Nội dung của luận văn này là mô tả kiến thức, thái độ, hành vi quan hệ tình dục trước hôn nhân của sinh viên trường Đại học Tài Nguyên Môi trường năm 2019; phân tích một số yếu tố liên quan đến kiến thức, thái độ, hành vi quan hệ tình dục trước hôn nhân của đối tượng nghiên cứu.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG
NGUYỄN TIẾN QUYỀN
KIẾN THỨC, THÁI ĐỘ, HÀNH VI QUAN HỆ TÌNH DỤC TRƯỚC HÔN NHÂN VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG, NĂM 2019
LUẬN VĂN THẠC SĨ Y TẾ CÔNG CỘNG
Hà Nội – 2019
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG
KHOA: KHOA HỌC SỨC KHỎE
BỘ MÔN: Y TẾ CÔNG CỘNG
NGUYỄN TIẾN QUYỀN
KIẾN THỨC, THÁI ĐỘ, HÀNH VI QUAN HỆ TÌNH DỤC TRƯỚC HÔN NHÂN VÀ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG, NĂM 2019
Chuyên ngành : Y TẾ CÔNG CỘNG
Mã số : 8.72.07.01 LUẬN VĂN THẠC SĨ Y TẾ CÔNG CỘNG HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS TS Hồ Thị Minh Lý
Hà Nội-2019
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, Phòng Sau đại học và Quản lý khoa học, các thầy cô giáo trong trường và thầy cô trong Bộ môn Y tế công cộng trường Đại Thăng Long đã tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập, rèn luyện, tu dưỡng tại trường
Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu, các bạn đồng nghiệp trường Đại học Tài Nguyên và Môi Trường, đã tạo điều kiện, giúp đỡ tôi trong quá trình thu thập số liệu nghiên cứu
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Hồ Thị Minh Lý, người thầy đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn tôi từ xác định vấn đề nghiên cứu, xây dựng công cụ đến thực hiện và phân tích kết quả đề hoàn thành luận văn
Sau cùng xin gửi lời biết ơn đến gia đình, anh chị em đã luôn quan tâm, động viên để tôi vượt qua mọi khó khăn, không ngừng phấn đấu trong suốt quá trình học tập và làm việc
Hà Nội, ngày 28 tháng 10 năm 2019
Học viên
Nguyễn Tiến Quyền
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Kính gửi: - Phòng Sau đại học và Quản lý khoa học
- Bộ môn Y tế công cộng
Tên tôi là: Nguyễn Tiến Quyền, học viên lớp cao học YTCC 6.1 trường Đại học Thăng Long
Tôi xin cam đoan đây là nghiên cứu do tôi thực hiện Các số liệu trong luận văn là có thật, do tôi thu thập và thực hiện một cách khoa học, chính xác
Kết quả luận văn này chưa được đăng tải trên bất kỳ một tạp chí hay một công trình khoa học nào trước đây
Hà Nội, ngày 28 tháng 10 năm 2019
Học viên
Nguyễn Tiến Quyền
Trang 5DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
ĐTNC
LTQĐTD
Đối tượng nghiên cứu Lây truyền qua đường tình dục QHTD
QHTDTHN
Quan hệ tình dục Quan hệ tình dục trước hôn nhân
Trang 6MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3
1.1 Một số khái niệm dùng trong nghiên cứu 3
1.1.1 Vị thành niên, sinh viên 3
1.1.1.1 Vị thành niên 3
1.1.2 Một số khái niệm liên quan đến sức khoẻ sinh sản 4
1.2 Một số nghiên cứu về kiến thức, thái độ, hành vi quan hệ tình dục trước hôn nhân của thanh thiếu niên và sinh viên trên thế giới và tại Việt Nam 7
1.2.1 Trên thế giới 7
1.2.2 Tại Việt Nam 8
1.3 Một số yếu tố liên quan đến kiến thức, thái độ, hành vi quan hệ tình dục trước hôn nhân của thanh thiếu niên và sinh viên 15
1.4 Giới thiệu về địa điểm nghiên cứu 17
1.5 Khung lý thuyết 18
CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 18
2.1 Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu 19
2.1.1 Đối tượng nghiên cứu 19
2.1.2 Địa điểm nghiên cứu 19
2.1.3 Thời gian nghiên cứu 19
2.2 Phương pháp nghiên cứu 19
2.2.1 Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang có phân tích 19
2.2.2 Cỡ mẫu và cách chọn mẫu 19
Trang 72.3 Các biến số, chỉ số nghiên cứu và tiêu chuẩn đánh giá sử dụng trong
nghiên cứu 20
2.3.1 Các biến số, chỉ số nghiên cứu 20
2.3.2 Tiêu chí đánh giá sử dụng trong nghiên cứu 25
2.4 Quy trình thu thập thông tin 26
2.4.1 Công cụ thu thập thông tin 26
2.5 Sai số có thể gặp và biện pháp khống chế sai số 26
2.6 Xử lý và phân tích số liệu 27
2.7 Vấn đề đạo đức nghiên cứu 27
2.8 Hạn chế của nghiên cứu 27
CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 28
3.1 Một số đặc điểm của đối tượng nghiên cứu 28
3.2 Kiến thức, thái độ, hành vi về quan hệ tình dục trước hôn nhân của sinh viên đại học chính quy trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, năm 2019 33
3.2.1 Kiến thức về quan hệ tình dục trước hôn nhân của sinh viên đại học chính quy trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội năm 2019 33
3.2.2 Thái độ về QHTD trước hôn nhân của sinh viên đại học chính quy trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội năm 2019 41
3.2.3 Hành vi QHTD trước hôn nhân của sinh viên đại học chính quy trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội năm 2019 43
3.3 Một số yếu tố liên quan đến kiến thức, thái độ, hành vi quan hệ tình dục trước hôn nhân của sinh viên trong nghiên cứu 52
CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN 59
Trang 84.1 Kiến thức, thái độ, hành vi về quan hệ tình dục trước hôn nhân của sinh viên đại học chính quy trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, năm 2019
59
4.1.1 Kiến thức về quan hệ tình dục trước hôn nhân của đối tượng nghiên cứu 59 4.1.2 Thái độ về QHTD trước hôn nhân của sinh viên đại học chính quy trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội năm 2019 61
4.1.3 Hành vi QHTD trước hôn nhân của sinh viên đại học chính quy trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội năm 2019 63
4.2 Một số yếu tố liên quan đến kiến thức, thái độ, hành vi quan hệ tình dục trước hôn nhân của sinh viên trong nghiên cứu 70
4.2.1 Các yếu tố liên quan đến kiến thức về quan hệ tình dục trước hôn nhân
4.2.2 Các yếu tố liên quan đến thái độ của đối tượng 72
4.2.3 Một số yếu tố liên quan đến hành vi quan hệ tình dục trước hôn nhân của sinh viên 73
KẾT LUẬN 75
1 Kiến thức, thái độ, hành vi quan hệ tình dục trước hôn nhân của sinh viên trường Đại học Tài Nguyên Môi trường năm 2019 75
2 Một số yếu tố liên quan đến kiến thức, thái độ, hành vi quan hệ tình dục trước hôn nhân của sinh viên 75
KHUYẾN NGHỊ 77
TÀI LIỆU THAM KHẢO 78
PHỤ LỤC 1 1
PHỤ LỤC 2 11
Trang 9DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1 Biến số và chỉ số nghiên cứu 20
Bảng 3.1 Tuổi của đối tượng nghiên cứu 28
Bảng 3.2 Phân bố đối tượng nghiên cứu theo tôn giáo 28
Bảng 3.3 Phân bố đối tượng nghiên cứu theo nơi ở 29
Biểu đồ 3.1 Kết quả học tập kì gần nhất của ĐTNC 30
Bảng 3.4 Đối tượng sinh viên đang sống cùng 30
Bảng 3.5 Đối tượng mà sinh viên thường chia sẻ những băn khoăn về vấn đề tình dục, sức khỏe sinh sản 31
Bảng 3.6 Tần suất sinh viên trao đổi với bố mẹ về vấn đề sức khỏe sinh sản 31
Biểu đồ 3.2 Nguồn cung cấp thông tin về tình dục và sức khỏe sinh sản mà đối tượng nhận được 32
Bảng 3.7 Thực trạng xem phim/hình ảnh kích dục trên internet của sinh viên 32
Bảng 3.8 Thực trạng có người yêu của đối tượng nghiên cứu 33
Bảng 3.9 Kiến thức của sinh viên về tình dục an toàn 33
Bảng 3.10 Kiến thức của sinh viên về thời điểm người phụ nữ dễ có thai nhất của chu kỳ kinh 34
Biểu đồ 3.3 Kiến thức của sinh viên về các biện pháp tránh thai 35
Bảng 3.12 Đánh giá kiến thức của sinh viên về các biện pháp tránh thai 36
Bảng 3.13 Kiến thức của sinh viên về nơi cung cấp các biện pháp tránh thai 36 Bảng 3.14 Kiến thức của sinh viên về các bệnh lây truyền qua đường tình dục 37
Bảng 3.15 Kiến thức của sinh viên về cách phòng chống các bệnh LTQĐTD
38
Trang 10Bảng 3.16 Kiến thức của sinh viên về tác hại của bệnh lây truyền qua đường
tình dục 39
Bảng 3.17 Kiến thức về hậu quả của nạo phá thai 39
Biểu đồ 3.4 Đánh giá kiến thức chung của sinh viên 40
Bảng 3.18 Kiến thức chung của sinh viên theo năm học và giới 40
Bảng 3.19 Thái độ của sinh viên về quan hệ tình dục 41
Bảng 3.20 Thái độ của sinh viên về vấn đề trinh tiết 42
Bảng 3.21 Thái độ của sinh viên về việc sử dụng bao cao su 42
Biểu đồ 3.5 Đánh giá thái độ chung về QHTD THN của sinh viên 43
Bảng 3.22 Thực trạng quan hệ tình dục trước hôn nhân của ĐTNC 43
Bảng 3.23 Phân bố thực trạng quan hệ tình dục theo đặc điểm cá nhân của ĐTNC 44
Bảng 3.24 Mối quan hệ với bạn tình của ĐTNC 45
Bảng 3.25 Giới tính của bạn tình so với giới của ĐTNC 45
Bảng 3.26 Địa điểm các sinh viên thực hiện hành vi quan hệ tình dục thường xuyên nhất 46
Bảng 3.27 Biện pháp tránh thai đối tượng thường sử dụng 46
Bảng 3.28 Tần suất sử dụng bao cao su trong tất cả các lần đã quan hệ tình dục của các sinh viên 47
Bảng 3.29 Tần suất sử dụng rượu/ chất kích thích trước hoặc trong khi quan hệ tình dục của ĐTNC 47
Bảng 3.30 Tuổi khi lần đầu thực hiện hành vi quan hệ tình dục 48
Bảng 3.31 Bạn tình và nguyên nhân quan hệ tình dục đầu tiên của sinh viên 48 Bảng 3.32 Địa điểm quan hệ tình dục đầu tiên của ĐTNC 49
Bảng 3.33 Sử dụng rượu/ chất kích thích trước hoặc trong khi quan hệ tình dục lần đầu của ĐTNC 49
Trang 11Bảng 3.34 Sử dụng biện pháp tránh thai trong lần quan hệ tình dục đầu tiên của sinh viên 50 Bảng 3.35 Thực trạng mang thai noài ý muốn, nạo phá thai của sinh viên 51 Bảng 3.36 Mối liên quan giữa một số yếu tố nhân khẩu và kiến thức về quan
hệ tình dục trước hôn nhân của sinh viên 52 Bảng 3.37 Mối liên quan giữa nguồn thông tin được tiếp cận và kiến thức về quan hệ tình dục trước hôn nhân của sinh viên 53 Bảng 3.38 Một số yếu tố liên quan đến thái độ về quan hệ tình dục trước hôn nhân của ĐTNC 54 Bảng 3.39 Mối liên quan giữa kiến thức và thái độ về quan hệ tình dục trước hôn nhân của sinh viên 55 Bảng 3.40 Mối liên quan giữa nguồn thông tin và thái độ về quan hệ tình dục trước hôn nhân của sinh viên 55 Bảng 3.41 Một số yếu tố liên quan đến hành vi quan hệ tình dục trước hôn nhân của ĐTNC 56 Bảng 3.43 Mối liên quan giữa kiến thức, thái độ và hành vi quan hệ tình dục trước hôn nhân của ĐTNC 58
Trang 121
ĐẶT VẤN ĐỀ
Hiện nay, các vấn đề về sức khỏe sinh sản ở lứa tuổi vị thành niên trở thành vấn đề nổi cộm ở nhiều quốc gia trên thế giới Hàng năm có khoảng 15 triệu nữ vị thành niên tuổi từ 15 -19 tuổi sinh con, chiếm hơn 10% số trẻ em sinh
ra trên thế giới Trong số các trường hợp mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục cứ 20 người mắc bệnh thì có 1 người là vị thành niên Tình trạng nạo phá thai ở lứa tuổi này ngày một gia tăng [36]
Việt Nam không nằm ngoài tình hình chung của thế giới Tỷ lệ nạo phá thai ở tuổi vị thành niên của nước ta cao nhất Đông Nam Á và nằm trong top 5 trên thế giới [17], [37] Theo thống kê của Vụ Sức khỏe bà mẹ trẻ em, năm 2010
cả nước có hơn 9.000 ca phá thai là vị thành niên Đến năm 2015 con số này là khoảng hơn 5.500 ca phá thai thực hiện ở hệ thống công, chưa kể các cơ sở y tế
tư nhân Cũng trong năm 2015, có hơn 42.000 ca đẻ là vị thành niên, chiếm hơn 3,5% [37]
Một trong những nguyên nhân của thực trạng nêu trên là các em còn thiếu
sự hiểu biết, kiến thức đẫn đến hành vi về quan hệ tình dục trước hôn nhân chưa đúng Mặc dù, hiện nay, các nguồn cung cấp kiến thức về vấn đề này cho vị thành niên ngày càng phong phú đa dạng như thông tin đại chúng (tivi, đài,báo,
và tạp chí, sách ), thông tin từ gia đình, cán bộ chuyên môn, nhà trường và bạn
bè [35]
Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà nội thành lập theo Quyết định số 1583/QĐ – TTg ngày 23 tháng 08 năm 2010 của Thủ tướng Chính phủ trên cơ sở nâng cấp Trường Cao đẳng Tài nguyên và Môi trường Hà Nội Trường là cơ sở đào tạo đa ngành Sinh viên trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội chủ yếu tuổi từ 18 đến 24 tuổi, từ các tỉnh thành trong cả nước Hiện nay, chưa có nghiên cứu nào liên quan đến vấn đề quan hệ tình dục trước
Trang 132
hôn nhân được triển khai tại trường Với mong muốn tìm hiểu thực trạng kiến thức, thái độ, hành vi quan hệ tình dục trước hôn nhân của sinh viên trường Đại học Tài Nguyên và môi trường hiện nay như thế nào? Những yếu tố nào liên quan đến
thức trạng trên, chúng tôi tiến hành nghiên cứu: “Kiến thức, thái độ, hành vi
quan hệ tình dục trước hôn nhân và một số yếu tố liên quan của sinh viên trường Đại học Tài Nguyên Môi trường năm 2019” với 2 mục tiêu nghiên cứu:
1 Mô tả kiến thức, thái độ, hành vi quan hệ tình dục trước hôn nhân của sinh viên trường Đại học Tài Nguyên Môi trường năm 2019
2 Phân tích một số yếu tố liên quan đến kiến thức, thái độ, hành vi quan
hệ tình dục trước hôn nhân của đối tượng nghiên cứu