Yêu cầu: Đảm bảo dung lượng (khoảng 200 chữ); hình thức, nội dung của đoạn văn; HS có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng phân hợp, song hành, móc xích; có thể lự[r]
Trang 1TRƯỜNG THPT LÊ QUÝ ĐÔN ĐỀ THAM KHẢO THI TỐT NGHIỆP THPT QG
NĂM HỌC: 2019 – 2020 MÔN: NGỮ VĂN
I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc các đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
Thời gian chạy qua tóc mẹ Một màu trắng đến nôn nao Lưng mẹ cứ còng dần xuống Cho con ngày một thêm cao
(Trích Trong lời mẹ hát -Trương Nam Hương)
Lũ chúng tôi từ tay mẹ lớn lên Còn những bí và bầu thì lớn xuống Chúng mang dáng giọt mồ hôi mặn
Rỏ xuống lòng thầm lặng mẹ tôi
(Trích Mẹ và quả - Nguyễn Khoa Điềm)
Câu 1 Những đối tượng nào được nhắc đến trong cả hai đoạn thơ?
Câu 2 Nghệ thuật tương phản được sử dụng trong những câu thơ nào của đoạn thơ thứ hai?
Câu 3 Làm rõ hiệu quả nghệ thuật của phép nhân hoá được sử dụng trong câu thơ: “ Thời gian chạy
qua tóc mẹ”
Câu 4 Hãy chỉ ra một điểm tương đồng giữa hai đoạn thơ mà anh/chị tâm đắc
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, hãy viết 01 đoạn văn (khoảng 200 chữ) về điều mà những người con cần biết, cần làm để thể hiện tấm lòng hiếu thảo đối với cha mẹ
Câu 2 (5,0 điểm)
Trang 2Khi trả lời phỏng vấn về cảm hứng sáng tác truyện ngắn Vợ nhặt, nhà văn Kim Lân tâm sự rằng: “Tôi viết về cái đói để khẳng định sự thật này: những người đói khổ “dù kề bên cái chết vẫn khát khao hạnh phúc, hướng về ánh sáng, tin vào sự sống và vẫn hy vọng ở tương lai, vẫn muốn sống, sống cho
ra người”
(Theo Hương Giang, Nhà văn Kim Lân nói về truyện Vợ nhặt, Báo Văn nghệ số 19, ngày 8/5/1993,
tr.5)
Anh/Chị hãy phân tích nhân vật Tràng trong truyện Vợ nhặt để làm rõ ý đồ sáng tác của tác giả
Trang 3TRƯỜNG THPT LÊ QUÝ ĐÔN ĐÁP ÁN ĐỀ THAM KHẢO THI TỐT NGHIỆP THPT QG
NĂM HỌC: 2019 – 2020 MÔN: NGỮ VĂN
I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Câu 1 Những đối tượng được nhắc đến trong cả hai đoạn thơ: người mẹ và con
Câu 2 Nghệ thuật tương phản được thể hiện trong các câu thơ: “Lũ chúng tôi từ tay mẹ lớn lên/ Còn
những bí và bầu thì lớn xuống”
Câu 3 Hiệu quả của phép nhân hoá được sử dụng trong câu thơ “Thời gian chạy qua tóc mẹ”:
Phép nhân hóa: “Thời gian chạy”
Hiệu quả: làm câu thơ sinh động, hấp dẫn; nhấn mạnh sự trôi qua nhanh chóng của thời gian, đồng nghĩa với dấu ấn tuổi tác (tuổi già) của mẹ; sự xót xa, lo lắng của người con hiếu thảo
Câu 4 Một điểm tương đồng giữa hai đoạn thơ về phương diện nội dung hoặc nghệ thuật; chẳng
hạn: Cả hai đoạn thơ đều làm bật lên hình ảnh người mẹ với sự hi sinh thầm lặng và tình cảm yêu thương biết ơn của con với mẹ
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Yêu cầu: Đảm bảo dung lượng (khoảng 200 chữ); hình thức, nội dung của đoạn văn; HS có thể trình
bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng phân hợp, song hành, móc xích; có thể lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận: về điểu mà những người con cần biết, cần làm để thể hiện tấm lòng hiếu thảo đối với cha mẹ
Sau đây là một gợi ý:
Để thể hiện tấm lòng hiếu thảo đối với cha mẹ, đầu tiên những người con cần nhận thức, thấu hiểu được công ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ; sự hi sinh vất vả của cha mẹ;
Trang 4 Tấm lòng hiếu thảo đối với cha mẹ cẩn được thể hiện bằng những việc làm, hành động cụ thể: khi còn nhỏ: cố gắng tu dưỡng, học tập để hoàn thiện và phát triển bản thân; khi trưởng thành: chăm sóc cha mẹ khi cha mẹ già yếu, bệnh tật
Đoạn văn tham khảo:
Vẫn còn rất nhiều điều mà những đứa con cần biết, cần làm để thể hiện tấm lòng hiếu thảo với cha
mẹ Khi ta còn bé, cha mẹ luôn theo sát, hướng dẫn, bảo ban ta từng tí Khi ta đã lớn khôn hơn, họ vẫn luôn bên cạnh động viên, chăm sóc ta từng miếng ăn, giấc ngủ Có lẽ đối với cha mẹ, ta vẫn luôn là đứa con bé dại cần được chở che Những khi đã trưởng thành, có mấy đứa con nghĩ về điều đó với một sự ăn năn hay niềm xúc động trào dâng? Hẳn nhiều người trong chúng ta đã bình thản nhận sự chăm sóc đó như một lẽ thường tình, hay nghĩ là “nước mắt chảy xuôi” Hiếu thảo với cha mẹ, bắt đầu từ việc nhận thức được công ơn to lớn của đấng sinh thành, để cảm hiểu hết những nhọc nhằn của cha mẹ vì con cái Hãy cố gắng đặt mình vào vị trí của cha mẹ để thấu hiểu hết những lo toan, vất
vả Cũng đừng bao giờ khó chịu, bực bội khi cha mẹ la rầy vì có thể do họ quá vất vả, mà ta thì lại làm cho họ phải buồn lòng Năm tháng rồi sẽ đi qua, cha mẹ sẽ già và cũng sẽ không ở bên ta suốt cuộc đời, lúc ấy ta có muốn tỏ lòng hiếu thảo cũng không còn cơ hội Vậy nên, hãy bắt đầu thể hiện lòng hiếu thảo với cha mẹ mình ngay từ bây giờ, có thể chỉ bằng một nụ cười, ánh mắt biết ơn
(Nguyễn Thị Thu Trang, 12 CV1, THPT chuyên Lê Hông Phong, TP HCM)
Câu 2 (5,0 điểm)
I Đặt vấn đề
Giới thiệu tác giả Kim Lân và truyện ngắn Vợ nhặt; nêu ý đồ sáng tác của tác giả; dẫn dắt vào nhân
vật Tràng
II Giải quyết vấn đề
1 Câu chuyện nhặt vợ của Tràng được tác giả đặt trên nền một khung cảnh “tối sầm vì đói khát”:
Người chết đói “nằm còng queo bền vệ đường”, người đói từ các vùng “lũ lượt bồng bế, dắt díu nhau lên xanh xám như những bóng ma” Khắp nơi “vẩn lên mùi ẩm thối của rác rưởi và mùi gây của xác
Trang 52 Phải cảm nhận được cảnh đói khát cùng cực ấy mới thấy hết sự “liều lĩnh” trong hành động của Tràng:
Anh nông dân nghèo khổ không khỏi cảm thấy “chợn” khi người đàn bà kia theo về: “thóc gạo này đến cái thân mình cũng chả biết có nuôi nổi không, lại còn đèo bòng” Nhưng niềm khao khát hạnh phúc đã lấn át nỗi sợ, nỗi lo
Sự kiện “nhặt vợ” đã mang đến những đổi thay lớn trong con người Tràng Có lẽ lần đầu tiên trong đời, anh con trai vụng về, thô kệch được biết đến cảm giác gắn bó, yêu thương một
“người dưng” Trên con đường đưa cô vợ nhặt về nhà, Tràng muốn nói một lời tình tứ để làm thân mà không nói được, chỉ biết lúng túng “tay nọ xoa vào vai kia” Nhưng trong lòng Tràng trỗi dậy niềm vui sướng khiến anh ta “hình như quên hết những cảnh sống ê chề, tăm tối hằng ngày, quên cả cái đói khát ghê gớm đang đe dọa, quên cả những tháng ngày trước mặt Lòng hắn bấy giờ chỉ còn tình nghĩa với người đàn bà đi bên Một cái gì mới mẻ, lạ lắm, chưa từng thấy ở người đàn ông nghèo khổ ấy, nó ôm ấp, mơn man khắp da thịt Tràng, tựa hồ như có bàn tay vuốt nhẹ trên sống lưng”
Cảm giác ngọt ngào, êm ái đó càng rõ nét hơn khi Tràng chứng kiến sự đổi thay trong ngôi nhà “dúm
dó, xiêu vẹo” của mình vào buổi sáng hôm sau:
Nhìn chỗ nào, Tràng cũng thấy mới mẻ, khác lạ: “Mấy chiếc quần áo rách như tổ đỉa vẫn vắt khươm mươi niên ở một góc nhà đã thấy đem ra sân hong Hai cái ang nước vẫn để khô cong dưới gốc ổi đã kín nước đầy ăm ắp Đống rác mùn tung bành ngay lối đi đã hót sạch”
Quan sát mẹ và vợ quét tước, dọn dẹp nhà cửa, Tràng bỗng thấy “thấm thìa cảm động” Bởi vì, cảnh tượng thật bình thường, đơn giản ấy chính là “bằng chứng” cho một điều kì diệu: “Hắn
đã có một gia đình” Tràng bỗng thấy thương yêu, gắn bó với cái nhà của hắn một cách lạ lùng
vì bây giờ nó đã trở thành tổ ấm “Hắn sẽ cùng vợ sinh con đẻ cái ở đây” Tràng thực sự trưởng thành với ý thức về bổn phận của một người đàn ông trụ cột trong gia đình: “Bây giờ hắn mới thấy hắn nên người, hắn thấy hắn có bổn phận phải lo lắng cho vợ con sau này”
Qua cách kể của Kim Lân, câu chuyện nhặt vợ tưởng là bi hài đã hóa thành khúc ca về sức sống mãnh liệt trong tâm hồn người lao động:
Ngay trong đói khổ cùng cực - khi người ta ngỡ chỉ còn nghĩ được đến miếng ăn, chỉ còn sống với nỗi lo âu về cái chết, thì Tràng vẫn khát khao được sống như một con người thực sự
Trang 6 + Khát vọng hạnh phúc bình dị mà tha thiết, mãnh liệt ấy khiến người đọc không hề bất ngờ khi ngồi bên mâm cơm ngày đói, Tràng chợt nghĩ đến những người đói đi phá kho thóc của Nhật Đó cũng là hình ảnh nhà văn chọn để kết thúc tác phẩm: “Trong óc Tràng vẫn thấy đám người đói và lá cờ đỏ bay phấp phới ” Nó gieo vào lòng người đọc niềm tin rằng, trong dòng người “như nước vỡ bờ” của những ngày tháng Tám năm 1945, không thể không có Tràng
III Kết thúc vấn đề
Xây dựng nhân vật Tràng, Kim Lân đã khẳng định, ngợi ca khát vọng hạnh phúc, niềm tin vào
sự sống tiềm ẩn trong tâm hồn người lao động Những phẩm chất quý giá đó là “điểm sáng” ngời lên ngay giữa cuộc sống tăm tối, cùng khổ
Kim Lân quả thực là nhà văn của những thuần hậu nguyên thủy“một lòng đi, về với đất với người”
Trang 7Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các
trường chuyên danh tiếng
I.Luyện Thi Online
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán: Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II.Khoá Học Nâng Cao và HSG
- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS
THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành
cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS
Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi
HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
III.Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả
các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi
miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí