Theo bài viết ở đoạn trích, sự trong sáng của tiếng Việt không mâu thuẫn với việc các nhà văn và nhân dân không ngừng tạo ra cách nói mới vì cách nói mới sẽ góp phần làm giàu cho tiếng [r]
Trang 1SỞ GD &ĐT PHÚ YÊN ĐỀ KIỂM TRA NĂNG LỰC HỌC SINH
TRƯỜNG THPT PHAN ĐÌNH PHÙNG NĂM HỌC: 2019 - 2020 MÔN: Ngữ Văn 12
( Đề gồm 01 trang )
I.Đọc hiểu 3 điểm
Đọc đoạn trích văn bản sau và thực hiện các yêu cầu
Sự trong sáng của tiếng nói không chỉ thể hiện ở các quy tắc bền vững và các chuẩn mực xác định của
ngôn ngữ dân tộc mà còn được thể hiện sinh động qua thực tiễn sử dụng, đó là “tiếng nói của quần
chúng nhân dân, đầy tình cảm, hình ảnh, màu sắc và âm điệu, hồn nhiên, ngộ nghĩnh và đầy ý nghĩa,
đồng thời nó là ngôn ngữ của văn học, văn nghệ mà những nhà văn, nhà thơ lớn của dân tộc ta như
Nguyễn Trãi, Nguyễn Du,…những nhà văn, nhà thơ hiện nay (…) đã nâng lên đến trình độ cao về nghệ
thuật, khiến cho nó trở nên trong sáng, đẹp đẽ lạ thường ” (Phạm Văn Đồng) Thật vậy, là một thứ
tiếng đơn tiết tính, giàu thanh điệu, vần điệu, nhiều âm thanh có sức gợi tả, vốn từ vựng phong phú,
nhiều cách nói đa dạng, tiếng Việt có khả năng biểu đạt rất linh hoạt và đẹp đẽ
Như thế phẩm chất trong sáng của tiếng Việt không tách rời với tính chất giàu đẹp của nó (…) Sự
trong sáng không mâu thuẫn với việc tiếp thu một số từ vựng, cách nói của tiếng nước ngoài, không
mâu thuẫn với việc các nhà văn và nhân dân không ngừng tạo ra cách nói mới để làm giàu cho tiếng
nói dân tộc
Nhưng sự trong sáng không chấp nhận sự pha tạp, lai căng như việc lạm dụng từ ngữ tiếng nước
ngoài Những từ tiếng Việt có mà không dùng, lại vay mượn tùy tiện tiếng nước ngoài thì đó là lạm
dụng Sự trong sáng của tiếng Việt cũng không chấp nhận những cách nói thiếu văn hóa, thiếu lịch sự
trong giao tiếp
(…) Trong thời kì hiện nay, tiếng Việt đang phát triển rất mạnh mẽ, với vị thế ngày càng được nâng
cao, chức năng xã hội ngày càng rộng lớn Mỗi thành viên của cộng đồng dùng tiếng Việt càng phải có
ý thức đầy đủ đối với việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt, và quan trọng hơn, ý thức đó phải trở
thành hành động cụ thể
(Trích Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt, dẫn theo Ngữ Văn 12 Nâng cao, tập 1,Sđd)
Câu 1 Theo đoạn trích, sự trong sáng của tiếng Việt thể hiện ở những yếu tố, phương diện nào?
Câu 2 Theo đoạn trích, vì sao sự trong sáng của tiếng Việt không mâu thuẫn với việc các nhà văn và
nhân dân không ngừng tạo ra cách nói mới.?
Câu 3 Hãy viết một câu văn nêu ví dụ về việc sử dụng từ ngữ lai căng, lạm dụng tiếng nước ngoài
làm mất đi sự trong sáng của tiếng Việt Chỉ ra những từ ngữ lai căng, lạm dụng tiếng nước ngoài
trong câu văn vừa ghi
Trang 2Câu 4 Hãy chỉ ra khả năng biểu đạt rất linh hoạt và đẹp đẽ của tiếng Việt được thể hiện trong đoạn
thơ sau:
Lơ thơ cồn nhỏ gió đìu hiu Đâu tiếng làng xa vãn chợ chiều Nắng xuống trời lên sâu chót vót Sông dài, trời rộng bến cô liêu
(Trích Tràng giang – Huy Cận, dẫn theo Ngữ Văn 11 tập một, Sđd)
II Làm văn 7 điểm
Câu 1 2 điểm Từ nội dung của đoạn trích ở phần đọc hiểu, hãy viết đoạn văn nghị luận khoảng 200
từ với chủ đề: Hành động thiết thực để giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt
Câu 2 5 điểm Cảm nhận của anh (chị) về tư tưởng “Đất Nước của Nhân dân” được thể hiện qua
đoạn thơ sau:
Họ đã sống và chết
Giản dị và bình tâm Không ai nhớ mặt đặt tên Nhưng họ đã làm ra Đất Nước
Họ giữ và truyền cho ta hạt lúa ta trồng,
Họ chuyền lửa qua mỗi nhà, từ hòn than qua con cúi
Họ truyền giọng điệu mình cho con tập nói
Họ gánh theo tên xã, tên làng trong mỗi chuyến di dân
Họ đắp đập be bờ cho người sau trồng cây hái trái
Có ngoại xâm thì chống ngoại xâm
Có nội thù thì vùng lên đánh bại
Để Đất Nước này là Đất Nước Nhân dân
(Trích Đất Nước– Nguyễn Khoa Điềm, dẫn theo Ngữ Văn 12 tập một, Sđd)
Trang 3
SỞ GD &ĐT PHÚ YÊN ĐỀ KIỂM TRA NĂNG LỰC HỌC SINH
TRƯỜNG THPT PHAN ĐÌNH PHÙNG NĂM HỌC: 2019 - 2020 MÔN: Ngữ Văn 12
PHẦN I: ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)
Yêu cầu chung: Phần này kiểm tra năng lực đọc hiểu văn bản của thí sinh, đòi hỏi thí sinh phải huy
động kiến thức và kĩ năng đọc hiểu văn bản để làm bài Đồng thời, học sinh biết vận dụng vào thực
tế cuộc sống và học tập để nêu ví dụ minh họa và phân tích ví dụ
Yêu cầu cụ thể:
Câu 1 Theo bài viết ở đoạn trích, sự trong sáng của tiếng Việt thể hiện ở 04 yếu tố, phương diện:
- Sự trong sáng của tiếng nói thể hiện ở các quy tắc bền vững và các chuẩn mực xác định của ngôn
ngữ dân tộc
- Việc tiếp thu một số từ vựng, cách nói của tiếng nước ngoài, và việc các nhà văn và nhân dân không
ngừng tạo ra cách nói mới để làm giàu cho tiếng nói dân tộc
- Sự trong sáng không chấp nhận sự pha tạp, lai căng như việc lạm dụng từ ngữ tiếng nước ngoài
- Sự trong sáng của tiếng Việt cũng không chấp nhận những cách nói thiếu văn hóa, thiếu lịch sự trong
giao tiếp
Học sinh trả lời được 3/4 ý trên thì đạt điểm tối đa: 0.5đ
Câu 2 Theo bài viết ở đoạn trích, sự trong sáng của tiếng Việt không mâu thuẫn với việc các nhà văn
và nhân dân không ngừng tạo ra cách nói mới vì cách nói mới sẽ góp phần làm giàu cho tiếng nói dân
tộc 0.5đ
Câu 3 Học sinh viết được câu văn có sử dụng lạm dụng tiếng nước ngoài: 0.75đ
Học sinh chỉ ra từ ngữ lạm dụng: 0.25đ
Câu 4 Học sinh có thể chỉ ra khả năng biểu đạt phong phú, tinh tế của tiếng Việt qua một số yếu tố
ngôn ngữ sau:
- Sức gợi của những từ láy: lơ thơ, đìu hiu, chót vót
- Các từ ngữ, hình ảnh tương phản: nắng xuống – trời lên, sông dài – trời rộng
- Từ ngữ sáng tạo độc đáo: sâu chót vót (học sinh có thể nêu những yếu tố độc đáo khác nữa)
- Với cách sáng tạo ngôn từ độc đáo, nhà thơ đã tái hiện khung cảnh buồn vắng, tiêu điều, hiu hắt của
những cồn đất nhỏ lọt thỏm giữa mênh mông sông nước, và bến vắng lẻ loi giữa vũ trụ vô cùng Từ
đó, diễn tả nỗi sầu nhân thế của nhà thơ
Phần II: Làm văn 7 điểm
Câu 1 (2.0 điểm)
Trang 4Câu này kiểm tra năng lực viết đoạn nghị luận xã hội của học sinh đòi hỏi thí sinh phải huy động hiểu biết về đời sống xã hội, kĩ năng tạo lập văn bản và khả năng bày tỏ quan điểm riêng khi làm bài.Thí sinh có thể triển khai vấn đề theo nhiều cách khác nhau nhưng phải có lí lẽ và căn cứ xác đáng, được
tự do bày tỏ quan điểm của mình nhưng phải có thái độ chân thành, nghiêm túc, phù hợp với chuẩn mực xã hội Dưới đây chỉ là hướng dẫn, giám khảo không bắt buộc phải theo, khuyến khích bài viết sáng tạo
Yêu cầu cụ thể
1 Xác định đúng vấn đề nghị luận: Hành động thiết thực để giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt 0.25đ
2 Học sinh có thể dựa vào nội dung đoạn văn ở phần đọc hiểu để nêu lại những yêu cầu về giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt (0.25đ)
3 HS nêu một vài tấm gương sáng về ý thức giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt
Dùng dẫn chứng để phê phán hiện tượng sử dụng tiếng Việt chưa đúng đắn, làm mất đi sự trong sáng của tiếng Việt 1.0đ
4 Bài học: Học sinh tự rút ra bài học hành động để giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt Bài học cần
cụ thể, thiết thực, tránh nói chung chung, lặp lại các ý đã nói trên 0,5đ
Câu 2 (5.0 điểm)
Yêu cầu chung: Câu này kiểm tra năng lực viết bài nghị luận văn học của thí sinh, đòi hỏi thí sinh
phải huy động kiến thức về tác phẩm văn học, lí luận văn học, kĩ năng tạo lập văn bản và khả năng cảm nhận văn chương của mình để làm bài
Thí sinh có thể cảm nhận và kiến giải theo những cách khác nhau, nhưng phải có lí lẽ, căn cứ xác đáng, không được thoát li văn bản tác phẩm
Thí sinh có thể làm bài theo nhiều cách khác nhau Dưới đây là một cách để tham khảo
Yêu cầu cụ thể:
1 Giới thiệu vài nét về tác giả tác phẩm và đoạn trích (0.5đ)
2 Xác định đúng vấn đề nghị luận: Cảm nhận về tư tưởng “Đất Nước của Nhân dân” 0.5đ
3 Cảm nhận về tư tưởng “Đất Nước của Nhân dân” thể hiện trong đoạn thơ: 2.5đ
– Quan niệm nhân dân, người anh hùng vô danh: không ai nhớ mặt đặt tên, đã làm ra Đất Nước
- Ca ngợi vai trò của nhân dân đối với Đất Nước:
- Vai trò sáng tạo và giữ gìn mọi giá trị vật chất, tinh thần cho đất nước: lưu truyền phương thức sản xuất Nông nghiệp, giữ gìn nền văn minh loài người (giữ lửa), giữ gìn tiếng nói dân tộc, giữ gìn bản sắc văn hóa làng xã
-Vai trò chủ thể trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước: Họ đắp đập be bờ tạo nên ruộng đồng,
bờ bãi phì nhiêu cho đời sau cấy trồng, thu hái Họ đánh đuổi cả ngoại xâm lẫn nội thù để giữ gìn hòa bình, tự do, độc lập cho quê hương, xứ sở
Trang 5Nghệ thuật: Sử dụng những hình ảnh cụ thể, giàu sức gợi
Phép liệt kê, phép điệp
Hình ảnh thơ gợi liên tưởng độc đáo về phong tục, truyền thống của người Việt
*Đánh giá chung:
Tư tưởng “Đất Nước của nhân dân” bao trùm xuyên suốt đoạn trích, chi phối mọi chiều cảm nhận
của nhà thơ về các phương diện không gian địa lí, thời gian lịch sử và bản sắc văn hóa Trong đoạn
thơ này, tư tưởng ấy được thể hiện bằng lời khẳng định, ngợi ca công lao vĩ đại của nhân dân trên
hành trình dựng nước và giữ nước, được thể hiện một cách độc đáo, phong phú qua ngòi bút giàu
chất trữ tình – chính luận của Nguyễn Khoa Điềm Từ đó khơi gợi trong tâm trí người đọc lòng biết
ơn, tình yêu và ý thức trách nhiệm với nhân dân, đất nước 0.5đ
- Đảm bảo hình thức bài văn nghị luận: 0.5đ
- Bài viết đảm bảo chính tả, dùng từ, đặt câu, diễn đạt và có tính sáng tao: 0.5đ
Trang 6Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các
trường chuyên danh tiếng
dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG
cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS
Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi
HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi
miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí