Cuối cùng, điều to lớn nhất chúng ta học được ở U23 Việt Nam lần này là với những nỗ lực đến kiệt cùng, với kỷ luật sắt đá, với niềm tin tuyệt đối và cái tôi của từng cá nhân gạt qua mộ[r]
Trang 1TRƯỜNG THPT NGÔI SAO ĐỀ THI HỌC KÌ 1
MÔN: NGỮ VĂN 12 NĂM HỌC: 2020 – 2021
ĐỀ SỐ 1
I.ĐỌC – HIỂU
Đọc đoạn văn bản sau và trả lời câu hỏi:
“Sẽ dối lòng nếu không thừa nhận trái tim tan vỡ, nhưng…”
Sẽ là dối lòng mình nếu nói rằng không mong chờ một chiến thắng
Sẽ là dối lòng mình nếu không thừa nhận cảm thấy trái tim tan vỡ khi đội tuyển chịu thất bại ở những giây cuối cùng
Nhưng tôi nghĩ kết quả như vậy thậm chí còn tuyệt với hơn về lâu dài
Kết quả trận chung kết này tốt ở chỗ nó nhắc nhở tất cả chúng ta công việc còn ngổn ngang những thứ phải làm Một chiến thắng dễ đưa chúng ta đến với sự ngạo mạn nguy hiểm
Kết quả này cũng dạy cho chúng ta cách yêu thương những điều không hoàn hảo Yêu cả trong những lúc đau lòng Trân trọng và nhìn nhận sự cống hiến, chứ không đặt điều kiện tình yêu của mình vào sự tuyệt đối – một thứ quá mong manh
Kết quả này cũng dạy cho chúng ta phải học cách vui với những gì mình đạt được, dù không thật
sự tuyệt đối Niềm tin dựa vào chiến thắng cũng giống như một chất nghiện, nó liên tục cần những thứ lớn hơn, to tát hơn để tiếp tục vui Nếu không biết kiểm soát nó, nó biến chúng ta thành những người đòi hỏi vô lý Nó cũng làm chúng ta quên lý do nên vui
Cuối cùng, điều to lớn nhất chúng ta học được ở U23 Việt Nam lần này là với những nỗ lực đến kiệt cùng, với kỷ luật sắt đá, với niềm tin tuyệt đối và cái tôi của từng cá nhân gạt qua một bên nhường cho tinh thần đồng đội mãnh liệt, họ đã làm được điều kỳ diệu đến không tưởng
Bao nhiêu người thấm được điều này? Tôi hy vọng là nhiều, rất nhiều Và biến nó thành động lực cho chính mình để đặt cho mình một mục tiêu khó hơn, thách thức hơn, và có quyết tâm cao hơn
để vượt qua
Tôi mong mỏi có những cuộc tập hợp, những cuộc xuống đường trong lòng mỗi người Và mong rằng nó kéo dài mãi Nó biến sự hân hoan và ngưỡng mộ thành năng lượng để chúng ta tự chiến thắng trong trận chiến của riêng mình
Nếu được như thế, thì cái mà đội tuyển U23 đem lại không chỉ là “mua vui cũng được một vài trống canh” mà thực sự là một sự thay đổi đẹp đẽ trên dải đất chữ S này Thế nên hãy buồn hãy
Trang 2khóc Hãy ôm nhau thổn thức vì một giấc mơ vuột trôi đi Nhưng sau đó hãy gạt nước mắt và đứng thẳng dậy Để đất nước này đẹp hơn, không thể chỉ dựa vào các chàng trai vàng Các em
ấy đã cho chúng ta một cảm hứng mạnh mẽ, một sự tự tin chưa từng có Nhưng chúng ta phải cùng xắn tay áo lên và hành động
Riêng tôi, năm nay tôi sẽ quyết tâm rũ bỏ thể trạng yếu đuối mà 40 năm qua không thay đổi được Bắt đầu bằng việc chạy Tôi sẽ chạy half marathon (cự ly chạy bộ 21 km) trong năm 2018 Và sẽ không gì làm lung lay được mục tiêu này
Còn bạn thì sao?
(Trần Vinh Dự - newzing.vn 27/01/2018)
* Tiến sĩ Trần Vinh Dự từng là Chủ tịch Trường Cao đẳng Nghề Việt – Mỹ (VATC), Chủ tịch Trung tâm Quốc tế của Đại học Broward College (Mỹ) tại Việt Nam Hiện ông là đồng phụ trách về tư vấn M&A của Ernst & Young Vietnam
Câu 1: Chỉ ra biện pháp tu từ ngữ pháp được sử dụng trong hai câu văn mở đầu văn bản.(nhận
biết)
Câu 2: Vì sao tiến sĩ Trần Vinh Dự lại khẳng định: “kết quả như vậy thậm chí còn tuyệt vời hơn
về lâu dài”?(thông hiểu)
Câu 3: Theo anh/chị, thế nào là “những cuộc tập hợp, những cuộc xuống đường trong lòng mỗi
người”?(thông hiểu)
Câu 4: Anh/chị có đồng tình với thông điệp mà tác giả đưa ra “Chúng ta phải xắn tay áo lên và
hành động” không? Vì sao?(thông hiểu)
II LÀM VĂN
Câu 1:
Từ nội dung văn bản Đọc – hiểu và hình ảnh U23 Việt Nam được đón chào giữa rừng cờ, rừng hoa và biển người trong ngày trở về Tổ quốc, 28/1/2018, gợi cho anh/chị những bài học cuộc sống gì? Hãy trình bày suy nghĩ bằng một đoạn văn ngắn (khoảng 200 chữ).(Vận dụng cao)
Câu 2:
Kết lại bài thơ “Vội vàng”, nhà thơ Xuân Diệu viết:
Mau đi thôi! Mùa chưa ngả chiều hôm
Ta muốn ôm
Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn;
Ta muốn riết mây đưa và gió lượn,
Ta muốn say cánh bướm với tình yêu,
Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều
Trang 3Và non nước, và cây, và cỏ rạng, Cho chếnh choáng mùi thơm, cho đã đầy ánh sáng,
Cho no nê thanh sắc của thời tươi;
Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi
(Vội vàng – Xuân Diệu – SGK Ngữ Văn 11 tập Hai)
Trong phần kết của bài thơ “Sóng” nữ sĩ Xuân Quỳnh viết:
Cuộc đời tuy dài thế Năm tháng vẫn đi qua Như biển kia dẫu rộng Mây vẫn bay về xa
Làm sao được tan ra Thành trăm con sóng nhỏ Giữa biển lớn tình yêu
Để ngàn năm còn vỗ
(Sóng – Xuân Quỳnh – SGK Ngữ Văn 12 tập Một)
Cảm nhận của anh/chị về khát vọng sống của hai nhà thơ qua các khổ thơ trên.(Vận dụng cao)
-HẾT - ĐÁP ÁN ĐỀ 1
I ĐỌC HIỂU
Câu 1:
- Biện pháp tư từ: Điệp cấu trúc: Sẽ là dối lòng mình nếu
Câu 2:
Tiến sĩ Trần Vinh Dự khẳng định “kết quả như vậy thậm chí còn tuyệt vời về lâu dài”:
- Kết quả này nhắc nhở chúng ta còn nhiều việc phải làm, cần cố gắng nhiều hơn nữa
- Kết quả này cũng dạy chúng ta cách yêu những điều không hoàn hảo Trân trọng và nhìn nhận
sự cống hiến, không đặt điều kiện tình yêu của mình vào sự tuyệt đối – một thứ quá mong manh
- Kết quả này dạy cho ta cách vui với những gì đạt được, dù không thật sự tuyệt đối
- Điều to lớn nhất là lần này với những nỗ lực kiệt cùng, kỉ luật sắt đá, niềm tin tuyệt đối và cái tôi của từng cá nhân gạt qua một bên nhường cho tinh thần đồng đội mãnh liệt, họ đã làm nên điều kì diệu không tưởng
Trang 4Câu 3:
- “Những cuộc tập hợp, những cuộc xuống đường trong lòng mỗi người” có nghĩa là: mọi người đồng lòng, nhất trí, cùng hướng đến một mục tiêu, mục đích
Câu 4:
- Đồng ý với thông điệp của tác giả
- Vì: Nếu muốn thay đổi thì điều tất yếu chúng ta cần phải hành động, hành động ở đây không chỉ là hoạt động của chân tay mà trước hết phải ở trong suy nghĩ sau đó biến nó thành những hành động thiết thực, cụ thể Chỉ có hành động con người mới không bị ngưng trệ, xã hội mới
có thể phát triển
II LÀM VĂN
Câu 1:
Mỗi thí sinh tự rút ra những bài học cuộc sống cho riêng mình, ví dụ như:
- Bài học về yêu những thứ không hoàn hảo, toàn vẹn
- Bài học về sự đoàn kết, tinh thần đồng đội
- Bài học về hành động để đạt thành công
- Bài học về nỗ lực, cố gắng
- …
Với mỗi bài học thí sinh cần đảm bảo được những nội dung sau:
- Giải thích được vấn đề nghị luận
- Vai trò ý nghĩa của vấn đề nghị luận trong cuộc sống
- Lấy dẫn chứng chứng minh vấn đề nghị luận
- Mở rộng vấn đề và liên hệ bản thân
Câu 2:
1
a Giới thiệu tác giả Xuân Diệu, tác phẩm Vội vàng và đoạn trích thơ:
- Xuân Diệu là cây bút xuất sắc của văn học hiện đại Việt Nam Ông là nhà thơ của tình yêu, của mùa xuân và tuổi trẻ với một giọng thơ sôi nổi, đắm say, yêu đời thắm thiết
Trang 5- Vội vàng được sáng tác năm 1938, in trong tập Thơ thơ, thi phẩm đầu tay và ngay lập tức vinh
danh Xuân Diệu như một đại diện tiêu biểu nhất của phong trào Thơ mới
- Đoạn trích trên là lời giục giã con người tận hưởng vẻ đẹp của cuộc sống trần gian Đó cũng là khát sống mãnh liệt của nhà thơ
b Giới thiệu tác giả Xuân Quỳnh, tác phẩm Sóng và đoạn trích thơ:
- Xuân Quỳnh là gương mặt tiêu biểu thuộc thế hệ những nhà thơ trường thành trong thời kì kháng chiến chống Mĩ Thơ Xuân Quỳnh là tiếng lòng của một tâm hồn phụ nữ nhiều trắc ẩn, vừa hồn nhiên, tươi tắn, vừa chân thành, đằm thắm và luôn da diết trong khát vọng về hạnh phúc bình dị đời thường
- Sóng được sáng tác 1967 trong chuyến đi thực tế ở vùng biển Diêm Điền (Thái Bình), là một
bài thơ đặc sắc viết về tình yêu, tiêu biểu cho phong cách thơ Xuân Quỳnh Bài thơ in trong
tập Hoa dọc chiến hào
- Đoạn trích trên thể hiện khát vọng được sống, được hóa thân vĩnh viễn vào tình yêu của muôn đời, muôn người
2 Phân tích
2.1 Cảm nhận về khát vọng sống trong khổ thơ trích tác phẩm Vội vàng:
- Thay đổi đại từ “tôi” sang “ta”
=> Dường như có sự đồng thuận nào đó mà cảm xúc của “cái tôi” bỗng hòa nhập vào “cái ta” rộng mở
- Dùng hàng loạt động từ mạnh theo cấp độ tăng tiến Tác giả muốn tận hưởng bằng tất cả các giác quan
- Việc sử dụng các bổ ngữ khiến câu thơ như bày ra bàn tiệc thịnh soạn của cuộc đời, có đầy đủ thanh sắc, đẹp vô cùng, tràn trề vô cùng
- Liên từ “và”, “cho” … được lặp lại
=> Nhấn mạnh sự ăm ắp, thịnh soạn của bàn tiệc mùa xuân, bàn tiệc cuộc đời
- Một loạt tính từ và cũng là từ láy: “chếnh choáng”, “đã đầy”, “no nê”
=> Diễn tả sự thỏa mãn tận cùng
- Đoạn thơ khép lại bằng mong muốn:
Trang 6+ Lời gọi: “hỡi xuân hồng” ⟶ mùa xuân không còn vô hình, trừu tượng mà trở thành con người hữu hình, thân thiết
+ Biện pháp chuyển đổi cảm giác: “xuân” ⟶ “xuân hồng” ⟶ “muốn cắn” ⟶ mong muốn được hưởng thụ một cách trọn vẹn nhất
=> Nhà thơ khao khát một cách lạ lùng: muốn thâu vào mình sắc hương, nhụy mật của cuộc đời
để tận hưởng cảm giác “chếnh choáng mùi thơm”, “đã đầy ánh sáng”, “no nê thành sắc” không chỉ bằng “cái hôn” mà còn mạnh hơn gấp ngàn lần “muốn cắn vào ngươi” Muốn cắn vào xuân
là một ước muốn phi lí của thực tại nhưng lại được chấp nhận trong thơ, nó cho thấy khát vọng mãnh liệt và nét độc đáo trong phong cách biểu hiện
2.2 Cảm nhận về khát vọng sống của nhà thơ trong đoạn trích tác phẩm Sóng:
Hai khổ cuối là khát vọng dâng hiến và bất tử hóa tình yêu:
- Khổ thơ thứ tám là những suy tư về không gian, thời gian để từ đó bộc lộ nỗi khắc khoải, tự nhận thức về mình, về tình yêu và hạnh phúc Có 2 cặp đối lập: câu 1 >< câu 2, câu 3 >< câu 4, khẳng định sự hữu hạn, nhỏ bé của đời người với dòng chảy vô thủy vô chung của thời gian và cái vô hạn của vũ trụ
- Suy nghĩ như thế nhưng thơ Xuân Quỳnh không dẫn người ta đến bế tắc, buồn chán mà thành khát vọng Từ nhận thức, khám phá, Xuân Quỳnh đã mang đến giải pháp:
“Làm sao được tan ra
Để ngàn năm còn vỗ”
=> Nhà thơ khao khát tình yêu của mình hoà trong tình yêu của mọi người “Tan ra” không phải mất đi mà hoà giữa cái chung và cái riêng Tình yêu như thế không bao giờ cô đơn
- Nghệ thuật:
+ Thể thơ năm chữ với âm điệu nhịp nhàng, dào dạt như những đợt sóng biển, sóng lòng bồi hồi
da diết
+ Hình ảnh thơ mộc mạc, giàu ẩn dụ, nhân hóa tài hoa
2.3 Sự khác biệt và điểm tương đồng:
- Tương đồng: Hai đoạn trích đều thể hiện khát vọng mãnh liệt và dữ dội
- Khác biệt:
Trang 7+ Đoạn trích bài thơ Vội vàng:
> Đoạn trích bài thơ Vội vàng là khát vọng tình yêu với cuộc sống mãnh liệt
> Giọng thơ sôi nổi, trẻ trung
+ Đoạn trích bài thơ Sóng:
> Đoạn trích thể hiện khao khát được được bất tử hóa tình yêu
> Giọng thơ dạt dào như những đợt sóng, biểu hiện tâm hồn phụ nữ vừa da diết lại vừa nồng cháy
- Lí giải: Sự khác nhau trên là do phong cách của từng nhà thơ chi phối:
+ Xuân Diệu là tiếng nói rạo rực, băn khoăn của một tâm hồn yêu đời, yêu cuộc sống đến cuồng nhiệt
+ Xuân Quỳnh là tiếng lòng của một tâm hồn phụ nữ khát khao hạnh phúc đời thường bình dị
3 Kết luận
- Khái quát lại vấn đề
ĐỀ SỐ 2
I ĐỌC HIỂU
Đọc văn bản dưới đây và thực hiện các yêu cầu:
Chứng ái kỉ hay còn gọi là bệnh tự yêu mình (tên tiếng Anh: narcissistic personality disorder) được xem là một dạng rối loạn nhân cách khi một người có biểu hiện tự cao, ảo tưởng, thiếu đồng cảm với người khác Các chuyên gia đang cảnh báo về “đại dịch ái kỉ” sẽ bùng phát nhất là khi công nghệ thông tin bùng nổ như hiện nay
Danny Bowman, 19 tuổi, sống ở Anh, bị nghiện chụp ảnh selfie và có hôm cậu dành đến 10 tiếng trong ngày để chụp được 200 tấm ảnh của mình trên iPhone Cậu luôn giữ điện thoại trong tay để có thể chụp ảnh mình bất cứ lúc nào và đăng lên Facebook, mong muốn nhận được lời khen từ bạn bè, tuy nhiên nó suýt nữa lấy đi sinh mạng của anh Tuy nhiên, dù đã thử ở mọi góc cạnh, Danny nhận ra mình vẫn không có được gương mặt hoàn hảo cho tấm ảnh hoàn hảo Thậm chí một số phản hồi còn chê bai cậu Trong một phút tuyệt vọng, Danny đã tự tử, nhưng may mắn được mẹ cứu kịp Tiến sĩ David Veal, một nhà tâm thần học chữa trị cho Danny, cho biết trường hợp của Danny khiến ta không thể phủ nhận tính nghiêm trọng của vấn đề “Đây không đơn thuần là sự phù phiếm nữa Nó là một căn bệnh tâm lí dẫn tới tỉ lệ tự tử rất cao”
Việc gắn liền đời sống mình với mạng xã hội không còn xa lạ với giới trẻ Việt ngày nay Điều này liệu có góp phần tạo nên một thế hệ trẻ tự yêu mình, ít hòa nhập với xã hội…?
(Theo Bệnh ái kỉ, nguy cơ tiềm ẩn từ mạng xã hội – Báo điện tử Tinhta.net, ngày 24/12/2015)
Trang 8Câu 1 Xác định các phương thức biểu đạt được sử dụng trong văn bản trên Tác dụng của việc
sử dụng các phương thức biểu đạt đó?
Câu 2 Nội dung chính của văn bản trên?
Câu 3 Theo anh/chị, vì sao các chuyên gia đưa ra cảnh báo: “đại dịch ái kỉ” sẽ bùng phát nhất
là khi công nghệ thông tin bùng nổ như hiện nay?
Câu 4 Nêu ít nhất một bài học mà anh/chị đã rút ra cho mình sau khi đọc văn bản trên
II LÀM VĂN
Câu 1
Từ nội dung ở phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về Chứng ái kỉ của con người trong xã hội hiện đại
Câu 2
Cảm nhận của anh/chị về hai đoạn thơ sau, từ đó nhận xét về phong cách nghệ thuật của nhà thơ Tố Hữu
“Tôi buộc lòng tôi với mọi người
Để tình trang trải khắp trăm nơi
Để hồn tôi với bao hồn khổ Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời
Tôi đã là con của vạn nhà
Là em của vạn kiếp phôi pha
Là anh của vạn đầu em nhỏ Không áo cơm, cù bất cù bơ…”
(Từ ấy – Tố Hữu, Ngữ văn 11, Tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2008, tr.44)
“Nhớ gì như nhớ người yêu Trăng lên đầu núi nắng chiều lưng nương Nhớ từng bản khỏi cùng sương Sớm khuya bếp lửa người thương đi về
Nhớ từng rừng nứa bờ tre Ngòi Thia, sông Đáy, suối Lê vơi đầy
Ta đi ta nhớ những ngày Mình đây ta đó đắng cay ngọt bùi…
Thương nhau chia củ sắn lùi Bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng.”
Trang 9-HẾT - ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 2
I ĐỌC HIỂU
Câu 1:
- Phương thức biểu đạt: Nghị luận
- Tác dụng: Giúp người đọc nhận ra những tác hại nghiêm trọng của chứng bệnh ái kỉ khi công nghệ thông tin bùng nổ
Câu 2:
- Nội dung chính: Những nguy cơ tiềm ẩn của bệnh ái kỉ trong xã hội hiện nay
Câu 3:
- Vì chứng ái kỉ gắn liền với lối sống xa hoa, chú trọng hình ảnh, danh tiếng Ngày nay trong xã hội hiện đại, khi công nghệ thông tin phát triển dẫn đến những hình ảnh đời tư, danh tiếng con người càng dễ dàng được xác lập một cách nhanh chóng Điều đó sẽ thúc đẩy hơn việc ái kỉ trở thành đại dịch
Câu 4:
- Bài học: Ái kỉ trở thành căn bệnh nguy hiểm có nguy cơ bùng phát mạnh mẽ trong thời điểm hiện tại Bởi vậy chúng ta cần có những hành động để ngăn chặn bệnh dịch này
II LÀM VĂN
Câu 1:
1 Giải thích
- Chứng ái kỷ (bệnh tự yêu bản thân mình): một dạng rối loạn nhân cách khi một người có biểu hiện tự cao, ảo tưởng, thiếu đồng cảm với người khác Tâm lý tự yêu bản thân, ảo tưởng về bản thân là một căn bệnh nguy hiểm với con người
- Cùng với sự phát triển của internet là hàng loạt các trang mạng xã hội ra đời như twitter, zalo, facebook… kéo theo trào lưu sống ảo, đăng các thông tin, dòng trạng thái hay ảnh cá nhân để
“khoe” với cộng đồng mạng
2 Bàn luận vấn đề
- Biểu hiện chứng ái kỷ:
+ Sống thu mình vào thế giới ảo tự cho rằng suy nghĩ và hành động của mình là đúng đắn;
+ Luôn cho rằng bản thân mình là quan trọng, đòi hỏi sự quan tâm, chú ý của mọi người
Trang 10- Nguyên nhân chứng ái kỉ:
+ Nguyễn nhân của chứng bệnh này là do lối sống hưởng thụ, chú trọng hình ảnh, danh tiếng
Nó là một trong những biểu hiện của lối sống “tôi là trung tâm”
+ Nó cũng xuất phát từ việc người sử dụng mạng xã hội chưa có những nhận thức đúng đắn, dẫn đến tình trạng lạm dụng
+ Ngoài ra, do cha mẹ ít có thời gian quan tâm, để ý đến con cái nên không quản lí được thời gian sử dụng mạng xã hội của con cái
- Hậu quả chứng ái kỉ:
+ Tự cho rằng suy nghĩ và hành động của mình là đúng đắn
+ Thiếu trách nhiệm, vô cảm với cuộc sống xung quanh
+ Sống thu mình vào thế giới ảo, không có niềm tin vào người khác
+ Có những hành động dại dột như tự tử…
+ Người nghiện điện thoại hoặc các trang mạng xã hội thường có lối sống, thái độ thiếu đồng cảm với mọi người
+ Hơn nữa, hiện tượng này dẫn đến tình trạng con người thiếu khả năng kiểm soát những ham muốn của bản thân nên có những hành động bất thường chỉ để thỏa mãn nhu cầu cá nhân mình
- Giải pháp và bài học:
+ Mỗi cá nhân cần ý thức được ranh giới giữa thế giới ảo và thực để biết cân bằng cuộc sống + Mỗi cá nhân hình thành cho mình lối sống thật lành mạnh, hòa nhập với xã hội
3 Liên hệ bản thân: Em và những người xung quanh em có ai bị mắc chứng bệnh này không?
Nếu có em cần làm gì để loại bỏ lối sống này?
4 Tổng kết vấn đề: Đây là hiện tượng tiêu cực do mạng xã hội gây ra nên cần ngay lập thức
chấn chỉnh, thay đổi để mỗi cá nhân có cuộc sống cân bằng, lành mạnh
Câu 2:
1 Giới thiệu tác giả, tác phẩm
- Tố Hữu là lá cờ đầu của nền văn nghệ cách mạng Việt Nam Các chặng đường thơ của Tố Hữu luôn gắn bó và phản ánh chân thật những chặng đường cách mạng gian khổ hi sinh nhưng cũng nhiều thắng lợi vinh quang của dân tộc Thơ Tố Hữu mang giọng tâm tình rất tự nhiên, đằm