B. 2/ Bệnh pheninketo niệu do một gen lặn nằm trên NST thường được di truyền theo quy luật Menden. một người đàn ông có cô em gái bị bệnh, lấy người vợ có anh trai bị bệnh. Biết ngoài [r]
Trang 1XÁC SUẤT SINH HỌC
A LÍ THUYẾT TÍCH HỢP XÁC SUẤT
1/ Định nghĩa xác suất:
Xác suất (P) để một sự kiện xảy ra là số lần xuất hiện sự kiện đó (a) trên tổng số lần thử
(n):
P = a/n
Thí dụ: P Thân cao x thân thấp F1 100% thân cao F2 787 thân cao : 277 thân thấp
Xác suất xuất hiện cây thân cao là: 787/(787 + 277) = 0,74
2/ Các qui tắc tính xác suất
2.1 Qui tắc cộng xác suất
• Khi hai sự kiện không thể xảy ra đồng thời (hai sự kiện xung khắc), nghĩa là sự xuất hiện
của sự kiện này loại trừ sự xuất hiện của sự kiện kia thì qui tắc cộng sẽ được dùng để tính xác suất của cả hai sự kiện: P (A hoặc B) = P (A) + P (B)
• Thí dụ: Đậu Hà Lan hạt vàng chỉ có thể có một trong hai kiểu gen AA (tỉ lệ 1/4) hoặc Aa
(tỉ lệ 2/4) Do đó xác suất (tỉ lệ) của kiểu hình hạt vàng (kiểu gen AA hoặc Aa) sẽ là 1/4 + 2/4 = 3/4
2.2 Qui tắc nhân xác suất
• Khi hai sự kiện độc lập nhau, nghĩa là sự xuất hiện của sự kiện này không phụ thuộc vào
sự xuất hiện của sự kiện kia thì qui tắc nhân sẽ được dùng để tính xác suất của cả hai sự
kiện:
P (A và B) = P (A) P (B)
• Thí dụ: Ở người, bệnh mù màu đỏ - xanh lục do gen lặn nằm trên nhiễm sắc thể giới tính
X qui định Không có gen trên nhiễm sắc thể Y Bố, mẹ XAXa x XAY, xác suất để cặp vợ chồng này sinh con trai đầu lòng bị bệnh là bao nhiêu?
=> Xác suất sinh con trai là 1/2 và xác suất con trai bị bệnh là1/2
Do đó: P ( trai bị bệnh) = 1/2.1/2 = 1/4
2.3 Qui tắc phân phối nhị thức
Trang 2• Khi xác suất của một sự kiện X là p và xác suất của sự kiện Y là q thì trong n phép thử,
xác suất để sự kiện X xuất hiện x lần và sự kiện Y xuất hiện y lần sẽ tuân theo qui tắc phân
phối nhị thức:
trong đó:
n! = n(n – 1)(n – 2) 1 và 0! = 1
x + y = n y = n – x
và p + q = 1 q = 1 – p
Do đó công thức trên còn có thể viết là:
Thí dụ 1 Ở người gen b gây bệnh bạch tạng so với B qui định màu da bình thường Một cặp vợ
chồng kiểu gen đều dị hợp có 5 đứa con Xác suất để có hai con trai bình thường, 2 con gái bình thường và một con trai bạch tạng là bao nhiêu?
Phân tích
• Xác suất sinh con trai hoặc con gái đều = 1/2
• Xác suất sinh con bình thường = 3/4
• Xác suất sinh con bệnh bạch tạng = 1/4
Như vậy theo qui tắc nhân:
• Xác suất sinh 1 con trai bình thường = (1/2)(3/4) = 3/8
• Xác suất sinh 1 con gái bình thường = (1/2)(3/4) = 3/8
• Xác suất sinh 1 con trai bạch tạng = (1/2)(1/4) = 1/8
• Xác suất sinh 1 con gái bạch tạng = (1/2)(1/4) = 1/8
Do đó:
P( ) n x(1 )n x
x
x
!
x n
n C
!
! !
x y n
P p q
x y
(3 / 8) (3 / 8) (1 / 8) (1 / 8) 2! 2! 1! 0!
P
Trang 3Thí dụ 2
• Tính xác suất để một cặp vợ chồng sinh 4 người con:
1 gồm một trai, ba gái?
2 gồm một trai, ba gái, nhưng đầu lòng là trai?
