- Gia đình có trách nhiệm phối hợp với nhà trường và xã hội trong việc giáo dục cho con em mình, luôn quan tâm tuyên truyền về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của [r]
Trang 1SỞ GD&ĐT THÁI NGUYÊN TRƯỜNG THPT LƯU NHÂN CHÚ
(Đề gồm có 04 câu trong 01 trang)
ĐỀ THI CHỌN HSG CẤP TRƯỜNG LỚP 12
NĂM HỌC 2018 – 2019 MÔN: GIÁO DỤC CÔNG DÂN
Thời gian làm bài: 180 phút
Câu 1 (4,0 điểm) Pháp luật là gì? Hãy trình bày và lấy ví dụ về các đặc trưng cơ bản của pháp luật? Pháp
luật có vai trò gì đối với Nhà nước, xã hội và công dân?
Câu 2 (6,0 điểm) Phân biệt sự giống nhau và khác nhau giữa đạo đức và pháp luật? Em hãy cho biết việc
rèn luyện đạo đức và ý thức thực hiện pháp luật của học sinh trong nhà trường nơi em đang học tập? Cho
ví dụ minh họa?
Câu 3 (6,0 điểm)
Tình huống: A (22 tuổi) đi xe máy vượt đèn đỏ ở một ngã tư đường phố và đã đâm vào xe máy của B
đang đi đến từ phía đường tín hiệu báo đèn xanh Xe máy của B bị hỏng nặng còn B chỉ bị xây xát nhẹ, A
và B đã thỏa thuận với nhau về việc giải quyết vụ việc trên A đã nhận lỗi thuộc về mình và đền bù thiệt hại cho B một số tiền mà B yêu cầu Thế nhưng, sau khi 2 bên cùng nhau giải quyết bồi thường thiệt hại thì A còn bị cảnh sát giao thông phạt tiền vì hành vi vượt đèn đỏ A cho rằng, mình đã bồi thường cho B
là được rồi, còn việc cảnh sát giao thông phạt tiền là không đúng pháp luật
a.Theo em, trong trường hợp này A có vi phạm pháp luật không?Vi phạm pháp luật gì? Tại sao?
b.Trong trường hợp A đã bồi thường cho B, cảnh sát giao thông có quyền phạt A nữa không? Vì sao? Khi
đó A phải chịu trách nhiệm gì?
Câu 4 (4,0 điểm) Hãy chứng mình rằng: Pháp luật vừa mang bản chất giai cấp lại vừa mang bản chất xã
hội Nêu ví dụ minh họa?
========Hết=======
ĐÁP ÁN Câu 1: Khái niệm PL
1 Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự chung do Nhà nước ban hành và được bảo đảm thực hiện bằng quyền lực Nhà nước
2 Các đặc trưng cơ bản của pháp luật:
- Tính quy phạm phổ biến: vì PL là khuôn mẫu chung, là quy tắc xử sự chung, được áp dụng nhiều lần,
ở nhiều nơi, với tất cả mọi người, trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Nó làm nên giá trị công bằng, bình đẳng của pháp luật, vì bất kì ai ở trong điều kiện, hoàn cảnh nhất định cũng phải xử sự theo khuôn mẫu được pháp luật quy định
+ VD: Khi tham gia giao thông qua các ngã 3 ngã 4, ta nhìn thấy cột đèn xanh đèn đỏ Đến đấy ai cũng biết đèn xanh đi tiếp, đèn đỏ dừng lại, đèn vàng chạy chậm Nếu ai không làm theo là vi phạm pháp luật
– Tính quyền lực, bắt buộc chung: Pháp luật do nhà nước ban hành và được bảo đảm thực hiện bằng
sức mạnh của quyền lực nhà nước, là quy định bắt buộc với tất cả mọi cá nhân, tổ chức, ai cũng phải xử
sự theo pháp luật, nếu không sẽ bị áp dụng những biện pháp cần thiết, kể cả cưỡng chế để buộc họ tuân
Trang 2theo hoặc để khắc phục những hậu quả do việc làm trái pháp luật của họ gây nên
+ VD: pháp luật cấm vận chuyển, cấm sử dụng, buôn bán chất ma túy, nếu bất cứ ai vận chuyển, sử dụng , buôn bán ma túy bị công an bắt được quả tang, có chứng cứ, thì bị xử lý theo quy định của pháp luật
– Tính xác định chặt chẽ về mặt hình thức: Hình thức thể hiện của pháp luật là các văn bản có chưa
quy phạm pháp luật do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành, gọi là các văn bản quy phạm pháp luật Văn bản này đòi hỏi diễn đạt phải chính xác, một mặt nghĩa để ai đọc cũng hiểu đúng và thực hiện chính xác các quy định; cơ quan nhà nước nào có thẩm quyền ban hành những hình thức văn bản nào đều được quy định chặt chẽ trong Hiến pháp và Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật
+ VD: Luật HN và GĐ là hệ thống các quy phạm PL quy định chế độ Hôn nhân – GĐ –Trách nhiệm công dân Nội dung này phù hợp với quy định về HN và GĐ trong HP
3 Vai trò của pháp luật :
* Pháp luật là phương tiện để Nhà nước quản lý xã hội
- Không có pháp luật, xã hội sẽ không có trật tự, ổn định, không thể tồn tại và phát triển được
- Nhờ có pháp luật, nhà nước phát huy được quyền lực của mình và kiểm tra, kiểm soát được các hoạt động của mọi cá nhân, tổ chức, cơ quan trong phạm vi lãnh thổ
- Quản lý xã hội bằng pháp luật sẽ đảm bảo dân chủ, công bằng, phù hợp với lợi ích chung của các giai cấp và tầng lớp xã hội khác nhau, tạo được sự đồng thuận trong xã hội đối với việc thực hiện pháp luật
- Pháp luật do Nhà nước ban hành để điều chỉnh các quan hệ xã hội một cách thống nhất trong toàn quốc
và được đảm bảo bằng sức mạnh của quyền lực Nhà nước nên hiệu lực thi hành cao
- Nhà nước ban hành pháp luật và tổ chức thực hiện pháp luật trên phạm vi toàn xã hội, đưa pháp luật vào đời sống của từng người dân và của toàn xã hội
* Pháp luật là phương tiện để công dân thực hiện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình
- Quyền và nghĩa vụ của công dân được quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật, trong đó quy định rõ công dân được phép làm gì Căn cứ vào các quy định này, công dân thực hiện quyền của mình
- Các văn bản quy phạm pháp luật về hành chính, khiếu nại và tố cáo, hình sự, tố tụng quy định thẩm quyền, nội dung, hình thức, thủ tục giải quyết các tranh chấp, khiếu nại và xử lí các vi phạm pháp luật xâm hại quyền và lợi ích hợp pháp của công dân Căn cứ vào quy định này, công dân bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của mình
Câu 2:
* Sự giống nhau:
- Đạo đức và pháp luật đều góp phần điều chỉnh hành vi con người sao cho phù hợp với lợi ích,yêu cầu chung của xã hội, bảo vệ trật tự kỷ cương xã hội
* Sự khác nhau:
Đạo Đức:
Trang 3- Nguồn gốc ra đời từ đời sống XH
- Nội dung: Chuẩn mực, quan niệm thuộc đời sống tinh thần của con người(thiện, ác, lương tâm )
- Việc thực thi mang tính tự giác, tự nguyện,
- Hình thức thể hiện: nhận thức, tình cảm của con người
- Phương thức tác động: dư luận XH, lương tâm
Pháp luật:
- Pháp luật ra đời khi có sự phân chia giai cấp (các quy tắc xử sự trong đs được ghi nhận thành QPPL)
- Nội dung: Các quy tắc xử sự (những việc được làm, phải làm, không được làm)
- Mang tính bắt buộc, cưỡng chế, tất yếu
- Hình thức thể hiện: VBQPPL
- Bắt buộc, cưỡng chế bằng sức mạnh Nhà nước
*Liên hệ: Liên hệ được với việc rèn luyện đạo đức và ý thức thực hiện pháp luật của học sinh trong nhà trường nơi em đang học tập tốt hay không Để có được kết quả như trên, nhà trường đã thực hiện các biện pháp sau:
- Quán triệt hs nắm vững và thực hiện tốt nội quy nhà trường, quy định của PL Yêu cầu viết cam kết có xác nhận của gia đình hs
- Nhà trường đổi mới các hoạt động giáo dục đạo đức, lối sống văn hóa, giáo dục kỹ năng sống, đáp ứng yêu cầu phát triển toàn diện cho học sinh với nhiều hình thức phong phú, đa dạng Nội dung và hình thức
tổ chức trong nhà trường thực hiện qua giảng dạy chính khóa các môn Giáo dục công dân; qua lồng ghép, tích hợp vào các môn học khác; qua các Hoạt động ngoài giờ lên lớp và các hoạt động ngoại khóa, có sự phối hợp với cha mẹ học sinh và các đoàn thể, tổ chức xã hội
- Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và các tổ chức đoàn thể khác trong nhà trường tổ chức các hoạt động ngoại khóa như: các hoạt động về nguồn, nói chuyện truyền thống, viếng nghĩa trang liệt sĩ, thắp nến tri ân, tuyên truyền ATGT
- Gia đình có trách nhiệm phối hợp với nhà trường và xã hội trong việc giáo dục cho con em mình, luôn quan tâm tuyên truyền về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của người dân trong việc chấp hành pháp luật, thực hiện lối sống văn hóa, kiên quyết ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật, vi phạm chuẩn mực đạo đức, bạo lực diễn ra ngoài
xã hội; quản lý tốt các sản phẩm, dịch vụ văn hóa, công nghệ thông tin; xây dựng môi trường nhà trường lành mạnh, an toàn
- Tổ chức nhiều buổi ngoại khóa, tuyên truyền để nâng cao nhận thức
- Đề ra nhiều biện pháp để giáo dục, răn đe
- Kiên quyết xử lý những hs vi phạm đạo đức và PL
Trang 4- VD: HS nêu VD
Câu 3:
1 Trong tình huống này, A đã vi phạm pháp luật hành chính vì đã vượt đèn đỏ, trái với quy định của Luật Giao thông đường bộ
- Hành vi của A có đủ cả 3 dấu hiệu của vi phạm pháp luật: trái pháp luật giao thông; do A là người có năng lực trách nhiệm pháp lí thực hiện; A đã cố ý đi xe máy vượt đèn đỏ, tức là A có lỗi cố ý trong trường hợp này
2 Mặc dù A đã bồi thường cho B nhưng Cảnh sát giao thông vẫn có quyền phạt tiền A, vì A vượt đèn đỏ
là vi phạm hành chính Trong trường hợp này, A phải chịu trách nhiệm hành chính
Câu 4: * Pháp luật vừa mang bản chất giai cấp lại vừa mang bản chất xã hội, giải thích được vì:
- Pháp luật mang bản chất giai cấp vì:
+ Pháp luật do nhà nước, đại diện cho giai cấp cầm quyền ban hành và bảo đảm thực hiện Các quy phạm pháp luật do nhà nước ban hành phù hợp với ý chí của giai cấp cầm quyền mà nhà nước là đại diện
+ Pháp luật do nhà nước ta xây dựng và ban hành thể hiện ý chí, nhu cầu, lợi ích của đa số nhân dân lao động
- Pháp luật mang bản chất xã hội vì :
+ Pháp luật bắt nguồn từ thực tiễn đời sống xã hội, phản ánh nhu cầu, lợi ích của các giai cấp, các tầng lớp khác nhau trong xã hội, là quy tắc xử sự chung của toàn xã hội
+ Các quy phạm pháp luật được thực hiện trong thực tiễn đời sống xã hội do tất cả các thành viên của xã hội thực hiện, vì sự phát triển của xã hội
- Một đạo luật chỉ phát huy được hiệu lực hiệu quả khi nó được kết hợp hài hòa bản chất xã hội và bản chất giai cấp
* Nêu được ví dụ:
Đáp án mở để học sinh lựa chọn Dưới đây là 1 ví dụ:
Tự do kinh doanh là một nhu cầu, lợi ích chung của công dân, thuộc các giai cấp, các tầng lớp khác nhau trong xã hội Nhà nước quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật về quyền tự do kinh doanh của công dân là nhằm phản ánh nhu cầu và lợi ích của các giai cấp, tầng lớp khác nhau và vì sự phát triển kinh tế của đất nước
Trang 5Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm,
giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên
danh tiếng
I Luyện Thi Online
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh
Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán: Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức
Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành
cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS
Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng
đôi HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả
các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi
miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí