+Ý nghĩa: Khơi dậy lòng yêu nước, truyền thống đấu tranh bất khuất của dân tộc, góp phần truyền bá tư tưởng tiến bộ vào nước ta, hỗ trợ và thúc đẩy phong trào công nhân phát triển; làm [r]
Trang 1TRƯỜNG THPT TÂY THỤY ANH ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI
MÔN LỊCH SỬ 12 NĂM HỌC 2020-2021
ĐỀ SỐ 1
Câu 1 (2,0 điểm):
Trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp, nền kinh tế Việt Nam đã có chuyển biến lớn nào? Điều đó đưa đến chuyển biến gì trong xã hội Việt Nam?
Câu 2 (1,5 điểm):
Trình bày những đặc điểm của phong trào yêu nước và giải phóng dân tộc Việt Nam từ cuối thế kỉ XIX đến hết Chiến tranh thế giới thứ nhất
Câu 3 (2,5 điểm):
Hoạt động đấu tranh, mục đích cách mạng của khuynh hướng yêu nước dân chủ tư sản trước và sau Chiến tranh thế giới thứ nhất? Đánh giá hạn chế chung của khuynh hướng này trong hai giai đoạn trên
Câu 4 (2,0 điểm):
Hiệp ước Ba-li của tổ chức ASEAN kí tháng 2-1976 đã xác định những nguyên tắc cơ bản nào? Tại sao Hiệp ước này được coi là cơ sở tạo ra bước ngoặt mới trong sự phát triển của ASEAN?
Câu 5 (2,0 điểm):
“Từ nửa sau những năm 70 của thế kỷ XX, Nhật Bản bắt đầu đưa ra chính sách đối ngoại mới” (Sách giáo khoa Lịch sử - Lớp 12, trang 56)
a Sự khác biệt cơ bản trong chính sách đối ngoại của Nhật Bản trước và sau năm 1977 là gì?
b Những nguyên nhân nào đã khiến Nhật Bản điều chỉnh chính sách đối ngoại vào thời gian đó?
ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 1 Câu 1 (2,0 điểm): Trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp, nền kinh tế Việt Nam
đã có chuyển biến lớn nào? Điều đó đưa đến chuyển biến gì trong xã hội Việt Nam?
1 Từ năm 1897, thực dân Pháp tiến hành cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất ở Đông Dương…, đưa đến nhiều chuyển biến ở Việt Nam
2 Chuyển biến lớn nhất về kinh tế: Phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa từng bước được du nhập vào Việt Nam
3 Chuyển biến về kinh tế đã đưa đến sự xuất hiện những lực lượng xã hội mới:
- Giai cấp công nhân ra đời…
- Những lớp người đầu tiên của tư sản xuất hiện…
- Tầng lớp tiểu tư sản xuất hiện
* KL: Sự chuyển biến này đã tạo cơ sở nền tảng cho phong trào giải phóng dân tộc bước phát triển theo xu hướng mới
Câu 2 (1,5 điểm): Trình bày những đặc điểm của phong trào yêu nước và giải phóng dân tộc Việt Nam
từ cuối thế kỉ XIX đến hết Chiến tranh thế giới thứ nhất
Trang 21
Năm 1884, thực dân Pháp đã cơ bản hoàn thành quá trình xâm lược Việt Nam Phong trào yêu nước
và giải phóng dân tộc ở nước ta ngày càng phát triển mạnh mẽ
2
Những đặc điểm của của phong trào yêu nước và giải phóng dân tộc
- Cuối thế kỷ XIX, ngọn cờ phong kiến đã lỗi thời, các phong trào đấu tranh đều đã thất bại
- Trong bối cảnh đó, tư tưởng dân chủ tư sản dần ảnh hưởng vào Việt Nam, đưa đến sự phát triển của khuynh hướng dân chủ tư sản đầu thế kỷ XX nhưng do những hạn chế nên cuộc vận động yêu nước của các sĩ phu đã thất bại
- Bên cạnh khuynh hướng dân chủ tư sản, đầu thế kỷ XX các phong trào đấu tranh chống Pháp của nông dân, binh lính vẫn phát triển mạnh mẽ nhưng cũng nhanh chóng thất bại
- Cùng với những chuyển biến về kinh tế, xã hội, phong trào đấu tranh chống Pháp của giai cấp công nhân cũng phát triển nhưng vẫn mang tính tự phát
- Các phong trào yêu nước chống Pháp cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX đều thất bại Cách mạng Việt Nam rơi vào tình trạng bế tắc, khủng hoảng về đường lối và giai cấp lãnh đạo Trong bối cảnh đó, Nguyễn Tất Thành đã ra đi tìm con đường cứu nước mới
Câu 3 (2,5 điểm): Hoạt động đấu tranh, mục đích cách mạng của khuynh hướng yêu nước dân chủ
tư sản trước và sau Chiến tranh thế giới thứ nhất? Đánh giá hạn chế chung của khuynh hướng này trong hai giai đoạn trên
1
Trước Chiến tranh thế giới thứ nhất
- Hoạt động đấu tranh của Phan Bội Châu là: Thành lập Hội Duy tân (1904); Tổ chức phong trào Đông Du (1905 - 1908); Thành lập Việt Nam Quang Phục hội (1912); Tổ chức đấu tranh vũ trang chống Pháp
- Hoạt động đấu tranh của Phan Châu Trinh là: Vận động cải cách, duy tân trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa (1906 - 1908), khích lệ tinh thần đấu tranh chống Pháp
- Mục đích cách mạng: Giành độc lập dân tộc; Đòi dân chủ
2
Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất:
- Hình thức đấu tranh của giai cấp tư sản:
+ Trên lĩnh vực kinh tế, tư sản dân tộc đã tổ chức các hoạt động đấu tranh: Tẩy chay tư sản Hoa Kiều; Vận động phong trào "chấn hưng nội hóa", "bài trừ ngoại hóa"; Chống sự độc quyền của Pháp
+ Trên lĩnh vực chính trị, tư sản dân tộc đã thành lập Đảng Lập hiến (1923) nhằm tập hợp quần chúng đấu tranh đòi tự do, dân chủ
- Mục đích: Đòi tự do, dân chủ, thực chất là đòi quyền lợi cho giai cấp
3
Đánh giá hạn chế chung
- Hạn chế chung của khuynh hướng yêu nước dân chủ tư sản trước và sau Chiến tranh thế giới thứ nhất là mang tính cải lương, nửa vời
Trang 3- Đánh giá: Tính cải lương, nửa vời của Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh là do thiếu cơ sở lý luận, còn tính cải lương, nửa vời của giai cấp tư sản sau Chiến tranh thế giới thứ nhất là do lực lượng này luôn đặt quyền lợi của giai cấp lên trên hết, nên sẵn sàng thỏa hiệp với Pháp Hạn chế trên chính là nguyên nhân thất bại của khuynh hướng dân chủ tư sản ở Việt Nam
Câu 4 (2,0 điểm): Hiệp ước Ba-li của tổ chức ASEAN kí tháng 2-1976 đã xác định những nguyên tắc
cơ bản nào? Tại sao Hiệp ước này được coi là cơ sở tạo ra bước ngoặt mới trong sự phát triển của ASEAN?
1 Tháng 2/1976, tại Hội nghị cấp cao lần thứ nhất họp tại Ba-li, các nước ASEAN đã kí Hiệp ước thân thiện và hợp tác ở Đông Nam Á, xác định những nguyên tắc cơ bản:
- Tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ; không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau
- Không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa bằng vũ lực với nhau; giải quyết mọi tranh chấp bằng hòa bình
- Hợp tác phát triển có hiệu quả trong các lĩnh vực kinh tế, văn hóa và xã hội
2 Hiệp ước Ba-li được coi là cơ sở tạo ra bước ngoặt mới trong sự phát triển của ASEAN vì:
- Hiệp ước đã xác định những nguyên tắc làm nền tảng cho sự phát triển của ASEAN trong hòa bình, ổn định và hợp tác Do đó, sau Hiệp ước Ba-li, quan hệ giữa ASEAN với các nước Đông Dương được cải thiện…
- Từ những nguyên tắc đó, các nước ASEAN tập trung cho phát triển kinh tế, tạo nên bước chuyển biến mạnh mẽ trong khu vực …
Câu 5 (2,0 điểm): “Từ nửa sau những năm 70 của thế kỷ XX, Nhật Bản bắt đầu đưa ra chính sách đối ngoại mới” (Sách giáo khoa Lịch sử - Lớp 12, trang 56)
a Sự khác biệt cơ bản trong chính sách đối ngoại của Nhật Bản trước và sau năm 1977 là gì?
b Những nguyên nhân nào đã khiến Nhật Bản điều chỉnh chính sách đối ngoại vào thời gian đó?
1 Sự khác biệt cơ bản trong chính sách đối ngoại của Nhật Bản trước và sau năm 1977
- Trong những năm 1945 - 1973, chính sách đối ngoại của Nhật Bản là liên minh chặt chẽ với Mỹ (Biểu hiện: Hiệp ước an ninh Mỹ - Nhật được kí kết năm 1951 ; Nhật Bản chấp nhận đứng dưới chiếc ô bảo trợ hạt nhân của Mỹ….)
- Nửa sau những năm 70, Nhật Bản đưa ra chính sách đối ngoại mới, thể hiện trong học thuyết Phucưđa (1977) và Kaiphu (1991) với nội dung chủ yếu là tăng cường quan hệ kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội với các nước Đông Nam Á
- Từ 1991 đến 2000, Nhật Bản vẫn coi trọng quan hệ với Mĩ và Tây Âu, nhưng đặc biệt chú trọng phát triển quan hệ với các nước Đông Nam Á
2 Những nguyên nhân khiến Nhật Bản điều chỉnh chính sách đối ngoại
- Do sự phát triển thần kì về kinh tế (thập kỷ 60), đến đầu thập kỷ 70, Nhật Bản đã trở thành một trong 3 trung tâm kinh tế của thế giới Cùng với tiềm lực kinh tế ngày càng lớn mạnh, sức mạnh về quân sự của Nhật Bản ngày càng được tăng cường…
- Cùng với sự suy giảm về địa vị kinh tế, từ sau năm 1975 Mỹ phải rút khỏi Đông Nam Á, tạo ra khoảng trống quyền lực tại khu vực này…
- Do xu thế khu vực hóa, toàn cầu hóa ngày càng phát triển…
ĐỀ SỐ 2
Trang 4A LỊCH SỬ VIỆT NAM (13,0 điểm)
Câu 1 (3,0 điểm)
Phong trào đấu tranh dân chủ công khai của tư sản và tiểu tư sản trong những năm 1919 – 1926 đã diễn ra như thế nào? Nêu mặt tích cực và hạn chế của phong trào này
Câu 2 (2,0 điểm)
Năm 1920, Nguyễn Ái Quốc đã lựa chọn con đường giải phóng dân tộc theo khuynh hướng nào? Hãy nêu những điều kiện chủ quan và khách quan tác động đến sự lựa chọn ấy
Câu 3 (4,5 điểm)
Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử, bài học kinh nghiệm của cách mạng tháng Tám 1945 Phân tích một nguyên nhân quyết định nhất đưa cách mạng tháng Tám đến thắng lợi
Câu 4 (3,5 điểm)
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954) thắng lợi quân sự nào của ta đã làm thất bại hoàn toàn âm mưu đánh nhanh thắng nhanh của thực dân Pháp buộc chúng phải chuyển sang đánh lâu dài? Hãy trình bày hoàn cảnh lịch sử, diễn biến, kết quả, ý nghĩa của thắng lợi đó
B LỊCH SỬ THẾ GIỚI (7,0 điểm)
Câu 5 (4,0 điểm)
Từ năm 1945 đến năm 2000 cách mạng Ấn Độ được chia thành mấy giai đoạn? Hãy trình bày diễn biến cuộc đấu tranh giành độc lập của nhân dân Ấn Độ sau năm 1945
Câu 6 (3,0 điểm)
Bằng kiến thức đã học, hãy chứng minh giai đoạn 1960 – 1973 là giai đoạn phát triển “thần kì” của kinh tế Nhật Bản Những nhân tố nào đã thúc đẩy sự phát triển “thần kì” đó?
ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 2
I PHẦN LỊCH SỬ VIỆT NAM (13,0 điểm)
Câu 1: Phong trào đấu tranh dân chủ công khai của tư sản và tiểu tư sản trong những năm 1919 – 1926
đã diễn ra như thế nào? Nêu mặt tích cực và hạn chế của phong trào này
+ Do ảnh hưởng của các luồng tư tưởng dân chủ tư sản, sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, phong trào yêu nước dân chủ ở nước ta đang trên đà phát triển mạnh mẽ, sôi nổi với lực lượng tham gia chủ yếu là của tư sản và tiểu tư sản
* Phong trào của tư sản:
+ 1919 tổ chức tẩy chay tư sản hoa kiều….phát động các phong trào chấn hưng nội hóa, bài trừ ngoại
hóa, 1923 chống độc quyền thương cảng Sài Gòn, chống độc quyền xuất khẩu lúa gạo
+ Dùng báo chí để bênh vực quyền lợi cho mình Đồng thời, một số tư sản và địa chủ lớn miền Nam như Bùi Quang Chiêu, Nguyễn Phan Long tổ chức Đảng Lập hiến, đưa ra một số khẩu hiệu đòi tự do dân
chủ nhằm tập hợp lực lượng, tranh thủ sự ủng hộ của quần chúng để làm áp lực đối với
Pháp
* Phong trào của tiểu tư sản:
+ Thành lập các tổ chức chính trị: Việt Nam nghĩa đoàn, Hội phục Việt, Hội Hưng Nam, đảng Thanh
Niên tổ chức đấu tranh
Trang 5+ Thành lập các nhà xuất bản tiến bộ như Cường học thư xã, Nam đồng thư xã Xuất bản nhiều tờ báo
tuyên truyền những tư tưởng tiến bộ như Chuông rè, An Nam trẻ, Người nhà quê
+ Tiêu biểu nhất là phong trào đấu tranh đòi thả cụ Phan Bội Châu (1925) và để tang cụ Phan Châu Trinh (1926), trong thời gian này tiếng bom Sa Diện của Phạm Hồng Thái báo hiệu sự phát triển mạnh mẽ, sôi nổi của phong trào
* Mặt tích cực của phong trào:
+ Thể hiện ý thức dân tộc sâu sắc Có tác dụng thức tỉnh lòng yêu nước trong nhân dân Việt Nam, thể
hiện một bước tiến mới trong phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc
* Hạn chế:
+ Các cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản còn nặng về mục tiêu kinh tế, dễ đi đến thỏa hiệp khi thực dân
Pháp nhượng bộ về quyền lợi kinh tế
+ Đấu tranh của tiểu tư sản còn mang tính chất xốc nổi, ấu trĩ
Câu 2: Năm 1920, Nguyễn Ái Quốc đã lựa chọn con đường giải phóng dân tộc theo khuynh hướng nào?
Hãy nêu những điều kiện chủ quan và khách quan tác động đến sự lựa chọn ấy?
+ Năm 1920, Nguyễn Ái Quốc đã lựa chọn con đường giải phóng dân tộc theo khuynh hướng vô sản
(khác với những con đường cũ: Giải phóng dân tộc theo các khuynh hướng phong kiến hoặc tư sản)
+ Tác động của thời đại mới: thời đại đế quốc chủ nghĩa và cách mạng vô sản Các mâu thuẫn trong lòng chủ nghĩa đế quốc và phát triển gay gắt ; Cách mạng Tháng Mười Nga thành công ; Quốc tế Cộng sản được thành lập Thời đại đó giúp cho Nguyễn Ái Quốc tìm hiểu lý luận và thực tiễn để lựa chọn một con đường cứu nước đúng đắn
+ Sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc của nhân dân Việt Nam diễn ra liên tục và anh dũng Các
con đường cứu nước theo khuynh hướng phong kiến và tư sản đều không thành công Đất nước lâm vào
"tình hình đen tối tưởng như không có đường ra", đặt ra yêu cầu tìm một con đường mới
+ Do trí tuệ và nhãn quan chính trị của Nguyễn Ái Quốc: thấy được hạn chế trong con đường cứu nước
của ông cha , thấy các cuộc cách mạng tư sản là "chưa đến nơi"; phân biệt rõ bạn và thù của cách mạng Việt Nam trên phạm vi quốc tế; phát hiện thấy trong Luận cương của Lênin "con đường giải phóng cho
chúng ta"
Câu 3: Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử, bài học kinh nghiệm của cách mạng tháng Tám 1945
Phân tích một nguyên nhân quyết định nhất đưa cách mạng tháng Tám đến thắng lợi
* Nguyên nhân thắng lợi
+ Khách quan: Chiến thắng của Đồng minh trong cuộc chiến tranh chống phát xít, đặc biệt là chiến thắng phát xít Đức và quân phiệt Nhật Bản của Hồng quân Liên Xô
+ Chủ quan: Dân tộc ta vốn có truyền thống yêu nước nồng nàn, dưới sự lãnh đạo của Mặt trận Việt
Minh, toàn dân ta nhất tề đứng lên cứu nước
+ Đảng Cộng sản Đông Dương đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đề ra đường lối cách mạng đúng
đắn, sáng tạo, chỉ đạo tổng khởi nghĩa chớp thời cơ giành chính quyền nhanh chóng Có quá trình chuẩn
bị suốt 15 năm….Trong những ngày khởi nghĩa toàn Đảng, toàn dân, nhất trí, đồng lòng…
* Ý nghĩa lịch sử :
+ Mở ra một bước ngoặt lớn trong lịch sử dân tộc ta
Trang 6+ Đánh dấu bước phát triển nhảy vọt của cách mạng Việt Nam, mở một kỉ nguyên mới của dân tộc
+ Góp phần vào chiến thắng chủ nghĩa phát xít trong chiến tranh thế giới thứ II, cổ vũ mạnh mẽ các dân
tộc thuộc địa tự giải phóng, có ảnh hưởng trực tiếp đến 2 dân tộc Lào và Campuchia
* Bài học kinh nghiệm
+ Giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa nhiệm vụ dân tộc và dân chủ, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc
lên hàng đầu
+ Tổ chức đoàn kết lực lượng cách mạng trong một mặt trận dân tộc thống nhất rộng rãi trên cơ sở liên
minh công nông
+ Kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang, chiến tranh du kích và khởi nghĩa từng phần, khởi
nghĩa ở nông thôn và thành thị tiến tới tổng khởi nghĩa
+ Đấu tranh và xây dựng về tư tưởng tổ chức và uy tín lãnh đạo cách mạng của Đảng
* Phân tích nguyên nhân quyết định nhất
+ Khi xác định nguyên nhân quyết định nhất, trước hết phải thấy rằng nguyên nhân chủ quan đóng vai trò quyết định, trong các nguyên nhân chủ quan đó thì nguyên nhân vai trò lãnh đạo của Đảng và chủ tịch Hồ Chí Minh là nguyên nhân quyết định nhất
+ Đảng và Hồ Chí Minh đã đề ra đường lối cách mạng đúng đắn, sáng tạo phù hợp với hoàn cảnh lịch sử Việt Nam đó là độc lập dân tộc, CNXH….Lãnh đạo nhân dân đấu tranh suốt 15 năm với nhiều cuộc diễn tập… Khi thời cơ xuất hiện nhanh chóng chớp thời cơ phát động tổng khởi nghĩa giành chính quyền đưa cách mạng tháng Tám đến thắng lợi cuối cùng
Câu 4: Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954) thắng lợi nào của quân ta đã làm
thất bại hoàn toàn âm mưu đánh nhanh thắng nhanh của thực dân Pháp buộc chúng phải chuyển sang
đánh lâu dài? Hãy trình bày hoàn cảnh lịch sử, diễn biến, kết quả, ý nghĩa của thắng lợi đó
a) Xác định sự kiện: Chiến thắng VB thu đông năm 1947
b) trình bày nét chính về chiến dịch
* Hoàn cảnh:
+ Sau 3 tháng tiến hành chiến tranh Pháp vẫn chưa tiêu diệt được cơ quan đầu não và bộ đội chủ lực của ta…
+ 3/1947: Pháp cử Bôlaéc sang làm cao ủy Pháp ở Đông Dương thực hiện kế hoạch tấn công lên căn cứ
địa Việt Bắc nhằm nhanh chóng kết thúc chiến tranh, dùng thắng lợi quân sự thúc đẩy việc thành lập
chính bù nhìn tay sai…
+ 7/10/1947: Pháp huy động 12.000 quân mở cuộc tấn công lên Việt Bắc (3 cánh quân: dù, thủy, bộ)
thực hiện kế hoạch bao vây khép kín…
* Diễn biến: (7/10-> 19/12/1947)
+ Chủ trương của ta: Quyết tâm phá tan “cuộc tấn công mùa Đông của giặc Pháp”…
+ Đối với cánh quân dù ở mặt trận phía Bắc: Ta chủ động bao vây, tiến công địch buộc chúng phải rút
khỏi Chợ Đồn, Chợ Mới…(Bắc Cạn)
+ Đối với cánh quân bộ ở mặt trận phía Đông: Ta chủ động bám sát, đánh phục kích tại những vị trí hiểm yếu tiêu biểu là trận đánh địch ở đèo Bông lau (30/10/1947)
Trang 7+ Đối với cánh quân thủy theo đường sông Hồng, sông Lô bao vây Việt Bắc từ phía Tây: Ta bám sát địch
ở hai bên bờ sông và đánh phục kích tại những vị trí hiểm yếu tiêu biểu là trận Đoan Hùng, Chiêm Hóa,
Khe Lau…
+ 19/12/1947 Đại bộ phận quân Pháp rút khỏi Việt Bắc…
* Kết quả:
+ Ta đã loại khỏi vòng chiến đấu hơn 6.000 tên địch, bắn rơi 16 máy bay, bắn chìm 11 ca nô, tàu chiến… + Căn cứ địa Việt Bắc được bảo vệ vững chắc, bộ đội chủ lực trưởng thành…
* Ý nghĩa:
+ Đánh bại hoàn toàn âm mưu đánh nhanh thắng nhanh của Pháp, buộc chúng phải chuyển sang đánh lâu dài… Đưa cuộc kháng chiến của ta bước sang giai đoạn mới…
II PHẦN LỊCH SỬ THẾ GIỚI (7,0 điểm)
Câu 5 Từ năm 1945 đến năm 2000 cách mạng Ấn Độ được chia thành mấy giai đoạn Hãy trình bày
những nét chính cuộc đấu tranh giành độc lập của nhân dân Ấn Độ sau năm 1945
* Các giai đoạn:
+ 1945-1950: Ấn Độ đấu tranh giành độc lập, thành lập nước cộng hòa Ấn Độ
+ 1950-2000: Ấn Độ bước vào thời kỳ xây dựng đất nước theo con đường TBCN
* Cuộc đấu tranh giành độc lập:
+ Khái quát về Ấn Độ: Là thuộc địa của Anh, sau CTTG II phong trào giải phóng dân tộc phát triển mạnh
do Đảng Quốc đại lãnh đạo…
+ Từ 1945-1947: Phong trào đấu tranh chống thực dân Anh phát triển Tiêu biểu 19/12/1946: Khởi nghĩa Bom bay…Đầu 1947: Cuộc bãi công của công nhân Can-cút- ta…Nông dân là phong trào Tebhaga…
+ Kết quả: Anh thay đổi chính sách cai trị, đề ra kế hoạch Mao-bát -tơn…15/8/1947: 2 nhà nước tự trị Ấn
Độ, Pakistan ra đời…
+ 1948-1950: Đảng Quốc đại tiếp tục lãnh đạo nhân dân đấu tranh…
+ KQ: 26/1/1950: Ấn Độ tuyên bố độc lập, thành lập nước cộng hòa
* Ý nghĩa:
+ Đánh dấu thắng lợi to lớn của nhân dân Ấn Độ, chấm dứt ách thống trị của thực dân Anh, mở ra thời kỳ mới cho lịch sử Ấn Độ
+ Ảnh hưởng đến phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới
Câu 6: Bằng kiến thức đã học trong chương trình Lịch sử thế giới lớp 12 THPT Hãy chứng minh giai
đoạn 1960 – 1973 là giai đoạn phát triển “thần kì” của kinh tế Nhật Bản Những nhân tố nào đã thúc đẩy
sự phát triển “thần kì” đó?
* Những biểu hiện của sự phát triển kinh tế Nhật
+ Từ năm 1952 đến năm 1960 kinh tế Nhật Bản có bước phát triển nhanh
+ Từ năm 1960 đến năm 1973, kinh tế Nhật Bản phát triển thần kì:
+ Tăng trưởng bình quân hàng năm từ 1960 - 1969 là 10,8%
+ Từ 1970-1973 có giảm nhưng vẫn đạt 7,8% cao hơn rất nhiều so với nhiều nước tư bản khác
+ Năm 1968, Nhật vươn lên thứ 2 thế giới sau Mĩ ……
+ Đầu thập kỉ 70 Nhật trở thành một trong ba trung tâm kinh tế tài chính lớn của thế giới
Trang 8* Nguyên nhân phát triển
+ Ở Nhật con người được coi là vốn quý nhất, là nhân tố quyết định hàng đầu
+ Vai trò lãnh đạo quản lí của nhà nước
+ Các công ty Nhật Bản năng động………
+ Ứng dụng thành công khoa học kĩ thuật vào sản xuất nâng cao năng suất hạ giá thành
+ Chi phí quốc phòng thấp
+ Lợi dụng tốt các yếu tố bên ngoài để phát triển
ĐỀ SỐ 3
A LỊCH SỬ VIỆT NAM (13,0 điểm)
Câu 1 (3,5 điểm)
Nêu nguyên nhân dẫn tới xuất hiện phong trào đấu tranh dân tộc dân chủ trong những năm 1919–1925 Hãy nhận xét về phong trào này trên các mặt: Quy mô, tính chất, nguyên nhân thất bại, vị trí và ý nghĩa
Câu 2 (4,0 điểm)
Chứng minh quá trình thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam gắn liền với những hoạt động của Nguyễn Ái Quốc từ năm 1920 đến năm 1930
Câu 3 (3,5 điểm)
Nêu các hình thức tổ chức mặt trận dân tộc thống nhất từ năm 1930 đến năm 1945 Công tác xây dựng mặt trận có ý nghĩa to lớn như thế nào đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc?
Câu 4 (2,0 điểm)
Vai trò của hậu phương miền Bắc sau Hiệp định Pa-ri 1973 được thể hiện như thế nào trong quá trình chuẩn
bị tiến tới cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975 ở miền Nam?
