Để đạt thành tích cao trong kì thi sắp tới, các bạn học sinh có thể sử dụng tài liệu Đề thi học sinh giỏi môn Toán lớp 11 cấp trường năm 2019-2020 - Trường THPT Nguyễn Đăng Đạo, Bắc Ninh sau đây làm tư liệu tham khảo giúp rèn luyện và nâng cao kĩ năng giải đề thi, nâng cao kiến thức cho bản thân để tự tin hơn khi bước vào kì thi chính thức. Mời các bạn cùng tham khảo đề thi.
Trang 1SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO BẮC NINH
TRƯỜNG THPT NGUYỄN ĐĂNG ĐẠO ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG Năm học: 2019 – 2020
MÔN THI: TOÁN, LỚP 11
Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian phát đề)
Câu 1 (2,0 điểm) Cho parabol ( )P y x: = 2−2x và đường thẳng :d y=2x m+ Tìm m để d cắt ( )P tại hai
điểm phân biệt ,A B sao cho tam giác OAB vuông tại O (O là gốc tọa độ)
Câu 2 (4,0 điểm)
1) Giải phương trình: 3 sin 2 cos 2 3sin 3 cos 1 0
x
=
Câu 3 (4,0 điểm)
1) Chứng minh rằng phương trình m x2 4−x3−2m2+2m=0 luôn có nghiệm với mọi m∈
2) Cho dãy số ( )u thỏa mãn n 1
* 1
1 4
4 , 4
n
n
u
u
+
=
−
Tính giới hạn lim( )u n
Câu 4 (2,0 điểm)
Trong mặt phẳng tọa độ Oxy , cho tam giác ABC có A( )2;3 Các điểm I( )6;6 , J( )4;5 lần lượt là
tâm đường tròn ngoại tiếp và tâm đường tròn nội tiếp tam giác ABC Tìm tọa độ các đỉnh B và C biết hoành độ điểm B lớn hơn hoành độ điểm C
Câu 5 (5,0 điểm)
1) Cho hình chóp S ABCD có đáy ABCD là hình chữ nhật, AB a AD b= , = , cạnh bên SA vuông góc với đáy
a) Gọi I, J lần lượt là trung điểm của SB và CD Biết đường thẳng IJ tạo với mặt phẳng (ABCD một ) góc 60 Tính độ dài đoạn thẳng 0 SA
b) ( )α là mặt phẳng thay đổi qua AB và cắt các cạnh SC, SD lần lượt tại M và N Gọi K là giao điểm của hai đường thẳng AN và BM Chứng minh rằng biểu thức T AB BC
MN SK
= − có giá trị không đổi
2) Cho tứ diện ABCD có AD BC= =2 ,a AC BD= =2b, AB CD =4c2 Gọi M là điểm di động trong
không gian Chứng minh rằng biểu thức ( )2 ( 2 2 2)
8
H = MA MB MC MD+ + + ≥ a b c+ +
Câu 6 (3,0 điểm)
1) Có hai cái hộp đựng tất cả 15 viên bi, các viên bi chỉ có 2 màu đen và trắng Lấy ngẫu nhiên từ mỗi hộp 1 viên bi Biết số bi ở hộp 1 nhiều hơn hộp 2, số bi đen ở hộp 1 nhiều hơn số bi đen ở hộp 2 và xác suất để lấy được 2 viên đen là 5
28 Tính xác suất để lấy được 2 viên trắng
2) Cho các số thực x y z, , thỏa mãn x y z ≥, , 1 và 3(x y z+ + )=x2+y2+z2+2xy
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức:
( )
2
P
z x
x y x
+
………… Hết…………
(Chú ý: Giám thị coi thi không giải thích gì thêm)
Trang 2SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO BẮC NINH
TRƯỜNG THPT NGUYỄN ĐĂNG ĐẠO ĐÁP ÁN ĐỀ THI HSG CẤP TRƯỜNG Năm học: 2019 – 2020
MÔN THI: TOÁN, LỚP 11
Phương trình hoành độ giáo điểm: x2−2x=2x m+ ⇔x2−4x m− =0 1( )
Đường thẳng d cắt ( )P tại hai điểm phân biệt A, B khi và chỉ khi pt(1) có 2 nghiệm phân
Gọi A x x m B x x m( 1;2 1+ ) (, 2;2 2+ ) (x x là các nghiệm của pt(1)) 1, 2
Theo Định lý Vi-et: 1 2
1 2
4
x x
x x m
Vì ∆OAB vuông tại O ⇒OAOB =0
x x x m x m
( ) 2
5x x 2m x x m 0
3
m
m
=
0,5
+) Với m =0, phương trình (1) trở thành: 2 0 ( )
4
x
x
=
+) Với m = − , phương trình (1) trở thành: 3 ( )
( )
0,5
x= − ⇔ ≠ ±x π +k π
0,25
Phương trình tương đương: 3 cos 2sinx( x− +1) (2sin2x+3sinx−2)=0
⇔ 3 cos 2sinx( x− +1) (2sinx−1 sin)( x+2)=0
⇔(2sinx−1) ( 3 cosx+sinx+2)=0 0,75
1 sin
2
6
x
x π
⇔
( )
2 6
6
6
= +
Trang 3Kết hợp điều kiện suy ra nghiệm của phương trình là: 2 ( )
6
x= +π k π k∈
0,5
Điều kiện: 0 3
x y
≤ ≤
− ≤ ≤
Ta thấy x=0,y= −1 không phải là nghiệm của hệ Từ đó suy ra x y+ > −1 Do đó phương trình (1) của hệ tương đương (x2−y2)− +(x y)+( x− y+ =1) 0
1
x y
0,5
1
2
x y
x y x+ = + y+ − ≥ + + −
1
2
x y
x y
Lại có:
2
2
1
1
x y
x y
x y
2
x y
x y
Do đó, phương trình ( )* tương đương x y− − = ⇔ = −1 0 y x 1 0,5
Trang 4Thế vào pt(2), ta được: 3(x− =3) 2 3+ −x 4 3− +x 9−x2
x u u
x v v
Suy ra: u2−2v2 =2u−4v uv+ ⇔u2− +(2 v u) −2v2+4v=0
( )2 2
9v 12v 4 3 2v
2 2
u v
= −
⇒ =
0,5
+) u= − ⇒2 v 3+ = −x 2 3−x (Vô nghiệm)
+) u=2v⇔ 3+ =x 2 3−x 9 4
Vậy hệ cho có nghiệm ( ); 9 4;
5 5
x y =
0,5
Xét hàm số f x( )=m x2 4−x3−2m2+2m
f = −m + m− = − m− ≤ ∀ ∈ m
( )2 14 2 2 8 13 2 ( 1)2 7 0,
+) Nếu m= ⇒1 f ( )1 0= ⇒ phương trình có nghiệm x =1
+) Nếu m≠ ⇒1 f ( ) ( )−2 1 0f < ⇒ Phương trình có nghiệm x ∈ −( 2;1) 0,5
u
−
4
u
−
0,5
Trang 5Đặt: 1
* 1
4
1
2
n n
v v
+
= −
( )
n
− −
7 1
n
u
n
+
Đường tròn ( )C ngoại tiếp tam giác ABC có tâm I( )6;6 , bán
kính R IA= =5 có phương trình: ( ) (2 )2
x− + y− =
Phương trình đường thẳng AJ: x y− + =1 0
Gọi D là giao điểm thứ hai của đường thẳng AJ với đường
tròn ( )C
⇒Tọa độ D là nghiệm của hệ: ( ) (2 )2
1 0
x y
− + =
(9;10)
D
⇒ (Do A D≠ )
D
I B
A
C J
0,5
Vì BAD CAD= ⇒D là điểm chính giữa cung BC⇒DB DC= ( )1
BJD là góc ngoài tam giác
2
A B JAB⇒BJD= + ( )2
JBD JBC CBD
JBD JBC CAD CBD CAD
2
B A+
= ( )3
Từ (2) và (3) suy ra BJD JBD= ⇒ ∆DBJ cân tại D (4)
Trang 6B C
⇒ thuộc đường tròn ( )C′ tâm D, bán kính R′ =5 2
Phương trình ( ) ( ) (2 )2
C′ x− + y− =
B, C là các giao điểm của ( )C và ( )C′ nên tọa độ của B và C là các nghiệm của hệ:
( ) ( )
⇒B(10;3 , 2;9) ( )C (Do x B >x C )
0,5
K N
I
S
M
Gọi H là trung điểm của AB ⇒IH SA/ / ⇒IH ⊥(ABCD) ⇒ góc giữa IJ với (ABCD) là
Trong tam giác IHJ vuông tại H ta có: IH HJ= tanIJH b= 3 0,5
SA IH b
Câu
/ /
AB CD
α
⇒
( ) ( ) / / / /
/ /
SK SAD SBC
SK AD BC
AD BC
⇒
0,5
Từ đó suy ra AB CD CS
MN MN MS= =
BC CM
1
AB BC CS CM MS
MN SK MS SM MS
0,5
Trang 7Câu 5.2 2,0
P
C
A
M I
Đặt AB m CD n= , = ⇒mn=4c2
Gọi P, Q lần lượt là trung điểm của AB và CD
Ta có BCD∆ = ∆ADC⇒BQ AQ= ⇒ ∆QAB cân tại Q QP AB⇒ ⊥
Tương tự ta có QP CD⊥
⇒ B đối xứng A qua PQ và D đối xứng C qua PQ
Gọi N là điểm đối xứng của M qua PQ và I là giao điểm của MN với
H = MA MB MC MD+ + + = MA NA MC NC+ + + Trong tam giác AMN có AM AN+ =2 AI ⇒AM AN+ ≥2AI
Tương tự ta có: CM CN+ ≥2CI
Đặt: IP x IQ y= , =
2
m +x + n +y ≥ m n+ + x y+
Trang 82 2 2 2 2 2 8 2 2 2
m n+ + mn PQ m n+ + c BQ PB
c + +BQ = c + + + − = 2a2+2b2+2c2
Gọi số bi trong hộp 1 là n ( 7< <n 15 , n∈ )
Gọi x, y lần lượt là số bi đen ở hộp 1 và hộp 2 (n x y≥ > >0, ,x y∈)
Suy ra xác suất lấy được 2 viên bi đen là: (15 ) 285
xy
n −n = ( )1 ( )
28xy 5 15n n
(15 7) 7
n n
+) Nếu 7n , do 7< <n 15⇒ =n 14 ⇒ số bi ở hộp 2 là 1 viên ⇒ =y 1
Thay vào (1) ta có: 5
14 28x = 5
2
x
⇒ = (Loại)
0,25
+) Nếu (15− , do n) 7 7< <n 15⇒ =n 8
Thay vào (1) ta được: 5 10
56 28
xy = ⇒xy= 5
2
x y
=
⇒ =
⇒ Xác suất lấy được 2 bi trắng là: 3 5 15
8 7 56=
0,25
Ta có
( )
2
1
z x
x y x
+
2
x
≥
0,5
Theo giả thiết ta có: ( )2 2 ( ) ( )2 2
x y+ +z = x y z+ + ≤ x y+ +z ( )2 2
18
x y z
x P
Dấu “=” xảy ra khi x=1,y=2,z=3
Vậy min 1
5
P =
0,5
Hết………