3.3.4 Phát triển nguồn nhân lực ứng dụng CNTT:Error! Bookmark not
defined
3.3.5 Hoàn thiện việc triển khai một số ứng dụng cơ bản: Error!
Bookmark not defined
3.3.6 Hoàn thiện quản lý đầu tư cho CNTT:Error! Bookmark not defined
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO 3
Trang 8i
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
1 CBCNV Cán bộ, công chức, viên chức và người lạo động
2 CNTT Công nghệ thông tin
3 CQCP Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ
4 CQĐP Cơ quan nhà nước tại địa phương (UBND tỉnh, huyện,
xã)
5 CQNN Cơ quan nhà nước
6 CPĐT Chính phủ điện tử
7 E.mail Thư điện tử
8 QLVB-ĐHCV Quản lý văn bản - điều hành công việc
9 TTTT Thông tin truyền thông
10 TTHC Thủ tuc hành chính
11 VBĐT Văn bản điện tử
Trang 9
ii
DANH MỤC CÁC BẢNG
1 Bảng 2.1 Tỷ lệ máy tính trên tổng số CBCNV 44
2 Bảng 2.2 Số liệu chung về tỷ lệ số máy tính được kết nối
3 Bảng 2.3 Tỷ lệ CBCNV biết sử dụng máy tính trong công
4 Bảng 2.4 Tỷ lệ CBCNV sử dụng thư điện tử trong công việc 49
5 Bảng 2.5 Tỷ lệ triển khai Phần mềm QLVB-ĐHCV qua
9 Bảng 2.8 Kết quả triển khai ứng dụng CNTT của CQCP 56
10 Bảng 2.9 Môi trường tổ chức và chính sách ƯDCNTT của
16 Bảng 2.12 Kết quả triển khai ứng dụng CNTT của CQĐP 70
17 Bảng 2.13 Môi trường tổ chức và chính sách ƯDCNTT của
Trang 101
MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài:
Công nghệ thông tin đã và đang giữ vai trò rất to lớn trong phát triển kinh tế - xã hội, công nghệ thông tin không chỉ thúc đẩy nhanh quá trình tăng trưởng kinh tế, mà còn kéo theo sự biến đổi trong phương thức sáng tạo của cải, trong lối sống và tư duy của con người Công nghệ thông tin là chiếc chìa khoá để mở cánh cổng vào nền kinh tế tri thức Sự phát triển của công nghệ thông tin đã làm thay đổi cơ bản cơ cấu kinh tế, phương thức tổ chức và sản xuất, cách tiếp cận của từng người tới tri thức, giải trí, phương pháp tư duy, giải quyết công việc và các mối quan hệ trong xã hội Trong hoạt động của các cơ quan nhà nước, việc ứng dụng CNTT đã góp phần nâng cao năng lực quản lý điều hành của các cơ quan nhà nước, phục vụ tốt hơn, có hiệu quả hơn cho người dân và doanh nghiệp và góp phần đẩy nhanh tiến trình cải cách hành chính
Ở Việt Nam, trong vài thập kỷ vừa qua, Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm thúc đẩy phát triển CNTT Trong đó, các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển CNTT ngày càng được cụ thể hóa bằng nhiều văn bản quan trọng, góp phần nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành và toàn xã hội về vai trò của CNTT đối với công cuộc đổi mới đất nước CNTT
là một trong các động lực quan trọng nhất của sự phát triển, cùng với một số ngành công nghệ cao khác đang làm biến đổi sâu sắc đời sống kinh tế, văn hoá, xã hội ở nước ta Đảng ta đã xác định: Ứng dụng và phát triển CNTT ở nước ta nhằm góp phần giải phóng sức mạnh vật chất, trí tuệ và tinh thần của toàn dân tộc, thúc đẩy công cuộc đổi mới, phát triển nhanh và hiện đại hoá các ngành kinh tế, tăng cường năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp, hỗ trợ có hiệu quả cho quá trình chủ động hội nhập kinh tế quốc tế, nâng cao chất
Trang 112
lượng cuộc sống của nhân dân, đảm bảo an ninh, quốc phòng và tạo khả năng
đi tắt đón đầu để thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá Thực tiễn cho thấy rằng, ứng dụng CNTT trong hoạt động của cơ quan Nhà nước ở Việt Nam trong thời gian qua đã đạt được những thành tựu quan trọng, góp phần to lớn vào sự nghiệp đổi mới đất nước, đặt biệt là cải cách nền hành chính Tuy vậy, hiệu quả ứng dụng CNTT trong hoạt động cơ quan nhà nước chưa cao, còn tụt hậu so sự phát triển kinh tế - xã hội nói chung, phát triển CNTT nói riêng Một số nguyên nhân cơ bản có thể nói đến đó là: Nhận thức chưa đầy đủ về vai trò của CNTT của các cấp lãnh đạo, công nghệ thông tin Việt Nam hiện đang ở tình trạng lạc hậu, phát triển với tốc độ chậm
so với thế giới, môi trường ứng dụng CNTT chưa tốt, thiếu cán bộ có đủ trình
độ, cơ chế chính sách và thực tiễn ứng dụng còn một số bất cập,…
Chính vì vậy, việc lựa chọn đề tài nghiên cứu « Ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của cơ quan Nhà nước ở Việt Nam” là phù hợp và
có ý nghĩa thực tiễn cao
Ứng dụng CNTT trong hoạt động của cơ quan Nhà nước có liên quan trực tiếp đến hoạt động quản lý của các cấp, các ngành, liên quan đến các lĩnh vực trong đời sống kinh tế - xã hội, vì vậy, việc chọn đề tài này hoàn toàn phù hợp với chuyên ngành đào tạo Quản lý kinh tế
Câu hỏi đặt ra đối với đề tài nghiên cứu là:
- Những hạn chế, tồn tại của ứng dụng CNTT trong hoạt động của cơ quan Nhà nước ở Việt Nam hiện nay là gì? Nguyên nhân từ đâu?
- Những giải pháp cơ bản nào cần phải thực hiện để đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong hoạt động của cơ quan Nhà nước ở Việt Nam trong thời gian tới?
Trang 123
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tiếng Việt:
1 Ban chấp hành Trung ương khóa XI, 2012, Nghị quyết số 13-NQ-TW ngày 16/01/2012 của Hội nghị Trung ương lần thứ tư, về xây dựng hệ thống hạ tầng đồng bộ nhằm đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020
2 Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương (2001) Ứng dụng và phát triển CNTT phục vụ sự nghiệp công nghiêp hóa, hiện đại hóa đất nước Hà Nội, NXB Chính trị Quốc gia
3 Ban Chỉ đạo Quốc gia về CNTT, Bộ TT&TT đồng chủ trì (2011), ”Sách trắng CNTT-TT Việt Nam 2011”, Nhà Xuất bản Thông tin và Truyền
thông
4 Ban Chỉ đạo Quốc gia về CNTT, Bộ TT&TT đồng chủ trì (2011), ”Sách trắng CNTT-TT Việt Nam 2012”, Nhà Xuất bản Thông tin và Truyền
thông
5 Ban Chỉ đạo Quốc gia về CNTT, Bộ TT&TT đồng chủ trì (2011), ”Sách trắng CNTT-TT Việt Nam 2013”, Nhà Xuất bản Thông tin và Truyền
thông
6 Ban Chỉ đạo Quốc gia về CNTT, Bộ TTTT đồng chủ trì (2014), ”Sách trắng CNTT-TT Việt Nam 2014”, Nhà Xuất bản Thông tin và Truyền
thông
7 Bộ Chính trị (2000) Nghị quyết 58-CT/TW ngày 17/10/2000, về đẩy mạnh ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa
8 Bộ Chính trị (2014), Nghị quyết 36-NĐ/TW ngày 01/7/2014, đẩy mạnh ứng dụng, phát triển công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững
Trang 134
9 Bộ Thông tin và Truyền thông, Hội tin học Việt Nam, (năm 2014) Chỉ số sẵn sàng cho phát triển và ứng dụng CNTT-TT Việt Nam, năm 2014’
10 Chính phủ (2011), Nghị định số 43/2011/NĐ-CP quy định về cung cấp thông tin và dịch vụ công trực tuyến trên trang thông tin điện tử hoặc công thông tin điện tử
11 Chính phủ (2007), Nghị định số 64/2007/NĐ-CP, ứng dụng CNTT trong hoạt động của cơ quan nhà nước
12 Phan Đình Diệu (1997), ”Tổng quan về công nghệ thông tin và tác động
của nó đối với sự phát triển kinh tế xã hội”, Sách công nghệ thông tin -
tổng quan và một số vấn đề cơ bản, Ban chỉ đạo chương trình Quốc gia
về công nghệ thông tin , NXB Giao thông vận tải
13 Đặng Thị Việt Đức và TS Nguyễn Thanh Tuyên (2011), ”Vai trò của công nghệ thông tin và truyền thông trong nền kinh tế tri thức và trường hợp của Việt Nam”, Tạp chí Công nghệ và Thông tin truyền thông (kỳ 2,
tháng 2/2011)
14 Hồng Minh (2011), “Giải pháp chiến lược công nghệ thông tin hiện
đại”, Tạp chí Công nghệ và Thông tin truyền thông (kỳ 2, tháng 1/2011)
15 Nguyễn Thanh Minh và ThS Nguyễn Bội Ngọc (2011) “Xây dựng Chính phủ điện tử: Những thách thức căn bản”, Tạp chí Công nghệ và
Thông tin truyền thông (kỳ 2, tháng 1/2011)
16 Nguyễn Thanh Minh và ThS Nguyễn Bội Ngọc (2011) “7 bài học phát triển chính phủ điện tử cho những nước đang phát triển”, Tạp chí Công
nghệ và Thông tin truyền thông (kỳ 2, tháng 7/2011)
17 Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam XI (2006) , Luật Công nghệ thông tin
18 Thủ tướng Chính phủ (2011) Phê duyệt Đề án ”Đưa Việt Nam trở thành nước mạnh về CNTT và TT”
Trang 145
19 Thủ tướng Chính phủ (2011) Phê duyệt Chương trình Quốc gia về ứng dụng CNTT trong cơ quan nhà nước giai đoạn 2011-2015
20 Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, Bộ Bưu
chính, Viễn thông đồng chủ trì (2006), ”Công nghệ thông tin và truyền thông phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa”, NXB Bưu
điện
21 Mạnh Vỹ (2011), “Điện toán đám mây - giải pháp đột phá cắt giảm chi phí ứng dụng công nghệ thông tin”, Tạp chí Công nghệ và Thông tin
truyền thông (kỳ 2, tháng 3/2011)
Tiếng Anh:
22 Japan Basic IT Strategy, 11/2000;
23 Korea's E-Government, 8/2003;
Tài liệu trên Internet:
24 Website Bộ Thông tin và Truyền thông: http://www.mic.gov.vn
25 Website Cục Ứng dụng CNTT: http://www.diap.gov.vn