B LỊCH SỬ THẾ GIỚI (7,0 điểm)
Câu 5 (3,0 điểm)
Nêu những thành tựu chủ yếu của Liên Xô trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội từ năm 1950 đến đầu những năm 70 của thế kỷ XX Những thành tựu này có tác dụng như thế nào đối với Liên Xô và cách mạng thế giới?
Câu 6 (4,0 điểm)
Tại sao lại có hội nghị Ianta (tháng 2/1945)? Hãy nêu những quyết định quan trọng của hội nghị và phân tích hệ quả của những quyết định đó
ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ3
I PHẦN LỊCH SỬ VIỆT NAM (13,0 điểm)
Câu 1: Tại sao lại có phong trào dân tộc dân chủ trong những năm 1919 - 1925 ? Anh (chị) hãy nhận xét
về phong trào này trên các mặt: quy mô, tính chất, nguyên nhân thất bại, vị trí và ý nghĩa của phong trào
* Nguyên nhân:
+ Do ảnh hưởng của Cách mạng tháng Mười Nga, phong trào cách mạng thế giới, chính sách khai thác bóc lột thuộc địa của thực dân Pháp đã làm cho mâu thuẫn giữa dân tộc Việt Nam và thực dân Pháp ngày càng gay gắt Đây chính là nguồn gốc, động lực dẫn đến sự bùng nổ của phong trào yêu nước sau chiến tranh thế giới thứ nhất
Trang 9* Nhận xét:
+ Phong trào dân tộc dân chủ trong những năm 1919 đến 1925 đã diễn ra sôi nổi, thu hút đông đảo các tầng
lớp tham gia đấu tranh, chủ yếu là tư sản và tiểu tư sản dân tộc
+ Quy mô của phong trào rộng lớn, không chỉ bó hẹp ở trong nước mà cả ở nước ngoài với các hoạt động của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, của tổ chức Tâm tâm xã nhưng kết quả là tất cảc các phong trào đều thất bại
* Nguyên nhân thất bại:
+ Khách quan: Hệ tư tưởng dân chủ tư sản đã lỗi thời không còn hấp dẫn như trước Mặt khác, thực dân Pháp còn mạnh, còn đủ sức để đối phó với phong trào
+ Chủ quan: Giai cấp tư sản Việt Nam còn nhỏ bé, không có tinh thần đấu tranh triệt để Giai cấp tiểu tư sản do đời sống bấp bênh nên chưa kiên định đấu tranh Sự thất bại này thể hiện tính non yếu, không vững chắc của phong trào tư sản và cũng là sự thất bại của giai cấp tư sản dân tộc trong cuộc đấu tranh giành quyền lãnh đạo cách mạng Việt Nam với giai cấp vô sản
* Vị trí và ý nghĩa:
+ Có vị trí quan trọng trong phong trào dân tộc, dân chủ những năm 20 của thế kỉ XX
+Ý nghĩa: Khơi dậy lòng yêu nước, truyền thống đấu tranh bất khuất của dân tộc, góp phần truyền bá tư tưởng tiến bộ vào nước ta, hỗ trợ và thúc đẩy phong trào công nhân phát triển; làm nảy sinh những tổ chức chính trị; xuất hiện một bộ phận tiên tiến đi đầu trong sự nghiệp cứu nước và là một trong ba nhân tố dẫn tới sự thành lập của Đảng Cộng sản sau này
Câu 2: Chứng minh quá trình thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam gắn liền với những họat động của
Nguyễn Ái Quốc từ 1920 đến năm 1930
* Quá trình chuẩn bị về tư tưởng, chính trị:
+ 7/1920: Đọc sơ thảo lần thứ nhất luận cương của Lênin, tìm thấy con đường cứu nước cho dân tộc: con đường CMVS
+ 12/1920: Dự ĐH Đảng Xã hội Pháp họp ở Tua, bỏ phiếu tán thành việc gia nhập Quốc tế III, sáng lập ĐCS Pháp, trở thành người cộng sản đầu tiên của Việt Nam
+ 1921-1923: Tại Pháp Nguyễn Ái Quốc sáng lập Hội liên hiệp các dân tộc thuộc địa, ra báo Người cùng khổ, viết bài cho các báo, viết tác phẩm Bản án chế độ thực dân Pháp…
+ 1923-1924: Tại Liên Xô Nguyễn Ái Quốc đọc tham luận tại Đại hội V Quốc tế cộng sản, viết bài cho các báo…
* Chuẩn bị về tổ chức
+ 11/1924 - 1929: Sáng lập Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên (6/1925), ra báo Thanh niên, tác phẩm Đường cách mạng, tổ chức phong trào vô sản hóa…
* Thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam Năm 1930:
+ Triệu tập và chủ trì hội nghị hợp nhất 3 tổ chức cộng sản sáng lập ra Đảng Cộng sản Việt Nam,
+ Soạn thảo cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng…
+ Kết luận: Như vậy, những hoạt động cách mạng của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc từ 1920 – 1930 gắn liền
với quá trình chuẩn bị những điều kiện tất yếu dẫn đến sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam
Trang 10Câu 3: Nêu các hình thức tổ chức Mặt trận dân tộc thống nhất từ năm 1930 đến năm 1945 Công tác xây dựng Mặt trận có ý nghĩa to lớn như thế nào đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc
a Các hình thức tổ chức Mặt trận từ 1930 đến 1945
* Thời kì 1930 - 1931:
+ Trong thời kì này chưa có mặt trận dân tộc thống nhất do đó còn nhiều hạn chế trong việc tập hợp đông đảo các giai cấp, tầng lớp nhân dân chống đế quốc – phong kiến Đây là bài học mà Đảng ta rút kinh nghiệm
để đến thời kì cách mạng 1936 – 39 chủ trương thành lập Mặt trận dân tộc thống nhất dân chủ Đông Dương
* Thời kì 1936 -1939:
+ Tại Hội nghị Ban chấp hàng Trung ương tháng 7 năm 1936 đã chủ trương thành lập Mặt trận thống nhất nhân dân phản đế Đông Dương
+ Tháng 3/1938 đổi tên thành Mặt trận dân chủ thống nhất Đông Dương, gọi tắt là Mặt trận Dân chủ, bao gồm các giai cấp, đảng phái, dân tộc, tổ chức chính trị, xã hội và tôn giáo khác nhau để đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít và bọn phản động Pháp, giành tự do dân chủ, cải thiện dân sinh bảo vệ hòa bình thế giới
* Thời kì 1939 - 1945:
+ Tháng 11/1939, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng họp và xác định: để tập trung mọi lực lượng của dân tộc vào nhiệm vụ chủ yếu là chống chiến tranh đế quốc và ách thống trị của phát xít thuộc địa, Đảng chủ trương thành lập Mặt trận dân tộc thống nhất phản đế Đông Dương thay cho Mặt trận dân chủ không còn thích hợp
+ Tháng 5/1941, Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 8 chủ tương thành lập Mặt trận Việt Nam độc lập đồng minh gọi tắt là Mặt Trận Việt Minh bao gồm các tổ chức quần chúng yêu nước, chống đế quốc, lấy tên là “Hội cứu quốc”
b Ý nghĩa:
+ Công tác tổ chức mặt trận của Đảng đã tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết hàng nghìn năm của lịch
sử dân tộc và nó tiếp tục được phát huy trên đỉnh cao mới
+ Khả năng thực hiện đoàn kết toàn dân, đoàn kết dân tộc bắt nguồn từ đường lối chiến lược giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc Trên cơ sở khối liên minh công nông Đảng đã mở rộng đội ngũ cán bộ cách mạng đến các giai cấp và tầng lớp khác có xu hướng dân tộc và dân chủ Với các hình thức tổ chức thích hợp, khối đại đoàn kết dân tộc rộng lớn hình thành Đó là nhân tố quyết định đến thắng lợi của cách mạng
+ Thắng lợi của thời kì 1930 - 1931, 1936 - 1939, 1939 - 1945 gắn liền với thắng lợi của các Mặt trận của Đảng đề ra trong từng thời kì Đặc biệt thắng lợi của cách mạng tháng Tám 1945 gắn liền với sự nghiệp của Mặt trận Việt Minh
Câu 4: Vai trò của hậu phương Miền Bắc sau hiệp định Pa-ri (1973) được thể hiện như thế nào trong quá trình chuẩn bị tiến tới cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân 1975 ở Miền Nam ?
+ Trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước, Miền Bắc là hậu phương lớn có nghĩa vụ chi viện cho tiền tuyến Miền Nam Miền Bắc đã là tròn nghĩa vụ đó một cách xuất sắc, ngay cả trong điều kiện chiến tranh
ác liệt bị tàn phá nặng nề, Miền Bắc vẫn hướng về Miền Nam ruột thịt với tinh thần “thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người” Đặc biệt sau hiệp định Pa-ri (1973), tiến tới giải phóng hoàn toàn Miền Nam