( Nêu dẫn chứng và phân tích xoay quanh những hành động, lời nói của nàng lúc chia tay chồng đi lính “chỉ mong ngày về mang theo được hai chữ bình yên thế là đủ rồi”, những lúc “ ngày t[r]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT ĐAN PHƯỢNG ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI
NĂM HỌC: 2018 - 2019 MÔN HỌC: NGỮ VĂN 9 Câu 1 (4 điểm)
Hai bài thơ “Ngắm trăng” ( Hồ Chí Minh) và “ Đồng chí” ( Chính Hữu) đều có hình ảnh trăng trong
câu thơ cuối bài Hãy viết một đoạn văn trình bày cảm nhận của em về hình ảnh trăng ở hai câu thơ
đó
Câu 2 (6 điểm)
Đầu tháng 3/2017, những bức ảnh chụp một cậu bé xếp lại dép cho các bạn học sinh cùng trang lứa
do tài khoản Nghĩa Phạm chia sẻ trên Facebook đã nhận được sự quan tâm của cộng đồng mạng
Trong ảnh là một cậu bé, đậu đội chiếc mũ quá khổ, người mặc chiếc áo xám hơi nhàu, chân đi đôi
dép rộng đang xếp ngay ngắn lại những đôi dép bị chỏng chơ của một nhóm học sinh mầm non vẫn ngồi vui đùa trên hè phố trong buổi đi dã ngoại Cậu bé ấy là Nguyễn Danh Thành Đạt, mới 5 tuổi
nhưng không được đi học, hàng ngày phải đi theo mẹ nhặt ve chai khắp các ngõ ngách trong quận I của thành phố Hồ Chí Minh để mưu sinh
Hành động đẹp của cậu bé đã chạm tới trái tim của nhiều người trong cộng đồng Hiện nay, cậu bé
ấy đã được nhận vào lớp một và sẽ được miễn học phí trong 12 năm ở một trường tại Bình Dương, còn mẹ cậu cũng được công ty sữa Vinamilk tạo điều kiện cho có một công việc ôn định Cuộc đời
của mẹ con cậu bé đã bước sang mới nhờ tấm lòng của những người xa lạ trong cộng đồng
( Dẫn theo nguồn của Internet)
Từ sự việc trên và dựa vào hiểu biết xã hội, em hãy viết một bài văn ngắn( khoảng 01 trang giấy thi) trình bày hiểu biết của em về ý nghĩa của các hành động đẹp ở những người bình dị trong cuộc sống xung quanh em
Câu 3 (10 điểm)
Tác phẩm “Chuyện người con gái Nam Xương” (Trích Truyền kì mạn lục của Nguyễn Dữ) đã phản
ánh bi kịch và khát vọng muôn thuở của con người Hãy phân tích nhân vật Vũ Nương trong truyện
để làm sáng tỏ điều đó./.Hết
Trang 2PHÒNG GD&ĐT ĐAN PHƯỢNG ĐÁP ÁN ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI
NĂM HỌC: 2018 - 2019 MÔN HỌC: NGỮ VĂN 9 Câu 1 (4 điểm)
1.Về hình thức ( 1,5 điểm)
- Viết đúng hình thức đoạn văn nghị luận văn học cảm nhận về một hình ảnh thơ
- Cách trình bày cảm nhận mạch lạc, lời văn trong sáng, có cảm xúc, suy nghĩ tự nhiên, sâu sắc về ý
nghĩa mỗi hình ảnh thơ ở trong từng câu thơ
2 Về nội dung ( 2,5 điểm)
Học sinh có thể có những cảm nhận riêng, trình bày theo cách lập luận khác song cần đạt các ý cơ
bản sau:
-Ở bài “Ngắm trăng” ( Hồ Chí Minh):
+ Hình ảnh trăng hiện lên trong cái nhìn của Bác- một chiến sĩ cách mạng đang sống trong cảnh
ngục từ cực khổ, tăm tối Trăng được nhân hóa như một con người có gương mặt, có ánh nhìn, có
tâm hồn, có niềm đồng cảm trước tình người dành cho trăng Trăng với người chủ động giao hòa
mãnh liệt ( chú ý
phân tích giá trị gợi tả của các từ ngữ trong bản phiên âm: Nguyệt tòng song khíc khán thi gia)
+ Trăng không chỉ là hình ảnh tả thực của thiên nhiên, là vẻ đẹp để thưởng thức mà thành bạn tri kỉ của con người, biến tâm hồn người tù trở thành tâm hồn thi sĩ trong cuộc giao hòa với trăng
trong tưởng tượng Như vây từ hình ảnh trăng mà thấy được tình yêu thiên nhiên đến say mê và
phong thái ung dung của Bác ngay khi ở trong cảnh ngục tù tăm tối
- Ở bài thơ “ Đồng chí” ( Chính Hữu):
+ Hình ảnh trăng hiện lên trong cái nhìn của người lính vệ quốc những đêm phục kích giặc thời kì
kháng chiến chống Pháp gian khổ Đêm khuya, vầng trăng vẫn chiểu tỏa xuống xuống rừng hoang
sương muối, có lúc vầng trăng ở bầu trời cao xuống thấp dần như treo lơ lửng ngay trên đầu mũi
súng của người lính
(chú ý phân tích phép tiểu đối, cách ngăt nhịp, cách dùng từ trong câu thơ: Đầu súng trăng treo)
+ Hình ảnh trăng không chỉ là hình ảnh của thiên nhiên thực mà còn mang ý nghĩa biểu tượng cho
vẻ đẹp thơ mộng, yên bình, lãng mạn Hình ảnh trăng đi liền với súng gợi lên ý ngĩa cao đẹp
của cuộc chiến đấu và vẻ đẹp tâm hồn của người lính Súng và trăng là gần và xa, là chiến sĩ và thi sĩ,
là thực tại và mơ mộng Như vậy hình ảnh thơ trở thành một biểu tượng đẹp cho sức mạnh của tình đồng chí đồng đội, cho vẻ đẹp tâm hồn người lính lãng mạn, yêu đời, yêu nước trong hoàn cảnh
chiến đấu gian khổ hiểm nguy
Câu 2 ( 6 điểm)
1.Yêu cầu về kĩ năng: 2 điểm
Trang 3- Biết cách viết bài văn nghị luận xã hội ngắn, vận dụng các thao tác lập luận để làm rõ vấn đề nghị
luận
- Bố cục bài văn rõ ràng, lí lẽ và dẫn chứng thuyết phục, lập luận chặt chẽ Diễn đạt lời văn lưu loát,
trong sáng, không sai lỗi chính tả
2.Yêu cầu về nội dung: 4 điểm
Trên cơ sở dựa vào sự việc đã nêu trong đề và hiểu biết của bản thân, học sinh có thể bày tỏ những suy nghĩ riêng ( nếu hợp lí) và trình bày theo những cách khác nhau song cần hướng đến những nội dung chính sau:
* Giới thiệu vấn đề nghị luận
* Giải thích khái quát và nêu một vài biểu hiện của hành động đẹp ở những người bình dị trong cuộc sống quanh ta:
- Hành động đẹp là những việc làm phù hợp với chuẩn mực đạo đức xã hội, xuất phát từ tình cảm
chân thành với mục địch mang lại những điều tốt đẹp cho con người và cho cuộc sống
- Những hành động đẹp luôn hiện hữu quanh ta:
+ Ở sự việc nêu trong đề: hành động vô tư hồn nhiên xếp ngay ngắn lại những đôi dép cho các bạn
cùng trang lứa của cậu bé theo mẹ nhặt ve chai là một hành động đẹp Hành động chung tay giúp đỡ
mẹ con cậu bé của những người yêu mến cậu bé cũng là một hành động đẹp
+ Ngoài xã hội, ở những con người bình dị luôn có những hành động đẹp ( Hs nêu vài biểu hiện cụ
thể)
-Suy nghĩ về ý nghĩa của những hành động đẹp:
+ Đối với người có hành động đẹp: đó là biểu hiện của quá trình bản thân tự nhận thức, hoàn thiện
nhân cách, dần hình thành lối sống đẹp, sống hữu ích; từ đó tạo được tình yêu mến, tôn trọng, sự
đồng
cảm , chia sẻ của mọi người xung quanh ( nêu dẫn chứng từ sự việc trong đề và ngoài xã hội để
phân tích)
+ Đối với xã hội : những hành động đẹp ấy tuy nhỏ bé, bình dị nhưng có ý nghĩa và tác động rất lớn Mỗi hành động đẹp đó có sức lan tỏa , cảm hóa và thức tỉnh, giúp mọi người biết sống tốt hơn, biết
làm những việc hữu ích hơn ( ( nêu dẫn chứng từ sự việc trong đề và ngoài xã hội để phân tích)
-Liên hệ với những biểu hiện trái ngược trong thực tế
- Nêu bài học nhận thức, hành động của bản thân để biết hành động đẹp bắt đầu từ những ứng xử
nhỏ nhất
Câu 3 ( 10 điểm)
1.Về kĩ năng: 3 điểm
- Hiểu đúng yêu cầu của đề Biết cách viết bài văn nghị luận kiểu phân tích nhân vật để làm sáng tỏ
một vấn đề đặt ra trong tác phẩm truyện Học sinh biết huy động năng lực phân tích , cảm thụ nhân vật trong tác phẩm truyện, vận dụng các thao tác nghị luận hợp lí
- Bài viết có bố cục rõ ràng: luận điểm trình bày mạch lạc, lập luận chặt chẽ
- Không mắc lỗi chính tả, không mắc các lỗi cơ bản về cách dùng từ, về ngữ pháp
2.Về nội dung: 7 điểm
Trang 4Hs có thể trình bày những cách thức khác nhau nhưng phải làm sáng tỏ vấn đề nghị luận và hướng
đến các nội dung chính sau:
I.Đặt vấn đề: dẫn dắt, giới thiệu tác phẩm, nhân vật, nhận định
II Giải quyết vần đề: ( 6.0 điểm)
1.Giải thích khái quát nhận định:
- Bi kịch và khát vọng luôn có mối quan hệ với nhau Càng đau khổ, con người càng có khát vọng
vươn lên trên đau khổ Tác phẩm “Chuyện người con gái Nam Xương” (Trích Truyền kì mạn lục của Nguyễn Dữ đã phản ánh được bi kịch và khát vọng muôn thưở của con người trong cuộc sống gia
đình
2 Phân tích nhân vật Vũ Nương để làm sáng tỏ nhận định
a.Cuộc đời, số phận của Vũ Nương là một bi kịch ( 2,5 điểm)
- Cuộc sống gia đình của Vũ Nương ngay từ đầu đã ẩn chứa mầm mống bi kịch ( dẫn chứng và phân tích)
- Khi Trương Sinh đi lính, Vũ Nương phải một mình chịu gánh nặng gia đình và sống trong cảnh cô
đơn, buồn nhớ chồng (dẫn chứng và phân tích)
- Ngày Trương Sinh trở về, Vũ Nương bị vu oan và chịu sự đối
xử tệ bạc (dẫn chứng và phân tích)
- Cuối cùng Vũ Nương chịu cái chết oan ngiệt
+ Nguyên nhân trực tiếp:
Do sự hiểu lầm từ nhiều cái ngẫu nhiên: chiến tranh, cha con xa cách nên ngày trở về con không
nhận cha, còn nói những lời thơ ngây về một người cha khác khiến Trương Sinh hiểu lầm
+ Nguyên nhân sâu xa: Do Trương Sinh gia trưởng, thất học, đa nghi, độc đoán, vũ
phu, ghen tuông mù quáng
Do chế phong kiến phụ quyền bất bình đẳng đã tạo cho Trương Sinh cái thế của kẻ giàu có bên cạnh cái thế của người đàn ông gia trưởng
Do chiến tranh phong kiến
->Vũ Nương phải chọn cái chết để chứng minh cho tiết hạnh, thủy chung chính là bi kịch đau đớn
của số phận cuộc đời nàng Kết thúc truyện , nàng dù có được trở về dương thế nhưng cũng
chỉ trong khoảnh khắc Nàng không bao giờ có được hạnh phúc gia đình trọn vẹn ở cõi người
b.Dù sống trong bi kịch Vũ Nương vẫn ủ ấp khát vọng về hạnh phúc gia đình- một khát vọng bình dị cần có và nên có
- Vũ Nương theo đuổi và tạo dựng khát vọng ấy trong cõi sống.Nàng chỉ mong được cùng chồng vun đắp hạnh phúc gia đình bình yên, khao khát cảnh vợ chồng, cha con được đoàn tụ khi chiến tranh
gây xa cách
( Nêu dẫn chứng và phân tích xoay quanh những hành động, lời nói của nàng lúc chia tay chồng đi
lính “chỉ mong ngày về mang theo được hai chữ bình yên thế là đủ rồi”, những lúc “ ngày thường ở
một mình, nàng hay đùa con, trỏ bóng mình mà bảo cha Đản”, khi khẳng định với Trương Sinh “
thiếp sở dĩ nương tựa vào chàng vì cái thú vui nghi gia nghi thất ”)
Trang 5-Vũ Nương vẫn không nguôi quên và tha thiết với gia đình cả khi ở dưới thủy cung ( Dẫn chứng và
phân tích cụ thể lời của Vũ Nương nói với Phan Lang “ Vả chăng ngựa hồ gầm gió Bắc, chim Việt đậu cành Nam Cảm vì nỗi ấy , tôi tất tìm về có ngày”, ở hành động trở về dương thế, nói lời chia biệt với Trương Sinh “
Đa tạ tình chàng nhưng thiếp chẳng thể trở về nhân gian đượcnữa’ )
-Kết thúc truyện , Vũ Nương và chồng con vẫn âm dương cách trở, hạnh phúc gia đình không thể
hàn gắn nhưng khát vọng hạnh phúc gia đình vẫn tha thiết không nguôi
* Trong bi kịch, Vũ Nương khao khát được minh oan, được bảo toàn danh dự, được lẽ công bằng soi
tỏ ( Dẫn chứng và phân tích lời cầu xin chồng “ Dám xin bày tỏ để cởi bỏ mối nghi ngờ Mong chàng đừng một mực nghi oan cho thiếp”, ở lời than với thần sông trước khi chết “ thần sông có linh xin ngài chứng giám Thiếp nếu đoan trang giữ tiết , trinh bạch gìn lòng, vào nước làm xin làm ngọc Mị
Nương, xuống đất xin là cỏ Ngu mĩ ”, ở sự lựa chọn cái chết.)
3 Đánh giá chung: (1 điểm)
- Nhân vật Vũ Nương là hình ảnh tiêu biểu của người phụ nữ Việt Nam trong xã hội phong kiến xưa
Ở họ hội tụ đáng quý nhưng cuộc đời , số phận của họ đầy bi kịch Nguyễn Dữ đã thể
hiện sự thấu hiểu , đồng cảm với người phụ nữ và bộc lộ thái độ bênh vực họ khi phản ảnh cái hiện thực bất công đó
- Khát vọng của Vũ Nương không chỉ là của người phụ nữ xưa mà còn là khát vọng của người phụ
nữ ở mọi thời đại Qua đó Nguyễn Dữ đã lên tiếng đấu tranh đòi quyền sống, quyền được
hạnh phúc xứng đáng cho họ
III.Kết thúc vấn đề
Khẳng định và nâng cao vấn đề nghị luận
Trang 6Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các
trường chuyên danh tiếng
dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II.Khoá Học Nâng Cao và HSG
THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG
cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi
HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí