Mục đích của việc nghiên cứu đề tài là trên cơ sở lý luận và thực tiễn xét xử tội buôn lậu trên địa bàn tỉnh Bắc Giang nhằm đưa ra những đề xuất, kiến nghị hoàn thiện các quy định pháp[r]
Trang 1Tội buôn lậu trong Luật hình sự Việt Nam (trên cơ sở nghiên cứu thực tiễn địa bàn tỉnh
Bắc Giang giai đoạn 2009 – 2013)
Nguyễn Thị Vui
Khoa Luật Luận văn ThS Chuyên ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự
Mã số 60 38 01 04 Người hướng dẫn: TS Trương Quang Vinh
Năm bảo vệ: 2014
Keywords Pháp luật Việt Nam; Tội buôn lậu; Luật hình sự
Content
LỜI MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Trong giai đoạn hiện nay, chúng ta đang ra sức tập trung thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới và từng bước đưa đất nước vào thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Thành tựu đạt được trong những năm qua đã đưa đất nước ta thoát khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội; kinh tế tăng trưởng khá cao; nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa bước đầu được thiết lập; quan hệ quốc tế được mở rộng, vị thế nước ta trên trường quốc tế không ngừng được nâng cao Sức mạnh tổng hợp từ nguồn nội lực của đất nước tăng lên nhiều, tình hình chính trị, xã hội ổn định, được nhân dân và bạn bè quốc tế đánh giá cao Tuy nhiên, bên cạnh những thành tự đạt được, nền kinh tế thị trường cũng đã làm nảy sinh nhiều vấn đề tiêu cực, thêm vào đó là những sơ hở, thiếu sót của Nhà nước ta trong quản lý kinh tế đã khiến cho nhiều tệ nạn xã hội
và tội phạm có môi trường nảy sinh, phát triển trong đó có tội phạm buôn lậu
Buôn lậu được xác định là một trong những tội phạm nguy hiểm, không chỉ làm thiệt hại đến nền kinh tế đất nước, gây thất thu thuế cho Nhà nước mà còn đe dọa phá vỡ chính sách kinh tế đất nước, xã hội, ảnh hưởng không nhỏ đến lợi ích của người tiêu dùng Ở nước
ta trong những năm gần đây hoạt động buôn lậu diễn biến rất phức tạp với quy mô ngày càng rộng lớn, các vụ buôn lậu bị phát hiện ngày càng nhiều, giá trị hàng phạm pháp có nhiều vụ lên tới hàng tỷ đồng Người phạm tội sử dụng nhiều thủ đoạn xảo quyệt hơn và chúng luôn
Trang 2sẵn sàng manh động, chống người thi hành công vụ khi bị bắt quả tang Trước thực trạng buôn lậu như trên có thể thấy rằng buôn lậu không chỉ là một tệ nạn mà còn là một tội phạm nguy hiểm gây thiệt hại rất lớn cho Nhà nước và xã hội
Vì vậy, việc nghiên cứu làm rõ các dấu hiệu pháp lý và tình hình của tội buôn lậu nhằm phát hiện, đề xuất, kiến nghị giải quyết các vấn đề vướng mắc trong thực tiễn áp dụng luật hình sự về tội buôn lậu là rất cần thiết Xuất phát từ nhận thức như vậy, tôi đã chọn đề tài
"Tội buôn lậu trong Luật hình sự Việt Nam (trên cơ sở nghiên cứu thực tiễn địa bàn tỉnh
Bắc Giang giai đoạn 2009-2013)" làm đề tài nghiên cứu luận văn cho mình
2 Tình hình nghiên cứu
Trong những năm gần đây đã có nhiều công trình nghiên cứu về tội buôn lậu dưới góc
độ lý luận và thực tiễn Điển hình là một số công trình:
Buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới đất liền Việt – Trung Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả phòng ngừa và đấu tranh của Bộ đội biên phòng tỉnh Quảng Ninh (Luận án Tiến sĩ của tác giả Vũ Đình Nông – 1997);
Đấu tranh phòng chống tội buôn lậu hoặc vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới (Luận án Tiến sĩ của tác giả Nguyễn Đức Bình - 2000);
Một số vấn đề về đấu tranh phòng chống tội buôn lậu (tác giả Ngô Ngọc Thuỷ,
Trường Đại học Luật Hà Nội, năm 1995);
Tội buôn lậu hàng hóa, tiền tệ qua biên giới (Luận văn thạc sĩ của tác giả Trần Đức
Thìn – 1996);
Đấu tranh phòng, chống tội buôn lậu trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh (Luận văn thạc sĩ
luật học của tác giả Dương Thị Nhàn, năm 2006);
Bên cạnh đó còn có một số bài viết:
"Buôn lậu và chống buôn lậu" của tác giả Bùi Toản (Tạp chí Kiểm sát, số 1 + 2 năm
1999, trang 56 - 58);
"Phòng, chống buôn lậu trong lĩnh vực hải quan khi Việt Nam gia nhập WTO" của tác
giả Nguyễn Phi Hùng có bài viết (Tạp chí Quản lý nhà nước - Học viện Hành chính Quốc gia,
số 12/2006, trang 12 - 16)
Ngoài ra, còn nhiều công trình, bài viết nghiên cứu của các tác giả khác trên các tạp chí Hải quan, Công an nhân dân Các công trình nghiên cứu trên đã làm rõ về mặt lý luận và thực tiễn trong công tác đấu tranh phòng, chống tội buôn lậu, đồng thời cũng đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh chống buôn lậu Tuy nhiên, tình hình buôn lậu trong những năm gần đây đã có những thay đổi với nhiều thủ đoạn phạm tội mới, các giải pháp nêu ra trước đây trong điều kiện hiện nay ít phát huy tác dụng, không mang tính thời sự Trên địa bàn tỉnh Bắc Giang, tội buôn lậu đang diễn ra rất phức tạp và thực tiễn xét
xử về tội phạm này cũng gặp nhiều vướng mắc, tuy đã có một số bài viết, công trình nghiên
Trang 3cứu về tội phạm này những vẫn còn mang tính chung chung và thông tin cập nhật còn nhiều hạn chế
3 Đối tượng nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu Tội buôn lậu trong Luật hình sự Việt Nam, thực tiễn xét xử trên địa bàn tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2009-2013
4 Phạm vi nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu dưới góc độ lý luận về tội buôn lậu, thực tiễn xét xử trên địa bàn tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2009-2013 Số liệu sử dụng để nghiên cứu trong đề tài này là thống
kê tội phạm của Tòa án nhân dân tối cao, Cơ quan điều tra, Viện Kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Giang
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
Phương pháp luận: sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử
Phương pháp nghiên cứu: sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu như phương pháp thống kê, tổng hợp, phân tích, so sánh
6 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích của việc nghiên cứu đề tài là trên cơ sở lý luận và thực tiễn xét xử tội buôn lậu trên địa bàn tỉnh Bắc Giang nhằm đưa ra những đề xuất, kiến nghị hoàn thiện các quy định pháp luật hình sự về tội buôn lậu góp phần nâng cao hiệu quả của cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm này trên địa bàn tỉnh Bắc Giang
Để đạt được mục đích trên đây, nhiệm vụ cơ bản của luận văn cần phải giải quyết đó là: + Phân tích những vấn đề lý luận cơ bản về tội buôn lậu trong Luật hình sự Việt Nam + Nghiên cứu đánh giá tình hình tội buôn lậu trên địa bàn tỉnh Bắc Giang
+ Đưa ra những kiến nghị nhằm hoàn thiện các quy định pháp luật hình sự Việt Nam
về tội buôn lậu
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, phần danh mục tài liệu tham khảo và phần phụ lục, kết cấu của luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Một số vấn đề về tội buôn lậu trong Luật hình sự Việt Nam
Chương 2: Tình hình tội buôn lậu và thực tiễn xét xử tội phạm này trên địa bàn tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2009 - 2013
Chương 3: Hoàn thiện pháp luật và những giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về tội buôn lậu
Reference
Trang 4TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bộ chính trị - Ban chấp hành trung ương Đảng Cộng Sản Việt Nam (2002) Nghị quyết
08/NQ-TW “Một số nhiệm vụ trọng tâm công tác tư pháp trong thời gian tới” Ngày
02/01/2002, Hà Nội
2 Bộ chính trị- Ban chấp hành trung ương Đảng Cộng Sản Việt Nam (2005) Nghị quyết
49/NQ-TW “ Chiến lược cải các tư pháp đến năm 2020” Ngày 02/06/2005, Hà Nội
3 Bộ luật dân sự 2005 (2009), Nxb tư pháp, Hà Nội
4 Bộ luật hình sự của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (1994), Nxb Chính trị Quốc gia, tr.39
5 Bộ luật hình sự nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1985 (1997), Nxb Sự Thật, Hà Nội
6 Bộ luật hình sự nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1999 (2010), Nxb Lao Động, Hà Nội
7 Bộ luật tố tụng hình sự 2003, Nxb Lao động, Hà Nội
8 Bộ Tư pháp (1998) “Luật hình sự một số nước trên thế giới”, Tạp chí dân chủ và pháp
luật, Hà Nội, tr.100
9 Lê Văn Cảm (1999), Hoàn thiện pháp luật hình sự Việt Nam trong giai đoạn xây dựng nhà nước pháp quyền (Một số vấn đề cơ bản của phần chung), Nxb Công an nhân dân, Hà Nội
10 Giáo trình Luật hình sự Việt Nam (phần các tội phạm) (2003), Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội
11 Giáo trình Luật hình sự Việt Nam (phần chung) (1997), Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội
12 Giáo trình Tội Phạm học – Khoa Luật (1999), Nxb Đại học quốc gia Hà Nội
13 Đỗ Đức Hồng Hà , Một số điểm mới trong các chương các tội xâm phạm trật tự quản lý
kinh tế, Tạp chí Luật học số 2/2000
14 TS.Nguyễn Khắc Hải (2010), Một số vấn đề cơ bản của tội phạm học hiện đại
15 Hiến pháp nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 1992 (2000), Nxb Sự Thật, Hà Nội
16 Nguyễn Ngọc Hòa (2006), “Tội phạm và cấu thành tội phạm”, Sách chuyên khảo, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội
17 Nguyễn Ngọc Hòa – Lê Thị Sơn (2006), Từ điển pháp luật hình sự, Nxb Tư pháp, Hà Nội
18 Hội đồng Nhà nước (1982) “Pháp lệnh trừng trị các tội đầu cơ, buôn lậu, làm hàng giả,
kinh doanh trái phép”
Trang 519 Hội đồng quốc gia chỉ đạo biên soạn từ điển bách khoa Việt Nam (2002), “Từ điển bách
khoa Việt Nam 2”, Nxb từ điển bách khoa, tr.291
20 Luật Di sản Văn hóa 2001 (2002), Nxb Lao động
21 TS Dương Tuyết Miên (2009), Tội phạm học nhập môn, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội
22 Ngân hàng nhà nước Việt Nam, “Các đồng tiền Việt Nam đang lưu hành”, http:
www.sbv.gov.vn
23 Nghị định số 59/NĐ-CP ngày 12/6/2006 của chính phủ quy định chi tiết Luật Thương mại
về hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh, hạn chế kinh doanh và kinh doanh có điều kiện
24 Nghị quyết số 02/2003/NQ-HĐTP ngày 17/4/2003 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật hình sự
25 Hoàng Phê (2003), Từ điển tiếng Việt, Nxb Đà Nẵng
26 Đinh Văn Quế (2003), “Bình luận khoa học Bộ luật hình sự phần các tội phạm tập VI –
Các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế (Bình luận chuyên sâu)”, Nxb Thành phố Hồ Chí
Minh, tr 29-60
27 Sở Lao động, Thương binh và Xã Hội tỉnh Bắc Giang (2009 - 2013), Báo cáo công tác
tổng kết Lao động, Thương binh và xã hội, Bắc Giang
28 Nguyễn Văn Thành – Vũ Trinh – Trần Hựu (1994), “Hoàng Việt luật lệ (Luật Gia Long)
III”, Nxb Văn hóa thông tin, tr.390-391
29 Trần Hữu Tráng (2010), “Bàn về nguyên nhân của tội phạm”, Tạp chí Luật học
30 Thông tư liên tịch số 02/2001/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BCA-BTP ngày 25/12/2001 của Tòa
án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Công an, Bộ Tư pháp hướng dẫn áp dụng
một số quy định tại chương IV – Các tội xâm phạm sở hữu của Bộ Luật hình sự 1999
31 Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Giang (2009, 2010, 2011, 2012, 2013), Thống kê giải quyết các
vụ án hình sự sơ thẩm, Bắc Giang
32 Tòa án nhân dân Tối cao (2009, 2010, 2011, 2012, 2013), Thống kê giải quyết các vụ án
hình sự sơ thẩm, Hà Nội
33 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình Luật hình sự Việt Nam, Nxb Công an nhân dân
Hà Nội
34 Trường Đại học Luật Hà Nội (2003), Giáo trình tội phạm học, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội
35 Đào Trí Úc (2000), Luật hình sự Việt Nam Những vấn đề chung quyển I, Nxb Khoa học
xã hội, Hà Nội
36 Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Giang (2013), Báo cáo tình hình kinh tế-xã hội giai đoạn
2009-2013của UBND tỉnh Bắc Giang
Trang 637 TS Phùng Thế Vắc – TS Trần Văn Luyện – LS, Th.s Phạm Thanh Bình – Th.s Nguyễn Đức Mai – Th.s Nguyễn sĩ Đại – Th.s Nguyễn Mai Bộ, Bình luận khoa học Bộ luật hình
sự 1999 (phần các tội phạm), Nxb Công an nhân dân, tr.253
38 Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc khóa XI (2011), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội,
tr.117
39 Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bắc Giang (2009, 2010, 2011, 2012, 2013), Thống kê khởi
tố, truy tố, xét xử hình sự, Bắc Giang
40 Viện nghiên cứu khoa học Bộ Công an (1997), Từ điển nghiệp vụ phổ thông, Hà Nội, tr.60
41 Viện sử học Việt Nam (1991), “Quốc triều hình luật (Luật hình triều Lê)”, Nxb Pháp lý,
Hà Nội, tr.96
42 Viện sử học Việt Nam (1991), “Quốc triều hình luật (Luật hình triều Lê)”, Nxb Pháp lý,
Hà Nội, tr.210-211