Tư tưởng Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa Đảng với nông dân

Bác Hồ đã xây dựng mối quan hệ giữa Đảng với nông dân dựa trên nền tảng khối liên minh công nông, đáp ứng được nhu cầu của nông dân là độc lập dân tộc và ruộng đất nên đ[r]

Trang 1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

NGUYỄN KIM TUẤN

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA

ĐẢNG VỚI NÔNG DÂN

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH TRỊ HỌC

Hà Nội - 2014

Trang 2

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

NGUYỄN KIM TUẤN

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ MỐI QUAN HỆ

GIỮA ĐẢNG VỚI NÔNG DÂN

Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành: Hồ Chí Minh học

Mã số: 60 31 02 04

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Vũ Quang Hiển

Hà Nội - 2014

Trang 3

LỜI CAM ĐOAN!

Tôi xin cam đoan bản luận văn là công trình nghiên cứu độc lập của tôi Các tài liệu, số liệu được sử dụng trong luận văn hoàn toàn trung thực, khách quan và có xuất xứ rõ ràng Nếu sai tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm

Hà Nội, ngày… tháng… năm 2014

Học viên: Nguyễn Kim Tuấn

Trang 4

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu 1

2 Tình hình nghiên cứu 2

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn 4

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn Error! Bookmark not defined

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined

6 Đóng góp của luận văn Error! Bookmark not defined

7 Cấu trúc của luận văn Error! Bookmark not defined

Chương 1 TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA ĐẢNG VỚI

NÔNG DÂN Error! Bookmark not defined

1.1 Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa Đảng với nông

dân Error! Bookmark not defined

1.1.1.Học thuyết Mác – Lênin về mối quan hệ giữa Đảng với nông dân Error!

Bookmark not defined

1.1.3.Thực tiễn mối quan hệ giữa công nhân với nông dân Việt Nam Error!

1.2 Quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về mối quan hệ

giữa Đảng với nông dân Error! Bookmark not defined

1.2.1.Giai đoạn trước năm 1945: Độc lập cho dân tộc,“người cày có ruộng”

Error! Bookmark not defined

1.2.2 Giai đoạn 1945 đến 1954:Vừa kháng chiến, vừa kiến quốc; bước đầu cải

cách ruộng đất Error! Bookmark not defined

1.2.3 Giai đoạn 1954 đến 1969:Tiếp tục cải cách ruộng đất, đấu tranh thống

nhất nước nhà Error! Bookmark not defined

1.3 Nội dung cơ bản tư tưởng Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa Đảng với nông

dân Error! Bookmark not defined

1.3.1 Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng lãnh đạo nông dân, lãnh đạo cách

mạng Error! Bookmark not defined

1.3.2 Vấn đề nông dân là một nội dung chiến lược của cách mạng Việt Nam

Trang 5

1.3.3 Công nhân và nông dân là “hai động lực chính” của cách mạng Error!

1.3.4 Công tác vận động nông dân của Đảng là vấn đề chiến lược Error!

1.3.5 Vấn đề ruộng đất trong quan hệ giữa Đảng với nông dân Error!

Tiểu kết chương 1 Error! Bookmark not defined

Chương 2 VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA

ĐẢNG VỚI NÔNG DÂN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAYError! Bookmark not defined

2.1 Thực trạng mối quan hệ giữa Đảng với nông dân hiện nay Error! Bookmark

not defined

2.1.1 Thực trạng giai cấp nông dân nước ta hiện nay Error! Bookmark not

defined

2.1.2 Thực trạng sự lãnh đạo của Đảng với nông dân trong giai đoạn hiện nay

2.2 Một số phương hướng cơ bản giải quyết mối quan hệ giữa Đảng với nông

dân hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh Error! Bookmark not defined

2.2.1 Phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn theo hướng CNH, HĐH

2.2.2 Xử lý mối quan hệ giữa nông nghiệp và công nghiệp trong thời kỳ đẩy

mạnh CNH, HĐH đất nước Error! Bookmark not defined

2.2.3 Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với nông dân, Hội nông dân trong

thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước Error! Bookmark not defined

2.2.4 Phát huy vai trò của nông dân trong xây dựng và củng cố tổ chức cơ sở

của Đảng Error! Bookmark not defined

2.3 Một số giải pháp cơ bản giải quyết mối quan hệ giữa Đảng với nông dân

trong giai đoạn hiện nay Error! Bookmark not defined

2.3.1 Hoàn thiện chủ trương, chính sách của Đảng đối với nông dân, nông

nghiệp, nông thôn Error! Bookmark not defined

2.3.2 Giải quyết vấn đề ruộng đất theo đúng chủ trương, đường lối của Đảng

và pháp luật của Nhà nước Error! Bookmark not defined

2.3.3 Đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng CNH – HĐH

Trang 6

2.3.4 Nâng cao hiệu quả các chủ trường, chính sách văn hóa, xã hội đới với

nông dân Error! Bookmark not defined Tiểu kết chương 2 Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined

TÀI LIỆU THAM KHẢO 5

Trang 7

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

BCH : Ban chấp hành

CNH,HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CNXH : Chủ nghĩa xã hội

CNTB : Chủ nghĩa tư bản

HTX : Hợp tác xã

NQ : Nghị quyết

NCKH : Nghiên cứu khoa học

TƯ : Trung ương

XHCN : Xã hội chủ nghĩa

Tr :Trang

Nxb : Nhà xuất bản

CTQG : Chính trị quốc gia

Trang 8

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Trong lịch sử hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, giai cấp nông dân, lực lượng chiếm số đông trong dân số đất nước, đã phát huy truyền thống đoàn kết, nhân ái, lao động cần cù sáng tạo, kiên cường, bất khuất đấu tranh chống giặc ngoại xâm, bảo vệ nền độc lập dân tộc, lập nên những kỳ tích to lớn, tô điểm cho lịch sử dân tộc Tuy nhiên, giai cấp nông dân chiếm số đông trong dân số đất nước nhưng lại chưa bao giờ là giai cấp lãnh đạo bất kỳ một cuộc cách mạng nào trong lịch sử dân tộc, vì không có hệ tư tưởng của riêng giai cấp, cho nên họ muốn giải phóng giai cấp thì phải cần có một giai cấp tiến bộ là giai cấp công nhân với đội tiên phong là Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo

Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn luôn quan tâm đến vấn đề nông dân, một lực lượng to lớn của cách mạng, về mối quan hệ khăng khít giữa Đảng với nông dân Bác Hồ đã xây dựng mối quan hệ giữa Đảng với nông dân dựa trên nền tảng khối liên minh công nông, đáp ứng được nhu cầu của nông dân là độc lập dân tộc và ruộng đất nên đã tập hợp được giai cấp nông dân vào khối đại đoàn kết toàn dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng, thực hiện cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và xây dựng chủ nghĩa xã hội

Trong tác phẩm “Đường cách mệnh”, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết:“Công

nông là gốc cách mệnh”[20,tr.288] Cũng trong tác phẩm này, Hồ Chí Minh đã dành một chương viết về nông dân, phân tích hết nỗi tủi nhục, cực khổ và Người

đã vạch ra lối thoát: “Nếu dân cày An Nam muốn thoát khỏi vòng cay đắng ấy, thì phải tổ chức nhau để kiếm đường giải phóng”[20,tr.339] Thật vậy, mối quan

hệ giữa công nhân với nông dân mà xét về bản chất là mối quan hệ giữa Đảng với nông dân là một trong những yếu tố quyết định cho thắng lợi của cách mạng

Trang 9

2

Việt Nam Chỉ khi giai cấp nông dân được giác ngộ, đi theo Đảng thì sự nghiệp giải phóng dân tộc mới thực sự thành công

Hơn 28 năm thực hiện đường lối đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, nông dân ngày càng khẳng định được vị trí, vai trò quan trọng của mình trong khối liên minh giữa giai cấp công nhân, nông dân với đội ngũ tri thức; đặc biệt là mối quan hệ giữa Đảng với nông dân trong thời kỳ đổi mới Đánh giá vị trí, tầm quan trọng của giai cấp nông dân đối với Đảng, Hội nghị BCH Trung ương lần thứ bảy khóa X nhấn mạnh: Trong lịch sử xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc cũng như trong quá trình CNH,HĐH đất nước theo định hướng XHCN, nông dân luôn có vị trí quan trọng, là cơ sở và lực lượng để phát triển kinh tế - xã hội, bền vững, ổn định chính trị, đảm bảo, an ninh, quốc phòng; giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc và bảo vệ môi trường sinh thái

Song, trước yêu cầu của sự nghiệp CNH,HĐH nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong điều kiện khoa học công nghệ ngày càng phát triển, nông dân Việt Nam đứng trước những thách thức rất lớn Mặt khác, trong quá trình Đảng lãnh đạo nông dân thời kỳ CNH,HĐH còn gặp nhiều vấn đề chưa đáp ứng được lợi ích trong quan hệ với nông dân nên đã nảy sinh một vài điểm nóng ở một vài địa phương Tình hình trên có nhiều nguyên nhân, song một trong những nguyên nhân cơ bản là những năm qua, Đảng và Nhà nước chưa giải quyết thỏa đáng đến lợi ích, tâm tư của nông dân

Để góp phần khắc phục hạn chế nêu trên, đáp ứng yêu cầu của công cuộc đổi mới, đẩy mạnh CNH,HĐH đất nước, mà trước hết là CNH nông nghiệp, nông dân nông thôn; củng cố và tăng cường hơn nữa mối quan hệ giữa Đảng với

nông dân, tác giả chọn đề tài “Tư tưởng Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa Đảng với nông dân” làm đề tài nghiên cứu của luận văn này

2 Tình hình nghiên cứu

Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng, về nông dân, về mối quan hệ giữa Đảng với dân, là những vấn đề quan trọng nên đã thu hút được nhiều nhà nghiên cứu Nhưng tư tưởng Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa Đảng với nông

Trang 10

3

dân còn khá ít công trình nghiên cứu một cách cụ thể, sâu sắc, hệ thống Trong quá trình nghiên cứu, tác giả đã tìm hiểu một số các công trình có liên quan tới

đề tài này dưới một số góc độ như sau:

2.1 Về sách chuyên khảo, đề tài khoa học

- Vũ Quang Hiển (Chủ biên) “Đảng với vấn đề nông dân, nông nghiêp và nông thôn (1930-1975)”, Nxb CTQG, Hà Nội, 2013 Nội dung cuốn sách đã tái

hiện bức tranh kinh tế - xã hội Việt Nam giai đoạn 1930-1975, trong đó đặc biệt

đi sâu phân tích chủ trương, chính sách của Đảng đối với nông dân, nông nghiệp, nông thôn; từ đó rút ra một số nhận xét và bài học kinh nghiệm trong việc tiếp tục phát huy vị trí, vai trò, sức mạnh của giai cấp nông dân, địa bàn nông thôn và ngành kinh tế nông nghiệp trong giai đoạn hiện nay

- Ngô Huy Tiếp (Chủ biên) “Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo xây dựng giai cấp nông dân trong giai đoạn hiện nay”, Nxb.CTQG, Hà Nội, 2010 Cuốn

sách đã nêu nên một số vấn đề lý luận và thực tiễn trong quá trình Đảng lãnh đạo giai cấp nông dân theo lý luận Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Đồng thời cuốn sách cũng nêu nên thực trạng Đảng lãnh đạo nông dân từ 1986 đến nay; đề

ra mục tiêu, quan điểm và các giải pháp đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với giai cấp nông dân trong giai đoạn hiện nay

- Nguyễn Khánh Bật (Chủ biên):“Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề nông dân”, Nxb Nông nghiệp, Hà Nội,2000 Cuốn sách đã nêu nên những tư tưởng

của Chủ tịch Hồ Chí Minh về vấn đề nông dân trong cách mạng Việt Nam; Vai trò, vị trí của nông dân trong cách mạng; những vấn đề lý luận và thực tiễn về nông dân trong thời kỳ đổi mới theo tư tưởng Hồ Chí Minh

-“Luận cứ khoa học và những giải pháp thực tiễn tăng cường mối quan hệ giữa Đảng và nhân dân ở nước ta hiện nay” Đề tài NCKH cấp nhà nước giai

đoạn 1996 – 2000, mã số KHXH.05.06 thuộc chương trình KHXH.05, Hà Nội,

2002 Trên cơ sở phân tích quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân, đánh giá thực trạng mối quan hệ giữa Đảng với nhân

Trang 11

4

dân ở nước ta hiện nay, đề tài đã luận giải những căn cư lý luận và thực tiễn về mối quan hệ giữa Đảng nhà nhân dân, nêu lên những phương hướng và giải pháp nhằm tăng cường mối quan hệ giữa Đảng và nhân dân ở nước ta trong thời kỳ đổi mới, trong đó có nhiều nội dung đề cập, phân tích về nông dân , mối quan hệ giữa Đảng với nông dân và công tác vận động nông dân

2.2 Một số luận văn, luận án

- Phạm Ngọc Anh (1998): “Quan hệ giữa Nhà nước và nông dân ở nước

ta trong giai đoạn hiện nay”, Luận án tiến sĩ triết học, Học viện Chính trị quốc

gia Hồ Chí Minh Tác giả đã phân tích mối quan hệ giữa Nhà nước với nông dân, chính sách đối với nông dân trong giai đoạn mới

- Lê Kim Việt (2002): “Công tác vận động nông dân của Đảng trong thời

kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”, Luận án tiến sĩ Lịch sử

Đảng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Tác giả đã phân tích vị trí, vai trò của nông dân, thực trạng công tác vận động nông dân và yêu cầu, nhiệm vụ của thời kỳ mới, luận án làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của công tác vận động nông dân, nêu lên những giải pháp chủ yếu nhằm góp phần nâng cao hơn nữa chất lượng công tác vận động nông dân của Đảng trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước

Ngoài ra còn nhiều luận văn, luận án và hàng loạt bài báo, công trình nghiên cứu đã chọn nông dân, nông thôn, liên minh công nông làm đề tài của mình

Nhìn chung trong khía cạnh này các tác giả thường mới tập trình nghiên cứu các mặt riêng biệt về tư tưởng Hồ Chí Minh về nông dân, về Đảng Chưa có một công trình khoa học nào đề cập toàn diện tư tưởng Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa Đảng với nông dân trong cách mạng Việt Nam Tuy nhiên, kết quả của các công trình khoa học có liên quan sẽ là những tài liệu tham khảo bổ ích trong quá trình viết luận văn

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn

3.1 Mục đích

Trang 12

5

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Phạm Ngọc Anh (1998) : Quan hệ giữa Nhà nước và nông dân ở nước ta trong giai đoạn hiện nay, Luận án tiến sĩ triết học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ

Chí Minh, Hà Nội

2 Ban Dân vận Trung ương (2000): Một số vấn đề về công tác vận động nông dân ở nước ta hiện nay,Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội

3.Bộ giáo dục và đào tạo: Thống kê giáo dục năm 2013,

4 Bác Hồ với nông dân, nông dân với Bác Hồ (2000): Nxb.Chính trị quốc gia,

Hà Nội

5 Nguyễn Khánh Bật (Chủ biên) (2001): Tư tưởng Hồ Chí Minh về nông dân,

Nxb.Nông nghiệp, Hà Nội

6 Trường Chinh (1960): Phương châm chiến lược của Đảng ta, Học tập, số 1

7 Nguyễn Sinh Cúc (1995): Nông nghiệp Việt Nam 1945 – 1995, Nxb.Thống kê,

Hà Nội

8 Lê Duẩn (1975): Giai cấp vô sản với vấn đề nông dân trong cách mạng Việt Nam, Nxb.Sự thật, Hà Nội

9 Đảng Cộng sản Việt Nam (2002): Văn kiện Đảng toàn, tập 1, Nxb Chính trị

Quốc gia, Hà Nội

10 Đảng Cộng sản Việt Nam (2002): Văn kiện Đảng toàn tập, tập 2, Nxb Chính

trị Quốc gia, Hà Nội

14 Đảng Cộng sản Việt Nam (2002): Văn kiện Đảng toàn tập, tập 13, Nxb

Chính trị Quốc gia, Hà Nội

Trang 13

6

15 Đảng Cộng sản Việt Nam (2002): Văn kiện Đảng toàn tập, tập 15, Nxb

16 Đảng Cộng sản Việt Nam (2007): Văn kiện Đảng toàn tập, tập 52,Nxb

17 Đảng Cộng sản Việt Nam (2008): Văn kiên Hội nghị lần thứ Bảy BCH Trung ương khóa X, Nxb.Chính trị Quốc gia, Hà Nội

18 Đảng Cộng sản Việt Nam (2014): Văn kiên Hội nghị lần thứ Chín BCH Trung ương khóa XI, Nxb.Chính trị Quốc gia, Hà Nội

19 Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 1 (2011), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

29 Hồ Chí Minh, Biên niên tiểu sử,tập 4 (2006), Nxb.Chính trị Quốc gia,Hà Nội

30 Hồng Hà (2008): Bác Hồ trên đất nước Lênin, Nxb Thanh niên

31.Vũ Quang Hiển (2013): Đảng với vấn đề nông dân, nông nghiệp và nông thôn (1930-1975), Nxb.Chính trị quốc gia, Hà Nội

32 Hiến Pháp 2013 (sửa đổi), Nxb.Chính trị Quốc gia, Hà Nội

33 Lâm Quang Huyên (2002): Vấn đề ruộng đất ở Việt Nam, Nxb Khoa học xã

hội, Hà Nội

34 V.I.Lênin, Toàn tập, tập 2 (2005), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

Định dạng
Số trang	14
Dung lượng	478,86 KB