Mặt trời xuống biển như hòn lửa Sóng đã cài then đêm sập cửa Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi Câu hát căng buồm với gió khơi!. Đoàn thuyền đánh cá rời bến vào lúc hoàng hôn, mặt trời n[r]
Trang 1TRƯỜNG THPT CHUYÊN ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10
ĐỀ CHÍNH THỨC NĂM HỌC: 2020 - 2021
MÔN: NGỮ VĂN Thời gian làm bài: 120 phút Câu 1 (2 điểm)
Đọc đoạn văn bản dưới đây và thực hiện các yêu cầu:
“Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường
Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng
[ ] Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự
nhiên thấy lạ Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.”
(Thanh Tịnh, trích Tôi đi học, dẫn theo Ngữ văn 8, Tập Một, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam,
Hà Nội, 2019)
a Xác định các phương thức biểu đạt được sử dụng trong đoạn trích
b Chỉ ra và nêu tác dụng của một biện pháp tu từ trong câu văn được gạch chân
c Nêu tác dụng của dấu hai chấm (:) trong câu văn cuối đoạn trích
Câu 2 (2 điểm)
Mỗi người đều tự viết nên câu chuyện đời mình
(Theo Đoàn Công Lê Huy, Tôi muốn hỏi em: Về sau thế nào?)
Lấy câu trên làm câu chủ đề, hãy viết một đoạn văn nghị luận theo phép lập luận diễn dịch
(khoảng 12 câu) trình bày suy nghĩ của em
Câu 3 (6 điểm)
Cảm nhận của em về “khúc tráng ca, ca ngợi con người trong lao động” (lời nhà thơ Huy Cận, dẫn theo Nhà văn nói về tác phẩm, Nhà xuất bản Văn học, Hà Nội, 1994) thể hiện qua 4 khổ
thơ dưới đây:
Mặt trời xuống biển như hòn lửa
Sóng đã cài then, đêm sập cửa
Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi, Câu hát căng buồm cùng gió khơi
[ ] Thuyền ta lái gió với buồm trăng
Trang 2Lướt giữa mây cao với biển bằng,
Ra đậu dặm xa dò bụng biển, Dàn đan thế trận lưới vây giăng
[ ] Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng,
Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng
Vẩy bạc đuôi vàng loé rạng đông, Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng
Câu hát căng buồm với gió khơi, Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời
Mặt trời đội biển nhô màu mới, Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi
(Huy Cận, trích Đoàn thuyền đánh cá, dẫn theo Ngữ văn 9, Tập Một, Nhà xuất bản Giáo dục
Việt Nam, Hà Nội, 2019)
Trang 3TRƯỜNG THPT CHUYÊN ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI ĐÁP ÁN ĐỀ THI VÀO LỚP 10
ĐỀ CHÍNH THỨC NĂM HỌC: 2020 - 2021
MÔN: NGỮ VĂN Câu 1:
a Phương thức biểu đạt: tự sự, miêu tả, biểu cảm
b Biện pháp tu từ:
So sánh " như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng"
Nhân hóa : cành hoa tươi mỉm cười
Tác dụng:
Phép tu từ so sánh, nhân hoá: “như mấy cánh hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang
đãng” thế hiện thái độ ngỡ ngàng, choáng ngợp trước cuộc đời rộng lớn Tuổi thơ bỡ
ngỡ, rụt rè thuở nào vẫn còn vẹn nguyên trở về trong nỗi nhớ của tác giả
c Dấu hai chấm trong câu sau được dùng để báo hiệu bộ phận câu đứng sau nó là lời giải
thích cho bộ phận đứng trước
Câu 2 (2 điểm)
- Giới thiệu vấn đề: Mỗi người đều tự viết nên câu chuyện đời mình
- Phân tích, bàn luận vấn đề
- Giải thích vấn đề: Câu nói nhấn mạnh việc mỗi người sẽ phải làm chủ cuộc đời mình
- Tại sao nói: “Mỗi người đều tự viết nên câu chuyện đời mình.”?
Mỗi người là nhân vật chính trong cuộc đời của mình vì vậy sự giúp đỡ có ích nhất với
bạn cũng phải xuất phát từ chính bản thân mình
Xác định được việc làm để viết nên câu chuyện đời mình chính là cách mỗi người làm
chủ cuộc đời, bản thân ta sẽ có ý thức hành động và tự chịu trách nhiệm cho những
hành động của cá nhân mình
Khi mỗi người làm chủ được cuộc đời của mình cũng góp phần xây dựng xã hội tiến bộ, văn minh
- Lấy dẫn chứng minh họa phù hợp
- Tuy nhiên, mỗi người cũng cần biết tận dụng những yếu tố về thiên thời, địa lợi để có thể phát huy tối đa năng lực của bản thân
- Phản đề: Phê phán những kẻ ỷ lại vào người khác
Câu 3 (6 điểm)
Mở bài:
Huy Cận là một trong những nhà thơ tiêu biểu của phong trào Thơ Mới Sau cách mạng ông
nhanh chóng hoà nhập vào công cuộc kháng chiến vĩ đại và trường kì của dân tộc Hoà bình
Trang 4lập lại, từng trang thơ Huy Cận ấm áp hơi thở của cuộc sống đang lên Bài thơ “Đoàn thuyền
đánh cá” được sáng tác ở Hòn Gai năm 1958 nhân một chuyến đi thực tế dài ngày Bài thơ là
khúc tráng ca, ca ngợi con người trong lao động đặc biệt là trong trích thơ:
Mặt trời xuống biển như hòn lửa
Sóng đã cài then, đêm sập cửa
Mặt trời đội biển nhô màu mới, Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi
Thân bài:
Với đôi mắt quan sát sắc sảo, trí tưởng tượng phong phú, trái tim nhạy cảm và tài năng nghệ
thuật điêu luyện, nhà thơ đã vẽ lên trước mắt chúng ta khung cảnh lao động hăng say trên
biển Cả bài thơ như một bức tranh sơn mài lộng lẫy những sắc màu huyền ảo, cuốn hút vô
cùng:
Mặt trời xuống biển như hòn lửa Sóng đã cài then đêm sập cửa Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi Câu hát căng buồm với gió khơi
Đoàn thuyền đánh cá rời bến vào lúc hoàng hôn, mặt trời như hòn lửa đỏ rực đang lặn dần vào lòng đại dương mênh mông, màn đêm buông xuống, kết thúc một ngày Biển kín đáo như một gian phòng lớn của thiên nhiên bởi cách nói thật riêng biệt “sóng đã cài then đêm sập cửa”
Chính vào thời điểm ấy, ngư dân bắt tay vào công việc quen thuộc của mình: Ra khơi đánh cá! Mặt biển đêm không lạnh lẽo mà ấm áp hẳn lên bởi tiếng hát âm vang, náo nức, thể hiện niềm vui to lớn của người lao động được giải phóng, tiếng hát hoà cùng gió, thổi căng buồm đưa
đoàn thuyền ra khơi
Sự say mê vẻ đẹp của biển đã làm giảm bớt bao nỗi nhọc nhằn vất vả trong việc đánh cá, đem lại niềm vui và sức mạnh cho ngư dân Cảnh đánh cá trong đêm được nhà thơ miêu tả bằng
cảm hứng trữ tình mãnh liệt Tác giả như nhập thân vào thiên nhiên, công việc, và con người:
Thuyền ta lái gió với buồm trăng Lướt giữa mây cao với biển bằng
Ra đậu dặm xa dò bụng biển Dàn đan thế trận lưới vây giăng
Con thuyền đánh cá vốn nhỏ bé trước biển cả bao la đã trở thành con thuyền kì vĩ, khổng lồ
hoà nhập với kích thước rộng lớn của thiên nhiên, vũ trụ Con thuyền đó đang bay giữa không gian trong một đêm thuỷ tinh tuyệt đẹp Những hình ảnh “lái gió”, “buồm trăng”, “mây cao”,
Trang 5“biển bằng” phảng phất phong vị thơ cổ điển nhưng vẫn đậm chất hiện thực Chuyến ra khơi
