De bòi dudng dói ngù càn bò xà bòi bpc, theo ehùng tói càn co nbiéu tài liéu, sàch xà bòi bpc (sàch do càc nhà xà hdi hpe Viét Nam bién soan; sàch dich; sàch cdng bó càc*còng trình ng[r]
Trang 1VÀI SUY NGHÌ VE DÀO TAO VA NGHIÉN CLfU
XÀ HÒI HOC TRONO THÒI KY MÒI
TS PHAM XUAN HAO
Trung tàm Khoa hoc Xà hot va Nhàn vàn quàn sU Bó Quóc phòng
1 Trong kboàng 10 nàm tró lai day xà bòi hpe d nuóe ta phàt trién, thè bién trèn càc phUdng dién: xà bòi boa tri thùc
va pbUdng phàp xà bòi hpe; phàt trién so' lupng va nàng cao chat lupng càn bó xà bòi hpe; md ròng quy mó dào tao càn bd
xà bòi hpe ò càc bàc hpe, cu nhàn, thac sy, tién sy; còng viéc
ma trUóc thàp ky 90 ebùng ta chua tién bànb
Xà bòi hpe phàt trién manh ò nUòc ta trong nhùng nàm qua do nbiéu nguyèn nhàn, song eà mot nguyén nhàn rat quan trpng là dào tao càn bò xà bòi hpe Vào cuòi thàp ky 80, càc ed quan ngbièn cùu va dào tao xà bòi hpe, cu thè là Vién
Xà bòi bpc va TrUÒng Dai hpe Tóng bpp Ha Nói (nay là TrUÒng Dai hpe Khoa hpe Xà bòi va Nhàn vàn) dà nàm bàt dupc xu budng dào tao trèn dai hpe d ngoài nude; tó ebùc dào tao Idp cu nhàn xà bòi hpe, bình thùc md ròng- vàn bang hai 1988-1990 Dén nay so' càn bó dào tao trong va ngoài nude tbòi ky dò dang là lue lUdng bat nhàn, nòng có't trong càc ed
so dào tao va ngbién cùu xà bòi bpc cbù yèu ò nUòc ta bién nay Xem the de thày ràng dào tao càn bó xà bòi bpc pbài luòn luòn di trUdc, dòn dàu; va chat lUdng dào tao càn bó xà
Trang 2bòi hpe quyé't djnh quan trpng dén qua trình bình thành, phàt trién xà bòi hpe ó Viét Nam
Hién nay ebùng ta dang md ròng dào tao càn bó xà bòi bpc Cùng nèn càn tinh xem càn bó xà bòi bpc dupe su dung vào còng viéc gì là ehinh sau kbi ra truòng Là càn bó giàng day xà bòi bpc? Rat càn nhUng kbòng nbiéu Là càn bó ngbièn cùu tai càc co so ngbièn cùu xà hói bpc? Rat càn
nhUng nhu càu khóng lòn Là càn bó còng tàc xà hói tal càc to chùc xà hai, càc doàn thè xà hói, càc dòn vi kinh tei Theo
ehùng tói, buòng thù ba là huòng ehinh, nò sé thu bùt dòng dào càc cu nhàn xà bòi bpc va tbòng qua dpi ngù này ma quàng bà tri thùc, phUdng phàp xà bòi hpe, kbàng djnh vj thè' eùa khoa bpc xà bòi bpc Thè' ky XXI vói nhùng bién dói xà hói nbanh, róng, pbùc tap do còng nghiép boa, bién dai boa mang lai tao nhu càu xà bòi cho càn bò xà bòi hpe tham già còng tàc xà bòi
De càn bó xà bòi bpc sau khi ra trUÒng boa nhàp vói cupe song xà bòi va làm dUpc còng tàc xà bòi trong càc tó chùe^xà bòi va doàn thè xà hòi-kinh té', càn mò róng tri thùc lièn ngành trong dào tao càn bò xà bòi hpe Dàc biét là nhùng món bpc giùp cho hpe vién nàm dupe Ijeh su, vàn hoà, xà hói Viét Nam; nhùng dàc trUng xà bòi eùa con nguòi Viét Nam, eùa càc còng dóng ngUdi Viét Nam Trong vài nàm trd lai day, quàn dpi tiép nhàn mot so' cu nhàn xà hói hpe vào giàng day
va ngbièn cùu xà bòi bpc So' càn bò này, kiè'n thùc xà bòi hpe phàn nào dàp ùng nhu càu còng tàc nhUng do thiéu thiic té' quàn sii va ebUa nàm vùng ngón ngù quàn sii nèn han che' nbiéu dén chat lUpng còng tàc De dpi ngù này kbàng djnh va phàt buy nàng liic còng tàc pbài thiic b à n b dào tao lai va bòi dUòng tri thùc quàn sii
Trang 32 Dào tao-dào tao lai- bòi diiòng ludn song bànb vói nbau
trong qua trình phàt trién khoa bpc va xày diing dpi ngù càn
bó khoa bpc Dói vói mot khoa bpc dang trong qua trình djnh bình va phàt trién nhu khoa bpc xà bòi bpc d nUdc ta, dào tao
lai va bòi dUdng lai càng quan trpng va càp thiét Vàn de dò
lai càng quan trpng hdn kbi ma phàn lón càn bò ngbièn cùu
va giàng day xà bòi hpe ó nUòc ta bién nay là t u nbiéu nguón dào tao, nbiéu ebuyèn ngành dào tao dén vài xà bòi bpc Thàm chi co càn bò giàng day, ngbièn cùu xà hói bpc nbUng
chUa dxióc dào tao ve xà bòi bpc cho dù là ngàn han ma cbù
yèu là do tu ngbièn cùu, tu tìm biéu xà bòi bpc: vùa tiép càn tri thùc xà bòi bpc vùa quàng bà tri thùc xà bòi bpc Trong mot vài Cd so dào tao, càn bò giàng day càc ebuyèn ngành khoa bpc kbàc dupe kiém nbiém giàng day xà bòi hpe Thiic
trang dò dà ành hUdng khóng nhò dén chat lUpng khoa bpc
trong qua trình truyèn thu tri thùc xà bòi bpc, thàm ehi làm
sai léch càc kbài niém xà bòi bpc Tinh bình dò càng dói bòi
pbài tién bànb càc trao dói, bòi dudng tri thùc xà bòi bpc trong dpi ngù ngbièn cùu, giàng day xà bòi bpc
De bòi dudng dói ngù càn bò xà bòi bpc, theo ehùng tói càn
co nbiéu tài liéu, sàch xà bòi bpc (sàch do càc nhà xà hdi hpe Viét Nam bién soan; sàch dich; sàch cdng bó càc*còng trình ngbièn cùu xà bòi hpe thùc ngbiém ); càn phó'i bpp chat che trong ngbièn cùu va giàng day xà bòi bpc trong pham vi róng (muòn vày, càn giàm thiéu càc djnh kièn xà bòi giùa càc thè
he càn bó xà hói bpc, bòi vi bién nay dói ngù càn bò xà bòi bpc bao góm nbiéu thè bé); càn xàc djnh ed che de trao dói tri thùc cùng kinh ngbiém trong gidi ngbién cùu va giàng day xà bòi bpc
Hdn chuc nàm ngbièn cùu va giàng day xà bòi bpc dà
Trang 4bình t h à n h trèn thiic t é mot dpi ngù càn bó xà hói hpe, dói ngù ma dén nay ehùng ta chUa tbòng ké hé't, chUa tàp hpp dupe Chùng ta chUa tbòng ké hé't càc trUÒng cao dàng, dai hpe ed dUa món xà bòi hpe vào cbudng trình dào tao va ai là ngUdi triic tiép giàng day xà bòi bpc Lièn bé giùa nhùng ngUÒi ngbièn cùu va giàng day xà bòi bpc ò nUòc ta bién nay qua long lèo, làm han che nhièu dén trao dói tri thùc, kinh ngbiém ngbién cùu xà bòi hpe, làm han che dén sii phàt trién
xà bòi bpc
3 Dai bòi Dàng Còng san Viét Nam làn thù Vili dà xàc djnh dUÒng Idi day manh còng nghiép boa, bién dai hoà dàt nude, phàn dàu dén nàm 2020 dUa nude ta thành mot nUóe cóng nghiép Duòng ló'i day manh còng nghiép hoà, bién dai hóa tiép tue dUde kbàng djnh tai dai bòi IX eùa Dàng Qua trình còng nghiép boa, bién dai hoà sé tao nèn sii bién dói
manh ve kinh té-xà bòi- vàn hoà Nhùng bién dói dò tao nhu
càu ngbièn cùu va ùng dung tri thùc xà bòi hpe ròng rài De
xà bòi hpe góp phàn vào ón djnh va phàt trién dàt nude theo djnh huàng xà bòi cbù nghia, trong qua trình còng nghiép hoà, hién dai boa càn day manh va nàng cao chat lupng giàng day, ngbièn cùu xà bòi" hpe, dàc biét là trién khai càc còng trình ngbièn cùu xà bòi hpe thiic ngbiém Theo xu huóng phàt trién va de xà bòi hpe dóng góp vào qua trình còng
nghiép bòa, hién dai hoà dàt nude, theo chùng tói nèn chù trong phàt trién càc chuyèn ngành (chuyén biét) xà hói hoc
P h à t trién càc chuyèn ngành xà bòi hpe trèn cà hai phUdng dién ly thuyét va dieu tra thiic ngbiém Sii phàt trién càc chuyèn ngành xà bòi bpc d nUòc ta trong nhùng nàm qua chUa theo kip sii phàt trién va nhu càu eùa xà bòi Nèu thiéu sii chuyèn tàm phàt trién càc ebuyèn ngành xà bòi bpc, ùng dung xà bòi bpc vào ngbièn cùu càc linh viic xà bòi cu thè thi
Trang 5xà bòi hpe ò Viét Nam vùa tut bau vùa lae bau va sé kbàng kbàng djnh dupe vi the eùa mình trong dói song ehinh trj-xà bòi eùa dàt nude Dòng thdi nèu kbàng nbanh chdng phàt trién càc chuyèn ngành xà bòi bpc sé ành hUÓng dén chat lupng dào tao càn bó xà bòi bpc Bòi le, trong chUdng trình dào tao càn bó xà bòi bpc, càc chuyén ngành xà bòi bpc chiém
ty le cao trong chUdng trình, nói dung giàng day Phàt trién nbanh càc chuyén ngành xà bòi bpc va dUa ngay két qua ngbièn cùu vào giàng day dào tao càn bó xà bòi hpe sé giùp càn bò xà bòi hpe sau khi ra trUòng hoà nhàp nbanh vói cupe song xà bòi va phàt buy dUpe nàng lUe eùa mình Trong nhùng nàm qua ed mot so chuyèn ngành xà boi bpc phàt trién
manh, de nghj trao dói pbó bién kinh ngbiém trong xày diing
ly thuyét va thiic ngbiém càc chuyén ngành xà bòi bpc
4 Ngbièn cùu va làm rò nhùng vàn de xà bòi, càc sii kién
xà bòi trong qua trình cóng nghiép hoà, bién dai hoà dàt nude, góp phàn ón djnh va phàt trién dàt nude là mot tbàch thùc dói vài nbUng ngUdi làm cóng tàc ngbién cùu xà bòi bpc
ò nude ta Muòn làm dUpe còng viéc lòn lao, co ich cho xà bòi
dò càn co tràch nbiém, lUdng tàm va rat càn co pbUdng tién,
pbUdng phàp; phUdng phàp xà bòi bpc trong diéu tra khào sàt thiic tai xà bòi Theo sii quan sàt eùa chùng tói, pbtfdng phàp
xà bòi bpc trong diéu tra, khào sàt thiic tai xà bòi chUa pbài
là dièm manh eùa dpi ngù càn bò xà bòi hoc bién nay Hoàn thièn phi/ang phàp diéu tra xà hói hoc phù hop vói thùc te xà hói, con ngi/òi Viét Nam dang là mot dói hói lòn vói càc nhà
xà hói hoc Viét Nam
Hinb thành pbUdng phàp xà bòi hpe de diéu tra, khào sàt thiic tè xà bòi ò nUòc ta trong qua trình cóng nghiép hoà, hién
dai boa kbòng thè là viéc làm ddn giàn, de thiic hién Vàn de
lai càng khd khan va pbùc tap hdn khi àp dung càc phUdng
Trang 6phàp va ky t h u à t diéu tra xà bòi hpe vào ngbièn cùu mot linh viie, mot boat dòng xà bòi, mot nhóm xà bòi cu thè Vi du, su dung phUóng phàp diéu tra xà bòi bpc trong khào sàt nhóm
xà bòi thanh nièn, nhóm xà bòi quàn nhàn, nhóm tièu thudng tièu chù V V
Hoàn thien phUdng phàp ngbièn cùu kbòng tàcb ròi ly
thuyét xà bòi hpe chuyèn ngành, bòi dò là eó sd ly thuyét de
xày diing phUdng phàp diéu tra khào sàt cu thè Dóng thdi, hoàn thièn phUdng phàp kbòng thè thiéu kinh ngbiém t u càc cupe khào sàt thiic tè' Khóng tich cUc trién khai càc de tài ngbièn cùu xà bòi bpc sé khóng hoàn thién dupe phUdng phàp Vi du, phUdng phàp diéu tra khào sàt xà bòi bpc trong quàn dpi, trong linh viic quàn sii ehi hinb thành va phàt trién nèu hinb t h à n h va phàt trién chuyèn ngành xà bòi hpe quàn sii, nèu co nbiéu cupe diéu tra xà bòi hpe trong quàn dói, trong linh viie quàn sii
Viéc trién khai càc de tài xà bòi bpc xem ra khóng pbài
lue nào cùng thuàn Ipi Co nbiéu ly do làm han che' trién khai càc cóng trình ngbièn cùu xà hói bpc nhU kinh phi, nhu càu quàn ly, liie lUpng va thòi gian tién hành, dU luàn xà bòi Song nèu khóng tich eiie trién khai ngbièn cùu xà hói bpc ve càc linh viie, càc boat dóng xà bòi, càc nhóm xà hói thi xà hòi bpc sé khóng thè dàng góp vào day nbanh qua trình cóng nghiép hoà, hién dai hoà dàt nude
Su nghiép cóng nghiép hoà, hién dai hoà dang dói hòi pbài phàt trién lue lUdng, ly thuyét cùng phUdng phàp xà bòi hoc