Mục tiêu của luận văn mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của người bệnh viêm gan B mạn tính điều trị ngoại trú tại bệnh viện đa khoa khu vực Tân Châu, An Giang.
Trang 1PHAN VĂN THÊM
KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ VÀ CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH VIÊM GAN B MẠN TÍNH NGOẠI TRÚ LIÊN QUAN TỚI TÌNH TRẠNG LO ÂU TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA KHU VỰC TÂN CHÂU, AN GIANG NĂM 2020
LUẬN VĂN THẠC SĨ ĐIỀU DƯỠNG
HÀ NỘI - 2020
Trang 2PHAN VĂN THÊM
Mã học viên: C01344
KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ VÀ CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH VIÊM GAN B MẠN TÍNH NGOẠI TRÚ LIÊN QUAN TỚI TÌNH TRẠNG LO ÂU TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA KHU VỰC TÂN CHÂU, AN GIANG NĂM 2020
CHUYÊN NGÀNH: ĐIỀU DƯỠNG
Mã số: 8.72.03.01
LUÂN VĂN THẠC SĨ ĐIỀU DƯỠNG
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS ĐỖ DUY CƯỜNG
HÀ NỘI - 2020
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Luận văn tốt nghiệp này là kết quả của quá trình học tập chương trình Thạc sĩ chuyên ngành Điều dưỡng của trường Đại học Thăng Long Với tình cảm chân thành, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Phó Giáo sư Tiến sĩ
Đỗ Duy Cường đã dành thời gian quý báu, tận tình hướng dẫn trong quá trình thực hiện nghiên cứu và hoàn thành luận văn
Xin cảm ơn Ban giám hiệu, phòng Đào tạo sau đại học, các thầy cô giáo của trường Đại học Thăng Long đã tận tình giảng dạy, hướng dẫn, giúp đỡ tôi hoàn thành chương trình học tập
Xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo và nhân viên của Bệnh viện đa khoa khu vực Tân Châu, An Giang đã tạo điều kiện, giúp đỡ tôi hoàn thành nghiên cứu này
Cuối cùng, tôi xin cảm ơn gia đình, bạn bè, đồng nghiệp và những thành viên của lớp Cao học Điều dưỡng tại Kiên Giang đã động viên, khuyến khích trên trong suốt thời gian học tập./
Tác giả luận văn
Phan Văn Thêm
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Tôi là Phan Văn Thêm học viên lớp Cao học Điều dưỡng của Trường Đại học Thăng Long xin cam đoan:
1 Luận văn tốt nghiệp khóa học này là công trình nghiên cứu của tôi, không trùng lặp hoặc sao chép của bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công
bố tại Việt Nam
2 Tất cả thông tin, số liệu được thu thập, xử lý và công bố trong nghiên cứu này hoàn toàn chính xác, trung thực và đã được sự chấp nhận của cơ sở nơi nghiên cứu
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về những cam kết này
Tác giả luận văn
Phan Văn Thêm
Trang 5MỤC LỤC
Lời cảm ơn i
Lời cam đoan ii
Mục lục iii
Danh mục từ viết tắt vi
Danh mục các bảng vii
ĐẶT VẤN ĐỀ 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 3
1.1 Các khái niệm, định nghĩa 3
1.2 Bệnh viêm gan B mạn tính 3
1.2.1 Tình hình nhiễm viêm gan B 3
1.2.2 Sinh lý bệnh viêm gan B mạn tính 4
1.2.3 Triệu chứng của viêm gan B mạn tính 5
1.2.4 Tiến triển của bệnh 5
1.2.5 Ảnh hưởng của bệnh viêm gan B mạn tính 5
1.2.6 Chẩn đoán và điều trị bệnh viêm gan B 6
1.3 Rối loạn lo âu 12
1.3.1 Một số khái niệm về lo âu 12
1.3.2 Nguyên nhân của lo âu 13
1.3.3 Các biểu hiện cơ thể của lo âu 15
1.3.4 Phân loại các rối loạn lo âu [49] 16
1.3.5 Biểu hiện lâm sàng của rối loạn lo âu 16
1.3.6 Các thang điểm đánh giá lo âu 17
1.4 Công tác điều dưỡng về chăm sóc người bệnh trong bệnh viện 19
1.4.1 Chăm sóc người bệnh trong bệnh viện 19
1.4.2 Nhiệm vụ chuyên môn chăm sóc người bệnh 19
1.4.3 Chăm sóc người bệnh viên gan siêu vi B 21
Trang 61.5 Các nghiên cứu có liên quan 24
1.5.1 Trên thế giới 24
1.5.2 Tại Việt Nam 25
CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 27
2.1 Đối tượng nghiên cứu 27
2.1.1 Tiêu chuẩn chọn mẫu 27
2.1.2 Tiêu chuẩn loại trừ 27
2.1.3 Thời gian và địa điểm nghiên cứu 27
2.2 Phương pháp nghiên cứu 27
2.3 Cỡ mẫu và chọn mẫu nghiên cứu 28
2.4 Phương pháp thu thập số liệu 28
2.4.1 Công cụ thu thập thông tin 28
2.4.2 Kỹ thuật thu thập thông tin 29
2.5 Nội dung nghiên cứu và các biến số nghiên cứu 30
2.5.1 Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu 34
2.5.2 Đặc điểm lâm sàng 35
5.2.3 Đặc điểm cận lâm sàng 36
2.5.4.Đánh giá thực trạng lo âu của người bệnh 36
2.5.5 Phân tích mối liên quan đến lo âu 36
2.6 Phương pháp thống kê và xử lý số liệu 37
2.7 Đạo đức trong nghiên cứu 37
2.8 Khống chế sai số trong nghiên cứu 38
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 39
3.1 Đặc điểm của đối tượng nghiên cứu 39
3.1.1 Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu 39
3.1.2 Đặc điểm quá trình điều trị bệnh 41
3.1.3 Đặc điểm lâm sàng 43
Trang 73.1.4 Kết quả giáo dục sức khỏe hướng dẫn chăm sóc người bệnh từ
NVYT 51
3.1.5 Nhu cầu được hướng dẫn chăm sóc của người bệnh 52
3.2 Phân tích các yếu tố liên quan 52
3.2.1 Các yếu tố liên quan giữa lo âu với đặc điểm chung của người bệnh 52
3.2.2 Mối liên quan giữa tình trạng lo âu của người bệnh và các yếu tố men gan (AST) và tiểu cầu 54
3.2.3 Các yếu tố liên quan giữa tình trạng lo âu của người bệnh và các hoạt động chăm sóc 55
CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN 56
4.1 Đặc điểm của đối tượng nghiên cứu 56
4.2 Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng 57
4.2.1 Đặc điểm lâm sàng 57
4.2.2 Đặc điểm cận lâm sàng 58
4.2.3 Đặc điểm về điều trị và chăm sóc 58
4.3 Thực trạng lo âu 59
4.4 Các yếu tố liên quan 62
4.4.1 Các yếu tố liên quan giữa lo âu, trầm cảm với các đặc điểm chung của người bệnh 62
4.4.2 Mối liên quan giữa tình trạng lo âu của người bệnh và các yếu tố men gan (AST) và tiểu cầu 64
4.4.3 Các yếu tố liên quan giữa tình trạng lo âu của người bệnh và các hoạt động chăm sóc 65
KẾT LUẬN 66
KHUYẾN NGHỊ 68 TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Trang 8DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
Vi rút viêm gan siêu vi B
Ung thư biểu mô tế bào gan
Chất lượng cuộc sống
Trang 9DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 3.1 Đặc điểm theo nhóm tuổi 39
Bảng 3.2 Đặc điểm về địa phương 39
Bảng 3.3 Đặc điểm nghề nghiệp 39
Bảng 3.4 Đặc điểm trình độ học vấn 40
Bảng 3.5 Đặc điểm về bảo hiểm y tế 41
Bảng 3.6 Đặc điểm về kinh tế 41
Bảng 3.7 Đặc điểm quá trình điều trị bệnh 41
Bảng 3.8 Đặc điểm lâm sàng chung của người bệnh 43
Bảng 3.9 Tình trạng căng thẳng 44
Bảng 3.10 Tình trạng cảm thấy sợ hãi như điều tồi tệ gần như sắp xảy ra 45
Bảng 3.11 Tình trạng ý nghĩ lo lắng quanh quẩn có thường xuất hiện 46
Bảng 3.12 Tình trạng có thể ngồi thảnh thơi và cảm thấy thư giãn 46
Bảng 3.13 Tình trạng thường có cảm giác bồn chồn nơi dạ dày 47
Bảng 3.14 Tình trạng thường cảm thấy bồn chồn như thể phải đi tới đi lui 48
Bảng 3.15 Tình trạng thường cảm giác hoảng loạn một cách đột ngột 48
Bảng 3.16 Điểm lo âu chung 49
Bảng 3.17 Đặc điểm cận lâm sàng 50
Bảng 3.18 Dịch vụ chăm sóc người bệnh đã nhận được 51
Bảng 3.19 Nhu cầu được hướng dẫn chăm sóc của người bệnh sau xuất viện 52
Bảng 3.20 Liên quan giữa lo âu với nhóm tuổi và giới 52
Bảng 3.21 Liên quan giữa lo âu với nghề nghiệp 53
Bảng 3.22 Liên quan giữa lo âu với yếu tố trình độ học vấn 53
Bảng 3.23 Liên quan giữa lo âu với yếu tố điều kiện kinh tế 53
Bảng 3.24 Liên quan giữa lo âu với yếu tố bảo hiểm y tế 54
Bảng 3.25 Liên quan giữa lo âu với men gan (AST) và tiểu cầu 54
Bảng 3.26 Liên quan giữa lo âu với hoạt động chăm sóc 55
Trang 10DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 3.1 Đặc điểm về tình trạng hôn nhân 40 Biểu đồ 3.2 Lý do vào viện của người bệnh 42 Biểu đồ 3.3 Các trạng thái rối loạn lo âu 50
Trang 11ĐẶT VẤN ĐỀ
Bệnh viêm gan B là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi rút viêm gan B gây ra Bệnh có khả năng lây nhiễm rất cao Thống kê cho thấy có trên
2 tỷ người trên thế giới nhiễm HBV, trong đó có khoảng 400 triệu người mang HBV mạn tính và mỗi năm có khoảng 1 triệu người tử vong do các biến chứng của bệnh viêm gan B như xơ gan, ung thư gan,… [11]
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ước tính có khoảng 100 triệu người nhiễm HBV ở khu vực Đông Nam Á, mỗi năm có khoảng 300.000 trường hợp tử vong Ở một số nước như Myanmar và Thái Lan, tỷ lệ mắc bệnh viêm gan B mãn tính ở người trưởng thành từ 5% - 7% [12]
Tại Việt Nam, khoảng 10 triệu người dân bị mắc bệnh viêm gan B, tỷ lệ này ở Hà Nội là 9,0% và Thành phố Hồ Chí Minh là 14,0%, khu vực nông thôn có tỷ lệ cao hơn với khoảng 19,0% [36], [42] Những người mắc bệnh viêm gan B không được theo dõi và điều trị kịp thời sẽ tăng 25 - 30% nguy cơ phát triển xơ gan, ung thư gan và tử vong [6] Ngoài ra, viêm gan B mạn tính còn ảnh hưởng nhiều mặt đến sức khỏe của người bệnh, gây gánh nặng cho gia đình và xã hội, là gánh nặng lớn đối với hệ thống chăm sóc sức khỏe Cho nên, người bệnh bị viêm gan B mãn tính hoặc các biến chứng của bệnh này ảnh hưởng đáng kể đến căng thẳng tâm lý và rối loạn tâm thần, lo âu, trầm cảm dẫn đến suy giảm chất lượng cuộc sống của họ[3], [7], [8]
Bệnh viện đa khoa khu vực Tân Châu là cơ sở khám và điều trị bệnh công lập duy nhất trên địa bàn thị xã Tân Châu, với trung bình hàng năm trên 20.037 lượt bệnh điều trị nội trú và trên 201.306 lượt bệnh điều trị ngoại trú Trong đó số người bệnh viêm gan B đến khám và điều trị ngoại trú chiếm khoảng 0,63% [2], [3], [4] Để thu hút số lượng người bệnh này ngoài thái độ phục vụ, khả năng giao tiếp tốt, nhân viên y tế cần hiểu rỏ đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của người bệnh như thế nào? Các mối liên quan ảnh hưởng đến tình trạng của người bệnh? Tuy nhiên hiện nay tại bệnh viện chưa có một
Trang 12nghiên cứu nào, đánh giá nào trả lời cho những câu hỏi trên Do vậy, để có bằng chứng khoa học tăng cường chất lượng điều trị, chăm sóc cho người bệnh viêm gan B đến khám và điều trị ngoại trú, chúng tôi tiến hành nghiên
cứu đề tài “Kết quả điều trị và chăm sóc người bệnh viêm B gan mạn tính
ngoại trú liên quan đến tình trạng lo âu tại Bệnh viện đa khoa khu vực Tân Châu, An Giang năm 2020” với hai mục tiêu:
1) Mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của người bệnh viêm gan B mạn tính điều trị ngoại trú tại bệnh viện đa khoa khu vực Tân Châu, An Giang
2) Phân tích mối liên quan giữa kết quả chăm sóc và tình trạng lo âu