đánh cá cũng giống như một trận đánh thật sự hào hùng Cũng thăm dò, cũng dàn đan thế trận
và bủa vây bằng…lưới! Đã bao đời nay, ngư dân có quan hệ chặt chẽ với biển cả Và rồi nhịp
điệu công việc càng khẩn trương, sôi nổi khi bóng đêm dần tàn, ngày đang đến:
Sao mờ kéo lưới kịp trời sáng
Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng Vẩy bạc đuôi vàng loé rạng đông Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng
Bao công lao vất vả đã được đền bù, dáng người ngư dân đang choãi chân, nghiêng người
dồn tất cả sức mạnh vào đôi tay cuồn cuộn để kéo lên những mẻ lưới nặng trĩu mới đẹp làm
sao! Màu sắc phong phú, lấp lánh vẩy bạc, đuôi vàng của bao loài cá càng khiến cho cảnh rạng đông thêm rực rỡ Nhịp điệu câu thơ “lưới xếp buồm lên đón nắng hồng” chậm rãi, gợi cảm
giác thanh thản, vui tươi, phản ánh tâm trạng hài lòng của ngư dân trước những kết quả tốt
đẹp của chuyến ra khơi
Khổ thơ cuối cùng miêu tả cảnh trở về của đoàn thuyền đánh cá:
Câu hát căng buồm với gió khơi
Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời Mặt trời đội biển nhô màu mới
Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi
Vẫn là tiếng hát khoẻ khoắn của ngư dân dạn dày sông nước đang vươn lên làm chủ cuộc đời Tiếng hát hoà trong gió, thổi căng buồm đưa đoàn người ra khơi đêm trước nay lại cùng đoàn
thuyền đầy ắp cá hân hoan về bến Hình ảnh “đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời” rất thực mà cũng rất hào hùng Nó phản ánh một thói quen lâu đời của ngư dân là đưa cá về bến trước khi trời sáng đồng thời cũng hàm ý nói lên khí thế đi lên mạnh mẽ của họ trong công cuộc xây
dựng đất nước Hoà cùng niềm vui to lớn của mọi người, nhà thơ chắp cánh cho trí tưởng
tượng của mình bay bổng Đoàn thuyền đi trên biển, giữa màu hồng rạng rỡ tinh khôi và ánh
mặt trời phản chiếu trong muôn ngàn mắt cá khiến nhà thơ liên tưởng đến hàng ngàn những
mặt trời nhỏ xíu đang toả rạng niềm vui Đến đây bức tranh biển cả ngập tràn màu sắc tươi
sáng và ăm ắp chất sống trong từng dáng hình, từng đường nét của cảnh, của người
Kết bài: Khẳng định lại vấn đề
Thật vậy, “Đoàn thuyền đánh cá” là một bài ca lao động hứng khởi, hào hùng, ngợi ca vẻ đẹp
hùng tráng và thơ mộng của biển khơi Bài ca ấy dành cho biển hào phóng, cho những con
người cần cù, gan góc đang làm giàu cho đất nước Qua đó ta càng cảm nhận sâu sắc hơn về
Trang 6những hình ảnh thơ tráng lệ, thể hiện sự hài hòa giữa thiên nhiên và con người lao động, bộc
lộ niềm vui, niềm tự hào của nhà thơ trước đất nước và cuộc sống
Trang 7Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh
nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các
trường chuyên danh tiếng
dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II.Khoá Học Nâng Cao và HSG
THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG
cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS
Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi
HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi
miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí