- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Ti[r]
Trang 11 Kiến thức liên quan:
Sóng điện từ là quá trình lan truyền trong không gian của điện từ trường biến thiên theo thời gian.Sóng điện
từ là sóng ngang, lan truyền trong chân không với vận tốc bằng vận tốc ánh sáng (c = 3.108 m/s) Các loại sóng vô tuyến:
Tên sóng Bước sóng Tần số f
Sóng trung 3000 m 200 m 0,1 MHz 1,5 MHz
Sóng cực ngắn 10 m 0,01 m 30 MHz 30000 MHz Trong thông tin liên lạc bằng vô tuyến để phát sóng điện từ đi xa người ta phải “trộn” sóng âm tần hoặc thị tần với sóng mang cao tần (gọi là biến điệu) Có thể biến điệu biên độ, tần số hoặc pha của dao động cao tần: làm cho biên độ, tần số hoặc pha của dao động cao tần biến thiên theo tần số của dao động âm tần hoặc thị tần
- Bước sóng điện từ:
+ trong chân không: = c
f = cT = c2 LC (c = 3.108m/s)
+ trong môi trường: = v
f = c
nf (c 3.108m/s)
- Nếu mạch chọn sóng có cả L và C biến đổi thì bước sóng mà máy thu vô tuyến thu được sẽ thay đổi trong giới hạn từ: min= 2c L Cmin min đến max= 2c L Cmax max
- Bộ tụ mắc song song: C = C 1 + C 2 + …+ C n
Xét 2 tụ mắc song song:
Trang 2+ Chu kỳ: T// 2 L(C C )1 2
+ Liên hệ giữa các chu kỳ: 2 2 2
// 1 2
T T T
+ Tần số: //
1 2
1 f
2π L(C C )
+ Liên hệ giữa các tần số: 2 2 2
// 1 2
f f f
+ Tần số góc: //
1 2
1 L(C C )
- Bộ tụ mắc nối tiếp :
1 1 1 1
C C C C .Xét 2 tụ mắc nối tiếp :
1 2
1 2
L C C
h
+ Liên hệ giữa các chu kỳ: 2 2 2
nt 1 2
T T T
(C C )
2π L C C hay 2π LC C
+ Liên hệ giữa các tần số: 2 2 2
nt 1 2
f f f
nt
1 2
(C C )
LC C
2 Phương pháp
a Mỗi giá trị của L hặc C, cho ta một giá trị tần số, chu kì tương ứng, viết tất cả các biểu thức tần số hoặc
chu kì đó rồi gán những giá trị đề bài cho tương ứng (nếu có)
Ví dụ:
- Khi độ tự cảm cuộn dây là L1, điện dung tụ điện là C1thì chu kì dao động là T1
- Khi độ tự cảm cuộn dây là L2, điện dung tụ điện là C2thì chu kì dao động là T2
Trang 3- Ta có các biểu thức chu kì (hoặc tần số) và bước sóng tương ứng:
1
1 1
T 2π L C
1 f
2π L C
λ 2πc L C
và
2
2 2
T 2π L C
1 f
2π L C
λ 2πc L C
,
- Lập mối liên hệ toán học giữa các biểu thức đó Thường là lập tỉ số; bình phương hai vế rồi cộng, trừ các biểu thức; phương pháp thế,
b Từ công thức tính bước sóng ta thấy, bước sóng biến thiên theo L và C L hay C càng lớn, bước sóng càng
lớn Nếu điều chỉnh mạch sao cho C và L biến thiên từ Cmin, Lmin đến Cmax, Lmax thì bước sóng cũng biến thiên tương ứng trong dải từ min 2 c L Cmin min max 2 c L Cmax max
3 Một số bài tập minh họa
Câu 1: Một mạch dao động gồm có một cuộn cảm có độ tự cảm L = 10-3H và một tụ điện có điện dung điều chỉnh được trong khoảng từ 4pF đến 400pF (1pF = 10-12F) Mạch này có thể có những tần số riêng như thế nào?
Hướng dẫn giải:
Từ công thức:
2 2
1
2
1
4
f
LC
C
Lf
Theo bài ra: 4.10 12FC400.10 12F
Lf 4
1 F 10
.
2 2
, với tần số f luôn dương, ta suy ra: 2,52.105Hzf 2,52.106Hz
Với cách suy luận như trên thì rất chặt chẽ nhưng sự biến đổi qua lại khá rắc rối, mất nhiều thời gian và hay nhầm lẫn
Như đã nói ở phần phương pháp, tần số luôn nghịch biến theo C và L, nên fmaxứng với Cmin, Lminvà fminứng với Cmaxvà Lmax
Trang 4max
6
min
2 LC 2 10 400.10
2 LC 2 10 4.10
tức là tần số biến đổi từ 2,52.105Hz đến 2,52.106Hz
Câu 2: Một cuộn dây có điện trở không đáng kể mắc với một tụ điện có điện dung 0,5F thành một mạch
dao động Hệ số tự cảm của cuộn dây phải bằng bao nhiêu để tần số riêng của mạch dao động có giá trị sau đây:
a 440Hz (âm)
b 90Mhz (sóng vô tuyến)
Hướng dẫn giải:
Từ công thức
LC 2
1 f
suy ra công thức tính độ tự cảm: 2 2
Cf 4
1 L
440 10 5 , 0 4
1 Cf
4
1
b Để f = 90MHz = 90.106Hz thì
12
4 4 0,5.10 (90.10 ) 6,3.10 6,3
L
Cf
Trang 5Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên
danh tiếng
I Luyện Thi Online
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học.
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán : Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các trường
PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Phạm Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn.
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
- Toán Nâng Cao THCS:Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS THCS lớp 6,
7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG.
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành cho
học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt thành
tích cao HSG Quốc Gia.
III Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn
học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất.
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi miễn phí
từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh.
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí