Đề thi thử HSG năm 2019 môn Ngữ Văn 12 - Trường THPT Lý Thái Tổ

 Nhạc điệu của bài thơ còn được tạo nên từ nỗi nhớ tha thiết, tình yêu sâu đậm của nhà thơ với mảnh đất Tây Bắc, với binh đoàn Tây Tiến, với quê hương, đất nước.. Đó là nhạc điệu tâm h[r]

SỞ GD&ĐT BẮC NINH ĐỀ THI THỬ HỌC SINH GIỎI

TRƯỜNG THPT LÝ THÁI TỔ NĂM HỌC: 2018- 2019

MÔN: NGỮ VĂN 12

Câu 1 (4,0 điểm)

Cảm nhận vẻ đẹp của bài thơ sau:

VÀO XUÂN

Đi vào nẻo xuân Gặp đường lụa đỏ

Ai chờ em đó

Mà hoa trắng ngần

Đi vào thanh tân Như về quê ngoại Lúa hương đồng gần Đương thì con gái Hẹn cười phân vân

Em nhìn mê mải Chuồn ngô ngủ mãi

Bờ ao cúc tần Khép tà áo mới

Em vào đêm xuân

(Hoàng Cầm)

Câu 2 (6,0 điểm)

CÂU CHUYỆN CÂY BÚT CHÌ

Khi ra đời, một cây bút chì luôn thắc mắc rằng cuộc sống bên ngoài xưởng làm bút chì sẽ ra sao bởi thỉnh thoảng nó nghe những người thợ nói chuyện với nhau Bút chì băn khoăn mãi, anh em của nó cũng không biết gì hơn Cuối cùng, trước hôm được mang đến các cửa hàng, bút chì hỏi người thợ

làm bút rằng nó và anh em nó sẽ ra sao ở bên ngoài cuộc sống rộng lớn kia

Người thợ làm bút mỉm cười Ông nói:

– Có năm điều cháu và các anh em của cháu nên nhớ khi bắt đầu cuộc sống Nếu cháu nhớ và làm

được thì cháu sẽ trở thành cày bút chì tốt nhất

Thứ nhất: cháu có thể làm được những điều kì diệu nhất nếu cháu nằm trong bàn tay một người nào

đó và giúp họ làm việc

Thứ hai: cháu sẽ cảm thấỵ đau đớn mỗi khi bị gọt, nhưng phải như thế cháu mới tốt hơn và có thể

Thứ ba: nếu cháu viết sai một lỗi, cháu hãy nhớ để sửa lại là được

Thứ tư: điều quan trọng nhất đối với cháu và những người dùng cháu không phải là nước sơn bên

ngoài cháu, mà là những gì bên trong cháu đấy

Và cuối cùng: trong bất cứ trường hợp nào, cháu cũng vẫn phải tiếp tục viết Đó là cuộc sống của cháu, cho dù cháu gặp tình huống khó khăn như thế nào cũng vẫn phải viết thật rõ ràng, để lại những dấu

ấn của mình

(Truyện Ngụ ngôn, Theo Internet)

Trình bày suy nghĩ của anh/ chị về thông điệp gợi ra từ câu chuyện trên

Câu 3 (10,0 điểm)

Cổ nhân từng nói: “Thi trung hữu họa”, “Thi trung hữu nhạc” Bằng sự hiểu biết của mình về bài thơ

Tây Tiến (Quang Dũng) và Việt Bắc (Tố Hữu) hãy làm sáng tỏ ý kiến trên

SỞ GD&ĐT BẮC NINH ĐÁP ÁN ĐỀ THI THỬ HỌC SINH GIỎI TRƯỜNG THPT LÝ THÁI TỔ NĂM HỌC: 2018- 2019

MÔN: NGỮ VĂN 12

Câu 1:

Yêu cầu: Cảm nhận được vẻ đẹp nội dung và nghệ thuật của bài thơ, diễn đạt lưu loát

Trong nền thơ ca hiện đại Việt Nam Hoàng Cầm là một gương mặt thơ không mới nhưng rất lạ Thơ ông là sự quyện hòa giữa tình yêu và cái hồn văn hóa Kinh Bắc

 Bài thơ “ Vào xuân” là khúc ca nhẹ nhàng về vẻ đẹp của mùa xuân và vẻ đẹp của lòng người

 Vẻ đẹp của mùa xuân được miêu tả là sự thay đổi của thiên nhiên với “đường lụa đỏ”, “hoa trắng ngần”, hương thơm của lúa non “đồng gần” Nhà thơ có những cảm nhận tinh tế về những chi tiết nhỏ như: cánh chuồn nơi bờ ao cúc tần hay tà áo dài thướt tha của cô gái, điều này khiến câu thơ mang vẻ đẹp thanh tân, đầy sức sống Vẻ đẹp của cảnh gắn với vẻ đẹp của con người khiến cho mùa xuân được hiện lên trọn vẹn đầy đủ

 Trong cảnh sắc của mùa xuân là sự tươi trẻ của lòng người Đó là vẻ đẹp đầy sức sống của một tâm hồn tươi trẻ dào dạt tình yêu đời và yêu người tha thiết Đặc biệt là tình yêu thầm kín gửi gắm vào câu thơ cuối: “khép tà áo mới/em vào đêm xuân”

 Bài thơ đã sử dụng nghệ thuật so sánh : “đi vào thanh tân/ như về quê ngoại”, các từ ngữ cùng trường chỉ mùa xuân: xuân, đỏ, hoa trắng ngần, tà áo mới…để gợi ra cái tinh khôi, thanh trong của đất trời và lòng người khi xuân về

 Những câu thơ 4 chữ khiến bài thơ trở nên mộc mạc, giản dị, tự nhiên

Câu 2:

Yêu cầu về hình thức

 Viết đúng 1 bài văn hoàn chỉnh

 Trình bày mạch lạc, rõ ràng, không mắc lỗi chính tả, diễn đạt,…

Yêu cầu về nội dung

Đoạn văn cần làm rõ được các ý sau:

1 Giải thích

 “Nước sơn bên ngoài”: hình thức, cái bể nổi bên ngoài

 “Những gì bên trong”: tâm hồn, tính cách, tri thức, thái độ sống

 “Với bản thân cháu và người dùng cháu”: với mỗi cá nhân và với những người xung quanh, những người nhìn nhận, đánh giá cá nhân ấy

=> Ý nghĩa câu nói: Đề cao giá trị bên trong của mỗi con người Cái bề ngoài màu mè, rực rỡ chỉ thu hút được ở phút ban đầu và sẽ nhanh chóng tan biến Chính một tâm hồn đẹp, một lối sống đẹp, một tri thức phong phú sẽ mang lại cho mỗi người sức hút và giá trị bền lâu

2 Phân tích

Vì sao cái giá trị bên ngoài lại không quan trọng bằng cái cốt lõi bên trong?

 Vẻ bên ngoài gây chú ý trong phút chốc, nhưng cái bên trong mới tạo ấn tượng lâu dài

 Vẻ bên ngoài chỉ tồn tại trong thời gian ngắn, nhưng giá trị tâm hồn sẽ tồn tại vĩnh cửu với thời gian

Vì sao giá trị bên trong ấy không chỉ quan trọng với những người xung quanh, mà còn quan trọng với mỗi người?

 Giá trị bên trong sẽ là thước đo những người xung quanh dùng để đánh giá bạn

 Nhưng với mỗi cá nhân, giá trị bên trong quan trọng, vì nó là thứ làm nên chính bạn, một bản thể đặc biệt không trùng lặp

3 Bàn luận, mở rộng

 Phê phán những người chỉ chú trọng hình thức bề ngoài

 Tuy vậy, chúng ta cũng không thể bỏ qua yếu tố bên ngoài; không thể ỷ vào việc chăm chút thế giới bên trong mà tạo cho mình vẻ bên ngoài xộc xệch

4 Bài học

Câu nói định hướng cho chúng ta thái độ sống đúng đắn

Để xây dựng, giữ gìn và phát huy giá trị bên trong của mình, chúng ta cần:

 Tích luỹ cho mình tri thức

 Nuôi dưỡng cho mình tấm lòng nhân ái, tâm hồn biết rung động trước cuộc sống, rèn luyện cho mình lối sống đẹp

Câu 3:

Yêu cầu về kĩ năng

 Biết cách làm dạng bài: nghị luận vè mo ̣t ý kién bàn vè văn học; vận dụng nhuần nhuyễn các

thao tác lập luận: giải thích, phân tích, chứng minh, bình luận, so sánh…

 Lập luận chặt chẽ, bố cục rõ ràng

 Văn viết trong sáng mạch lạc, có cảm xúc, sáng tạo, hạn chế tối đa các lỗi về chính tả, dùng từ,

ngữ pháp

Yêu cầu về kiến thức

Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các yêu cầu cơ bản sau:

Dẫn dắt và giới thiệu vấn đề

Giải thích

 Thi: thơ Thơ là mo ̣t hình thức sáng tác văn học nghiêng vè thẻ hie ̣n cảm xúc thông qua tỏ chức ngôn từ đa ̣c bie ̣t, giàu nhạc tính, giàu hình ảnh và gợi cảm

 Thi trung hữu họa: Trong thơ có hoạ (có tranh, có cảnh)

 Thi trung hữu nhạc: Trong thơ có nhạc

=> Ý kiến trên của người xưa nói đến đặc trưng của thơ trữ tình là giàu hình ảnh và nhạc điệu Đây là

ý kiến hoàn toàn đúng đắn và xác đáng

Lí giải ý kiến:

 Thơ - nhạc - hoạ đều là các loại hình nghệ thuật, song có sự khác biệt, đặc biệt là về chất liệu xây dựng hình tượng nghệ thuật để phản ánh cuộc sống Nếu hoạ dùng đường nét, màu sắc, nhạc dùng giai điệu, âm thanh thì thơ cũng như các tác phẩm văn chương lại sử dụng ngôn từ làm chất liệu Ngôn từ có đặc điểm riêng: đó là chất liệu phi vật thể, vì vậy, tác động nhận thức không trực tiếp bằng các loại hình nghệ thuật khác song sức gợi mở của nó lại hết sức dồi dào,

mạnh mẽ Nó tác động vào liên tưởng của con người và khơi dậy những cảm nhận cụ thể về màu sắc, đường nét, hình khối, âm thanh, giai điệu

 Thi trung hữu họa bởi vì: Văn học phản ánh hiện thực cuộc sống, thơ ca cũng không nằm ngoài quy luật đó Thơ ca phản ánh cuộc sống qua hệ thống ngôn từ giàu hình ảnh Không ở thể loại văn học nào ta bắt gặp nhiều hình ảnh, biểu tượng (hình ảnh có ngụ ý), hình tượng (hình ảnh

có ngụ ý xuyên suốt tác phẩm) nổi bật như thơ ca Hình ảnh trong thơ là sự khách thể hóa những rung cảm nội tâm bởi thế giới tinh thần vốn vô hình nên nhất thiết phải dựa vào những điểm tựa tạo hình cụ thể để hữu hình hóa Hình ảnh trong thơ nổi bật vì còn mang màu sắc của cảm xúc mãnh liệt và trí tưởng tượng phong phú

 Thi trung hữu nhạc bởi vì: Thơ ca là sự biểu hiện trực tiếp cảm xúc, tình cảm của con người Cảm xúc biểu lộ mạnh mẽ ở thanh điệu, nhịp điệu của lời nói (ngôn từ) Tính nhạc là đặc thù

cơ bản của việc phô diễn tình cảm của thơ ca Âm thanh và nhịp điệu làm tăng hàm nghĩa cho

từ ngữ, gợi ra những điều từ ngữ không thể nói hết Nhạc điệu trong thơ thể hiện nhịp vận động của đời sống, của nhịp đập trái tim, bước đi của tình cảm con người

Câu 3:

a Thi trung hữu họa:

Với trí tưởng tượng bay bổng, phong phú, kết hợp bút pháp miêu tả khái quát và cận cảnh, thủ pháp đối lập tương phản Bài thơ Tây Tiến đã vẽ lên trước mắt người đọc:

 Bức tranh chân thực về khung cảnh núi rừng miền Tây hiểm trở hùng vĩ nhưng vô cùng trữ tình thơ mộng

 Bức chân dung về người lính Tây Tiến hào hùng nhưng cũng rất đỗi hào hoa

Bằng lối nói giàu hình ảnh, các cách chuyển nghĩa truyền thống (so sánh, ẩn dụ, tượng trưng, ước lệ…) được sử dụng thích hợp Bài thơ Việt Bắc đã tái hiện thành công:

 Bức tranh thiên nhiên, núi rừng Việt Bắc

 Bức tranh về cuộc sống con người trong kháng chiến, bức tranh Việt Bắc ra quân hào hùng

b Thi trung hữu nhạc:

Xuân Diệu nhận xét: Đọc bài thơ Tây Tiến như ngậm âm nhạc trong miệng

Tính nhạc trong Tây Tiến thể hiện ở:

 Thể thơ thất ngôn mang âm hưởng trầm hùng phù hợp với việc biểu đạt nội dung

 Phối hợp nhịp nhàng giữa các thanh bằng trắc, sự hiệp vần: ơi, biện pháp điệp từ: nhớ, ngàn thước…

 Sử dụng thành công hệ thống từ láy

 Nhạc điệu của bài thơ còn được tạo nên từ nỗi nhớ tha thiết, tình yêu sâu đậm của nhà thơ với mảnh đất Tây Bắc, với binh đoàn Tây Tiến, với quê hương, đất nước Đó là nhạc điệu tâm hồn của thi nhân

Tính nhạc trong Việt Bắc thể hiện ở:

 Thể thơ lục bát: Nhịp nhàng, tha thiết, ngọt ngào, sâu lắng nhưng biến hóa sáng tạo không đơn điệu

 Sử dụng cặp đại từ: mình - ta

 Nghệ thuật đối: Được sử dụng với tần số cao, biểu đạt xúc động nỗi lòng sâu kín của kẻ đi - người ở đồng thời tạo ra sự cân xứng về cấu trúc vẻ đẹp nhịp nhàng của ngôn từ Tất cả tạo nên nhạc điệu đầy quyến luyến, trầm bổng, ngân nga Việt Bắc ru người trong nhạc

 Biện pháp điệp: điệp từ: nhớ, có nhớ; điệp cấu trúc: mình đi - mình về; câu hỏi tu từ… tạo nên nhịp ru cho bài thơ, diễn tả thành công nỗi lòng kẻ đi - người ở

 Cách gieo vần và sử dụng từ láy cũng góp phần tạo nên nhạc điệu cho bài thơ

 Việt Bắc có giọng điệu tâm tình, tự nhiên, đằm thắm, là tiếng nói của tình thương mến ngọt ngào, là khúc tình ca và bản hùng ca về kháng chiến và con người kháng chiến Thơ Tố Hữu phong phú nhạc điệu, một thứ nhạc giàu có tự bên trong của tâm hồn hoà với nhạc điệu lôi cuốn của đời sống

Đánh giá, nâng cao vấn đề

 Khẳng định câu nói của cổ nhân là hoàn toàn đúng với thơ ca và được minh chứng rõ qua hai bài thơ Tây Tiến và Việt Bắc

 Hai bài thơ giàu chất nhạc, chất họa, thể hiện tài năng của hai nhà thơ trong việc sử dụng ngôn

từ nghệ thuật

 Bài học cho người nghệ sĩ và người tiếp nhận

Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các

trường chuyên danh tiếng

I.Luyện Thi Online

dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học

trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn

II.Khoá Học Nâng Cao và HSG

THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG

cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi

HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia

III.Kênh học tập miễn phí

các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất

miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh

Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%

Học Toán Online cùng Chuyên Gia

HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí