Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng với việc giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng của cán bộ, Đảng viên ở Việt Nam hiện nay

Được tôi luyện, trưởng thành trong bão táp cách mạng và kế thừa những tinh hoa của dân tộc, tiếp thu những yếu tố tích cực, tiến bộ của thời đại, đội ngũ cán bộ đảng viên đã không ngừn[r]

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

========================

NGUYỄN THỊ NGUYỆT

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG VỚI VIỆC GIÁO DỤC, RÈN LUYỆN ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CỦA CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SỸ TRIẾT HỌC

Hà Nội - 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

========================

NGUYỄN THỊ NGUYỆT

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG VỚI VIỆC GIÁO DỤC, RÈN LUYỆN ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CỦA CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SỸ Chuyên ngành: Triết học

Mã số: 60 22 03 01

NGƯỜI HƯỚNG DẪN: PGS TS PHẠM VĂN NHUẬN

Hà Nội – 2015

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn này là kết quả nghiên cứu của tôi dưới sự hướng dẫn của PGS TS Phạm Văn Nhuận

Tôi xin cam đoan đề tài này không trùng với bất cứ đề tài luận văn thạc sĩ nào đã được công bố ở Việt Nam

Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội dung của đề tài

Người cam đoan

Nguyễn Thị Nguyệt

LỜI CẢM ƠN

Em xin chân thành cảm ơn PGS TS Phạm Văn Nhuận, hiện đang công tác tại Viện Khoa học xã hội và nhân văn quân sự, đã hướng dẫn em hoàn thành luận văn này

Đồng thời, em cũng chân thành cảm ơn sự tận tình chỉ bảo của các thầy giáo, cô giáo trong khoa Triết học, trường Đại học khoa học xã hội và Nhân văn Hà Nội, và tất cả người thân, bạn bè đã luôn sát cánh giúp đỡ, trong suốt quá trình học tập cũng như trong thời gian thực hiện luận văn vừa qua

Em xin chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU: 1

CHƯƠNG 1: NGUỒN GỐC VÀ NỘI DUNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG 6

1.1 Cơ sở lý luận và thực tiễn hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng 6

1.1.1.Cơ sở lý luận 6

1.1.2.Cơ sở thực tiễn 9

1.1.3.Quan niệm của Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng 12

1.2 Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng 18

1.2.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò của đạo đức cách mạng 18

1.2.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về những chuẩn mực đạo đức cơ bản của cán bộ, đảng viên 20

1.2.2 Những nguyên tắc cơ bản trong quan niệm của Hồ Chí Minh về xây dựng đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên 30

CHƯƠNG 2: MỘT SỐ NỘI DUNG GIÁO DỤC VÀ RÈN LUYỆN ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CỦA CÁN BỘ, ĐẢNG VIÊN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY DƯỚI ÁNH SÁNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 41

2.1 Thực trạng đạo đức của cán bộ, đảng viên ở Việt Nam hiện nay 41

2.1.1 Những kết quả đạt được trong giáo dục rèn luyện đạo đức của cán bộ, đảng viên ở Việt Nam hiện nay 41

2.1.2 Những hạn chế về đạo đức của cán bộ, đảng viên ở Việt Nam hiện nay 50

2.1.3 Nguyên nhân 59

2.2 Một số vấn đề đặt ra trong việc giáo dục rèn luyện đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên ở Việt Nam hiện nay 67

2.2.1 Nền kinh tế thị trường phát triển đã ảnh hưởng tiêu cực đến đạo đức của cán bộ, đảng viên 67

2.2.2 Kiên quyết xử lý nghiêm minh những cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống 70

2.3 Những giải pháp chủ yếu nhằm kế thừa và phát huy đạo đức cách mạng của Hồ Chí Minh trong việc giáo dục rèn luyện đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên ở Việt Nam hiện nay 71

2.3.1 Đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên về tư tưởng và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh 71 2.3.2 Thực hiện tốt việc“Tiếp tục đẩy mạnh học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên trong giai đoạn hiện nay 75 2.3.3 Tăng cường công tác tổ chức cán bộ và sinh hoạt Đảng 79 2.3.4 Mỗi cán bộ, đảng viên luôn tích cực tự giáo dục, tự rèn luyện đạo đức cách mạng theo tư tưởng và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh để thực sự là công bộc của dân 82

KẾT LUẬN 86 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 88

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Chủ tịch Hồ Chí Minh, lãnh tụ kính yêu của dân tộc Việt Nam, Người đã hiến dâng cả cuộc đời cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân ta Người đã để lại tài sản vô giá là tư tưởng và tấm gương đạo đức cách mạng cao đẹp, kết tinh những giá trị truyền thống của dân tộc, của nhân loại và thời đại Học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Bác là niềm vinh dự, tự hào và trách nhiệm đối với mỗi cán bộ, đảng viên và mỗi người Việt Nam

Đảng ta lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hoạt động cách mạng luôn vững vàng chèo lái con thuyền cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này tới thắng lợi khác ngày càng to lớn hơn Đảng luôn tự chỉnh đốn, tự đổi mới, giữ vững vai trò lãnh đạo, tổ chức mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam được quần chúng nhân dân tin cậy và yêu mến - "Đảng ta là đạo đức là văn minh" Tuy vậy, trong những năm qua, trong Đảng có nhiều biểu hiện yếu kém, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp cần tập trung đấu tranh ngăn chặn Hội nghị Ban chấp hành Trung

ương Đảng lần thứ tư, khóa XI đã ra Nghị quyết “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay” Trong đó, một vấn đề cần thực hiện trước mắt là thực hiện Chỉ thị số 03-CT/TW (ngày 14 / 5 / 2011 của Bộ Chính trị) Về tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh một cách thiết thực, hiệu quả nhất Đây là

yêu cầu vừa cơ bản lâu dài, vừa đòi hỏi cấp bách trong quá trình đổi mới đất nước ta hiện nay, để đạo đức cách mạng của con người Việt trong thời đại mới không ngừng được củng cố, phát triển Bởi vậy việc tiếp tục đi sâu nghiên cứu, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh là điều rất quan trọng và cấp thiết đối với toàn xã hội, mà trước hết là đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên trong Đảng và bộ máy Nhà nước

Trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc trước đây, cũng như trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay, đội ngũ cán bộ, đảng viên luôn giữ vai trò rất quan trọng, là lực lượng nòng cốt đưa đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước vào cuộc sống Được tôi luyện, trưởng thành trong bão táp cách mạng và kế thừa những tinh hoa của dân tộc, tiếp thu những yếu tố tích cực, tiến bộ của thời đại, đội ngũ cán bộ đảng viên đã không ngừng nâng cao trình độ chính trị, học vấn, chuyên môn, nghiệp vụ, lãnh đạo, quản lý và vận động quần chúng, phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu, đủ cả phẩm chất và năng lực góp phần xứng đáng vào thắng lợi của sự nghiệp cách mạng.Tuy nhiên, trong quá trình xây dựng đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa, những mặt trái của cơ chế thị trường đã không ngừng tác động đến tư tưởng, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên, làm tha hóa một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên, suy giảm lòng tin của nhân dân đối với Đảng, chế độ Đối với mỗi cán bộ, đảng viên, học tập và làm theo tấm gương đạo đức

Hồ Chí Minh là nhiệm vụ rất quan trọng và thường xuyên, qua đó để giáo dục, rèn luyện mình xứng đáng là đảng viên của Đảng cộng sản Việt Nam là “người lãnh đạo, người

đầy tớ thật trung thành của nhân dân” Do đó, tôi quyết định chọn vấn đề “Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng với việc giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên ở Việt Nam hiện nay” làm đề tài luận văn nghiên cứu của mình

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung, tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh nói riêng

là một vấn đề lý luận cơ bản đã và đang thu hút được sự quan tâm nghiên cứu và vận dụng của nhiều tổ chức và cá nhân, cả trong nước và trên thế giới Chương trình nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh (KX02) của quốc gia do GS Đặng Xuân

Kỳ làm chủ nhiệm, trong đó có đề tài: Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức (KX 02.08), do PGS, PTS Nguyễn Văn Truy - chủ nhiệm, sau nghiệm thu được xuất

bản cuốn sách mang tên “Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức”, Nxb Chính trị quốc

gia, Hà Nội, 1996 Đây là một công trình nghiên cứu công phu của tập thể tác giả

các nhà khoa học đã có nhiều năm nghiên cứu về tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung,

Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức nói riêng Công trình đã nghiên cứu cơ bản, toàn diện về nguồn gốc, đặc trưng và nội dung cơ bản và khẳng định giá trị trường tồn của tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh làm cơ sở cho việc quán triệt và vận dụng

tư tưởng và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh vào thực tiễn cách mạng hiện nay

Để phục vụ cho đề tài nghiên cứu cơ bản này, còn có các công trình nghiên cứu

chuyên khảo khác như: “Hồ Chí Minh về đạo đức” - trích dẫn tư tưởng đạo đức của

Hồ Chí Minh; “Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh - truyền thống và nhân loại”, Kỷ

yếu hội thảo (1993), cùng nhiều bài nghiên cứu khác được đăng trên các báo, tạp chí ở cả trong nước và ngoài nước

Nghiên cứu về cuộc đời và sự nghiệp của Hồ Chí Minh, giá trị quý báu nhất thu hút được sự quan tâm của nhiều nhà khoa học cả ở trong và ngoài nước chính là những nội dung về tư tưởng và đạo đức Hồ Chí Minh; có nhiều nội dung đề cập tới đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên hoạt động trên các lĩnh vực của đời sống xã hội Nhiều bài viết, công trình nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng của người cán bộ, đảng viên đã được xuất bản thành sách và công

bố trên các báo, tạp chí trong và ngoài nước Chẳng hạn, về tư tưởng đạo đức Hồ

Chí Minh có các cuốn sách: “Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng” (Nxb Sự thật,

Hà Nội, 1976); “Chủ tịch Hồ Chí Minh với vấn đề đạo đức cách mạng” (Nxb Thông tin lý luận, Hà Nội, 1986); “Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh” (Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội, 1993)… và các công trình khoa học: “Giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên theo Di Chúc của chủ tịch Hồ Chí Minh” (Lê Hữu Cát, Mạc Văn Nam, Tạp chí Triết học, số 9, Hà Nội, 2004); “Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng của người cán bộ quân đội”, TS Phạm Văn Nhuận (chủ biên), Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội, 2004; “ Tư tưởng

Hồ Chí Minh về đạo đức” (Lê Trọng Ân, Tạp chí Triết học, số 1, Hà Nội, 2005);

“ Nói đi đôi với làm phải nêu gương về đạo đức - một nguyên tắc cơ bản của đạo đức Hồ Chí Minh” (Song Thành, Tạp chí Cộng sản, số 11, Hà Nội, 2005); “ Đạo đức cách mạng trong tư tưởng Hồ Chí Minh qua các phạm trù mà người đã sử dụng” (Hoàng Trung, Luận án Tiến sĩ Triết học, Hà Nội, 2005); “Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh với việc nâng cao đạo

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Lê Trọng Ân ( 2005), Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức, Tạp chí Triết học, Số

1

đảng viên theo di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Tạp chí Triết học, Số 9

trị Quốc gia, Hà Nội

Quốc gia, Hà Nội

dựng đạo đức đội ngũ cán bộ ngày nay, Tạp chí Quốc phòng toàn dân, Số 8

chí Thông tin lý luận, Số 5

7 PGS, TS Thành Duy và TS Lê Quý Đức (2007), “Học tập Tư tưởng đạo đức

Hồ Chí Minh - xây dựng nền văn hóa đạo đức ở nước ta hiện nay”, Nxb Lí luận

Chính trị, Hà Nội

chí Triết học, Số 1

Cách mạng Tháng Tám, Gồm 2 tập, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội

10 Dẫn theo Hồ Chí Minh Truyện, bản dịch trung văn của Trương Niệm Thức, Bát Nguyệt xuất bản xã, Thượng Hải, tháng 6 -1949 trong: Đại tướng Võ Nguyên Giáp (chủ biên), Tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường cách mạng Việt Nam, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội 2000, Tr.51

11 Đảng Cộng sản Việt Nam: Các Nghị quyết của Trung ương Đảng 1996 - 1999, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000

12 Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

13 Đảng Cộng sản Việt Nam (2004), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

14 Đảng Cộng sản Việt Nam (2004), Văn kiện Hội nghị Trung ương lần thứ 9 Khóa

IX, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

15 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

16 Đảng Cộng sản Việt Nam(2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

17 Đảng Cộng sản Việt Nam(2012), Văn kiện Hội nghị lần thứ tư, Ban chấp hành Trung ương khóa XI, Nxb Chính trị Quốc gia - Sự thật, Hà Nội

18 Giáo trình đạo đức học (2000), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

19 Hoàng Ngọc Hoa (1999), Thấm nhuần tư tưởng Hồ Chí Minh về thực hành tiết

kiệm, chống lãng phí, Tạp chí Thông tin lý luận, Số 5

20 Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Phân viện Hà Nội (1995), Tư tưởng Hồ Chí Minh ( Tập bài giảng), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

21 Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Phân viện Thành phố Hồ Chí Minh (1997), Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề cán bộ và công tác cán bộ trong

sự nghiệp đổi mới hiện nay, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

22 Phạm Văn Khánh (2007), Thấm nhuần tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

23 Vũ Khiêu - Chủ biên (1993), Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh - truyền thống dân tộc và nhân loại, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội

24 Trần Hậu Kiêm - Chủ biên (1996), Giáo trình đạo đức học, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

25 Đặng Xuân Kỳ (1994), Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, Tạp chí Cộng sản, Số

5

26 Vũ Kỳ (1993), Bác Hồ căn dặn cán bộ, đảng viên phải thật sự thấm nhuần và thực

hành đạo đức cách mạng, Tạp chí Tư tưởng văn hóa, Số 5

27 Đỗ Huy (1992), Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong hệ chuẩn mực của thời đại

mang tên Người, Tạp chí Triết học, Số 2

28 Vũ Thị Hồng Lê (2007), Tư tưởng Hồ Chí Minh về nâng cao đạo đức cách mạng và đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, Luận văn Thạc sĩ Triết học, Hà Nội

29 V.I.Lênin Toàn tập (1961), Nxb Sự Thật, M t.31

30 V.I.Lênin Toàn tập (1977), Nxb Tiến Bộ, M t.39

31 Nguyễn Bá Linh (1995), Tư tưởng Hồ Chí Minh - một số nội dung cơ bản Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

32 Nguyễn Văn Lý (2004), Vấn đề nâng cao đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ,

đảng viên ở nước ta hiện nay, Tạp chí Triết học, Số 6

33 Cao Văn Lượng (1999), Hồ Chí Minh với vấn đề nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân, ngăn chặn sự thoái hóa, biến chất của một bộ phận cán bộ,

đảng viên, Tạp chí nghiên cứu lịch sử, Số 5

34 Nguyễn Ngọc Long chủ biên (2006), Giáo trình Đạo đức học, NXB Chính trị

quốc gia

35 C.Mác & Ph.Ăngghen Toàn tập, tập 3, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội 1995

36 C.Mác & Ph.Ăngghen Toàn tập, tập 20, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội 1994

37 C.Mác & Ph.Ăngghen Toàn tập, tập 20, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội 1995

38 C.Mác & Ph.Ăngghen Toàn tập, tập 21, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội 1995

39 C.Mác & Ph.Ăngghen Toàn tập, tập 23, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội 1993

40 Hồ Chí Minh(2009), Thư gửi đồng chí Pê Tơ Rốp, tổng thư ký ban phương đông,Toàn tập,Tập 1, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, Tr263

41 Hồ Chí Minh(2009), Đường cách mệnh, Toàn tập, Tập 2, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, Tr 280

42 Hồ Chí Minh(2009), Nghe tiếng giã gạo, Toàn tập, Tập 3, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, Tr 350

43 Hồ Chí Minh(2009), Dạ bán, Toàn tập, Tập 3, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội,

Tr 383

44 Hồ Chí Minh(2009), Những nhiệm vụ cấp bách của nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, Toàn tập,Tập 4, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, Tr 9