- Làm rõ luận điểm: “Chúng ta vẫn có thể tìm thấy ý nghĩa của cuộc đời ngay cả đối diện với một tình huống vô vọng” và “Theo cách nào đó, một người sẽ không còn cảm thấy đau khổ nữa ng[r]
Trang 1SỞ GD &ĐT HÀ TĨNH ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG
TRƯỜNG THPT HƯƠNG KHÊ NĂM HỌC: 2018 - 2019
MÔN: Ngữ Văn 12
( Đề gồm 02 trang )
PHẦN I- ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Chúng ta không bao giờ được quên rằng, chúng ta vẫn có thể tìm thấy ý nghĩa của cuộc đời ngay cả khi đối diện với một tình huống vô vọng, với một số phận không thể thay đổi Vì điều quan trọng là chúng ta sẽ thấy được năng lực thực sự của bản thân, vốn có để thay đổi bi kịch cá nhân thành chiến thắng, biến hoàn cảnh nghiệt ngã thành sự mạnh mẽ của bản thân Khi chúng ta không còn khả năng
để thay đổi hoàn cảnh- như mắc phải bệnh nan y, chẳng hạn ung thư giai đoạn cuối- nghĩa là chúng
ta được thử thách để thay đổi chính mình
Cho phép tôi trích dẫn một ví dụ để làm rõ luận điểm trên: Có lần, một bác sĩ đa khoa đã nhờ tôi tư vấn về chứng trầm cảm Ông không thể vượt quan nỗi đau mất vợ đã hai năm trước, bà ấy là người yêu ông nhất đời Giờ thì tôi có thể làm điều gì giúp ông? Tôi nên nói điều gì? Và tôi sẽ không nói điều
gì với ông ngoại trừ câu hỏi: “Bác sĩ, điều gì sẽ xảy ra nếu như ông chết trước và vợ ông ở lại?” “Ồ”- ông thốt lên- “điều đó thật khủng khiếp đối với bà ấy, làm sao bà ấy có thể chịu đựng nổi!” Tôi đáp lời ông: “Ông thấy đó, bác sĩ, bà ấy đã không phải chịu nỗi đau đó và ông đã là người gánh chịu thay cho bà- vì vậy, việc giờ đây ông phải sống và nhớ thương bà ấy có ý nghĩa sâu sắc của nó” Ông ấy không nói gì mà chỉ nắm tay tôi rồi thanh thản rời khỏi văn phòng Theo cách nào đó, một người sẽ không còn cảm thấy đau khổ nữa ngay vào thời khắc họ tìm thấy ý nghĩa nào đó cho cuộc sống của mình, chẳng hạn như sự hy sinh
Có khi chúng ta bị tước đi cơ hội làm việc hay cơ hội hưởng thụ cuộc sống, nhưng dù là gì thì chúng
ta cũng không thể tránh được sự đau khổ Bằng cách can đảm chấp nhận đau khổ, xem đó như là một thử thách cần vượt qua, cuộc sống sẽ có ý nghĩa đến tận giây phút cuối cùng, và nó vẫn giữ nguyên ý nghĩa này cho đến khi sự việc kết thúc Nói cách khác, ý nghĩa cuộc sống là một ý nghĩa vô điều kiện, bởi vì nó bao hàm cả ý nghĩa về nỗi đau không thể tránh được
(Trích “Đi tìm lẽ sống”, Victor E.Frankl, NXB Trẻ 2011)
Trang 2Câu 1: Vì sao tác giả cho rằng “Chúng ta không bao giờ được quên rằng, chúng ta vẫn có thể tìm thấy
ý nghĩa của cuộc đời ngay cả khi đối diện với một tình huống vô vọng, với một số phận không thể thay đổi”?
Câu 2: Theo tác giả, làm thế nào để con người vượt lên trên những đau khổ của bản thân?
Câu 3: Việc trích dẫn ví dụ về “một bác sĩ đa khoa đã nhờ tôi tư vấn về chứng trầm cảm” có tác dụng
gì?
Câu 4: Anh/chị có đồng tình với quan điểm của tác giả ““Khi chúng ta không còn khả năng để thay
đổi hoàn cảnh- như mắc phải bệnh nan y, chẳng hạn ung thư giai đoạn cuối- nghĩa là chúng ta được thử thách để thay đổi chính mình”? Vì sao?
PHẦN II-LÀM VĂN (7.0 điểm)
Câu 1 (2.0 điểm):
Anh/chị hãy viết một đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ của mình về câu nói: “Chúng ta vẫn có thể tìm thấy ý nghĩa của cuộc đời ngay cả khi đối diện với một tình huống vô vọng, với một số phận không thể thay đổi”
Câu 2: (5 điểm)
Trong tùy bút “Người lái đò sông Đà” khi miêu tả dòng sông Đà, nhà văn Nguyễn Tuân viết: “Còn xa lắm mới đến cái thác dưới Nhưng đã thấy tiếng nước réo gần mãi lại réo to mãi lên Tiếng nước thác nghe như là oán trách gì, rồi lại như là van xin, rồi lại như là khiêu khích, giọng gằn mà chế nhạo Thế rồi nó rống lên như tiếng một ngàn con trâu mộng đang lồng lộn giữa rừng vầu rừng tre nứa nổ lửa, đang phá tuông rừng lửa, rừng lửa cùng gầm thét với đàn trâu da cháy bùng bùng…”
Trong một đoạn khác tác giả lại viết: “Con Sông Đà tuôn dài tuôn dài như một áng tóc trữ tình, đầu tóc chân tóc ẩn hiện trong mây trời Tây Bắc bung nở hoa ban hoa gạo tháng hai và cuồn cuộn mù khói núi Mèo đốt nương xuân Tôi đã nhìn say sưa làn mây mùa xuân bay trên sông Đà, tôi đã xuyên qua đám mây mùa thu mà nhìn xuống dòng nước sông Đà Mùa xuân dòng xanh ngọc bích, chứ nước sông
Đà không xanh màu xanh cánh hến của sông Gâm sông Lô Mùa thu nước Sông Đà lừ lừ chín đỏ như
da mặt một người bầm đi vì rượu bữa…”
(Nguyễn Tuân – Ngữ văn 12, chương trình chuẩn, tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2007, tr.187
Trang 3Anh/chị hãy cảm nhận hình tượng con sông Đà trong hai đoạn trích trên, từ đó bình luận về sự độc đáo trong phong cách của Nguyễn Tuân
Trang 4
SỞ GD &ĐT HÀ TĨNH ĐÁP ÁN ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG
TRƯỜNG THPT HƯƠNG KHÊ NĂM HỌC: 2018 - 2019
MÔN: Ngữ Văn 12
PHẦN I- ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)
Câu 1:
“Chúng ta không bao giờ được quên rằng, chúng ta vẫn có thể tìm thấy ý nghĩa của cuộc đời ngay cả
khi đối diện với một tình huống vô vọng, với một số phận không thể thay đổi” vì: điều quan trọng là
chúng ta sẽ thấy được năng lực thực sự của bản thân, vốn có để thay đổi bi kịch cá nhân thành chiến thắng, biến hoàn cảnh nghiệt ngã thành sự mạnh mẽ của bản thân Khi chúng ta không còn khả năng
để thay đổi hoàn cảnh- như mắc phải bệnh nan y, chẳng hạn ung thư giai đoạn cuối- nghĩa là chúng
ta được thử thách để thay đổi chính mình
Câu 2:
Theo tác giả, để vượt lên trên những đau khổ của bản thân, chúng ta cần:
- Tự thay đổi chính mình
- Cần tìm một ý nghĩa nào đó cho cuộc sống của mình
- Can đảm chấp nhận đau khổ, xem nó như là một thử thách cần vượt qua
Câu 3:
Việc trích dẫn ví dụ trong đoạn văn từ “Cho phép tôi trích dẫn một ví dụ… chẳng hạn như sự hy sinh”
có tác dụng:
- Làm rõ luận điểm: “Chúng ta vẫn có thể tìm thấy ý nghĩa của cuộc đời ngay cả đối diện với một tình huống vô vọng” và “Theo cách nào đó, một người sẽ không còn cảm thấy đau khổ nữa ngay vào thời
khắc họ tìm thấy ý nghĩa nào đó cho cuộc sống của mình, chẳng hạn như sự hy sinh”
- Làm cho đoạn văn tăng thêm sức thuyết phục nhờ lập luận chặt chẽ, lí lẽ và dẫn chứng cụ thể,
thuyết phục
Câu 4:
- HS nêu lên quan điểm riêng của mình, có thể đồng tình hoặc không đồng tình nhưng phải phù hợp
Trang 5- Gợi ý: Những khó khăn, đau khổ trong cuộc sống đến với mỗi con người đều có một ý nghĩa riêng,
nó không phải để triệt đường sống mà là để chúng ta trở nên mạnh mẽ hơn, hoàn thiện mọi khả
năng của bản thân để trở nên tốt đẹp hơn
PHẦN II-LÀM VĂN (7.0 điểm)
Câu 1 (2.0 điểm):
Yêu cầu chung:
- Thí sinh biết cách tạo lập một đoạn văn (200 chữ) theo các cách: diễn dịch, quy nạp, tổng - phân - hợp, song hành, móc xích Các câu trong đoạn đảm bảo có sự gắn kết chặt chẽ; được tự do thể hiện chính kiến của mình nhưng phải có thái độ chân thành, nghiêm túc và phù hợp với chuẩn mực của xã hội
- Diễn đạt trôi chảy, trình bày sạch đẹp; không xuống dòng khi chưa kết thúc đoạn
Yêu cầu cụ thể:
a Đảm bảo đúng cấu trúc viết một đoạn văn nghị luận; nêu được vấn đề; triển khai được vấn đề và kết luận được vấn đề trong một đoạn văn hoàn chỉnh; có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy
nghĩ sâu sắc, mới mẻ về vấn đề nghị luận; đảm bảo yêu cầu về chính tả, dùng từ, đặt câu
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Chúng ta vẫn có thể tìm thấy ý nghĩa của cuộc đời ngay cả
khi đối diện với một tình huống vô vọng, với một số phận không thể thay đổi
c Triển khai vấn đề dưới một đoạn văn; vận dụng phù hợp các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; rút ra bài học nhận thức và hành động cho bản thân
c.1 Giải thích
- Giải thích một số từ then chốt: ý nghĩa của cuộc đời, tình huống vô vọng, số phận
- Hiểu nội dung ý kiến: Ý kiến đề cập đến cách tìm ý nghĩa thực sự của cuộc sống, bác bỏ quan niệm sai lầm là khi đối diện với một tình huống vô vọng, với một số phận không thể thay đổi, nghĩa là
chúng ta sẽ không tìm được ý nghĩa của cuộc đời
c 2 Bàn luận:
- Thấy được sự đúng đắn, sâu sắc của ý kiến;
:
Trang 6- Vì sao nói: Chúng ta vẫn có thể tìm thấy ý nghĩa của cuộc đời ngay cả khi đối diện với một tình
huống vô vọng, với một số phận không thể thay đổi?
+ Khó khăn, thử thách, bất hạnh…( tình huống vô vọng, số phận không thể thay đổi) là điều mà chúng
ta hay gặp phải trong cuộc sống Bởi bản chất cuộc sống không phải lúc nào cũng thuận buồm, xuôi gió mà luôn có trở ngại, chông gai
+ Khi đối diện với một tình huống vô vọng, với một số phận không thể thay đổi không có nghĩa là
không thể tìm thấy ý nghĩa cuộc sống, đặt dấu chấm hết cho số phận mà trong hoàn cảnh này chúng
ta sẽ thấy được năng lực thực sự của bản thân, vốn có thể thay đổi bi kịch cá nhân thành chiến thắng, biến hoàn cảnh nghiệt ngã thành sự mạnh mẽ của bản thân, được thử thách để thay đổi chính mình Như vậy, tình huống vô vọng hay số phận không thể thay đổi là môi trường để tôi luyện bản lĩnh, nghị lực, cách để ta cảm nhận rõ hơn ý nghĩa thực sự của cuộc sống
+ Nói cách khác, ý nghĩa của cuộc sống không chỉ dừng lại ở việc con người cảm nhận được hạnh phúc, niềm vui mà còn là sự can đảm chấp nhận đau khổ, cảm nhận sâu sắc về ý nghĩa của sự đau khổ,
hy sinh…
c.3 Bài học nhận thức và hành động: thí sinh biết nhận thức đầy đủ, đúng đắn để có thái độ sống tích cực, nỗ lực vượt lên hoàn cảnh để sống tốt, biết can đảm chấp nhận nỗi đau khổ như một điều không thể tránh được trong cuộc sống; biết phê phán, lên án thái độ sống tiêu cực…
d Sáng tạo: Có một số cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo; thể hiện được một số suy nghĩ riêng về vấn
đề nghị luận
e Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo yêu cầu
Câu 2: (5 điểm)
Đảm bảo cấu trúc của bài văn nghị luận: Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài (Mở bài giới thiệu được VĐNL; thân bài tổ chức thành nhiều đoạn liên kết chặt chẽ với nhau để làm rõ vấn đề; kết bài
tổng kết lại vấn đề, mở rộng liên hệ…)
Xác định đúng vấn đề cần nghị luận Vẻ đẹp hình tượng con sông Đà trong hai đoạn trích trên, từ đó bình luận về sự độc đáo trong phong cách của Nguyễn Tuân
Triển khai phân tích theo trình tự hợp lí, có sự liên kết chặt chẽ; sử dụng tốt các thao tác lập luận…để
Trang 71.Khái quát tác giả, tác phẩm, vấn đề nghị luận
2 Cảm nhận hình tượng Sông Đà
a Qua đoạn văn thứ nhất- Một Sông Đà hung bạo với sức mạnh khủng khiếp nhất thể hiện qua âm thanh tiếng nước thác:
- Âm thanh phong phú: lúc thì nghe như là oán trách, lúc như van xin, khi thì khiêu khích, giọng gằn
mà chế nhạo, đặc biệt có lúc rống lên => Nghệ thuật nhân hóa
- Âm thanh rống lên gầm thét là sự cộng hưởng của: Tiếng một ngàn con trâu mộng, lại đang trong giây phút đối mặt với cái chết, lồng lộn tìm đường thoát thân giữa rừng lửa bao vây, tiếng nổ lửa,
phá tuông của cả rừng vầu, rừng tre nứa
+ Nghệ thuật so sánh độc đáo (hỏa làm nổi bật thủy)
=> Dòng sông biến thành một sinh thể dữ dằn, gào thét trong những âm thanh cuồng nộ, ghê sợ để
trấn áp con người
b) Cảm nhận hình tượng Sông Đà qua đoạn văn thứ hai- Một Sông Đà trữ tình
- Từ trên cao nhìn xuống, dòng chảy uốn lượn của con sông như mái tóc của người thiếu nữ :
+ Mái tóc tuôn tài tuôn dài tưởng chừng như bất tận, nó trập trùng ẩn hiện giữa mây trời Tây Bắc,
nó bồng bềnh uốn lượn quanh co thướt tha duyên dáng…
+ Hình ảnh “cuồn cuộn mù khói núi Mèo đốt nương xuân” đã tạo nên cái sương khói hư ảo như ẩn
giấu đi gương mặt đẹp bí ẩn của người thiếu nữ càng làm tăng thêm sức hấp dẫn…
- Nhìn ngắm sông Đà từ nhiều thời gian khác nhau, tác giả đã phát hiện ra những sắc màu tươi đẹp
và đa dạng của dòng sông Màu nước biến đổi theo mùa, mỗi mùa có vẻ đẹp riêng trong cách so
sánh rất cụ thể:
+ Mùa xuân, nước sông Đà xanh màu “xanh ngọc bích”, tươi sáng, trong trẻo, lấp lánh, khác với màu xanh canh hến của nước sông Gâm, sông Lô
+ Mùa thu, nước sông Đà lại “lừ lừ chín đỏ”, như da mặt một người bầm đi vì rượu bữa, như màu đỏ giận dữ ở một người bất mãn, bực bội Sắc nước tuy biến ảo linh hoạt theo mùa, nhưng đều là thứ
màu sắc gợi cảm, đầy ấn tượng
Trang 8=> Sông Đà mang gương mặt, dáng vóc và nhan sắc của một mĩ nhân, có sức gợi cảm, cuốn hút đến
vô cùng
3 Đánh giá:
- Hai đoạn văn miêu tả hai nét tính cách đối lập của Sông Đà: hung bạo và trữ tình Lúc hung bạo,
con sông “mang diện mạo và tâm địa của một thứ kẻ thù số một” của con người Lúc trữ tình, dòng
chảy ấy lại tràn đầy, sóng sánh chất thơ, là một công trình nghệ thuật tuyệt vời của tạo hóa, trở một
“mĩ nhân” đầy gợi cảm và hấp dẫn -> Qua đây tác giả cũng kín đáo thể hiện tình cảm yêu nước tha
thiết và niềm say mê, tự hào với thiên nhiên của quê hương xứ sở mình
- Sự độc đáo trong phong cách của Nguyễn Tuân:
+ Nguyễn Tuân là người nghệ sĩ suốt đời đi tìm cái đẹp Hai đoạn trích đã cho thấy quan niệm nghệ thuật về cái đẹp của Nguyễn Tuân Tác giả tiếp cận thế giớ ở pương diện văn hóa thẩm mĩ
+ Tài hoa uyên bác: Vốn hiểu biết; Biệt tài trong việc sử dụng ngôn từ trong để tái tạo những kì công của tạo hóa
+ Sở trường thể loại tùy bút…
d.Sáng tạo: Có một số cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo; thể hiện được một số suy nghĩ riêng về vấn
đề nghị luận
e Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo yêu cầu
Trang 9Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các
trường chuyên danh tiếng
dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG
cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS
Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi
HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi
miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí