Bộ 5 đề thi HK1 môn Ngữ văn 12 Trường THPT Số 1 Nghĩa Hành có đáp án

- Thơ Mới là cách gọi trào lưu sáng tác phi cổ điển, chịu ảnh hưởng các phép tắc tu từ, thanh vận của thơ hiện đại phương Tây. - Khuynh hướng của thời kì Thơ mới những năm 1932 – 1945 l[r]

TRƯỜNG THPT SỐ 1 NGHĨA HÀNH ĐỀ THI HỌC KÌ 1

MÔN: NGỮ VĂN 12 NĂM HỌC: 2020 – 2021

ĐỀ SỐ 1

I.ĐỌC – HIỂU

Đọc đoạn văn bản sau và trả lời câu hỏi:

“Sẽ dối lòng nếu không thừa nhận trái tim tan vỡ, nhưng…”

Sẽ là dối lòng mình nếu nói rằng không mong chờ một chiến thắng

Sẽ là dối lòng mình nếu không thừa nhận cảm thấy trái tim tan vỡ khi đội tuyển chịu thất bại ở những giây cuối cùng

Nhưng tôi nghĩ kết quả như vậy thậm chí còn tuyệt với hơn về lâu dài

Kết quả trận chung kết này tốt ở chỗ nó nhắc nhở tất cả chúng ta công việc còn ngổn ngang những thứ phải làm Một chiến thắng dễ đưa chúng ta đến với sự ngạo mạn nguy hiểm

Kết quả này cũng dạy cho chúng ta cách yêu thương những điều không hoàn hảo Yêu cả trong những lúc đau lòng Trân trọng và nhìn nhận sự cống hiến, chứ không đặt điều kiện tình yêu của mình vào sự tuyệt đối – một thứ quá mong manh

Kết quả này cũng dạy cho chúng ta phải học cách vui với những gì mình đạt được, dù không thật

sự tuyệt đối Niềm tin dựa vào chiến thắng cũng giống như một chất nghiện, nó liên tục cần những thứ lớn hơn, to tát hơn để tiếp tục vui Nếu không biết kiểm soát nó, nó biến chúng ta thành những người đòi hỏi vô lý Nó cũng làm chúng ta quên lý do nên vui

Cuối cùng, điều to lớn nhất chúng ta học được ở U23 Việt Nam lần này là với những nỗ lực đến kiệt cùng, với kỷ luật sắt đá, với niềm tin tuyệt đối và cái tôi của từng cá nhân gạt qua một bên nhường cho tinh thần đồng đội mãnh liệt, họ đã làm được điều kỳ diệu đến không tưởng

Bao nhiêu người thấm được điều này? Tôi hy vọng là nhiều, rất nhiều Và biến nó thành động lực cho chính mình để đặt cho mình một mục tiêu khó hơn, thách thức hơn, và có quyết tâm cao hơn

để vượt qua

Tôi mong mỏi có những cuộc tập hợp, những cuộc xuống đường trong lòng mỗi người Và mong rằng nó kéo dài mãi Nó biến sự hân hoan và ngưỡng mộ thành năng lượng để chúng ta tự chiến thắng trong trận chiến của riêng mình

Nếu được như thế, thì cái mà đội tuyển U23 đem lại không chỉ là “mua vui cũng được một vài trống canh” mà thực sự là một sự thay đổi đẹp đẽ trên dải đất chữ S này Thế nên hãy buồn hãy

khóc Hãy ôm nhau thổn thức vì một giấc mơ vuột trôi đi Nhưng sau đó hãy gạt nước mắt và đứng thẳng dậy Để đất nước này đẹp hơn, không thể chỉ dựa vào các chàng trai vàng Các em

ấy đã cho chúng ta một cảm hứng mạnh mẽ, một sự tự tin chưa từng có Nhưng chúng ta phải cùng xắn tay áo lên và hành động

Riêng tôi, năm nay tôi sẽ quyết tâm rũ bỏ thể trạng yếu đuối mà 40 năm qua không thay đổi được Bắt đầu bằng việc chạy Tôi sẽ chạy half marathon (cự ly chạy bộ 21 km) trong năm 2018 Và sẽ không gì làm lung lay được mục tiêu này

Còn bạn thì sao?

(Trần Vinh Dự - newzing.vn 27/01/2018)

* Tiến sĩ Trần Vinh Dự từng là Chủ tịch Trường Cao đẳng Nghề Việt – Mỹ (VATC), Chủ tịch Trung tâm Quốc tế của Đại học Broward College (Mỹ) tại Việt Nam Hiện ông là đồng phụ trách về tư vấn M&A của Ernst & Young Vietnam

Câu 1: Chỉ ra biện pháp tu từ ngữ pháp được sử dụng trong hai câu văn mở đầu văn bản.(nhận

biết)

Câu 2: Vì sao tiến sĩ Trần Vinh Dự lại khẳng định: “kết quả như vậy thậm chí còn tuyệt vời hơn

về lâu dài”?(thông hiểu)

Câu 3: Theo anh/chị, thế nào là “những cuộc tập hợp, những cuộc xuống đường trong lòng mỗi

người”?(thông hiểu)

Câu 4: Anh/chị có đồng tình với thông điệp mà tác giả đưa ra “Chúng ta phải xắn tay áo lên và

hành động” không? Vì sao?(thông hiểu)

II LÀM VĂN

Câu 1:

Từ nội dung văn bản Đọc – hiểu và hình ảnh U23 Việt Nam được đón chào giữa rừng cờ, rừng hoa và biển người trong ngày trở về Tổ quốc, 28/1/2018, gợi cho anh/chị những bài học cuộc sống gì? Hãy trình bày suy nghĩ bằng một đoạn văn ngắn (khoảng 200 chữ).(Vận dụng cao)

Câu 2:

Kết lại bài thơ “Vội vàng”, nhà thơ Xuân Diệu viết:

Mau đi thôi! Mùa chưa ngả chiều hôm

Ta muốn ôm

Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn;

Ta muốn riết mây đưa và gió lượn,

Ta muốn say cánh bướm với tình yêu,

Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều

Và non nước, và cây, và cỏ rạng, Cho chếnh choáng mùi thơm, cho đã đầy ánh sáng,

Cho no nê thanh sắc của thời tươi;

Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi

(Vội vàng – Xuân Diệu – SGK Ngữ Văn 11 tập Hai)

Trong phần kết của bài thơ “Sóng” nữ sĩ Xuân Quỳnh viết:

Cuộc đời tuy dài thế Năm tháng vẫn đi qua Như biển kia dẫu rộng Mây vẫn bay về xa

Làm sao được tan ra Thành trăm con sóng nhỏ Giữa biển lớn tình yêu

Để ngàn năm còn vỗ

(Sóng – Xuân Quỳnh – SGK Ngữ Văn 12 tập Một)

Cảm nhận của anh/chị về khát vọng sống của hai nhà thơ qua các khổ thơ trên.(Vận dụng cao)

-HẾT - ĐÁP ÁN ĐỀ 1

I ĐỌC HIỂU

Câu 1:

- Biện pháp tư từ: Điệp cấu trúc: Sẽ là dối lòng mình nếu

Câu 2:

Tiến sĩ Trần Vinh Dự khẳng định “kết quả như vậy thậm chí còn tuyệt vời về lâu dài”:

- Kết quả này nhắc nhở chúng ta còn nhiều việc phải làm, cần cố gắng nhiều hơn nữa

- Kết quả này cũng dạy chúng ta cách yêu những điều không hoàn hảo Trân trọng và nhìn nhận

sự cống hiến, không đặt điều kiện tình yêu của mình vào sự tuyệt đối – một thứ quá mong manh

- Kết quả này dạy cho ta cách vui với những gì đạt được, dù không thật sự tuyệt đối

- Điều to lớn nhất là lần này với những nỗ lực kiệt cùng, kỉ luật sắt đá, niềm tin tuyệt đối và cái tôi của từng cá nhân gạt qua một bên nhường cho tinh thần đồng đội mãnh liệt, họ đã làm nên điều kì diệu không tưởng

Câu 3:

- “Những cuộc tập hợp, những cuộc xuống đường trong lòng mỗi người” có nghĩa là: mọi người đồng lòng, nhất trí, cùng hướng đến một mục tiêu, mục đích

Câu 4:

- Đồng ý với thông điệp của tác giả

- Vì: Nếu muốn thay đổi thì điều tất yếu chúng ta cần phải hành động, hành động ở đây không chỉ là hoạt động của chân tay mà trước hết phải ở trong suy nghĩ sau đó biến nó thành những hành động thiết thực, cụ thể Chỉ có hành động con người mới không bị ngưng trệ, xã hội mới

có thể phát triển

II LÀM VĂN

Câu 1:

Mỗi thí sinh tự rút ra những bài học cuộc sống cho riêng mình, ví dụ như:

- Bài học về yêu những thứ không hoàn hảo, toàn vẹn

- Bài học về sự đoàn kết, tinh thần đồng đội

- Bài học về hành động để đạt thành công

- Bài học về nỗ lực, cố gắng

- …

Với mỗi bài học thí sinh cần đảm bảo được những nội dung sau:

- Giải thích được vấn đề nghị luận

- Vai trò ý nghĩa của vấn đề nghị luận trong cuộc sống

- Lấy dẫn chứng chứng minh vấn đề nghị luận

- Mở rộng vấn đề và liên hệ bản thân

Câu 2:

1

a Giới thiệu tác giả Xuân Diệu, tác phẩm Vội vàng và đoạn trích thơ:

- Xuân Diệu là cây bút xuất sắc của văn học hiện đại Việt Nam Ông là nhà thơ của tình yêu, của mùa xuân và tuổi trẻ với một giọng thơ sôi nổi, đắm say, yêu đời thắm thiết

- Vội vàng được sáng tác năm 1938, in trong tập Thơ thơ, thi phẩm đầu tay và ngay lập tức vinh danh Xuân Diệu như một đại diện tiêu biểu nhất của phong trào Thơ mới

- Đoạn trích trên là lời giục giã con người tận hưởng vẻ đẹp của cuộc sống trần gian Đó cũng là khát sống mãnh liệt của nhà thơ

b Giới thiệu tác giả Xuân Quỳnh, tác phẩm Sóng và đoạn trích thơ:

- Xuân Quỳnh là gương mặt tiêu biểu thuộc thế hệ những nhà thơ trường thành trong thời kì kháng chiến chống Mĩ Thơ Xuân Quỳnh là tiếng lòng của một tâm hồn phụ nữ nhiều trắc ẩn, vừa hồn nhiên, tươi tắn, vừa chân thành, đằm thắm và luôn da diết trong khát vọng về hạnh phúc bình dị đời thường

- Sóng được sáng tác 1967 trong chuyến đi thực tế ở vùng biển Diêm Điền (Thái Bình), là một

bài thơ đặc sắc viết về tình yêu, tiêu biểu cho phong cách thơ Xuân Quỳnh Bài thơ in trong

tập Hoa dọc chiến hào

- Đoạn trích trên thể hiện khát vọng được sống, được hóa thân vĩnh viễn vào tình yêu của muôn đời, muôn người

2 Phân tích

2.1 Cảm nhận về khát vọng sống trong khổ thơ trích tác phẩm Vội vàng:

- Thay đổi đại từ “tôi” sang “ta”

=> Dường như có sự đồng thuận nào đó mà cảm xúc của “cái tôi” bỗng hòa nhập vào “cái ta” rộng mở

- Dùng hàng loạt động từ mạnh theo cấp độ tăng tiến Tác giả muốn tận hưởng bằng tất cả các giác quan

- Việc sử dụng các bổ ngữ khiến câu thơ như bày ra bàn tiệc thịnh soạn của cuộc đời, có đầy đủ thanh sắc, đẹp vô cùng, tràn trề vô cùng

- Liên từ “và”, “cho” … được lặp lại

=> Nhấn mạnh sự ăm ắp, thịnh soạn của bàn tiệc mùa xuân, bàn tiệc cuộc đời

- Một loạt tính từ và cũng là từ láy: “chếnh choáng”, “đã đầy”, “no nê”

=> Diễn tả sự thỏa mãn tận cùng

- Đoạn thơ khép lại bằng mong muốn:

+ Lời gọi: “hỡi xuân hồng” ⟶ mùa xuân không còn vô hình, trừu tượng mà trở thành con người hữu hình, thân thiết

+ Biện pháp chuyển đổi cảm giác: “xuân” ⟶ “xuân hồng” ⟶ “muốn cắn” ⟶ mong muốn được hưởng thụ một cách trọn vẹn nhất

=> Nhà thơ khao khát một cách lạ lùng: muốn thâu vào mình sắc hương, nhụy mật của cuộc đời

để tận hưởng cảm giác “chếnh choáng mùi thơm”, “đã đầy ánh sáng”, “no nê thành sắc” không chỉ bằng “cái hôn” mà còn mạnh hơn gấp ngàn lần “muốn cắn vào ngươi” Muốn cắn vào xuân

là một ước muốn phi lí của thực tại nhưng lại được chấp nhận trong thơ, nó cho thấy khát vọng mãnh liệt và nét độc đáo trong phong cách biểu hiện

2.2 Cảm nhận về khát vọng sống của nhà thơ trong đoạn trích tác phẩm Sóng:

Hai khổ cuối là khát vọng dâng hiến và bất tử hóa tình yêu:

- Khổ thơ thứ tám là những suy tư về không gian, thời gian để từ đó bộc lộ nỗi khắc khoải, tự nhận thức về mình, về tình yêu và hạnh phúc Có 2 cặp đối lập: câu 1 >< câu 2, câu 3 >< câu 4, khẳng định sự hữu hạn, nhỏ bé của đời người với dòng chảy vô thủy vô chung của thời gian và cái vô hạn của vũ trụ

- Suy nghĩ như thế nhưng thơ Xuân Quỳnh không dẫn người ta đến bế tắc, buồn chán mà thành khát vọng Từ nhận thức, khám phá, Xuân Quỳnh đã mang đến giải pháp:

“Làm sao được tan ra

+ Hình ảnh thơ mộc mạc, giàu ẩn dụ, nhân hóa tài hoa

2.3 Sự khác biệt và điểm tương đồng:

- Tương đồng: Hai đoạn trích đều thể hiện khát vọng mãnh liệt và dữ dội

- Khác biệt:

+ Đoạn trích bài thơ Vội vàng:

> Đoạn trích bài thơ Vội vàng là khát vọng tình yêu với cuộc sống mãnh liệt

> Giọng thơ sôi nổi, trẻ trung

+ Đoạn trích bài thơ Sóng:

> Đoạn trích thể hiện khao khát được được bất tử hóa tình yêu

> Giọng thơ dạt dào như những đợt sóng, biểu hiện tâm hồn phụ nữ vừa da diết lại vừa nồng cháy

- Lí giải: Sự khác nhau trên là do phong cách của từng nhà thơ chi phối:

+ Xuân Diệu là tiếng nói rạo rực, băn khoăn của một tâm hồn yêu đời, yêu cuộc sống đến cuồng nhiệt

+ Xuân Quỳnh là tiếng lòng của một tâm hồn phụ nữ khát khao hạnh phúc đời thường bình dị

3 Kết luận

- Khái quát lại vấn đề

ĐỀ SỐ 2

I ĐỌC HIỂU

Đọc văn bản dưới đây và thực hiện các yêu cầu:

Chứng ái kỉ hay còn gọi là bệnh tự yêu mình (tên tiếng Anh: narcissistic personality disorder) được xem là một dạng rối loạn nhân cách khi một người có biểu hiện tự cao, ảo tưởng, thiếu đồng cảm với người khác Các chuyên gia đang cảnh báo về “đại dịch ái kỉ” sẽ bùng phát nhất là khi công nghệ thông tin bùng nổ như hiện nay

Danny Bowman, 19 tuổi, sống ở Anh, bị nghiện chụp ảnh selfie và có hôm cậu dành đến 10 tiếng trong ngày để chụp được 200 tấm ảnh của mình trên iPhone Cậu luôn giữ điện thoại trong tay để có thể chụp ảnh mình bất cứ lúc nào và đăng lên Facebook, mong muốn nhận được lời khen từ bạn bè, tuy nhiên nó suýt nữa lấy đi sinh mạng của anh Tuy nhiên, dù đã thử ở mọi góc cạnh, Danny nhận ra mình vẫn không có được gương mặt hoàn hảo cho tấm ảnh hoàn hảo Thậm chí một số phản hồi còn chê bai cậu Trong một phút tuyệt vọng, Danny đã tự tử, nhưng may mắn được mẹ cứu kịp Tiến sĩ David Veal, một nhà tâm thần học chữa trị cho Danny, cho biết trường hợp của Danny khiến ta không thể phủ nhận tính nghiêm trọng của vấn đề “Đây không đơn thuần là sự phù phiếm nữa Nó là một căn bệnh tâm lí dẫn tới tỉ lệ tự tử rất cao”

Việc gắn liền đời sống mình với mạng xã hội không còn xa lạ với giới trẻ Việt ngày nay Điều này liệu có góp phần tạo nên một thế hệ trẻ tự yêu mình, ít hòa nhập với xã hội…?

(Theo Bệnh ái kỉ, nguy cơ tiềm ẩn từ mạng xã hội – Báo điện tử Tinhta.net, ngày 24/12/2015)

Câu 1 Xác định các phương thức biểu đạt được sử dụng trong văn bản trên Tác dụng của việc

sử dụng các phương thức biểu đạt đó?

Câu 2 Nội dung chính của văn bản trên?

Câu 3 Theo anh/chị, vì sao các chuyên gia đưa ra cảnh báo: “đại dịch ái kỉ” sẽ bùng phát nhất

là khi công nghệ thông tin bùng nổ như hiện nay?

Câu 4 Nêu ít nhất một bài học mà anh/chị đã rút ra cho mình sau khi đọc văn bản trên

“Tôi buộc lòng tôi với mọi người

Để tình trang trải khắp trăm nơi

Để hồn tôi với bao hồn khổ Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời

Tôi đã là con của vạn nhà

Là em của vạn kiếp phôi pha

Là anh của vạn đầu em nhỏ Không áo cơm, cù bất cù bơ…”

(Từ ấy – Tố Hữu, Ngữ văn 11, Tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2008, tr.44)

“Nhớ gì như nhớ người yêu Trăng lên đầu núi nắng chiều lưng nương Nhớ từng bản khỏi cùng sương Sớm khuya bếp lửa người thương đi về

Nhớ từng rừng nứa bờ tre Ngòi Thia, sông Đáy, suối Lê vơi đầy

Ta đi ta nhớ những ngày Mình đây ta đó đắng cay ngọt bùi…

Thương nhau chia củ sắn lùi Bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng.”

(Việt Bắc – Tố Hữu, Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2014, tr.110, 111)

-HẾT - ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 2

I ĐỌC HIỂU

Câu 1:

- Phương thức biểu đạt: Nghị luận

- Tác dụng: Giúp người đọc nhận ra những tác hại nghiêm trọng của chứng bệnh ái kỉ khi công nghệ thông tin bùng nổ

- Cùng với sự phát triển của internet là hàng loạt các trang mạng xã hội ra đời như twitter, zalo, facebook… kéo theo trào lưu sống ảo, đăng các thông tin, dòng trạng thái hay ảnh cá nhân để

“khoe” với cộng đồng mạng

2 Bàn luận vấn đề

- Biểu hiện chứng ái kỷ:

+ Sống thu mình vào thế giới ảo tự cho rằng suy nghĩ và hành động của mình là đúng đắn;

+ Luôn cho rằng bản thân mình là quan trọng, đòi hỏi sự quan tâm, chú ý của mọi người

- Nguyên nhân chứng ái kỉ:

+ Nguyễn nhân của chứng bệnh này là do lối sống hưởng thụ, chú trọng hình ảnh, danh tiếng

Nó là một trong những biểu hiện của lối sống “tôi là trung tâm”

+ Nó cũng xuất phát từ việc người sử dụng mạng xã hội chưa có những nhận thức đúng đắn, dẫn đến tình trạng lạm dụng

+ Ngoài ra, do cha mẹ ít có thời gian quan tâm, để ý đến con cái nên không quản lí được thời gian sử dụng mạng xã hội của con cái

- Hậu quả chứng ái kỉ:

+ Tự cho rằng suy nghĩ và hành động của mình là đúng đắn

+ Thiếu trách nhiệm, vô cảm với cuộc sống xung quanh

+ Sống thu mình vào thế giới ảo, không có niềm tin vào người khác

3 Liên hệ bản thân: Em và những người xung quanh em có ai bị mắc chứng bệnh này không?

Nếu có em cần làm gì để loại bỏ lối sống này?

4 Tổng kết vấn đề: Đây là hiện tượng tiêu cực do mạng xã hội gây ra nên cần ngay lập thức

chấn chỉnh, thay đổi để mỗi cá nhân có cuộc sống cân bằng, lành mạnh

Câu 2:

1 Giới thiệu tác giả, tác phẩm

- Tố Hữu là lá cờ đầu của nền văn nghệ cách mạng Việt Nam Các chặng đường thơ của Tố Hữu luôn gắn bó và phản ánh chân thật những chặng đường cách mạng gian khổ hi sinh nhưng cũng nhiều thắng lợi vinh quang của dân tộc Thơ Tố Hữu mang giọng tâm tình rất tự nhiên, đằm thắm và chân thành

- Từ ấy được Tố Hữu viết năm 1938, nằm trong phần Máu lửa của tập thơ Từ ấy Bài thơ là cảm xúc say mê của người thanh niên lúc đầu bắt gặp lí tưởng của Đảng, của Cách mạng

- Việt Bắc được viết nhân một sự kiện thời sự có tính lịch sử: tháng 10 – 1954, những người ở căn cứ kháng chiến từ căn cứ miền núi trở về miền xuôi, Trung ương Đảng và Chính phủ rời chiến khu Việt Bắc về lại Thủ đô Bài thơ là khúc hùng ca và cũng là khúc tình ca về cách mạng,

về cuộc kháng chiến và con người kháng chiến

- Hai đoạn trích trên là hai đoạn trích tiêu biểu cho phong cách thơ Tố Hữu

2 Phân tích

2.2 Phân tích đoạn thơ bài thơ “Từ ấy”

* Khổ 2: Nhận thức mới về lẽ sống:

“Tôi buộc lòng tôi với mọi người

Để tình trang trải với trăm nơi

Để hồn tôi với bao hồn khổ Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời”

- Cái “tôi”: là cái tôi chung, hòa nhập, gắn kết với cộng đồng, không bơ vơ lạc lõng giống như cái

“tôi” trong thơ mới

- Tác giả sử dụng lối vắt dòng và cấu trúc tương đồng, có sự phân tách rất rõ rệt: bên này câu thơ là những gì thuộc về cá nhân, phía bên kia câu thơ là những gì thuộc về quần chúng nhân dân rộng lớn

- Cá nhân không tách biệt với quần chúng nhân dân mà hòa nhập, xích lại gần quần chúng nhân dân, được diễn tả qua hàng loạt động từ:

+ “buộc”: nghĩa đen chỉ sự kết nối, thắt chặt những vật thể tách rời không thể riêng rẽ Trong câu thơ, đó là tinh thần tự nguyện của Đảng viên trẻ tuổi chủ động gắn bó chặt chẽ cuộc đời mình với “mọi người” xung quanh “Mọi người” là tất cả các giai cấp, tầng lớp, không có sự phân biệt, không có sự kì thị ⟶ vượt lên rào cản giai cấp

+“trang trải”: sự vươn xa, phủ khắp theo chiều rộng không cùng ⟶ diễn tả sự gửi trao những tình cảm tha thiết nồng thắm của tác giả đến với “trăm nơi” Một trăm là con số ước lệ cho những đích đến không có giới hạn mà tình cảm nhà thơ gửi gắm đến với mọi miền của Tổ quốc

+“gần gũi nhau”: là sự gần gũi giữa “tôi” với “bao hồn khổ” ⟶ sự tương tác 2 chiều, người Đảng viên chính thức được đón nhận vào với quần chúng nhân dân

- Kết quả cuối cùng của sự hòa nhập: “mạnh khối đời”, “khối đời” là cuộc đời chung, cuộc đời rộng lớn, không thể nhìn thấy, không thể cân đo đong đếm, là khái niệm trừu tượng Cách dùng

từ “mạnh khối đời” đã khiến “khối đời” trở nên hữu hình

=> Nhấn mạnh sức mạnh của sự đoàn kết trong đấu tranh cách mạng: mỗi cá nhân sẽ làm cho khối đời chung trở nên mạnh hơn, ngược lại, khối đời chung ấy sẽ giúp cho mỗi cá nhân tăng thêm sức mạnh cho mình, vững tâm hơn, tin tưởng hơn

* Khổ 3: Chuyển biến trong tình cảm:

“Tôi đã là con của vạn nhà

Là em của vạn kiếp phôi pha

Là anh của vạn đầu em nhỏ Không áo cơm cù bất cù bơ”

- Cái “tôi” đứng giữa quần chúng lao khổ, hòa nhập vào quần chúng lao khổ, trở thành thành viên của đại gia đình quần chúng lao khổ

- Biện pháp lặp cấu trúc cú pháp 3 lần: “là…của”

=> Khẳng định sự chắc chắn, vững vàng trong nhận thức và tình cảm của nhà thơ Tố Hữu sau khi được giác ngộ lí tưởng cộng sản

- Cách tự xưng: “là con”, “là anh” “là em” thể hiện mối quan hệ gắn bó như ruột thịt khi hòa nhập với đại gia đình quần chúng Diễn tả trách nhiệm lớn lao: làm sao để cứu vớt những cuộc đời, những số phận lao khổ

- Đại gia đình, những người thân thiết ruột thịt, đó là: “vạn nhà”, “vạn kiếp phôi pha”, “vạn đầu

em nhỏ không áo cơm cù bất cù bơ”

- Số từ số nhiều: “vạn” ⟶ con số ước lệ, không cùng, không giới hạn, đồng nghĩa với việc tình cảm của tác giả dâng tặng cho mọi người là bao la

- Gọi thành tên những kiếp sống lầm than -> biểu hiện của sự xót thương, đồng cảm, chia sẻ; đồng thời cũng là biểu hiện của sự căm giận những bất công ngang trái của xã hội cũ ⟶ động lực để tác giả hành động, đấu tranh giải phóng cho những kiếp sống lầm than

2.3 Phân tích khổ thơ bài “Việt Bắc”

* Khổ thơ là tình cảm nhớ thương của tác giả dành cho Việt Bắc Hình ảnh Việt Bắc hiện lên trong hồi tưởng với những khung cảnh yên bình và những sẻ chia, gắn bó

- Nhớ cảnh Việt Bắc thanh bình:

Nhớ gì như nhớ người yêu Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương Nhớ từng bản khói cùng sương Sớm khuya bếp lửa người thương đi về

Nhớ từng rừng nứa bờ tre Ngòi Thia, sông Đáy, suối Lê vơi đầy

+ Hình ảnh so sánh “như nhớ người yêu” thể hiện sự gắn bó tha thiết trong tình cảm

+ Những hình ảnh gợi cảm đầy thi vị: trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương, bản khói cùng sương, bếp lửa, rừng nứa, bờ tre gợi nhớ những vẻ đẹp nên thơ rất riêng của miền rừng núi + Những địa danh ngòi Thia, sông Đáy, suối Lê không chỉ trải dài trên bản đồ địa lí của Việt Bắc; không chỉ được khắc ghi trong lịch sử Cách mạng- là nơi đã diễn ra nhiều chiến công oanh liệt;

mà còn ghi dấu bao kỉ niệm của người ra đi

- Nhớ những ngày khó khăn gian khổ nhưng đậm đà tình nghĩa:

Ta đi ta nhớ những ngày Mình đây ta đó, đắng cay ngọt bùi…

Thương nhau chia củ sắn lùi Bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng

- Bốn câu thơ là lời khẳng định, khi chia xa người ra đi sẽ không bao giờ quên đi những tháng ngày gắn bó, ta với mình đã đồng cam cộng khổ, cùng chia sẻ đắngcay và cùng chung hưởng

ngọt bùi Tác giả đã cụ thể hóa sự đồng cam cộng khổ ấy bằng hình ảnh “chia củ sắn lùi/ Bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng”

2.3 So sánh

Giống nhau:

- Hai bài thơ đều thể hiện tình cảm lớn với những lẽ sống lớn

- Hai bài thơ đều ra đời trong hoàn cảnh lịch sử của dân tộc

Khác nhau:

- Từ ấy:

+ Tình cảm của một người thanh niên vừa được giác ngộ lý tưởng của Đảng

+ Bài thơ được viết với giọng điệu say mê, hình ảnh tươi sáng, ngôn ngữ giàu nhạc điệu

- Việt Bắc:

+ Diễn tả tình cảm quân dân thủy chung, gắn bó – thứ tình cảm thiêng liêng làm nên chiến thắng của dân tộc

+ Thể thơ lục bát ⟶ tạo giọng điệu tâm tình, da diết

2 4 Nhận xét phong cách thơ Tố Hữu

+ Thơ Tố Hữu thể hiện tình cảm lớn, lẽ sống lớn, niềm vui lớn của con người cách mạng, của dân tộc Cái tôi trữ tình ngày càng có ý nghĩa khái quát rộng lớn: Từ ấy là tình cảm say mê lí tưởng của cái “tôi” đến Việt Bắc là tình cảm chung của cả cộng đồng ⟶ nhà thơ trữ tình – chính trị

+ Thơ Tố Hữu mang đậm tính sử thi, coi những sự kiện chính trị lớn của đất nước là đối tượng thể hiện chủ yếu, luôn đề cập đến những vấn đề có ý nghĩa lịch sử và có tính chất toàn cầu

+ Giọng thơ mang tính chất tâm tình rất tự nhiên, đằm thắm, chân thành

+ Ngôn ngữ giàu tính nhạc và mang tính dân tộc mạnh mẽ

3 Kết luận

- Khái quát lại vấn đề

ĐỀ SỐ 3

I ĐỌC HIỂU

Đọc văn bản dưới đây và thực hiện các yêu cầu:

…Họ làm việc cật lực suốt cả tuần đằng đẵng, họ khổ sở vì làm việc, không phải vì họ thích làm việc, mà vì họ cảm thấy họ phải làm Họ phải làm việc, vì họ phải trả tiền thuê nhà, vì họ phải nuôi gia đình Họ gánh tất cả những nhọc nhằn bất mãn ấy, và khi họ nhận được những đồng tiền của mình, họ không hạnh phúc Họ có hai ngày để nghỉ ngơi, làm điều họ muốn làm, và họ làm gì? Họ tìm cách chạy trốn Họ uống say mềm vì họ không ưa chính họ Họ không thích cuộc sống của họ Có nhiều cách để chúng ta tự làm tổn thương mình, khi chúng ta không ưa bản thân mình

Mặt khác, nếu bạn hành động chỉ vì lợi ích của hành động đó, mà không mong chờ phần thưởng, bạn sẽ thấy rằng bạn vui thích với mỗi hành động bạn thực hiện Các phần thưởng rồi sẽ đến, nhưng bạn không bị ràng buộc vào phần thưởng Bạn thậm chí còn nhận được cho mình nhiều hơn những gì bạn tưởng tượng, khi không mong chờ phần thưởng Nếu chúng ta yêu thích điều chúng ta làm, nếu chúng ta luôn làm hết khả năng của mình, khi ấy chúng ta sẽ được tận hưởng cuộc sống một cách thực sự Chúng ta có niềm vui, chúng ta không chán nản, và chúng ta không thất vọng…

(Bốn thỏa ước, Don Miguel Ruiz, Nguyễn Trung Kỳ dịch, NXB Tri thức, 2017)

Câu 1 Cho biết phương thức biểu đạt chính của đoạn trích?

Câu 2 Trong văn bản trên, tác giả đã chỉ ra những thái độ nào của con người đối với công việc?

Những biểu hiện nào thể hiện thái độ tích cực?

Câu 3 Trong đoạn trích có câu Họ tìm cách chạy trốn Theo anh/chị, tác giả muốn nói họ tìm

cách chạy trốn khỏi điều gì?

Câu 4 Anh/chị có đồng tính với ý kiến: Mặt khác, nếu bạn hành động chỉ vì lợi ích của hành động

đó, mà không mong chờ phần thưởng, bạn sẽ thấy rằng bạn vui thích với mỗi hành động bạn thực hiện? Vì sao?

II.LÀM VĂN

Câu 1

Từ nội dung đoạn trích phần Đọc hiểu, anh/chị hãy việt một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày

suy nghĩ của mình về cách để mỗi người có thể tận hưởng cuộc sống một cách thực sự

Câu 2

Trong Vội vàng, nhà thơ Xuân Diệu viết:

Mau đi thôi! Mùa chưa ngả chiều hôm,

Ta muốn ôm

Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn;

Ta muốn riết mấy đưa và gió lượn;

Ta muốn say cánh bướm với tình yêu,

Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều

Và non nước, và cây, và cỏ rạng, Cho chếnh choáng mùi thơm, cho đã đầy ánh sáng,

Cho no nê thanh sắc cuat hời tươi;

- Hỡi xuân hồng ta muốn cắn vào ngươi!

(Ngữ Văn 11 – Tập II, NXB Giáo dục Việt Nam)

Bài thơ Sóng của nhà thơ Xuân Quỳnh có đoạn:

Ở ngoài kia đại dương Trăm ngàn con sóng đó Con nào chẳng tới bờ

Dù vuôn vời cách trở

Cuộc đời tuy dài thế Năm tháng vẫn đi qua Như biển kia dẫu rộng

Mây vẫn bay về xa

Làm sao được tan ra Thành trăm con sóng nhỏ Giữa biển lớn tình yêu

- Những thái độ của con người với công việc:

+ Công việc như một việc phải làm, không có niềm đam mê, yêu thích với công việc

+ Công việc như một niềm đam mê, họ yêu thích công việc của mình

- Biểu hiện thể hiện thái độ tích cực:

+ Nếu hành động chỉ vì lợi ích của hành động đó, không mong chờ phần thưởng bạn sẽ nhận được phần thưởng lớn hơn mình tưởng tượng

+ Làm điều mình yêu thích bằng tất cả khả năng của mình sẽ là cách bạn tận hưởng cuộc sống một cách thực sự

+ Khi ấy chúng ta sẽ có niềm vui, không chán nản, không thất vọng,…