Phân tích
• Các khả năng có thể xảy ra:
T G G G = (1/2)(1/2)(1/2)(1/2) = (1/2)4
hoặc G T G G = (1/2)(1/2)(1/2)(1/2) = (1/2)4
hoặc G G T G = (1/2)(1/2)(1/2)(1/2) = (1/2)4
hoặc G G G T = (1/2)(1/2)(1/2)(1/2) = (1/2)4
P = (1/2)4 + (1/2)4 + (1/2)4 + (1/2)4 = 4 (1/2)4 =1/4
Như vậy
1 Phân phối nhị thức = qui tắc nhân + qui tắc cộng
2 Phân phối nhị thức được sử dụng khi không chú ý đến thứ tự của các sự kiện
3 Qui tắc nhân được áp dụng trong trường hợp có lưu ý đến trật tự sắp xếp
B TRẮC NGHIỆM ĐIỀN KHUYẾT
1/ Xác định tỉ lệ mỗi loại giao tử bình thường được sinh ra từ các cây đa bội :
a) BBBbbb:
BBB = BBb = Bbb = bbb =
b) BBbbbb:
BBb = Bbb = bbb =
c) BBBBBBbb
BBBB = BBBb = BBbb =
2/ Bệnh pheninketo niệu do một gen lặn nằm trên NST thường được di truyền theo quy luật
Menden một người đàn ông có cô em gái bị bệnh, lấy người vợ có anh trai bị bệnh Biết ngoài
em chồng và anh vợ bị bệnh ra, cả 2 bên vợ và chồng không còn ai khác bị bệnh.cặp vợ chồng
này lo sợ con mình sinh ra sẽ bị bệnh
Trang 4a Xác suất để cặp vợ chồng này sinh đứa con đầu lòng bị bệnh:
b Nếu đứa con đầu bị bệnh thì XS để sinh đứa con thứ hai là con trai không bệnh là
3/ Phép lai : AaBbDdEe x AaBbDdEe Tính xác suất ở F1 có: a KH trong đó tính trạng trội nhiều hơn lặn
b KH trong đó có ít nhất 2 tính trạng trội
c Kiểu gen có 6 alen trội
d Kiểu gen có 4 alen trội
4/Nhóm máu ở người do các alen IA , IB, IO nằm trên NST thường qui định với IA , IB đồng trội và IO lặn a Tần số nhóm máu AB lớn nhất trong quần thể bằng bao nhiêu nếu biết tần số người mang nhóm máu O là 25% và quần thể đang ở trạng thái cân bằng di truyền về các nhóm máu
b Người chồng có máu A, vợ máu B.Họ sinh con đầu lòng thuộc nhóm máu O.Tính xác suất để : b1)2 đứa con tiếp theo có nhóm máu khác nhau
b2) 3 đứa con có nhóm máu khác nhau
5/ Gen I, II và III có số alen lần lượt là 2,3 và 4.Tính số kiểu gen tối đa có thể có trong quần thể ở các trường hợp: a 3 gen trên nằm trên 3 cặp NST thường
b Gen I và II cùng nằm trên một cặp NST thường,gen III nằm trên cặp NST thường khác
c Gen I và II cùng nằm trên NST X không có alen tương ứng trên Y, gen III nằm trên cặp NST thường………
6/ Ở người, bệnh mù màu đỏ lục do gen lặn trên NSTgiới tính X qui định, bạch tạng do gen lặn nằm trên NST thường.Các nhóm máu do một gen gồm 3 alen nằm trên cặp NST thường khác qui định Xác định: a) Số kiểu gen nhiều nhất có thể có về 3 gen trên trong QT người?
b) Số kiểu giao phối nhiều nhất có thể là bao nhiêu?
7/ Một cặp vợ chồng dự kiến sinh 3 người con và muốn có được 2 người con trai và 1 người con gái Khả năng thực hiện mong muốn đó là bao nhiêu?
Trang 58/ Chiều cao cây do 3 cặp gen PLĐL, tác động cộng gộp quy định.Sự có mặt mỗi alen trội trong
tổ hợp gen làm tăng chiều cao cây lên 5cm Cây thấp nhất có chiều cao = 150cm Cho cây có 3
cặp gen dị hợp tự thụ Xác định:
- Tần số xuất hiện tổ hợp gen có 1 alen trội, 4 alen trội
- Khả năng có được một cây có chiều cao 165cm
9/ Bộ NST lưỡng bội của loài = 24 Xác định: - Có bao nhiêu trường hợp thể 3 có thể xảy ra?
- Có bao nhiêu trường hợp thể 1 kép có thể xảy ra?
- Có bao nhiêu trường hợp đồng thời xảy ra cả 3 đột biến; thể 0, thể 1 và thể 3?
10/ Gen I và II lần lượt có 2, 3 alen Các gen PLĐL Xác định trong quần thể: - Số loại KG:
- Số KG đồng hợp về tất cả các gen:
- Số KG dị hợp về tất cả các gen:
- Số KG dị hợp về một cặp gen:
- Số KG có ít nhất có một cặp gen dị hợp:
11/ Bộ NST lưỡng bội của người 2n = 46 - Có bao nhiêu trường hợp giao tử có mang 5 NST từ bố?
- Xác suất một giao tử mang 5 NST từ mẹ là bao nhiêu?
- Khả năng một người mang 1 NST của ông nội và 21 NST từ bà ngoại là bao nhiêu?
12/ Bệnh máu khó đông ở người do đột biến gen lặn nằm trên NST giới tính X,alen trội tương ứng quy định người bình thường Một gia đình có người chồng bình thường còn người vợ mang gen dị hợp về tính trạng trên Họ có dự định sinh 2 người con Xác suất để có được ít nhất 1 người con không bị bệnh là bao nhiêu?
13/ Ở đậu Hà lan, tính trạng hạt màu vàng trội hoàn toàn so với tính trạng hạt màu xanh.Tính trạng do một gen quy định nằm trên NST thường Cho 5 cây tự thụ và sau khi thu hoạch lấy ngẫu nhiên mỗi cây một hạt đem gieo được các cây F1 Xác định: a/ Xác suất để ở F1 cả 5 cây đều cho toàn hạt xanh?
b/ Xác suất để ở F1 có ít nhất 1 cây có thể cho được hạt vàng?
14/ Một quần thể người ở trạng thái cân bằng di truyền có tần số người bị bệnh bạch tạng là
1/10000
Trang 6a hãy tính tần suất các alen và thành phần các kiểu gen của quần thể về bệnh này Biết bệnh bạch tạng do gen lặn nằm trên NST thường qu định
b Tính xác suất để 2 người bình thường trong quần thể này kết hôn nhau sinh ra người con trai
đầu long bị bệnh bạch tạng
15/ Ở người, bệnh u xơ nang do alen a nằm trên nhiễm sắc thể thường quy định, người bình
thường mang alen A.Có hai cặp vợ chồng bình thường và đều mang cặp gen dị hợp Hãy xác
định :
a/ Xác xuất để có 3 người con trai của cặp vợ chồng thứ nhất đều mắc bệnh
b/ XS để có 4 người con của cặp VC thứ hai có 3 người bình thường và 1 người mắc bệnh
16/ Một cặp vợ chồng bình thường có một đứa con bị bệnh u xơ nang Đây là một bệnh hiếm gặp,
được quy định bởi một đột biến lặn trên NST thường di truyền theo định luật Menden Cặp vợ
chồng này dự định sinh thêm con Hãy tính xác suất để đứa con tiếp theo :
a/ Mang gen bệnh
b/ Không bị bệnh
17/ Khả năng uốn cong lưỡi thành hình chữ U ở người là một đặc tính di truyền do gen trội A
quy định, gen lặn a quy định tính trạng không có khả năng đó Các gen đó nằm trên nhiễm sắc thể thường Trong một cộng đồng có 64% người có khả năng trên, 36% người không có khả năng
trên
a/ Tần số tương đối của các alen A, a trong cộng đồng trên:
b/ Một thanh niên không có khả năng trên lấy vợ có khả năng trên Xác suất sinh con không có
khả năng uốn cong lưỡi là:
18/ Ở người, tính trạng hói đầu được chi phối bởi một gen ôtôsôm, gen này là trội ở nam nhưng
lặn ở nữ Trong một cộng đồng, trong số 10000 người nam thì có 7225 người không bị hói đầu
Như vậy, trong số 10000 người phụ nữ sẽ có bao nhiêu người không bị hói đầu:
19/ Bệnh máu khó đông ở người là bệnh do đột biến gen lặn nằm trên nhiễm sắc thể X gây ra, tỉ
lệ giao tử chứa đột biến gen lặn chiếm 1% trong một cộng đồng
a/ Tần số gen của nam giới có thể biểu hiện bệnh trong quần thể này là:
b/ Biết rằng quần thể có sự cân bằng về kiểu gen Tần số nữ có biểu hiện bệnh là:
Trang 7Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giái
về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên danh
tiếng
I Luyện Thi Online
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngò GV Giái, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và
Sinh Học
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán : Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Tràn Nam Dòng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thày Nguyễn Đức
Tấn
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp
dành cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngò Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh
Trình, TS Tràn Nam Dòng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thày Lê Phóc Lữ, Thày Vâ Quốc
Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
III Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả
các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phó và cộng đồng hái đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi
miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí