Toàn tập về C.Mác và Ph.Ăng-ghen - Tập 18

Tập 18 gồm những tác phẩm của hai nhà kinh điển viết trong thời gian từ tháng ba năm 1872 đến tháng tư năm 1875. Tập này đi sâu phân tích các bài học kinh nghiệm của Công xã Pa-ri, phát triển và hoàn thiện thêm một bước học thuyết của C.Mác và Ph.Ăng-ghen về nhà nước sau khi giai cấp vô sản giành được chính quyền.

C.M¸c

vµ Ph.¡ng-ghen

Toµn tËp

18

nhµ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ quèc gia

Sù thËt

8 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 9

Vô sản tất cả các nước, đoàn kết lại!

10 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 11

Toàn tập C.Mác và Ph Ăng-ghen xuất bản theo quyết định của Ban Chấp

hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam

Hội đồng xuất bản toàn tập C Mác và Ph Ăng-

ghen

GS Nguyễn Đức Bình Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung

ương

Đảng cộng sản Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng

GS Đặng Xuân Kỳ Uỷ viên Trung ương Đảng cộng sản

Việt Nam, Viện trưởng Viện nghiên cứu chủ nghĩa Mác-Lê-nin và tư tưởng

Hồ Chí Minh, Phó chủ tịch (thường trực) Hội đồng

GS.PTS Trần Ngọc Hiên

Phó giám đốc Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, uỷ viên

PGS Hà Học Hợi Phó trưởng ban Tư tưởng - Văn hoá

Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam,

uỷ viên GS.PTS Phạm Xuân

Nam

Phó giám đốc Trung tâm khoa học xã hội và nhân văn quốc gia, uỷ viên

GS Trần Nhâm Giám đốc, Tổng biên tập Nhà xuất

bản chính trị quốc gia, uỷ viên

GS Trần Xuân Trung tướng, Viện trưởng Học viện

12 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 13

Trường chính trị - quân sự, uỷ viên

C Mác

và

Ph Ăng-ghen

Toàn tập Tập 18

(Tháng Ba 1872- tháng Tư 1875)

Nhà xuất bản Chính trị quốc gia

Sự Thật

Hà Nội - 1995

14 C.m¸c vµ ph.¨ng-ghen c¸i gäi lµ nh÷ng sù ph©n liÖt 15

6 7

Lời Nhà xuất bản

Tập 18 của bộ Toàn tập C Mác và Ph Ăng-ghen gồm những tác phẩm của hai nhà kinh điển viết trong thời gian từ tháng Ba 1872 đến tháng Tư 1875

Đây là thời kỳ mà chủ nghĩa tư bản đã bắt đầu chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa Thế lực phản động sau khi dập tắt Công xã Pa-ri, lại hoạt động ngày càng ráo riết hơn

Tuy nhiên, phong trào công nhân đã bước vào một thời kỳ phát triển mới, thời kỳ tập hợp và cố kết các lực lượng của giai cấp vô sản, và những tư tưởng của chủ nghĩa Mác được truyền bá

ngày càng sâu rộng

Trong các tác phẩm viết vào thời kỳ này, C.Mác và ghen tiếp tục đi sâu phân tích các bài học kinh nghiệm của Công xã Pa-ri, phát triển và hoàn thiện thêm một bước học thuyết của hai ông về Nhà nước sau khi giai cấp vô sản giành

Ph.Ăng-được chính quyền Đồng thời hai ông tiếp tục đấu tranh chống các âm mưu chia rẽ và bè phái, kịch liệt phê phán các lý thuyết

8 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 9

quốc gia Liên Xô xuất bản tại Mát-xcơ-va năm 1961 Ngoài

phần chính văn, chúng tôi còn in kèm theo phần chú thích và

các bản chỉ dẫn do Viện nghiên cứu chủ nghĩa Mác - Lê-nin

Liên Xô (trước đây) biên soạn để bạn đọc tham khảo

10 11

Đồng thời với việc xuất bản bộ Toàn tập C.Mác và

Ph.Ăng-ghen, chúng tôi sẽ tổ chức biên soạn sách giới thiệu nội dung

mỗi tập và các tư tưởng cơ bản trong các tác phẩm chính của

hai nhà kinh điển

Tháng 5-1995 Nhà xuất bản chính trị quốc gia

5 tháng Ba 1872

In thành tập sách mỏng ở Giơ-ne-vơ

năm 1872

In theo bản in trong tập

sách mỏng Nguyên văn là tiếng Pháp

12 C.m¸c vµ ph.¨ng-ghen c¸i gäi lµ nh÷ng sù ph©n liÖt 13

Les PrÐtendues Scissions

GenÐve Imprimerie CoopÐrative, Rue du conseil-gÐnÐral,

8

1872

B×a trong cuèn s¸ch cña C.M¸c vµ Ph.¡ng-ghen

"C¸i gäi lµ nh÷ng sù ph©n liÖt trong quèc tÕ"

Nhưng, nếu Tổng Hội đồng còn có thể tiếp tục im lặng khi vấn đề còn đóng khung trong những mưu mô của mấy kẻ âm mưu cố ý ra sức gây nên sự lẫn lộn giữa Quốc tế và một hội nào

đó1* vốn đã đối địch với Quốc tế ngay từ khi mới ra đời, thì bây giờ, lúc mà thế lực phản động châu Âu đang dựa vào những chuyện tai tiếng do hội này gây ra vào lúc mà Quốc tế đang trải qua một sự khủng hoảng mà nó chưa từng phải chịu đựng

từ khi được thành lập tới nay thì Tổng Hội đồng buộc phải công khai trình bày lịch sử của tất cả những âm mưu đó

I

Bước thứ nhất mà Tổng Hội đồng bắt tay làm, sau khi Công xã Pa-ri thất bại, là công bố lời kêu gọi của mình về cuộc nội chiến ở Pháp2, trong đó Tổng Hội đồng bày tỏ sự

đồng tình của mình với tất cả những hành động của Công xã, những hành động được giai cấp tư sản, các báo chí và các chính phủ ở châu Âu dùng để không ngớt lời vu khống một cách hết sức đê tiện những người Pa-ri chiến bại Thậm chí một bộ phận của giai cấp công nhân cũng không hiểu rằng sự

_ 1* - Đồng minh dân chủ xã hội chủ nghĩa quốc tế

16 C.m¸c vµ ph.¨ng-ghen c¸i gäi lµ nh÷ng sù ph©n liÖt 17

18 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 19

Đối với Tổng Hội đồng thì một trong những bằng chứng của

việc đó là hai uỷ viên, công dân ốt-gie-rơ và Lê- cráp-tơ, rút lui

khỏi Tổng Hội đồng, họ đã hoàn toàn không đồng tình với lời

kêu gọi ấy Có thể nói rằng việc cống bố lời kêu gọi ấy trong tất

cả các nước văn minh của thế giới đã đặt cơ sở cho sự thống

nhất quan điểm của giai cấp công nhân đối với những sự kiện ở

Pa-ri

Mặt khác, Quốc tế đã có được một phương tiện tuyên

truyền hết sức mạnh mẽ là báo chí tư sản và đặc biệt là các

báo chí lớn của nước Anh - báo chí này đã bị lời kêu gọi đó buộc

phải tham gia một cuộc tranh luận được duy trì bằng những lời

đáp lại của Tổng Hội đồng3

Đông đảo những người lưu vong của Công xã đến Luân Đôn

đã làm cho Tổng Hội đồng biến thành một uỷ ban cứu trợ và

buộc nó phải thực hiện trong khoảng thời gian hơn tám tháng4

cái chức năng ấy, cái chức năng hoàn toàn không nằm trong

trách nhiệm chung của nó Cố nhiên, những người chiến bại và

những người tham gia Công xã phải lưu vong khổng thể trông

chờ gì vào sự cứu trợ của giai cấp tư sản Còn về giai cấp công

nhân, thì những yêu cầu giúp đỡ lại được đặt ra vào lúc khó

khăn nhất Thuỵ Sĩ và Bỉ đã nhận những đoàn người lưu vong

mà nó phải chi viện cho họ hoặc giúp họ đi Luân Đôn Những

món tiền quyên góp được ở Đức, áo và Tây Ban Nha đều được

chuyển đến Thuỵ Sĩ ở Anh, cuộc đấu tranh lớn đòi chế độ ngày

làm chín giờ mà trận quyết định của nó đã diễn ra ở Niu-cát-xơ5,

đã tiêu cạn hết cả hội phí do các cá nhân công nhân đóng góp và

tiền quỹ của công đoàn; tiện thể nói thêm rằng căn cứ theo điều

lệ thì chi có thể sử dụng quỹ này để chỉ tiêu cho những mục đích

đấu tranh nghiệp đoàn Song, nhờ những hoạt động không mệt

mỏi và nhờ việc liên tục trao đổi thư từ nên Tổng Hội đồng đã thu

góp được những món tiền không lớn lắm, để đem phân phối hàng

tuần Công nhân Mỹ đã hưởng ứng lời kêu gọi của Tổng Hội đồng một cách rộng rãi hơn Những món tiền hàng triệu bạc mà trí tưởng tượng đầy kinh hoàng của giai cấp tư sản đã gán cho ngân quỹ của Quốc tế một cách hào phóng như thế, giá như Tổng Hội đồng có thể biến thành sự thật được thì hay biết mấy!

Sau tháng Năm 1871, một số người lưu vong của Công xã

đã được đưa vào Tổng Hội đồng thày thế cho những đại biểu Pháp do chiến tranh nên không còn là đại biểu trong Tổng Hội

đồng nữa Trong số các uỷ viên được bổ sung, có những hội viên cũ của Quốc tế và một số người nổi tiếng vì có nghị lực cạch mạng, và lựa chọn họ là biểu thị lòng tôn kính đối với Công xã Pa-ri

Ngoài tất cả những việc bận rộn ấy ra, Tổng Hội đồng còn phải tiến hành công việc trù bị cho hội nghị đại biểu do nó triệu tập6

Những cuộc đàn áp tàn khốc của Chính phủ Bô-na-pác-tơ chống Quốc tế đã cản trở việc triệu tập Đại hội đại biểu ở Pa-ri

mà nghị quyết của Đại hội Ba-lơ đã quy định Sở dụng quyền hạn mà điều 4 của Điều lệ đã trao cho mình, Tổng Hội đồng ra thông tri ngày 12 tháng Bảy 1870 tuyên bố triệu tập Đại hội

đại biểu ở Ma-in-xơ7 Đồng thời, Tổng Hội đồng đã viết thư cho các liên chi đề nghị chuyển trụ sở của Tổng Hội đồng từ nước Anh, sang một nước khác và yêu cầu cấp cho các đại biểu những giấy uỷ nhiệm hạn chế về vấn đề này Các liên chi đã nhất trí để Tổng Hội đồng ở lại Luân Đôn8 Cuộc chiến tranh

Đức - Pháp nổ ra mấy ngày sau đó đã làm cho không thể triệu tập đại hội được Và chỉ tới lúc bấy giờ, các liên chi mà chúng tôi đã hỏi ý kiến, mới trao cho chúng tôi toàn quyền tuỳ theo

sự phát triển của tình hình mà định thời hạn triệu tập đại hội tiếp theo

20 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 21

Ngay sau khi tình hình chính trị cho phép, Tổng Hội

đồng đã triệu tập hội nghị đại biểu bí mật, dựa vào tiền lệ

của hội nghị đại biểu năm 18659 và của những cuộc họp bí

mật về các vấn đề tổ chức trong thời gian của mỗi kỳ đại hội

Trong khi bọn phản động châu Âu đang tổ chức chè chén say

sưa; trong khi Giuy-lơ Pha-vrơ đang yêu cầu tất cả các chính

phủ, ngay cả Chính phủ Anh, giao nộp cho hắn những người

lưu vong như những tên phạm tội hình sự; trong khi Đuy-phô-rơ

đưa ra trước nghị viện địa chủ một đạo luật đặt Quốc tế ra

ngoài vòng pháp luật10, đạo luật mà sau này Ma-lu đã đem cái

chế phẩm giả, giả nhân giả nghĩa của nó hiến dâng cho người

Bỉ; trong khi ở Thuỵ Sĩ, một người lưu vong của Công xã đã bị

tạm giam để chờ đợi quyết định của chính phủ liên bang đối với

yêu cầu giao nộp người lưu vong đó; trong khi việc truy nã

những hội viên của Quốc tế đã trở thành cơ sở rõ ràng của sự

liên minh giữa Boi-xtơ và Bít-xmác, sự liên minh mà Vích-to

Ê-ma-nu-en II cũng vội vàng tán thành điều khoản chống lại Quốc

tế; trong khi Chính phủ Tây Ban Nha, hoàn toàn vâng lệnh bọn

đao phủ Véc-xay buộc Hội đồng liên chi hội Ma-đrít phải tìm nơi

ẩn náu ở Bồ Đào Nha11; cuối cùng, trong khi nhiệm vụ hàng đầu

của Quốc tế là đoàn kết chặt chẽ tổ chức của mình và chấp nhận

sự thách thức của các chính phủ,- thì việc triệu tập đại hội đại

biểu công khai là không thể được, và chỉ có thể dẫn đến chỗ nộp

các đại biểu của lục địa cho chính phủ các nước

Tất cả những chi hội đã giữ mối liên hệ đều đặn với Tổng Hội

đồng đều được kịp thời mời tham gia hội nghị đại biểu, hội nghị

này tuy không phải là một đại hội đại biểu công khai, nhưng việc

chuẩn bị vẫn gặp phải những khó khăn nghiêm trọng Cố nhiên,

nước Pháp, với hoàn cảnh lúc bấy giờ của mình, không thể cử

được đại biểu ở I-ta-li-a, chi hội duy nhất được tổ chức lúc đó là

Chi hội Na-plơ sắp đến lúc bầu cử đại biểu thì nó lại bị giải tán

bằng vũ lực ở áo và Hung-ga-ri, những hội viên tích cực nhất của Quốc tế đều bị bỏ tù ở Đức, một số hội viên nổi tiếng nhất của Quốc tế bị truy nã về tội phản quốc, một số khác thì bị bỏ tù,

và tiền của đảng thì hoàn toàn dùng vào việc cứu giúp gia đình

họ12 Người Mỹ thì dành tiền cho việc gửi đoàn đại biểu đi, để giúp đỡ những người lưu vong, và chỉ gửi báo cáo tường tận về tình hình của Quốc tế trong nước họ cho hội nghị13 Tuy vậy, tất cả các liên chi hội đều thừa nhận cần phải triệu tập hội nghị đại biểu bí mật, chứ không họp đại hội đại biểu công khai

Hội nghị đại biểu, sau khi đã họp tại Luân Đôn từ ngày 17

đến ngày 23 tháng Chín 1871, đã giao cho Tổng Hội đồng công

bố những nghị quyết của hội nghị, tổng hợp lại thành một bản quy chế tổ chức và đem công bố bằng ba thứ tiếng cùng với bản

Điều lệ chung đã được đem lại và sửa chữa, thi hành nghị quyết về việc thay thẻ hội viên bằng những phiếu hội phí, cải

tổ Quốc tế ở Anh14 và, cuối cùng, lo liệu những khoản chí phí cần thiết để hoàn thành công việc ấy

Ngay sau khi những tài liệu của hội nghị đại biểu vừa mới

được công bố, các báo chí phản động từ Pa-ri đến Mát-xcơ-va và

từ Luân Đôn đến Niu Oóc đều tuyên bố rằng nghị quyết về chính trị của giai cấp công nhân15 chứa đựng những mưu đồ rất nguy hiểm - báo"Times" buộc tội nó là "một sự xấc xược được suy tính một cách trầm tĩnh" - cho nên cần phải lập tức đặt Quốc tế

ra ngoài vòng pháp luật Mặt khác, nghị quyết lên án những chi hội bè phái chủ nghĩa, tự phong16 thì bị cảnh sát quốc tế dùng làm cái cớ hằng mong đợi từ lâu để làm ầm ĩ lên, như thế chúng bảo vệ sự tự trị tự do của những công nhân được chúng che chở chống lại sự chuyên chế đê hèn của Tổng Hội đồng và của hội nghị đại biểu Giai cấp công nhân cảm thấy mình bị Tổng Hội

đồng "áp bức nặng nề" đến nỗi Tổng Hội đồng đã nhận được từ châu Âu, châu Mỹ, Ô-xtơ-rây-li-a và thậm chí cả từ ấn Độ,

22 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 23

những lá đơn xin gia nhập Quốc tế và những báo cáo về việc

thành lập những chi hội mới

II

Những lời tố cáo của báo chí tư sản và những lời than phiền

của cảnh sát quốc tế đã có được một sự hưởng ứng đồng tình,

ngay cả trong Hội liên hiệp của chúng ta Những âm mưu, bề

ngoài thì nhằm chống lại Tổng Hội đồng, nhưng trên thực tế là

chống cả Hội liên hiệp, đã được suy tính trong nội bộ Hội liên

hiệp Đằng sau những âm mưu ấy, vẫn là Đồng minh dân chủ

xã hội chủ nghĩa quốc tế, con đẻ của một người Nga tên là

Mi-kha-in Ba-cu-nin Sau khi từ Xi-bia trở về, Ba-cu-nin bắt đầu

tuyên truyền trên báo "Cái chuông" của Ghéc-sen, cái chủ nghĩa

Đại Xla-vơ và chiến tranh chủng tộc17, một thành quả của thực

nghiệm lâu năm của ông ta Sau này, trong thời gian ở Thuỵ Sĩ,

ông ta được bầu vào uỷ ban lãnh đạo của Đồng minh hoà bình

và tự do, được lập ra để chống lại Quốc tế18 Vì tình hình của cái

đoàn thể tư sản này ngày càng tồi đi, cho nên vị chủ tịch của nó,

ông G.Phô-gtơ, theo lời khuyên của Ba-cu-nin, đã kiến nghị với

Đại hội đại biểu của Quốc tế họp tại Bruy-xen vào tháng Chín

1868, liên minh với Đồng minh Đại hội đại biểu đã nhất trí

tuyên bố rằng chỉ có thể chọn một trong hai điều: hoặc là Đồng

minh cũng theo đuổi những mục đích như là Quốc tế, và như

thế thì sự tồn tại của nó không còn ý nghĩ gì nữa; hoặc là nó

nhằm những mục đích khác, và như thế thì không thể có sự liên

minh Tại Đại hội đại biểu của Đồng minh họp tại Béc-nơ mấy

hôm sau, Ba-cu-nin lại tiến hành một sự chuyển hướng Ông ta

đã đưa ra ở đây, một cương lĩnh soạn thảo vội vàng, mà giá trị

khoa học chỉ có thể được đánh giá bằng cái câu này: "sự bình

đẳng về kinh tế và xã hội của các giai cấp"19 Được một thiểu số

không đáng kể ủng hộ, ông ta đã đoạn tuyệt với Đồng minh để

gia nhập Quốc tế, với ý đồ thay thế Điều lệ chung của Quốc tế bằng cái cương lĩnh ngẫu nhiên của ông ta đã bị Đồng minh bác

bỏ , thay thế Tổng Hội đồng bằng sự độc tài cá nhân của ông ta

Để đạt mục đích đó, ông ta đã sáng tạo ra cho mình một công cụ

riêng, đó là Đồng minh dân chủ xã hội chủ nghĩa quốc tế, nhằm

biến nó thành một Quốc tế trong Quốc tế

Ba-cu-nin đã tìm thấy những phần tử cần thiết để lập ra cái đoàn thể ấy, trong số những người mà ông ta đã liên hệ trong thời gian ở I-ta-li-a và trong số một nhóm nhỏ những

lưu vong; họ giúp ông ta làm những phái viên mật và làm những người đi lôi kéo các hội viên của Quốc tế tại Thuỵ Sĩ, Pháp và Tây Ban Nha Nhưng chỉ sau khi các Hội đồng liên chi hội ở Bỉ và ở Pa-ri cũng lại từ chối không thừa nhận "Đồng minh" thì Ba-cu-nin mới quyết định đưa ra Tổng Hội đồng thông qua bản điều lệ của đoàn thể mới của mình, bản điều lệ này chẳng qua chỉ là một sự sao lại y hệt cái cương lĩnh Béc-nơ

"không sao hiểu nổi" Tổng Hội đồng đã đáp lại bằng thông tri sau đây ra ngày 22 tháng Chạp186820

Tổng Hội đồng gửi Đồng minh dân chủ

xã hội chủ nghĩa Quốc tế

Khoảng một tháng trước đây, một số công dân đã thành lập ở

Giơ-ne-vơ, một uỷ ban khởi xướng trung ương của một đoàn thể quốc tế mới, mang tên là Đồng minh dân chủ xã hội, chủ nghĩa quốc tế, với "sứ mệnh đặc biệt"của mình "là nghiên cứu những vấn đề chính trị và triết học trên cơ sở nguyên tắc bình đẳng vĩ

đại, v.v."

Cương lĩnh và điều lệ do uỷ ban khởi xướng ấy in ra chỉ mới

được thông báo cho Tổng Hội đồng liên hiệp công nhân quốc tế

24 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 25

vào ngày 15 tháng Chạp 1868 Theo những văn kiện ấy thì Đồng

minh nói trên "hoàn toàn hoà vào Quốc tế", đồng thời lại hoàn

toàn được thành lập ngoài tổ chức ấy Bên cạnh Tổng Hội đồng

của Quốc tế được bầu ra tại các đại hội kế tiếp nhau ở Giơ-ne-vơ,

Lô-dan và Bruy-xen thì theo điều lệ của những người khởi xướng,

sẽ còn có một Tổng Hội đồng khác tự chỉ định ở Giơ-ve-vơ Ngoài

những chi hội địa phương của Quốc tế thì sẽ còn có những chi hội

địa phương của Đồng minh, những chi hội này của Đồng minh,

thông qua các ban thường vụ ở nước mình hoạt động ngoài các

ban thường vụ của Quốc tế ở nước đó, "sẽ đề nghị Trung ương cục

của Đồng minh cho gia nhập Quốc tế"; như vậy là Trung ương cục

của Đồng minh nắm quyền cho gia nhập Quốc tế Cuối cùng, đại

hội toàn thể của Hội liên hiệp công nhân quốc tế cũng sẽ có

một người anh em sinh đôi là đại hội toàn thể của Đồng minh,

bởi vì theo quy chế của những người khởi xướng thì tại đại hội

đại biểu hàng năm của công nhân, đoàn đại biểu của Đồng

minh dân chủ xã hội chủ nghĩa quốc tế, với tư cách là một

phân bộ của Hội liên hiệp công nhân quốc tế, "sẽ tiến hành

những phiên họp công khai của mình tại một địa điểm riêng

biệt"

Xét thấy rằng:

sự tồn tại của một tổ chức quốc tế thứ hai vừa hoạt động

bên trong, vừa hoạt động bên ngoài Hội liên hiệp công nhân

quốc tế sẽ chắc chắn làm rối loạn tổ chức của Hội liên hiệp;

bất cứ một nhóm người nào khác ở bất cứ địa phương nào

cũng sẽ có quyền bắt chước theo nhóm khởi xướng Giơ-ne-vơ,

và viện những lý do ít nhiều có vẻ chính đáng để đưa những tổ

chức quốc tế khác có sứ mệnh riêng biệt khác vào Hội liên hiệp

công nhân quốc tế;

như vậy, Hội liên hiệp công nhân quốc tế ắt sẽ biến thành

đồ chơi trong tay những kẻ âm mưu của bất cứ dân tộc nào và

của bất cứ đảng phái nào;

ngoài ra, Điều lệ của Hội liên hiệp công nhân quốc tế chỉ cho những chi hội địa phương và chi hội toàn quốc gia nhập Hội (xem điều I và điều IV của Điều lệ);

Các chi hội của Hội liên hiệp công nhân quốc tế bị cấm không được thông qua những điều lệ và quy chế tổ chức trái với Điều lệ chung và Quy chế tổ chức chung của Hội liên hiệp công nhân quốc tế (xem điều XII của quy chế tổ chức);

Điều lệ và Quy chế tổ chức của Hội liên hiệp công nhân quốc tế chỉ có thể do một đại hội toàn thể xem xét lại với điều kiện phải có hai phần ba số đại biểu có mặt tán thành (xem

điều XIII của Quy chế tổ chức);

vấn đề này đã được giải quyết trước trong những nghị

quyết chống Đồng minh hoà bình mà đại hội toàn thể ở

Bruy-xen đã nhất trí thông qua;

trong những nghị quyết ấy, đại hội đã tuyên bố rằng sự tồn

tại của Đồng minh hoà bình là hoàn toàn vô căn cứ, vì căn cứ

theo những tuyên bố gần đây của nó thì mục đích và nguyên tắc của nó giống hệt với mục đích và nguyên tắc của Hội liên hiệp công nhân quốc tế;

một số thành viên trong nhóm khởi xướng của Đồng minh, với tư cách là đại biểu Đại hội Bruy-xen, đã bỏ phiếu tán thành những nghị quyết ấy;

Tổng Hội đồng Hội liên hiệp công nhân quốc tế, trong phiên họp ngày 22 tháng Chạp 1868, nhất trí quyết định:

1 Tất cả những điều khoản trong Điều lệ của Đồng minh dân chủ xã hội chủ nghĩa quốc tế quy định những quan hệ của

nó với Hội liên hiệp công nhân quốc tế, đều bị tuyên bố xoá bỏ

và vô hiệu;

2 Không thu nhận Đồng minh dân chủ xã hội chủ nghĩa quốc tế và Hội liên hiệp công nhân quốc tế, như một chi hội

26 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 27

Chủ toạ cuộc họp: ốt-gie-rơ

Tổng thư ký: R.Sô

Luân Đôn, ngày 22 tháng Chạp 1868

Mấy tháng sau, Đồng minh lại viết thư cho Tổng Hội

đồng và hỏi Tổng Hội đồng có thừa nhận hay không thừa

nhận những nguyên tắc của Đồng minh? Nếu có thì Đồng

minh tuyên bố sẵn sàng hoà vào trong các chi hội của Quốc

tế Đồng minh đã được trả lời bằng văn bản thông tri đề

ngày 9 tháng Ba 1869 sau đây21:

Tổng Hội đồng gửi Trung ương cục Đồng minh

dân chủ xã hội chủ nghĩa quốc tế

Căn cứ theo điều I trong Điều lệ của chúng tôi, Hội liên

hiệp kết nạp tất cả mọi đoàn thể công nhân cùng theo đuổi một

mục tiêu chung, tức là: bảo vệ lẫn nhau, phát triển và giải

phóng hoàn toàn giai cấp công nhân

Vì các đội ngũ của giai cấp công nhân trong mỗi nước đều

nằm trong những điều kiện phát triển khác nhau, nên dĩ nhiên

là những quan điểm lý luận của họ phản ảnh phong trào thực

tế, cũng khác nhau

Tuy nhiên, sự thống nhất hành động mà Hội liên hiệp công

nhân quốc tế đã tạo ra, việc trao đổi tư tưởng mà cơ quan ngôn

luận của các chi hội ở từng nước đã tạo điều kiện thuận lợi, và

những cuộc tranh luận trực tiếp tại các đại hội đại biểu toàn

thể, sẽ nhất định dần dần dẫn đến việc hình thành một cương

lĩnh lý luận chung

Như vậy, việc xem xét có tính chất phê phán cương lĩnh của

Đồng minh không nằm trong chức năng của Tổng Hội đồng

Việc nghiên cứu xem cương lĩnh ấy có phản ánh hay không phản ánh đúng phong trào vô sản, đó không phải là nhiệm vụ của chúng tôi Điều quan trọng đối với chúng tôi chỉ là cần biết

cương lĩnh đó có điều gì trái với phương hướng chung của Hội liên hiệp chúng tôi, tức là trái với việc giải phóng hoàn toàn giai cấp công nhân, hay không Trong cương lĩnh của các ngài

có một câu không phủ hợp với yêu cầu đó Điều 2 viết:

"Trước hết, nó (tức Đồng minh) phấn đấu đạt tới sự bình

đẳng hoá về chính trị, kinh tế và xã hội của các giai cấp"

Sự bình đẳng hoá của các giai cấp, hiểu theo nghĩa đen, chung quy lại là sự hài hoà giữa tư bản và bao động mà các

nhà xã hội chủ nghĩa tư sản đang tuyên truyền đến phát ngấy

Không phải sự bình đẳng hoá các giai cấp - đó là một điều vô

lý, và trên thực tế không thể thực hiện được, mà ngược lại, mà

ngược lại, sự thủ tiêu các giai cấp, điều bí mật thật sự của phong trào vô sản, mới là mục đích vĩ đại của Hội liên hiệp công nhân quốc tế

Nhưng, nếu xem xét kỹ văn cảnh trong đó có câu" sự bình

đẳng hoá các giai cấp" thì hình như nó đã nằm ở đó do một lỗi

viết lầm Tổng Hội đồng tin chắc rằng các ông không từ chối xoá đi trong cương lĩnh của các ông cái câu nói có thể dẫn đến những sự hiểu lầm rất nguy hiểm như vậy Hội liên hiệp của chúng tôi, chiếu theo nguyên tắc của mình, cho phép mỗi chi hội được tự do xây dựng cương lĩnh lý luận của mình, trừ những trường hợp làm trái với phương hướng chung của Hội liên hiệp

Bởi vậy, tuyệt nhiên không có cái gì làm trở ngại cho việc biến các chi hội của Đồng minh thành những chi hội của Hội

liên hiệp công nhân quốc tế

Nếu vấn đề giải tán Đồng minh và cho các chi hội của Đồng minh gia nhập Quốc tế được giải quyết dứt khoát, thì căn cứ theo quy chế của chúng tôi, cần phải báo cáo cho Tổng Hội

28 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 29

đồng rõ về địa chỉ và số người của mỗi chi hội mới

Phiên họp Tổng Hội đồng ngày 9 tháng Ba 1869

Vì Đồng minh đã đồng ý những điều kiện đó, nên Tổng

Hội đồng, bị một số chữ ký trên bản cương lĩnh của

Ba-cu-nin đánh lừa, đã kết nạp Đồng minh vào Quốc tế, cho rằng

Đồng minh đã được Ban chấp hành Liên chi hôi vùng thuộc hệ

ngôn ngữ la-tinh ở Giơ-ne-vơ thừa nhận, kỳ thực thì trái lại,

Ban chấp hành đó luôn luôn tránh liên hệ với nó Thế là

Đồng minh đã đạt được mục đích trước mắt của nó: giành

được quyền đại diện tại Đại hội Ba-lơ Mặc dù các tín đồ của

Ba-cu-nin đã sử dụng những thủ đoạn bất chính - những thủ

và chỉ một lần đó thôi - trong một đại hội đại biểu của Quốc

tế, Ba-cu-nin vẫn tính nhầm rằng đại hội đại biểu sẽ dời trụ

sở của Tổng Hội đồng sang Giơ-ne-vơ và chính thức phê chuẩn

cái điều xằng bậy theo thuyết Xanh-Xi-mông về việc xoá bỏ

ngay tức khắc quyền thừa kế, một biện pháp mà Ba-cu-nin đề

ra coi như điểm xuất phát thực tế của chủ nghĩa xã hội.Đó là

một dấu hiệu báo trước cuộc chiến tranh công khai và liên tục

của Đồng minh không chỉ chống Tổng Hội đồng, mà còn chống

tất cả những chi hội của Quốc tế đã từ chối không thừa nhận

cương lĩnh của bọn biệt phái này, và đặc biệt là cái học thuyết

của bọn này về việc tuyệt đối không tham gia hoạt động chính

trị

Ngay trước Đại hội lơ, khi Ne-sa-ép đến Giơ-ne-vơ,

Ba-cu-nin đã liên hệ với anh ta và lập ra ở Nga một hội kín trong

đám sinh viên Luôn luôn che giấu cái bộ mặt thật của mình

dưới danh nghĩa đủ thứ "uỷ ban cách mạng", ông ta cố giành

lấy cái quyền lực vô hạn dựa trên những thủ đoạn lừa dối và

loè bịp có thể có của thời đại Ca-li-ô-xtơ-rô Phương pháp tuyên

truyền chủ yếu của hội này là làm cho cảnh sát Nga tình nghi những người hoàn toàn vô tội, bằng cách gửi cho họ những bức thư từ Giơ-ne-vơ trong những phong bì màu vàng có in ở bên ngoài bằng chữ Nga, dấu của "Uỷ ban cách mạng bí mật" Những báo cáo đã được công bố về vụ án Ne-sa-ép chứng minh

một sự lạm dụng rất đê tiện danh nghĩa của Quốc tế 1) Trong thời gian đó, Đồng minh bắt đầu luận chiến công khai với Tổng Hội đồng, thoạt tiên trên tờ báo "Progrès"23 xuất bản ở Lốc-lơ, về sau trên báo "égalité"24 ở Giơ-ne-vơ, cơ quan chính thức của Liên chi hội vùng thuộc hệ ngôn ngữ la-tinh, tờ báo mà trong đó, theo sau Ba-cu-nin, còn có một số hội viên của Đồng minh lọt vào Tổng Hội đồng vốn coi thường những

báo "Progrès", một cơ quan riêng của Ba-cu-nin, nhưng không thể làm ngơ trước những sợ công kích của báo "égalité", vì nó cho rằng những sự công kích này đã được sự đồng ý của Ban chấp hành Liên chi hội vùng thuộc hệ ngôn ngữ la-tinh Vì vậy, Tổng Hội đồng đã công bố bản thông tri ngày 1 tháng Giêng 187025, trong đó nói:

"Trên tờ báo "égalité" ra ngày 11 tháng Chạp 1869, chúng tôi đọc thấy:

"Không còn nghi ngờ gì nữa, Tổng Hội đồng coi thường

những việc cực kỳ quan trọng Chúng tôi xin nhắc để Tổng Hội

đồng nhớ những nhiệm vụ của Tổng Hội đồng đã ghi trong điều

1 của Quy chế: Tổng Hội đồng có trách nhiệm phải chấp hành

những quyết nghị của đại hội đại biểu, v.v Chúng tôi có thể nêu ra cho Tổng Hội đồng khá nhiều câu hỏi mà việc trả lời phải

là một văn kiện khá dài Chúng tôi sẽ làm việc đó sau này Còn bầy giờ thì v.v "

_ 1) Sắp tới đây sẽ công bố những trích yếu trong vụ án Ne-sa-ép 22 Độc giả

sẽ tìm thấy trong đó mẫu mực của những quy tắc vô nghĩa và đồng thời ti

tiện mà những người bạn của Ba-cu-nin đã gán cho Quốc tế trách nhiệm đối

với những quy tắc ấy

30 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 31

Tổng Hội đồng không hề thấy trong Điều lệ cũng như trong

Quy chế có một điều khoản nào buộc nó phải trao đổi thư từ

hoặc tranh luận với báo "égalité" hay "trả lời những câu hỏi"

của báo chí Đối với Tổng Hội đồng thì chỉ có Ban chấp hành

Liên chi hội ở Giơ-ne-vơ mới là đại diện của các chi hội Thuỵ Sĩ

vùng thuộc hệ ngôn ngữ la-tinh Nếu Ban chấp hành Liên chi

hội vùng thuộc hệ ngôn ngữ la-tinh chất vấn hoặc chỉ trích

chúng tôi bằng một con đường hợp pháp duy nhất, tức là

thông qua bí thư của mình, thì Tổng Hội đồng sẽ luôn luôn

sẵn sàng trả lời Nhưng Ban chấp hành Liên chi hội vùng

thuộc hệ ngôn ngữ la-tinh không có quyền nhường chức trách

của mình cho ban biên tập tờ "égalité" và tờ "Progrès", cũng

chẳng có quyền để cho những tờ báo này chiếm đoạt chức

trách của mình Nói chung, nếu đem công bố những thư từ

giữa Tổng Hội đồng với các ban chấp hành ở từng nước và

từng địa phương về những vấn đề tổ chức thì không tránh

khỏi gây tác hại lớn cho lợi ích chung của Hội liên hiệp Thực

vậy, nếu như các cơ quan ngôn luận khác của Quốc tế cũng

bắt chước theo báo "Progrès" và báo "égalité" thì Tổng Hội

đồng ắt sẽ phải lựa chọn một trong hai điều: hoặc là sẽ mất uy

tín

đối với công chúng khi cứ lặng thinh; hoặc là làm sai trách

nhiệm của mình nếu cứ trả lời công khai Báo "égalité" đã

cùng với báo "Progrès" đề nghị với báo "Travail"26 ở Pa-ri là báo

này cũng đả kích Tổng Hội đồng Đây chẳng phải là cái Liên

minh về phúc lợi công cộng thì còn là cái gì27!"

Thế nhưng, trước khi xem thông tri này thì Ban chấp hành

Liên chi hội vùng thuộc hệ ngôn ngữ la-tinh đã đuổi những

người ủng hộ Đồng minh ra khỏi ban biên tập báo "égalité"

rồi

Thông tri ra ngày 1 tháng Giêng 1870, cũng như các thông

tri ra ngày 22 tháng Chạp 1868 và ngày 9 tháng Ba 1869, đã

được tất cả các chi hội của Quốc tế tán thành

Hiển nhiên là Đồng minh không hề chấp hành bất cứ một

điều kiện nào mà nó đã chấp nhận Cái gọi là những chi hội của nó vẫn là một bí mật đối với Tổng Hội đồng Ba-cu-nin cố sức khống chế, dưới sự lãnh đạo của cá nhân mình, một số nhóm phân tán ở Tây Ban Nha và ở I-ta-li-a và cả cái chi hội Na-plơ đã tách khỏi Quốc tế vì chịu ảnh hưởng của ông ta Trong những thành phố khác ở I-ta-li-a, ông ta đã duy trì quan

hệ với một số nhóm nhỏ không phải do công nhân mà do luật sư, nhà báo và các nhà khống luận tư sản khác họp thành ở Bác-xê-lô-na thì nhờ có một số bạn bè mà ảnh hưởng của ông

ta vẫn được duy trì Trong một vài thành thị miền Nam nước Pháp, Đồng minh đã tìm cách thành lập những chi hội có tính chất phân lập chủ nghĩa, dưới sự lãnh đạo của An-béc Ri-sác

và Ga-xpác Blăng ở Ly-ông, về những chi hội ấy sau này sẽ còn phải bàn đến Nói tóm lại, một hội quốc tế tiếp tục hoạt động trong nội bộ Quốc tế

Đồng minh đã dự tính giáng một đòn quyết định, tức là mưu toan chiếm quyền lãnh đạo các chi hội Thuỵ Sĩ vùng thuộc hệ ngôn ngữ la-tinh, tại đại hội đại biểu ở Sô-đơ-Phôn khai mạc ngày 4 tháng Tư 1870

Cuộc đấu tranh đã bắt đầu về vấn đề quyền tham gia đại hội của các đại biểu của Đồng minh, cái quyền đã bị bác bỏ bởi các

đại biểu của Liên chi hội Giơ-ne-vơ và của các chi hội Phôn

Sô-đơ-Tuy những người ủng hộ Đồng minh, theo sự tính toán riêng của họ, chỉ đại biểu cho một phần năm hội viên của Liên chi hội, nhưng do diễn lại cái thủ đoạn xảo trá ở Ba-lơ, họ đã bảo đảm được cho họ cái đa số giả tạo hơn một vài phiếu; cái đa

số mà theo lời của cơ quan ngôn luận của chính họ (xem báo

32 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 33

"Solidarité"28 ngày 7 tháng Năm 1870) chỉ đại diện cho mười

lăm chi hội, trong khi chỉ riêng Giơ-ne-vơ đã có ba mươi chi

hội! Do kết quả của việc bỏ phiếu, đại hội đại biểu vùng thuộc

hệ ngôn ngữ la-tinh chia thành hai bộ phận, hai bộ phận này

tiếp tục khai hội riêng Những người tán thành Đồng minh tự

coi mình là đại diện hợp pháp của toàn Liên chi hội, đã dời trụ

sở của Ban chấp hành Liên chi hội vùng thuộc hệ ngôn ngữ

la-tinh đến Sô-đơ-Phôn và thành lập ở Nơ-sa-ten cơ quan chính

thức của mình, tờ "Solidarité", do công dân Ghi-ôm chủ biên

Sứ mệnh đặc biệt của người cầm bút trẻ tuổi này là nói xấu

những công nhân "công xưởng" ở Giơ-ne-vơ29, những bọn "tư

sản" đáng căm ghét ấy, là tiến hành đấu tranh với cơ quan

ngôn luận "égalité" của Liên chi hội vùng thuộc hệ ngôn ngữ

la-tinh và tuyên truyền việc hoàn toàn không tham gia hoạt

động chính trị Những tác giả của những bài báo đáng chú ý

nhất về chủ đề này là Ba-xtê-li-ca ở Mác-xây và hai trụ cột lớn

của Đồng minh là An-béc Ri-sác và Ga-xpác Blăng ở Ly-ông

Sau khi trở về, các đại biểu Giơ-ne-vơ đã triệu tập đại hội

toàn thể của các chi hội của mình, đại hội đã tán thành hành

động của họ tại đại hội đại biểu ở Sô-đơ-Phôn bất chấp sự phản

đối của nin và bạn bè ông ta Chẳng bao lâu sau,

Ba-cu-nin và những tên tay sai tích cực nhất của ông ta đã bị khai

trừ ra khỏi Liên chi hội cũ ở vùng thuộc thệ ngôn ngữ la-tinh

Đại hội đại biểu vùng thuộc hệ ngôn ngữ la-tinh vừa mới bế

mạc thì Ban chấp hành mới ở Sô-đơ-Phôn đã viết một bức thư

yêu cầu Tổng Hội đồng can thiệp, người ký tên vào bức thư là

Ph.Rô-bớc với tư cách thư ký và Hăng-ri Sơ-va-li-ê, với tư cách

chủ tịch; hai tháng sau Sơ-va-li-ê bị cơ quan ngôn luận của ban

chấp hành này là tờ "Solidarité", ra ngày 9 tháng Bảy, tố cáo là

một tên ăn cắp Sau khi xem xét văn kiện do hai bên đưa ra thì

ngày 28 tháng Sáu 1870, Tổng Hội đồng quyết định vẫn để cho

Ban chấp hành Liên chi hội ở Giơ-ne-vơ giữ nguyên chức năng trước đây của nó và kiến nghị Ban chấp hành Liên chi hội mới

ở Sô-đơ-Phôn lấy một tên gọi địa phương nào đó30 Thất vọng

về quyết định đó, Ban chấp hành ở Sô-đơ-Phôn đã tố cáo là

Tổng Hội đồng hành đồng theo chủ nghĩa quyền uy,mà quên

mất rằng chính nó là kẻ đầu tiên đã đòi Tổng Hội đồng phải can thiệp Tình trạng rối loạn mà nó đã gây ra trong Liên chi hội Thuỵ Sĩ do cố tình chiếm đoạt cái tên gọi của Ban chấp hành Liên chi hội vùng thuộc hệ ngôn ngữ la-tinh, đã buộc Tổng Hội đồng phải cắt đứt mọi quan hệ chính thức với nó Không bao lâu trước đó, Lu-i Bô-na-pác-tơ cùng với đội quân của mình đã đầu hàng tại Xê-đăng Từ khắp mọi phía, các hội viên của Quốc tế đều lên tiếng phản đối việc tiếp tục chiến tranh Trong lời kêu gọi ra ngày 9 tháng Chín, Tổng Hội

đồng đã vạch trần kế hoạch xâm lược của Phổ, chỉ rõ thắng lợi của Phổ là nguy hiểm cho sự nghiệp của giai cấp vô sản và báo trước cho công nhân Đức biết rằng họ sẽ trở thành vật hi sinh

đầu tiên của thắng lợi ấy31 ở nước Anh, Tổng Hội đồng đã

triệu tập những cuộc mít-tinh chống lại những khuynh hướng

thân Phổ của triều đình nước Anh ở nước Đức, những công nhân là hội viên Quốc tế đã tổ chức biểu tình thị uy đòi phải thừa nhận nước cộng hoà và "một nền hoà bình danh dự cho nước Pháp"

Song le, bản chất hiếu chiến của Ghi-ôm (ở Nơ-sa-ten) sôi sục nhiệt tình đã làm cho ông ta bật ra một ý nghĩ hay là ra một bản

tuyên ngôn vô danh, công bố tuyên ngôn ấy dưới đầu đề "Đoàn

kết" thành phụ trương của cơ quan ngôn luận chính thức

"Solidarité", yêu cầu tổ chức những đạo quân tình nguyện Thuỵ Sĩ

để đánh quân Phổ; điều mà hiển nhiên là những quan điểm không tham gia của bản thân Ghi-ôm đã cản trở ông ta tiến hành32

Cuộc khởi nghĩa đã bùng nổ ở Ly-ông33 Ba-cu-nin đã hộc

34 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 35

tốc tới đó và nhờ có sự giúp đỡ của An-béc Ri-sác, Ga-xpác

Blăng và Ba-xtê-li-ca nên ngày 28 tháng Chín, ông ta đã đặt

chân được vào toà thị chính, nhưng đã tránh bố trí bảo vệ xung

quanh vì coi đó là hành động chính trị Ông ta đã bị một vài

lính cận vệ quốc gia đuổi ra khỏi nơi đó một cách nhục nhã vào

ngay lúc mà sau nhiều cơn đau đẻ dữ dội, bản sắc lệnh của ông

ta về việc thủ tiêu nhà nước đã ra đời

Vào tháng Mười 1870, do thiếu những uỷ viên nước Pháp,

Tổng Hội đồng đã bổ sung thêm công dân Pôn Rô-bin, một người

lưu vong từ Bre-xtơ đến, một trong những kẻ nổi tiếng nhất

trong việc ủng hộ Đồng minh, hơn thế còn là tác giả của những

bài báo công kích Tổng Hội đồng trên tờ "égalité", và từ đó,

không ngừng hoạt động trong Tổng Hội đồng với tư cách là một

thông tín viên bán chính thức của Ban chấp hành ở

Sô-đơ-Phôn Ngày 14 tháng Ba 1871, ông ta đề nghị triệu tập một hội

nghị đại biểu bí mật để giải quyết vụ xung đột Thuỵ Sĩ Thấy

trước rằng những sự kiện trọng đại đang chín muồi ở Pa-ri,

Tổng Hội đồng đã bác bỏ đề nghị đó một cách thẳng thừng,

Rô-bin đã mấy lần quay trở lại vấn đề đó và thậm chí đã đề nghị

Tổng Hội đồng ra quyết nghị dứt khoát về vụ xung đột đó Ngày

25 tháng Bảy, Tổng Hội đồng quyết định đưa việc này vào trong

số những vấn đề được đưa ra xem xét tại hội nghị đại biểu sẽ

được triệu tập vào tháng Chín 1871

Vì hoàn toàn không muốn để cho những âm mưu của nó bị

một hội nghị đại biểu điều tra nên ngày 10 tháng Tám, Đồng

minh tuyên bố rằng nó đã được giải tán từ ngày 6 tháng đó34

Nhưng ngày 15 tháng Chín, nó lại xuất hiện và yêu cầu Tổng

Hội đồng kết nạp nó với cái tên "Chi hội của những người xã

hội chủ nghĩa vô thần" Căn cứ theo nghị quyết V của Đại hội

Ba-lơ về vấn đề tổ chức35, Tổng Hội đồng không có quyền kết

nạp nó, nếu không hỏi ý kiến của Ban chấp hành Liên chi hội

Giơ-ne-vơ, một ban chấp hành đã gánh lấy trọng trách đấu

tranh chống những chi hội biệt phái chủ nghĩa, trong suốt hai năm Vả lại, Tổng Hội đồng cũng đã tuyên bố với những hội công nhân Cơ Đốc giáo Anh (Young men's Christian Association1*) rằng Quốc tế không thừa nhận những chi hội theo thuyết hữu thần

Ngày 6 tháng Tám, ngày giải tán Đồng minh, Ban chấp hành Liên chi hội Sô-đơ-Phôn lại đưa ra yêu cầu thiết lập quan

hệ chính thức với Tổng Hội đồng và tuyên bố với Tổng Hội

đồng rằng nó sẽ tiếp tục phủ nhận nghị quyết ngày 28 tháng Sáu và đối với phía Giơ-ne-vơ, nó vẫn tiếp tục tự coi là Ban chấp hành Liên chi hội vùng thuộc hệ ngôn ngữ la-tinh, rằng

"vấn đề này phải do đại hội toàn thể giải quyết" Ngày 4 tháng Chín, cũng ban chấp hành đó lại gửi kháng nghị bác bỏ thẩm quyền của hội nghị đại biểu, tuy rằng nó đã nêu lên trước tiên vấn đề triệu tập hội nghị đại biểu đó Về phía mình, hội nghị

đại biểu cũng có thể hỏi rằng thẩm quyền của Hội đồng Liên chi hội Pa-ri, kẻ trước khi Pa-ri bị bao vây đã được Ban chấp hành đó yêu cầu ra quyết nghị về vấn đề xung đột36 Thuỵ Sĩ, là thẩm quyền như thế nào? Nhưng hội nghị đại biểu chỉ giới hạn

ở chỗ chuẩn y quyết nghị của Tổng Hội đồng ra ngày 28 tháng Sáu 1870 (xin xem lý do của việc đó trong báo "égalité" ở Giơ-ne-vơ ra ngày 21 tháng Mười 187137)

36 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 37

những người lưu vong ấy và bằng một công tác cổ động rộng

lớn, đã ngăn cản chính quyền Thuỵ Sĩ đồng ý giao trả những

người lưu vong theo yêu cầu của Chính phủ Véc-xay Nhiều

người đã phải trải qua những nỗi nguy hiểm lớn khi sang nước

Pháp để giúp những người chạy trốn vượt qua biên giới Công

nhân Giơ-ne-vơ đã kinh ngạc biết mấy khi họ thấy rằng một số

thủ lĩnh, như B.Ma-lông1) , đã lập tức đặt quan hệ với những

người trong Đồng minh và với sự giúp đỡ của ông

N.Giu-cốp-xki, nguyên thư ký của Đồng minh, đã tìm cách thành lập ở

Giơ-ne-vơ một "Chi hội tuyên truyền và hành động cách mạng

xã hội chủ nghĩa"39 mới, đứng ngoài Liên chi hội vùng thuộc hệ

ngôn ngữ la-tinh Trong điểm thứ nhất của Điều lệ, chi hội này

tuyên bố rằng, nó

"chấp nhận Điều lệ chung của Hội liên hiệp công nhân quốc

tế, nhưng vẫn dành cho mình toàn bộ quyền tự do hành động

và khởi xướng, cái quyền mà nó nhận được như là một kết quả

_

1) Những người bạn của ông B.Ma-lông đã ba tháng nay cứ lài nhài

quảng cáo rùm beng ông ta là người sáng lập Quốc tế và gọi cuốn sách của

ông ta 38 là một tác phẩm khách quan duy nhất về Công xã, thì liệu có biết lập

trường của người trợ thủ này của viên khu trưởng khu Ba-ti-nhô-lơ trước

ngày bầu cử tháng Hai là như thế nào không? Lúc bấy giờ, B.Ma-lông vẫn

chưa dự kiến trước được là sẽ có Công xã và chỉ muốn làm sao mình được bầu

vào quốc hội, nên đã thi thố moi âm mưu để được đưa vào danh sách của bốn

uỷ ban bầu cử, với tư cách là hội viên của Quốc tế Với mục đích ấy, ông ta đã

phủ nhận một cách vô liêm sỉ sự tồn tại của Hội đồng Liên chi hội Pa-ri và

trao cho các uỷ ban một bản danh sách của chi hội mà ông ta đã thành lập ở

Ba-ti-nhô-lơ, mạo nhận là bản danh sách do toàn thể Hội liên hiệp đưa ra

Sau đó, ngày 19 tháng Ba, trong một văn kiện chính thức, ông ta đã lăng mạ

thậm tệ những người lãnh đạo của cuộc đại cách mạng xảy ra ngày hôm

trước Hiện giờ, con người vô chính phủ từ đầu chí chân ấy đang in hoặc để

cho người ta in ra những điều mà cách đây một năm, ông ta còn nói với bốn

uỷ ban: "Quốc tế chính là tôi!" B.Ma-lông đã khéo bắt trước đồng thời cả Lu-i

XIV, lẫn chủ xưởng sô-cô-la Pe-rôn Ông chủ xưởng này há chẳng đã tuyên bố

rằng chỉ có sô-cô-la của ông ta mới có thể ăn được đó sao!

lô-gích của nguyên tắc tự trị và liên hiệp mà Điều lệ và các

đại hội đại biểu của Hội liên hiệp đã thừa nhận"

Nói một cách khác, nó vẫn dành cho nó toàn bộ quyền tự do tiếp tục sự nghiệp của Đồng minh

Ngày 20 tháng Mười 1871, Ma-lông đã gửi cho Tổng Hội

đồng một bức thư, trong đó chi hội mới này đã yêu cầu lần thứ

ba, tiếp nhận nó vào Quốc tế Căn cứ theo nghị quyết V của

Đại hội Ba-lơ, Tổng Hội đồng đã hỏi ý kiến của Ban chấp hành Liên chi hội Giơ-ne-vơ, Ban chấp hành này đã kịch liệt phản

đối việc Tổng Hội đồng thừa nhận "cái lò âm mưu và tranh chấp" mới đó Thật vậy, Tổng Hội đồng đã tỏ ra khá là "quyền

uy chủ nghĩa" để không muốn áp đặt những ý chí của lông và của N.Giu-cốp-xki, cựu thư ký của Đồng minh, cho toàn thể Liên chi hội

B.Ma-Khi tờ "Solidarité" không tồn tại nữa, những tín đồ mới của

Đồng minh đã sáng lập tờ "Révolution Sociale"40, dưới sự lãnh

đạo tối cao của bà Ăng-đrê Lê-ô, là người trước đó không lâu,

đã tuyên bố tại Đại hội của Đồng minh hoà bình ở Lô-dan như sau:

"Ra-un Ri-gô và Phe-rê là hai nhân vật cực ác của Công xã,

là những kẻ trước đó (trước khi những con tin bị xử tử), đã không ngớt yêu cầu dùng những biện pháp đẫm máu, song luôn luôn uổng công vô ích"41

Ngày từ số đầu tiên, tờ báo đã vội vàng đứng ngang hàng với báo "Figaro", báo "Gaulois", báo "Paris - Journal"42 và những tờ báo bẩn thỉu khác, đăng lại những lời của chúng công kích Tổng Hội đồng một cách đê tiện Tờ báo ấy cho rằng thời cơ là thuận lợi để nhen lên ngọn lửa thù hằn dân tộc ngay cả trong nội bộ Quốc tế Theo nó thì Tổng Hội đồng là một uỷ ban

38 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 39

Đức thị lãnh đạo bởi một người mang khí chất của Bít-xmác1)

Sau khi thấy rõ rằng một vài uỷ viên của Tổng Hội đồng

không thể tự khoe khoang mình là "người Gô-loa trên hết", tờ

"Révolution Sociale" chỉ còn cách là chộp lấy khẩu hiệu thứ hai

mà cảnh sát châu Âu đã làm lan truyền, và lớn tiếng tố cáo

chủ nghĩa quyền uy của Tổng Hội đồng

Những sự việc mà người ta định dùng để biện bạch cho

những lời la hét nhảm nhí trẻ con ấy là những gì? Tổng Hội

đồng đã để cho Đồng minh chết một cách tự nhiên và đồng ý

với Ban chấp hành Liên chi hội Giơ-ne-vơ, đã không cho nó

sống trở lại Ngoài ra, Tổng Hội đồng còn đề nghị với Ban chấp

hành Sô-lơ-Phôn lấy một tên gọi cho phép nó sống hoà thuận

với tuyệt đại đa số hội viên Quốc tế ở Thuỵ Sĩ vùng thuộc hệ

ngôn ngữ la-tinh

Ngoài những hành động "quyền uy chủ nghĩa" ấy ra thì

trong thời kỳ từ tháng Mười 1869 đến tháng Mười 1871, Tổng

Hội đồng đã sử dụng như thế nào những quyền hạn khá rộng

rãi mà Đại hội Ba-lơ đã trao cho nó?

1 Ngày 8 tháng Hai 1870, "Hôi những người vô sản thực

chứng chủ nghĩa" ở pa-ri yêu cầu Tổng Hội đồng cho gia nhập

Quốc tế Tổng Hội đồng đã trả lời rằng những nguyên tắc thực

chứng chủ nghĩa, có liên quan đến tư bản, được trình bày trong

điều lệ riêng của hội là trái rõ ràng với phần mở đầu của Điều

lệ chung; bởi vậy, cần phải xoá bỏ những nguyên tắc ấy và gia

nhập Quốc tế không phải với tư cách là "những người thực

chứng chủ nghĩa", mà với tư cách là "những người vô sản"

_

1) Đây là thành phần dân tộc của Tổng Hội đồng ấy: 20 người Anh, 15

người Pháp, 7 người Đức (trong đó có 5 người sáng lập Quốc tế), 2 người

Thuỵ Sĩ, 2 người Hung-ga-ri, 1 người Ba Lan, 1 người Bỉ, 1 người Ai-rơ-len, 1

người Đan Mạch và 1 người I-ta-li-a

nhưng vẫn có thể dành cho mình quyền tự do làm cho những quan điểm lý luận của mình phù hợp với những nguyên tắc chung của Hội liên hiệp Sau khi thừa nhận sự đúng đắn của quyết định đó, chi hội đã gia nhập quốc tế

2 ở Ly-ông, đã xảy ra sự chia rẽ giữa Chi hội năm 1865 và một chi hội mới được thành lập, trong đó, ngoài những công nhân chính trực ra, còn có An-béc Ri-sác và Ga-xpác Blăng là những

đại diện của Đồng minh Cũng như thường lệ, trong những trường hợp tương tự, quyết định của toà án trọng tài, được thành lập ở Thụy Sĩ, không được thừa nhận Ngày 15 tháng Hai 1870, chi hội mới không những yêu cầu Tổng Hội đồng căn cứ vào nghị quyết VII của Đại hội Ba-lơ, mà ra quyết nghị về việc xung đột

đó, mà còn gửi cho Tổng Hội đồng một bản quyết nghị làm sẵn, lên án sự đê tiện của những thành viên chi hội năm 1865 và khai trừ họ ra khỏi quốc tế, và người ta đề nghị Tổng Hội đồng ký tên

vào quyết nghị đó và gửi trả lại bằng bưu điện Tổng Hội đồng đã

chỉ trích cái cách làm chưa từng thấy đó và đòi phải có bằng chứng Đáp lại cũng yêu cầu đó, Chi hội năm 1865 trả lời rằng những tài liệu buộc tội An-béc Ri-sác được trình lên toà án trọng tài đã bị Ba-cu-nin chiếm lấy và không chịu trả lại, vì thế Chi hội không thể hoàn toàn thoả mãn ý muốn của Tổng Hội đồng được Quyết nghị ngày 8 tháng Ba của Tổng Hội đồng về vấn đề này không hề bị bên nào phản đối cả

3 Chi hội Pháp ở Luân Đôn, do tiếp nhận vào hàng ngũ của mình những phần tử hết sức khả nghi, dần dà biến thành một công ty cổ phần đặc biệt, trong đó ngài Phê-lích-xơ Pi-a tha hồ làm ăn không bị ai giám sát cả Ông ta lợi dụng chi hội này để

tổ chức những cuộc tuần hành làm mất uy tín đòi giết L pác-tơ, v.v., và để lấy danh nghĩa Quốc tế mà phổ biến trong nước Pháp những tuyên ngôn lố bịch của mình Tổng Hội đồng

Bô-na-40 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 41

chỉ tuyên bố trên các cơ quan báo chí của Hội liên hiệp nói rằng

ông Pi-a không phải là một hội viên của Quốc tế và Quốc tế

không thể chịu trách nhiệm về những hành vi và việc làm

cuồng vọng của ông ta43 Thế là Chi hội Pháp tuyên bố rằng

nó không thừa nhận Tổng Hội đồng và cũng chẳng thừa nhận

các đại hội đại biểu; nó dán trên những bức tường Luân Đôn

những biểu ngữ nói rằng trừ chi hội đó ra, cả Quốc tế là một

hội phản cách mạng Các hội viên Quốc tế của nước Pháp đã

bị bắt, ngay trước hôm trưng cầu dân ý, với cái cớ là họ tham

gia hoạt động âm mưu; thực ra thì hoạt động âm mưu đó là do cơ

quan cảnh sát bịa đặt ra, nhưng lại được những tuyên ngôn

của bọn Pi-a làm như thế là có thật, nên Tổng Hội đồng buộc

phải công bố trên tờ "Marseillaise" và tờ "réveil" nghị quyết

của mình ngày 10 tháng Năm 1870, trong đó tuyên bố rằng từ

hơn hai năm nay, cái gọi là chi hội người Pháp đã không còn

thuộc Quốc tế nữa và những hành động của nó đều là việc làm

của lũ chó săn của cơ quan cảnh sát44 Tuyên bố của Hội đồng

Liên chi hội Pa-ri trên cũng những tờ báo ấy và cả tuyên bố

của những hội viên Quốc tế Pa-ri trong thời gian tiến hành vụ

án của họ đều đã chứng thực sự cần thiết phải dùng biện pháp

đó; cả hai bản tuyên bố đều dựa vào nghị quyết của Tổng Hội

đồng Chi hội Pháp đã bị tan rã vào đầu cuộc chiến tranh,

nhưng cũng như Đồng minh ở Thụy Sĩ, chi hội ấy lại xuất hiện

ở Luân Đôn với những bạn đồng minh mới và với những tên

gọi khác

Vào những ngày cuối của hội nghị đại biểu ở Luân Đôn,

những người lưu vong của Công xã đã thành lập một chi hội

Pháp năm 1871, gồm khoảng 35 hội viên Hành động "quyền

uy chủ nghĩa" đầu tiên của Tổng Hội đồng là công khai vạch

mặt tên Guy-xta-vơ Đuy-răng, thư ký của chi hội ấy, là mật

thám của cơ quan cảnh sát Pháp45 Những tài liệu hiện có

trong tay chúng tôi chứng minh rằng cơ quan cảnh sát có ý

định thoạt đầu thì tìm cách làm cho Đuy-răng được tham gia hội nghị đại biểu, rồi sau đó đưa hắn vào Tổng Hội đồng Vì

điều lệ của chi hội mới này quy định cho hội viên của nọ

"không được chấp nhận bất cứ một sự uỷ nhiệm nào vào Tổng Hội đồng ngoài sự uỷ nhiệm của chi hội mình", cho nên những công dân Tây-xơ và Ba-xtê-li-ca đã rút ra khỏi Tổng Hội đồng

Ngày 17 tháng Mười, chi hội đã cử vào Tổng Hội đồng hai hội viên của mình, với giấy uỷ nhiệm hạn chế, một người trong đó không phải ai khác mà chính là ông Sô-ta-rơ, nguyên uỷ viên của uỷ ban pháo binh Tổng Hội đồng từ chối không nhận họ vào Tổng Hội đồng khi chưa xem xét điều lệ của Chi hội năm 18711) ở đây chỉ cần nhắc lại những điểm chính của cuộc tranh luận do điều lệ này gây nên

Điều 2 nói:

"Muốn được nhận làm thành viên của chi hội, cần phải cho biết rõ nguồn sống của mình, phải có sự bảo đảm về đạo đức v.v "

Trong nghị quyết ra ngày 17 tháng Mười 187146, Tổng Hội

đồng đã đề nghị xoá mấy chữ :"cho biết rõ nguồn sống của mình"

Tổng Hội đồng tuyên bố: "Trong trường hợp nghi vấn, chi hội có thể điều tra tìm hiểu nguồn sống coi là "bảo đảm về đạo

đức", mặc dù trong nhiều trường hợp khác, - chẳng hạn khi nói

đến những người lưu vong, những công nhân bãi công, v.v., -

_ 1) Một thời gian sau, cái ông Sô-ta-rơ mà người ta muốn buộc Tổng Hội

đồng phải nhận, đã bị đuổi ra khỏi chi hội của mình vì là mật thám của

Chi-e Hắn bị vạch mặt bởi chính những người đã cho rằng hắn là người xứng

đáng nhất đại diện cho họ ở Tổng Hội đồng

42 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 43

việc thiếu nguồn sống có thể hoàn toàn coi là bảo đảm về đạo

đức Nhưng nếu như đòi hỏi người xin gia nhập phải cho biết

rõ nguồn sống của mình coi như điều kiện chung của việc gia

nhập Quốc tế thì đó sẽ là một cách làm mới theo kiểu tư sản,

trái với lời văn và tinh thần của Điều lệ chung" Chi hội đã đáp

lại rằng,

"Điều lệ chung buộc các chi hội phải chịu trách nhiệm về

đạo đức của hội viên của mình, do đó, thừa nhận các chi hội có

quyền đòi hỏi những bảo đảm mà chi hội coi là cần thiết"

Ngày 7 tháng Mười một Tổng Hội đồng đã bác bỏ điều đó47:

"Theo quan điểm ấy thì một chi hội Quốc tế do teetotalers

(những hội viên của hội kiêng rượu) lập nên cũng có thể ghi

vào bản điều lệ địa phương của mình một điều khoản đại loại

như thế này: "Muốn được nhận làm hội viên của chi hội thì

phải thề kiêng tất cả mọi thứ rượu" Nói tóm lại, các chi hội có

thể đặt ra, trong điều lệ địa phương của mình, những điều kiện

lố bịch nhất và hết sức linh tinh cho việc gia nhập Quốc tế, với

ly do là có làm như thế thì mới có thể tin chắc vào đạo đức của

những hội viên của mình được "Quỹ bãi công", - Chi hội Pháp

năm 1871 nói thêm, - "là nguồn sống của công nhân bãi công"

Về điểm này thì trước hết có thể bác bỏ rằng quỹ bãi công

thường là hữu danh vô thực Hơn thế nữa, những cuộc điều tra

chính thức của nước Anh đã chứng tỏ rằng đại bộ phận công

nhân nước Anh - khi thì do bãi công hoặc do thất nghiệp, khi

thì do tiền lương không đủ và do đã đến hạn phải trả tiền rồi,

hoặc do nhiều nguyên nhân khác nữa - buộc phải luôn luôn đi

cầm đồ và vay nợ Đó là những nguồn sống mà người ta không

thể nào đòi hỏi phải cho biết rõ, nếu không dùng một biện pháp

không được phép: tức là can thiệp vào đời sống riêng tư của công

dân Như vậy là phải chọn một trong hai điều sau đây: hoặc là

chi hội tìm hiểu nguồn sống chỉ là tìm những bảo đảm về đạo

đức, nhưng nếu thế thì đề nghị của Tổng Hội đồng là phù hợp với mục đích ấy Hoặc là chi hội, trong điều 2 của điều lệ của mình, cố ý nói tới việc cho biết rõ nguồn sống, coi đó là điều kiện

gia nhập chi hội, ngoài những bảo đảm về đạo đức Nếu thế thì

Tổng Hội đồng khẳng định rằng đó là một cách làm mới theo kiểu tư sản trái với lời văn và tinh thần của Điều lệ chung"

Điều 11 của Điều lệ của họ nói:

"Một hoặc một vài đại biểu sẽ được cử vào Tổng Hội đồng " Tổng Hội đồng yêu cầu xoá bỏ điêu khoản này, "vì Điều lệ chung của Quốc tế không thừa nhận các chi hội có quyền cử

đại biểu vào Tổng Hội đồng " Tổng Hội đồng nói thêm: "Điều

lệ chung chỉ thừa nhận có hai phương thức lựa chon uỷ viên của Tổng Hội đồng: hoặc là đại hội đại biểu bầu ra họ, hoặc là Tổng Hội đồng chỉ định bổ sung họ

Thực vậy, các chi hội ở Luân Đôn lúc bấy giờ đã được đề nghị cử đại biểu của mình vào Tổng Hội đồng; để không vi phạm Điều lệ chung Tổng Hội đồng luôn luôn làm như sau: trước hết, quy định số lượng đại biểu mà mỗi chi hội được cử, trong khi đó vẫn dành cho mình quyền chấp nhận hoặc bác bỏ

họ, tuỳ theo Tổng Hội đồng nhận định họ có khả năng hoàn thành những chức năng lãnh đạo chung được giao hay không Những đại biểu này trở thành những uỷ viên của Tổng Hội

đồng, không phải là vì họ là đại biểu do chi hội cử, mà là do quyền mà Điều lệ chung đã giao cho Tổng Hội đồng được chỉ

định bổ sung uỷ viên mới Trước khi có nghị quyết do hội nghị

đại biểu gần đây thông qua, Hội đồng ở Luân Đôn đã hoạt

động vừa với tư cách Tổng Hội đồng Hội liên hiệp quốc tế, vừa với tư cách Hội đồng trung ương nước Anh, vì vậy nó cho là hợp

lý nếu như ngoài những uỷ viên mà nó trực tiếp chỉ định bổ sung ra, còn nhận cả những uỷ viên trước hết do các chi hội hữu quan đề cử Sẽ là một sai lầm lớn nếu coi thể lệ bầu cử Tổng Hội đồng và thể lệ bầu cử Hội đồng Liên chi hội Pa-ri là

44 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 45

như nhau; Hội đồng liên chi hội này thậm chí cũng không phải

là một hội đồng có tính chất toàn quốc do đại hội đại biểu toàn

quốc bầu ra, chẳng hạn như Hội đồng Liên chi hội Bruy-xen

hoặc Hội đồng Liên chi hội Ma-đrít Hộ đồng Liên chi hội Pa-ri

chỉ bao gồm những đại biểu của các chi hội Pa-ri Thể lệ bầu cử

Tổng Hội đồng là do Điều lệ chung quy định, và những thành

viên của Tổng Hội đồng không thể nhận một uỷ nhiệm hạn chế

nào khác ngoài Điều lệ chung và Quy chế ra Nếu xét điêu

khoản ở trên nó thì rõ ràng là điều 11 không có một ý nghĩa

nào khác hơn là hoàn toàn làm thay đổi thành phần của Tổng

Hội đồng và, trái với điều 3 của Điều lệ chung, làm cho Tổng

Hội đồng biến thành hội nghị đại biểu của các chi hôi Luân

Đôn, trong đó ảnh hưởng của toàn Hội liên hiệp công nhân

quốc tế sẽ bị thay thế bằng ảnh hưởng của các tổ chức địa

phương" Cuối cùng, Tổng Hội đồng mà nhiệm vụ đầu tiên

của nó là phải chấp hành nghị quyết của Đại hội đại biểu

(xem điều 1 của Quy chế tổ chức đã được Đại hội đại biểu ở

Giơ-ne-vơ thông qua), đã tuyên bố rằng "những quan điểm do Chi

hội Pháp năm 1871 nêu ra về những điểm sửa đổi căn bản cần

phải được đưa vào các điều khoản nói về thành phần của Tổng

Hội đồng trong Điều lệ chung, là hoàn toàn không liên quan gì

đến vấn đề mà nó phải thảo luận"

Tuy vậy, Tổng Hội đồng cũng tuyên bố rằng Tổng Hội đồng

sẽ chấp nhận cho hai đại biểu của chi hội này tham gia Tổng

Hội đồng với cùng những điều kiện như đối với các đại biểu của

các chi hội khác ở Luân Đôn

Chi hội năm 1871 không thoả mãn với câu trả lời đó nên

ngày 14 tháng Chạp đã công bố một bản tuyên bố48 do tất cả

thành viên của chi hội, trong đó có cả viên thư ký mới ký tên;

viên thư ký này chẳng bao lâu đã bị đuổi ra khỏi đám người

lưu vong, vì y là một tên vô lại Theo bản tuyên bố này, Tổng

Hội đồng đã không chịu nắm lấy chức năng lập pháp, nên đã

phạm tội "xuyên tạc thô bạo tư tưởng xã hội"

Chúng tôi xin nêu lên một vài kiểu mẫu về lòng chính trực

được thể hiện khi thảo ra văn kiện này

Hội nghị đại biểu Luân Đôn đã hoan nghênh hành vi của công nhân Đức trong thời gian chiến tranh49 Hoàn toàn rõ ràng là nghị quyết này, do một đại biểu Thuỵ Sĩ1* đề nghị,

được một đại biểu Bỉ ủng hộ và được nhất trí thông qua, chỉ nhằm nói tới những hội viên Quốc tế ở Đức, là những người

đã bị tù tội và hiện đang còn nằm tù vì thái độ chống chủ nghĩa sô-vanh trong thời kỳ chiến tranh Hơn nữa, để phòng ngừa mọi sự giải thích thiếu thiện ý, thư ký liên lạc với nước Pháp2* của Tổng Hội đồng, trong bức thư đăng trên các báo

"Qui Vive!"50, "Constitution", "Radical", "Emancipation",

"Europe", v.v., đã giải thích ý nghĩa thực sự của nghị quyết

thánh Mười một 1871, mười lăm hội viên của Chi hội Pháp năm 1871 đã đăng trên tờ "Qui vive!" "một bản kháng nghị"

đầy những lời lẽ thoá mạ công nhân Đức, và tố cáo nghị quyết của hội nghị đại biểu là một bằng chứng không thể chối cãi về

"tư tưởng bành trướng Đức" đang chi phối Tổng Hội đồng Toàn bộ báo chí phong kiến, tư do chủ nghĩa và báo chí cảnh sát của nước Đức cũng đã vội vàng chộp lấy sự kiện ấy để chứng minh cho công nhân Đức thấy những nguyện vọng quốc

tế của họ là uổng công vô ích Rốt cuộc, toàn thể Chi hội năm

1871 hoàn toàn ủng hộ bản kháng nghị ngày 20 tháng Mười một và đưa nó vào tuyên ngôn ngày 14 tháng Chạp của họ

Để chứng minh rằng "Tổng Hội đồng đang trượt xuống cái

dốc chủ nghĩa quyền uy", bản tuyên bố dẫn ra "việc Tổng Hội

đồng đã công bố một bản chính thức của Điều lệ chung do

_ 1* - N.U-tin

2* - Ô.Xê-rai-ơ

46 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 47

chính nó sửa lại"

Chỉ cần nhìn qua bản mới của Điều lệ cũng có thể thấy rõ

rằng về mỗi điều khoản thì trong phần phụ lục đều có chỉ dẫn

những nguồn tài liệu chứng minh tính xác thực của nó51! Còn

về những chữ "bản chính thức" thì Đại hội đại biểu lần thứ

nhất của Quốc tế đã quyết định rằng "văn bản chính thức và

bắt buộc phải theo của Điều lệ chung và Quy chế sẽ do Tổng

Hội đồng công bố" (xem "Đại hội đại biểu của Hội liên hiệp

công nhân quốc tế họp tại Giơ-ne-vơ từ ngày 3 đến ngày 8

tháng Chín 1866", tr.27, chú thích52)

Hiển nhiên là Chi hội năm 1871 vẫn liên hệ liên tục với những

phần tử phân liệt ở Giơ-ne-vơ và Nơ-sa-ten Sa-ten, thành viên của

Chi hội này, - một người khi đấu tranh chống Tổng Hội đồng đã thể

hiện một sự kiên quyết mà ông ta chưa từng bao giờ thể hiện ra khi

bảo vệ Công xã, - đã được B.Ma-lông khôi phục danh dự một cách

hoàn toàn bất ngờ, vì B.Ma-lông cách đây không lâu, trong bức thư

gửi cho một uỷ viên của Tổng Hội đồng, đã buộc tội Sa-len rất

nghiêm khắc Song Chi hội Pháp năm 1871 chưa kịp đưa ra bản

trong hàng ngũ của nó, đã nổ ra cuộc nội chiến Trước hết

Tây-xơ, áp-ri-an và Ca-me-li-na đã rút lui khỏi Chi hội Từ đó, Chi

hội phân liệt thành nhiều nhóm nhỏ, trong đó có một nhóm

nằm dưới sự lãnh đạo của ông Pi-e Vê-di-nơ, một kẻ đã bị khai

trừ ra khỏi Tổng Hội đồng vì tội vu khống Va-rơ-lin và những

người khác, và về sau bị đuổi ra khỏi Quốc tế bởi Uỷ ban Bỉ mà

Đại hội đại biểu Bruy-xen năm 1868 đã bầu ra Một nhóm

khác được thành lập ra bởi B.Lan-đe-xcơ, một người nhờ có

việc chạy trốn bất ngờ ngày 4 tháng Chín của Cục trưởng cảnh

sát Pi-ê-tơ-ri, mới không phải giữ lời cam kết

"mà ông ta đã tân tâm thực hiện, tức là không làm chính

trị nữa và không còn dính dáng đến những công việc của Quốc

tế ở Pháp nữa!" (xem "Vụ án thứ ba của Hội liên hiệp công nhân quốc tế ở Pa-ri, năm 1870, tr.453)

Mặt khác, khối đông những người Pháp lưu vong ở Luân

Đôn đã thành lập một chi hội hành động hoàn toàn nhất trí với Tổng Hội đồng

IV

Các ngài trong Đồng minh, nấp sau lưng Ban chấp hành Liên chí hội Nơ-sa-ten, muốn thực hiện một mưu đồ mới trên một địa bàn lớn hơn nhằm phá rối tổ chức của Quốc tế, nên đã triệu tập đại hội đại biểu các chi hội của mình ngày 12 tháng Mười một 1871 ở Xông-vi-li-ê Ngay từ tháng Bảy, thày Ghi-

ôm, trong hai bức thư gửi cho người bạn của mình là Rô-bin,

đã đe doạ Tổng Hội đồng là sẽ tiến hành một cuộc vận động như thế, nếu Tổng Hội đồng không chịu thừa nhận thái độ

đúng đắn của họ "đối với bọn cướp ở Giơ-ne-vơ"

Đại hội đại biểu ở Xông-vi-li-ê gồm có mười sáu đại biểu tự xưng là đại diện cho chín chi hội, trong đó có cả cái chi hội mới:

"Chi hội tuyền truyền và hoạt động cách mạng xã hội chủ nghĩa" ở Giơ-ne-vơ

Mười sáu vị ấy mở đầu bằng một sắc lệnh vô chính phủ chủ nghĩa tuyên bố giải tán Liên chi hội vùng thuộc hệ ngôn ngữ la-tinh Liên chi hội này cũng vội vàng trả lại cho những phần tử của Đồng minh cái "quyền tự trị" của họ, bằng cách đuổi họ ra khỏi tất cả các chi hội Song Tổng Hội đồng vẫn phải thừa nhận rằng họ còn có một chút lý trí lành mạnh nên đã chấp nhận cái tên gọi Liên chi hội Giuy-ra mà hội nghị đại biểu Luân Đôn54 đã

48 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 49

Hội liên hiệp công nhân quốc tế

Các tác giả của bản thông báo lên án Tổng Hội đồng trước

tiên về việc năm 1871, Tổng Hội đồng đã không triệu tập đại

hội đại biểu mà lại triệu tập hội nghị đại biểu Những điều giải

thích nêu ở trên cho thấy rõ rằng những lời công kích đó nhằm

thẳng vào toàn thể Quốc tế vì Quốc tế đã nhất trí tán thành

triệu tập hội nghị đại biểu; nhân tiện nói thêm rằng, tại cuộc

hội nghị này, Đồng minh đã được đại diện một cách thỏa đáng

bởi những công dân Rô-bin và Ba-xtê-li-ca

Tổng Hội đồng đều có đại biểu của mình trong mỗi kỳ đại

hội đại biểu; chẳng hạn trong Đại hội Ba-lơ, nó có sáu đại biểu

Thế mà mười sáu người ấy lại khẳng định rằng

"ngay từ trước, đa số của hội nghị đại biểu đã bị gian lận

bởi việc tiếp nhận sáu đại biểu có quyền biểu quyết của Tổng

Hội đồng"

Sự thực thì trong số các đại biểu của Tổng Hội đồng dự hội

nghị, những người Pháp lưu vong lại chính là những đại biểu

của Công xã Pa-ri, còn những uỷ viên người Anh và Thuỵ Sĩ

của Tổng Hội đồng thì chỉ có thể tham gia hội nghị trong

những trường hợp hãn hữu, điều đó có thể thấy rõ trong

những biên bản sẽ được đưa trình đại hội đại biểu kỳ tới Một

đại biểu của Tổng Hội đồng có giấy chứng nhận tư cách đại

biểu do một liên chi hội toàn quốc cấp cho Theo một bức thư

gửi hội nghị đại biểu thì một giấy chứng nhận tư cách đại biểu

khác của Tổng Hội đồng, không được gửi đi vì các báo có đăng

tin ông ta đã chết 1* Còn lại chỉ có một vị đại biểu, thành thử

tỷ lệ số đại biểu chỉ riêng của Bỉ so với số đại biểu của Tổng

Hội đồng là 6 so với 1

Cảnh sát quốc tế muốn đưa Guy-xta-vơ Đuy-răng tham gia

hội nghị đại biểu mà bị gạt ra, đã phàn nàn một cách chua

_

1* Đây là nói về Mác

chát rằng triệu tập hội nghị đại biểu "bí mật" là vi phạm Điều

lệ chung Nó chưa hiểu rõ Quy chế chung của chúng ta nên không biết rằng các phiên họp của các kỳ đại hội đại biểu về

những vấn đề tổ chức thì nhất thiết phải bí mật

Song những lời phàn nàn của nó đã được mười sáu người ở Xông-vi-li-ê đồng tình hưởng ứng, họ la lên rằng:

"Ngoài tất cả những điều đó ra, hội nghị đại biểu còn quyết

định rằng Tổng Hội đồng có thể tự mình quy định ngày giờ và

địa điểm triệu tập đại hội đại biểu kỳ sau hoặc triệu tập hội nghị đại biểu thay cho đại hội đại biểu; thành thử chúng ta

đang đứng trước nguy cơ là những kỳ đại hội đại biểu, những cuộc hội nghị công khai lớn ấy của Quốc tế, sẽ bị bãi bỏ"

Mười sáu người ấy đã không muốn hiểu rằng bằng quyết

định ấy, Quốc tế chỉ chứng thực trước tất cả các chính phủ cái quyết tâm không thể lay chuyển của mình là bất chấp mọi biện pháp đàn áp, vẫn cứ tiến hành các cuộc hội nghị chung của mình, bằng cách này hay cách khác

Tại hội nghị toàn thể của các chi hội Giơ-ne-vơ ngày 2 tháng Chạp 1871, trong đó hai công dân Ma-lông và Lơ-phơ-răng-xe đã bị tiếp đón lạnh nhạt, hai ông này đưa ra một đề nghị nhằm tán thành những nghị quyết được mười sáu người ở Xông-vi-li-ê thông qua, những kiến nghị nhằm khiển trách Tổng Hội đồng và không thừa nhận hội nghị đại biểu55 Hội nghị quyết định rằng "những nghị quyết của hội nghị được dự

định không công bố, mà sẽ được thông báo cho các Hội đồng liên chi hội các nước thông qua những bí thư thông tấn của Tổng Hội đồng "

Nghị quyết này, hoàn toàn phù hợp với Điều lệ chung và Quy chế chung, đã bị ông B.Ma-lông và những người bạn của

ông ta xuyên tạc đi như sau:

"Một phần nghị quyết của hội nghị sẽ chỉ thông báo cho các

Hội đồng liên chi hội và cho những bí thư thông tấn hữu quan”

50 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 51

Ngoài ra, họ còn buộc tội Tổng Hội đồng là đã "vi phạm

nguyên tắc thành thực", vì đã không chịu "công bố công khai"

những nghị quyết có mục đích duy nhất là cải tổ Quốc tế ở

những nước mà nó bị cấm, tức là đã không chịu giao những

nghị quyết ấy cho cảnh sát

Những công dân Ma-lông và Lơ-phơ-răng-xe còn phàn nàn

cho rằng

"hội nghị đại biểu đã xâm phạm đến tự do tư tưởng và tự do

diễn đạt tư tưởng , vì đã trao cho Tổng Hội đồng quyền lên án

và không thừa nhận bất cứ cơ quan báo chí nào của các chi hội

và liên chi hội, trong đó có bàn đến những nguyên tắc cơ bản

của Hội liên hiệp, hoặc bàn đến lợi ích qua lại của các chi hội

và liên chi hội, hoặc cuối cùng, bàn đến lợi ích chung của toàn

Hội liên hiệp (xem "égalité" ngày 21 tháng Mười)"

Vậy tờ "égalité" ngày 21 tháng Mười đã viện dẫn cái gì? - Đã

viện dẫn một nghị quyết của hội nghị đại biểu, trong đó, hội nghị

đại biểu đã "báo trước rằng kể từ nay, Tổng Hội đồng sẽ có trách

nhiệm công khai lên án và không thừa nhận tất cả những báo chí tự

xưng là những cơ quan của Quốc tế, bắt chước báo "Progrés" và báo

"Solidarité" mà bàn luận trên những trang báo của mình, trước công

chúng tư sản, những vấn đề chỉ nên bàn luận trong các cuộc họp của

ban chấp hành địa phương, của ban chấp hành liên chi hội và của

Tổng Hội đồng, hoặc tại các cuộc họp kín của các đại hội đại biểu

liên chi hội hoặc đại hội đại biểu toàn Hội liên hiệp về các vấn đề tổ

chức"56

Để đánh giá đúng đắn những lời than phiền vừa chua chát,

vừa ngọt ngào của B.Ma-lông cần chú ý rằng, nghị quyết ấy

chấm dứt vĩnh viễn mọi ý đồ của một số ký giả muốn thay thế

những uỷ ban có trách nhiệm của Quốc tế và muốn giữ trong

cái vai trò mà các nhà báo phóng đãng đang đóng trong thế

giới

tư sản Chính vì ý đồ như vậy mà Ban chấp hành Liên chi hội

Giơ-ne-vơ, các thành viên của Đồng minh đã biên tập tờ báo

"égalité", cơ quan chính thức của Liên chi hội vùng thuộc hệ ngôn ngữ la-tinh, theo một tinh thần hoàn toàn đối địch với liên chi hội

Song, nếu không có hội nghị đại biểu Luân Đôn thì Tổng Hội đồng cũng có thể "công khai lên án và không thừa nhận" những sự lạm dụng của các ký giả, vì Đại hội Ba-lơ đã quyết

Nhân tiện cũng xin lưu ý rằng tờ "Times", tờ báo khổng lồ quái gở ấy của báo chí tư bản, tờ "Progrés" ở Ly-ông, tờ báo của giai cấp tư sản tư do, và tờ "Journal de Genève", tờ báo cực kỳ phản động, đều đã đổ lên đầu hội nghị đại biểu cũng những lời trách cứ như vậy và cũng dùng những lời lẽ gần như những lời

lẽ của những công dân Ma-lông và Lơ-phơ-răng-xe

Sau khi đã phản đối việc triệu tập hội nghị đại biểu, rồi phản đối thành phần và cái gọi là tính chất bí mật của hội nghị, bản thông báo của mười sáu người lại công kích cả bản

52 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 53

thân những nghị quyết của nó

Trước hết, nhận thấy rằng Đại hội đại biểu Ba-lơ đã vứt bỏ

những quyền của mình,

"vì đã trao cho Tổng Hội đồng quyền cho hoặc không cho

các chi hội gia nhập" Quốc tế và tạm thời khai trừ các chi hội

của Quốc tế"

tiếp đó, bản thông báo còn gán cho hội nghị đại biểu cái tội

sau đây:

"Hội nghị đại biểu này đã thông qua những nghị quyết

nhằm làm cho Quốc tế, một liên hợp tự do của những chi hội tự

trị, biến thành một tổ chức tôn ti và quyền uy của những chi

hội bị khép vào kỷ luật, hoàn toàn phải phục tùng một Tổng

Hội đồng có quyền tuỳ ý khước từ việc kết nạp chúng hoặc

đình chỉ hoạt động của chúng!!"

Tiếp theo, thông báo quay trở lại nói về Đại hội Ba-lơ, cho

rằng tuồng như đại hội "đã làm sai lệch những chức năng của

Tổng Hội đồng"

Tất cả những điều trái ngược nhau ấy trong bản thông báo

của mười sáu người chung quy lại là như sau: Hội nghị đại

biểu năm 1871 phải chịu trách nhiệm về những nghị quyết của

Đại hội Ba-lơ năm 1869, còn Tổng Hội đồng thì có lỗi là đã

tuân theo bản Điều lệ quy định nó phải chấp hành những nghị

quyết của các kỳ đại hội

Thực ra, nguyên nhân thật sự của tất cả những lời công

kích hội nghị đại biểu như vậy mang một tính chất kín đao

hơn Trước hết, bằng những nghị quyết của mình, hội nghị đại

biểu đã ngăn chặn những âm mưu thực tế của các ngài trong

Đồng minh ở Thụy Sĩ Ngoài ra, tại I-ta-li-a, Tây Ban Nha, một

phần Thụy Sĩ và Bỉ, nhũng thủ lĩnh của Đồng minh đã tạo ra

và duy trì một cách kiên trì tuyệt diệu một sự lẫn lộn có tính

toán giữa cương lĩnh của Hội liên hiệp công nhân quốc tế và

cương lĩnh được soạn thảo bôi bác của Ba-cu-nin

Thông qua hai nghị quyết của mình về chính sách của giai cấp vô sản và về những chi hội bè phái chủ nghĩa, Hội nghị đại biểu đã lưu ý đến sự hiểu lầm cố ý đó Nghị quyết thứ nhất đập tan cái thuyết không tham gia hoạt động chính trị được tuyên truyền trong cương lĩnh của Ba-cu-nin, đã

được chứng giải một cách đầy đủ trong phần mở đầu dựa trên Điều lệ chung, trên nghị quyết của Đại hội Lô-dan và trên những tiền lệ khác1)

_

1) Đây là nghị quyết của Hội nghị đại biểu về "hoạt động chính trị của

giai cấp công nhân"

"xét rằng, trong lời mở đầu của Điều lệ ban đầu có nói "Sự giải phóng giai cấp công nhân về mặt kinh tế là mục đích lớn mà mọi phong trào chính trị đều phải

phục tùng, với tư cách là thủ đoạn";

Tuyên ngôn Thành lập của Hội liên hiệp công nhân quốc tế (1864) viết:

"Bọn trùm ruộng đất và bọn trùm tư bản luôn luôn lợi dụng những đặc

quyền chính trị của mình để bảo vệ và duy trì mãi mãi những độc quyền kinh tế của chúng Chẳng những không giúp gì cho sự nghiệp giải phóng của lao động, chúng lại tiếp tục dựng lên càng nhiều chướng ngại càng tốt trên con đường giải phóng lao động Vì vậy, việc giành lấy chính quyền đã trở thành một nhiệm vụ to lớn của giai cấp công nhân";

Đại hội Lô-dan (năm 1867) đã thông qua nghị quyết sau đây: "Sự giải phóng xã hội của công nhân là gắn liền với sự giải phóng chính trị của họ"; trong tuyên bố của Tổng Hội đồng về cái gọi là âm mưu của những hội viên Quốc tế của Pháp trước hôm trưng cầu dân ý (năm 1870) có nói: "Theo tinh thần của Điều lệ chúng ta thì hiển nhiên là nhiệm vụ riêng của các chi hội của chúng

ta ở Anh, ở lục địa châu Âu và ở Mỹ là không những phải trở thành những trung tâm tổ chức đấu tranh của giai cấp công nhân, mà còn phải ủng hộ trong những nước ấy mọi phong trào chính trị góp phần đạt tới mục đích cuối cùng của chúng ta: Sự giải phóng giai cấp công nhân về mặt kinh tế";

những bản dịch xuyên tạc Điều lệ ban đầu đã tạo nên những vụ giải thích sai lệch làm hại đến sự phát triển và hoạt động của Hội liên hiệp công nhân quốc tế;

trước thế lực phản động không thể ngăn nổi đang thẳng tay trấn áp mọi mưu toan của công nhân nhằm tự giải phóng và đang ra sức dùng bạo lực hòng vĩnh viễn duy trì sự khác biệt giai cấp và sự thống trị do sự khác biệt

đó đẻ ra của các giai cấp hữu sản;

54 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 55

Bây giờ chúng ta bàn đến những nhóm bè phái:

Giai đoạn đầu của cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản, chống

giai cấp tư sản mang tính chất của một phong trào bè phái Điều

này có căn cứ của nó trong thời kỳ mà giai cấp vô sản còn chưa

phát triển đầy đủ để hành động với tư cách là một giai cấp Một

số nhà tư tưởng cá biệt đã phê phán những mâu thuẫn xã hội và

đưa ra một giải pháp ảo tưởng cho những mâu thuẫn ấy, những

giải pháp mà quần chúng công nhân chỉ việc tiếp thu, tuyên

truyền và thực hiện thôi Do bản chất của chúng, những bè phái

do những kẻ khởi xướng ấy lập nên, là những bè phái chủ trương

không tham gia hoạt động: xa lạ với mọi hoạt động thực tế, với

chính trị, với bãi công, với lập hội, nói tóm lại là xa lạ với mọi

phong trào tập thể Quần chúng vô sản luôn luôn tỏ ra lãnh đạm

hoặc thậm chí đối địch với sự tuyên truyền của họ Công nhân ở

Pa-ri và Ly-ông chẳng muốn biết đến phái Xanh - Xi-mông, phái

Phu-ri-ê, phái I-ca-ri, cũng như phái Hiến chương và phái Công

liên Anh không thừa nhận phái Ô-oen Các bè phái ấy, khi mới ra

đời đã từng làm đòn bảy của phong trào, nhưng một khi bị phong

trào vượt lên trước thì các bè phái ấy biến thành chướng ngại đối

với phong trào; lúc đó, chúng trở thành phản động Bằng chứng

là những bè phái ở Pháp và ở Anh, và gần đây phái Lát-xan ở

Đức, là phái trong nhiều năm, đã cản trở sự tổ chức của giai cấp

vô sản và rốt cuộc đã trở thành những công cụ giản đơn trong tay

cảnh sát Nói chung, đó là thời thơ ấu của phong trào vô sản,

cũng tựa như thuật chiêm tinh và thuật luyện vàng là thời thơ ấu

cần thiết để bảo đảm thắng lợi của cách mạng xã hội và mục đích cuối cùng

của nó - xoá bỏ giai cấp;

việc thống nhất các lực lượng mà giai cấp công nhân đã đạt được thông

qua những cuộc đấu tranh kinh tế, cũng phải được dùng làm đòn bẩy cho

giai cấp đó trong cuộc đấu tranh chống lại quyền lực chính trị của bọn đại

địa chủ và đại tư bản,

hội nghị đại biểu nhắc nhở các hội viên "Quốc tế rằng:

trong cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân, sự vận động kinh tế và

hoạt động chính trị của nó gắn bó chặt chẽ với nhau"

của khoa học Trước khi có thể thành lập được Quốc tế, giai cấp vô sản tất phải bước qua giai đoạn phát triển đó

Đối lập với những tổ chức bè phái mang nặng ảo tưởng và kình địch nhau, Quốc tế là một tổ chức chân chính và chiến

đấu của giai cấp vô sản của tất cả các nước gắn bó với nhau trong cuộc đấu tranh chung chống bọn tư bản và bọn địa chủ,

và chống sự thống trị giai cấp của bọn chúng được tổ chức

Vì vậy, Điều lệ của Quốc tế chỉ nói đến những đoàn thể công nhân cùng theo đuổi một mục đích và cùng thừa nhận một cương lĩnh như nhau, một cương lĩnh được giới hạn ở chỗ vạch

ra những đường lối cơ bản của phong trào vô sản, còn việc luận chứng lý luận cho những đường lối ấy thì được thực hiện dưới tác động của những yêu cầu của cuộc đấu tranh thực tiễn và thông qua sự trao đổi ý kiến trong các chi hội, các cơ quan báo chí và các đại hội đại biểu của các chi hội đó là nơi mà quan niệm xã hội chủ nghĩa thuộc mọi sắc thái đều được phép trình bày ý kiến của mình

Cũng như trong mỗi giai đoạn lịch sử mới, những sai lầm cũ lại tái hiện trong một thời gian ngắn để rồi sau đó lại nhanh chóng biến mất, Quốc tế cũng thấy những nhóm bè phái sống lại trong nội bộ nó, tuy rằng dưới một hình thức không rõ rệt cho lắm

Đồng minh cho rằng sự sống lại của các bè phái là một bước tiến lên rất lớn, song bản thân Đồng minh lại là một bằng cứ

có sức thuyết phục chứng tỏ rằng thời đại của các bè phái đã qua rồi Vì nếu như vào buổi đầu mới ra đời, các bè phái còn là những nhân tố tiến bộ thì cương lĩnh của cái Đồng minh bị chi phối bởi một "Ma-hô-mét không có Kinh thánh đạo Hồi", chỉ là một mớ hỗn độn những tư tưởng đã bị chôn vùi từ lâu và được che đậy bằng những lời lẽ kêu rỗng, những lời lẽ chỉ có thể doạ

56 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 57

được những tên tư sản đần độn hoặc chỉ có thể dùng cho những

công tố viên thuộc phái Bô-na-pác-tơ, hoặc những công tố viên

khác làm chứng cớ để buộc tội các hội viên Quốc tế1)

Cuộc hội nghị, trong đó đại biểu của tất cả các màu sắc xã

hội chủ nghĩa đều có mặt, đã nhất trí tán thành nghị quyết

chống lại những chi hôi bè phái chủ nghĩa, hoàn toàn tin tưởng

rằng nghị quyết ấy, nhấn mạnh trở lại một lần nữa tính chất

chân chính của Quốc tế, sẽ đánh dấu một giai đoạn mới trong sự

phát triển của nó Những kẻ ủng hộ Đồng minh đã bị nghị quyết

ấy giáng cho một đòn chí tử, lại coi nghị quyết ấy chỉ là thắng

lợi của Tổng Hội đồng đối với Quốc tế, thắng lợi, - như thông báo

của họ nói, - nhờ đó Tổng Hội đồng đã bảo đảm "sự thống trị của

cương lĩnh riêng" của một vài uỷ viên Tổng Hội đồng, của "học

thuyết cá nhân của họ", của "học thuyết chính thống", của "lý

luận chính thức độc nhất có quyền công dân trong Hội liên

hiệp" Song đó không phải là lỗi của một vài uỷ viên ấy mà là

hậu quả tất yếu, "anh hưởng bại hoại" của việc họ đã tham gia

Tổng Hội đồng bởi vì

"tuyệt đối không thể có một người có quyền lực (!) đối với

những kẻ giống như mình, mà vẫn là người có đạo đức Tổng

Hội đồng đang trở thành cái lò của những âm mưu"

Theo ý kiến của mười sáu người thì chỉ riêng việc Điều lệ

chung của Quốc tế trao cho Tổng Hội đồng quyền chỉ định bổ

_

1) Những bài viết của cảnh sát nói về Quốc tế xuất hiện trên báo chí

trong thời gian gần đây, kể cả bản thông tri của Giuy-lơ Pha-vrơ gửi các

cường quốc và bản báo cáo của đại biểu nghị viện địa chủ Xa-ca-đơ nói về dự

luật của Đuy-phô-rơ, đều đẫy rẫy những lời trích dẫn trong các bản tuyên

ngôn văn hoa bóng bẩy của Đồng minh 57 Những lời lẽ trống rỗng của những

phần tử bè phái chủ nghĩa ấy, mà toàn bộ chủ nghĩa cấp tiến của họ chỉ là

những lời trống rỗng, đang phục vụ đắc lực nhất cho những âm mưu của bọn

phản động

sung những uỷ viên mới, cũng làm cho Điều lệ ấy đáng chỉ trích rất nghiêm khắc rồi Họ nói rằng một khi đã nằm được quyền đó thì

"sau đó, Tổng Hội đồng có thể chỉ định bổ sung cả một nhóm người có thể làm thay đổi hoàn toàn đa số và xu hướng của Tổng Hội đồng"

Dường như họ cho rằng chỉ riêng việc trở thành uỷ viên của Tổng Hội đồng cũng đủ để làm cho không những mất

đạo đức, mà còn mất cả lý trí lành mạnh Lẽ nào lại có thể

cho rằng một đa số, bằng những cuộc bổ sung tự nguyện, lại biến thành thiểu số được?

Song hình như bản thân mười sáu người đó cũng chẳng tin tất cả những điều ấy cho lắm, vì ở đoạn sau, họ còn than phiền thêm rằng Tổng Hội đồng

"trong năm năm liền cũng vẫn chỉ gồm những người luôn luôn được bầu lại ấy"

nhưng tiếp ngay theo đó, họ lại tuyên bố:

"đa số trong những người ấy không phải là những người

được uỷ nhiệm hợp pháp của chúng ta, vì họ không được một

đại hội đại biểu bầu ra"

Thực ra thì thành viên của Tổng Hội đồng luôn luôn thay

đổi, mặc dù có một vài người trong số những người sánh lập vẫn tiếp tục ở lại trong đó, cũng giống như trong Hội đồng Liên chi hội Bỉ, Hội đồng Liên chi hội vùng thuộc hệ ngôn ngữ la-tinh, và các hội đồng liên chi hội khác

Tổng Hội đồng phải đáp ứng được ba điều kiện căn bản thì mới thực hiên được quyền hạn của mình Trước tiên, Tổng Hội

đồng phải có đủ số uỷ viên để hoàn thành công tác nhiều mặt

mà nó được giao; sau nữa, Tổng Hội đồng phải bao gồm "những công nhân thuộc các nước khác nhau có đại diện trong Hội liên

58 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 59

hiệp quốc tế", và cuối cùng, trong Tổng Hội đồng, thành phần

công nhân phải chiếm ưu thế Nhưng nếu như công nhân phải

lệ thuộc vào cớ hội tìm được việc làm khiến cho thành viên của

Tổng Hội đồng luôn luôn thay đổi, mà Tổng Hội đồng lại không

được quyền chỉ định bổ sung, thì làm sao có thể có đủ được tất

cả những điều kiện cần thiết ấy? Vì vậy, Tổng Hội đồng vẫn

nhận thấy cần phải quy định quyền này một cách rõ ràng hơn;

Tổng Hội đồng đã bày tỏ nguyện vọng đó tại cuộc hội nghị đại

biểu mới đây

Việc Tổng Hội đồng được bầu lại y nguyên như trước, trong

nhiều kỳ đại hội liên tiếp mà đại biểu của nước Anh là rất ít,

dường như chứng minh rằng Tổng Hội đồng đã chấp hành

nhiệm vụ theo khả năng của mình Ngược lại, mười sáu người

ấy lại coi đó chỉ là bằng chứng của "sự tín nhiệm mù quáng của

các đại hội", một sự tín nhiệm mà ở Ba-lơ đã được đẩy

"tới chỗ trở thành như là sự tự nguyện nhường chỗ cho

Tổng Hội đồng"

Theo họ, "vai trò bình thường" của Tổng Hội đồng phải là

vai trò của "một thông tin và thống kê thông thường" Họ

chứng thực cách giải thích đó bằng một số điều khoản trích

dẫn trong một bản dịch sai lệch của Điều lệ

Trái với điều lệ của tất cả các đoàn thể tư sản Điều lệ

chung của Quốc tế chỉ đề cập qua tới những vấn đề về cơ cấu tổ

chức của nó Điều lệ để cho thực tiễn phát triển cơ cấu tổ chức

của nó và để cho các đại hội sau này sẽ chỉnh lý cơ cấu tổ chức

đó Nhưng vì chỉ có sự thống nhất và sự nhất trí hành động

mới có thể mang lại cho chi hội các nước một tính chất quốc tế

chân chính, cho nên Điều lệ chú ý đến Tổng Hội đồng nhiều

hơn các phần khác nói về tổ chức

Điều 5 của Điều lệ ban đầu58 nói:

"Tổng Hội đồng là cơ quan quốc tế của các nhóm ở từng

nước và từng địa phương khác nhau" và sau đó lại nêu lên một vai thí dụ vè cách thức hoạt động của Tổng Hội đồng Trong số những thí dụ ấy, có một chỉ thị cho Tổng Hội đồng phải làm sao

"để khi cần phải hành động tức khắc, chẳng hạn như trong trường hợp có những xung đột quốc tế thì tất cả các nhóm của Hội liên hiệp có thể hành động đồng thời và nhất trí"

Điều khoản này nói tiếp:

"Trong mọi trường hợp cần thiết, Tổng Hội đồng phải chủ

động kiến nghị với các đoàn thể của từng nước và từng địa phương"

Ngoài ra, Điều lệ còn quy định vai trò của Tổng Hội đồng trong việc triệu tập và chuẩn bị đại hội đại biểu và giao cho Tổng Hội đồng nghiên cứu những vấn đề nhất định mà có phải trình cho đại hội xem xét Điều lệ ban đầu coi hoạt động tự chủ của các nhóm là chẳng trái gì mấy với sự thống nhất hành

động của toàn thể Hội liên hiệp, cho nên điều 6 viết:

"Vì thắng lợi của phong trào công nhân trong mỗi nước chỉ

có thể được bảo đảm bằng sức mạnh do sự đoàn kết và tổ chức mang lại và, mặt khác, vì hoạt động của Tổng Hội đồng sẽ càng hữu hiệu hơn , nên các hội viên của Quốc tế phải hết sức cố gắng liên hiệp các đoàn thể công nhân phân tán thành những

tổ chức toàn quốc được đại diện bởi các cơ quan Trung ương" Nghị quyết thứ nhất của "Đại hội đại biểu Giơ-ne-vơ về vấn

đề tổ chức (điều 1) viết:

"Tổng Hội đồng có nhiệm vụ phải chấp hành những nghị

quyết của các đại hội đại biểu"

Nghị quyết này đã hợp pháp hoá cái địa vị mà ngay từ đầu

Tổng Hội đồng đã giữ" địa vị là cơ quan chấp hành của Hội

60 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 61

liên hiệp Khi không có "quyền uy được thừa nhận một cách tự

nguyện" nào khác thì thật khó mà chấp hành nghị quyết nếu

không có "quyền uy" về mặt đạo đức Đồng thời Đại hội đại

biểu Giơ-ne-vơ đã giao cho Tổng Hội đồng công bố "văn bản

chính thức và nhất thiết phải chấp hành của Điều lệ"

Cũng kỳ đại hội đại biểu này đã quyết định (nghị quyết của

Đại hội đại biểu Giơ-ne-vơ về các vấn đề tổ chức, điều 14):

"Mỗi chi hội đều có quyền thảo ra điều lệ và quy chế địa

phương của mình, cho thích hợp với điều kiện địa phương và

luật pháp nước mình, nhưng những điều lệ và quy chế ấy

không được bao hàm bất cứ điều gì trái với Điều lệ chung và

quy chế chúng"

Trước hết, chúng tôi nhận thấy rằng ở đây, tuyệt nhiên

không có điều gì ám chỉ tới những tuyên bố đặc biệt về mặt

nguyên tắc, cũng như tới những nhiệm vụ đặc biệt mà chi hội

nào đó có thể đảm nhận ngoài mục đích chung mà tất cả

những tổ chức của Quốc tế đang theo đuổi ở đây chỉ đề cập

đến quyền của các chi hội được vận dụng Điều lệ chung và

Quy chế chung cho thích hợp với "điều kiện địa phương và luật

pháp nước mình"

Thứ hai, ai phải xác định rằng điều lệ địa phương có phù

hợp với Điều chung không? Rõ ràng rằng nếu như không có

một "quyền uy" đảm nhiệm chức năng ấy thì nghị quyết sẽ

thành vô hiệu Lúc đó, chẳng những có thể nảy sinh ra những

chi hội cảnh sát hoặc những chi hội đối địch, mà việc những

phần tử bè phái và những nhà từ thiện tư sản chui vào Hội

liên hiệp có thể khiến cho tính chất của Hội liên hiệp bị biến

chất, và những phần tử đó có thể áp đảo công nhân trong đại

hội bằng số lượng của chúng

Ngay từ khi thành lập, các liên chi hội toàn quốc và địa

phương đã nắm lấy quyền kết nạp hoặc không kết nạp những

chi hội mới trong nước mình, tuỳ theo điều lệ của những chi hội

đó có phù hợp với Điều lệ chung hay không Việc Tổng Hội đồng cũng thực hiện một chức năng như thế, là do điều 6 của Điều lệ

chung quy định, điều này để cho các đoàn thể độc lập ở địa phương, tức là các đoàn thể đứng ngoài các tổ chức liên chi hội

của những nước ấy, được quyền trực tiếp quan hệ với Tổng Hội

đồng Đồng minh đã không coi nhẹ quyền đó, khi nó cố gắng

làm cho mình ứng với những điều kiện cho phép nó cử đại biểu tham gia Đại hội Ba-lơ

Điều 6 Điều lệ cũng ngừa trước những trở ngại về mặt luật pháp ngăn cản việc thành lập các liên chi hội toàn quốc ở một

số nước, do đó Tổng Hội đồng có nhiệm vụ làm chức năng của

Hội đồng liên chi hội tại đó (xem "Biên bản Đại hội đại biểu Lô-dan v.v, 1867", tr.1359)

Kể từ khi Công xã thất bại, những trở ngại về mặt luật pháp trong các nước chỉ ngày càng tăng lên và làm cho hoạt

động của Tổng Hội đồng ở những nước đó càng trở nên cần thiết hơn để ngăn chặn những phần tử đáng nghi chui vào hàng ngũ của Hội liên hiệp Vì vậy, cách đây không lâu, một số Ban chấp hành ở Pháp đã yêu cầu sự can thiệp của Tổng Hội

đồng để thoát khỏi sự theo dõi của bọn mật thám, và các hội

nước lớn khác1* đã yêu cầu Tổng Hội đồng chỉ thừa nhận những chi hội do những người được họ trực tiếp uỷ quyền hoặc

do chính bản thân họ lập ra Họ đã nói rõ rằng sở dĩ họ phải yêu cầu như vậy là vì cần phải loại trừ những phần tử khiêu khích, những phần tử mà nhiệt tình ầm ĩ biểu hiện ra ở chỗ đòi phải tức tốc thành lập những chi hội theo cái chủ nghĩa cấp tiến chưa từng thấy của chúng Mặt khác, cái gọi là những chi hội phản

_ 1* - áo

62 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 63

đối quyền uy, một khi xảy ra xung đột trong nội bộ họ, thì cũng

đã không ngần ngại nhờ đến Tổng Hội đồng và thậm chí còn yêu

cầu Tổng Hội đồng trừng phạt hết sức nghiêm khắc những đối

thủ của họ, như trường hợp vụ xung đột ở Ly-ông Vừa đây,

ngay sau khi hội nghị đại hội bế mạc, Liên đoàn công nhân

Tu-rin đã quyết định tự tuyên bố là chi hội của Quốc tế Sau khi

liên đoàn này bị phân liệt, phái thiểu số đã thành lập Hội giải

phóng người vô sản60 Hội này gia nhập Quốc tế và bắt đầu ngay

việc thông qua một nghị quết có lợi cho người Giuy-ra Tờ báo

của hội này "Proletario" đầy rẫy những lời lẽ phẫn nộ đối với

mọi chủ nghĩa quyền uy Thư ký của hội này1*, khi nộp hội phí

của hội, đã báo trước với Tổng Hội đồng rằng liên đoàn cũ có lẽ

cũng sẽ nộp hội phí Rồi ông ta viết tiếp:

"Các anh có lẽ đã đọc thấy trên tờ "Proletario" rằng Hội giải

phóng người vô sản đã tuyên bố cự tuyệt mọi sự đồng tình

với giai cấp tư sản là bọn đang mang mặt nạ công nhân để lập

nên Liên đoàn công nhân",và ông ta còn yêu cầu Tổng Hội

đồng

"thông báo nghị quyết này cho tất cả các chi hội và không

nhận hội phí 10 xăng-tim nếu như những hội phí như thế được

gửi đến Tổng Hội đồng"1)

Cũng giống như tất cả các tổ chức của Quốc tế, Tổng Hội

đồng có nhiệm vụ phải tuyên truyền Tổng Hội đồng đã thực

hiện nhiệm vụ này bằng những lời kêu gọi của mình và thông

_

1) Quan điểm của Hội giải phóng người vô sản lúc bấy giờ hình như là như

vậy, người đại diện của hội này là thư ký thông tấn của hội, một người bạn của

Ba-cu-nin Thực ra thì ý đồ của chi hội này là hoàn toàn khác Sau khi đã đuổi

người đại diện hai lần bội tín này ra vì tội lấy cắp quỹ và có quan hệ thân thiết

với viên cảnh sát trưởng ở Tu-rin, hội này đã đưa ra một bản giải thích khiến

cho những sự hiểu lầm giữa nó và Tổng Hội đồng không còn nữa

1* - C.Téc-xa-ghi

qua những đại diện của mình, tức là những người đã đặt cơ sở

đầu tiên cho Quốc tế ở Bắc Mỹ, ở Đức và ở nhiều thành thị nước Pháp

Một nhiệm vụ khác nữa của Tổng Hội đồng là phải giúp đỡ những công nhân bãi công, bảo đảm cho họ sự chi viện của toàn thể Quốc tế (xem báo cáo của Tổng Hội đồng tại các đại hội đại biểu) Ngoài những sự việc khác ra, một sự việc sau đây cũng chứng minh rằng sự can thiệp của Tổng Hội đồng vào các cuộc bãi công là có ý nghĩa như thế nào Bản thân hội phản kháng của công nhân đúc nước Anh là một công đoàn quốc tế,

có chi nhánh trong các nước khác, nhất là ở Hợp chủng quốc Thế mà trong thời gian bãi công, công nhân đúc nước Mỹ nhận thấy cần phải nhờ Tổng Hội đồng nói giúp để ngăn ngừa việc

đưa thợ đúc nước Anh vào đất nước họ

Sự phát triển của Quốc tế đã giao cho Tổng Hội đồng, cũng như cho các hội đồng liên chi hội cái chức năng của người trọng tài

Đại hội Bruy-xen quyết định:

"Cứ ba tháng một lần, các hội đồng liên chi hội phải báo cáo

điều đó? Chẳng phải họ đã bất giác tự lên án mình là đã "tín nhiệm mù quáng" Tổng Hội đồng Luân Đôn đó sao?

Đây là hai điểm trong nghị quyết của Đại hội Ba-lơ:

64 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 65

"IV Mỗi chi hội hoặc đoàn thể mới được thành lập và muốn

gia nhập Quốc tế phải báo cáo ngay tức khắc cho Tổng Hội

đồng biết việc xin gia nhập của mình"

và"V Tổng Hội đồng có quyền chấp nhận hoặc không chấp

nhận những đoàn thể và tổ chức mới, đồng thời vẫn dành cho

những đoàn thể và tổ chức đó quyền khiếu nại trong kỳ đại hội

đại biểu tới"

Còn về các đoàn thể địa phương độc lập được thành lập

ngoài các tổ chức liên chi hội thì những điều khoản đó chỉ xác

nhận một cách làm đã được tuân theo khi Quốc tế mới thành

lập và việc duy trì cách làm ấy là một vấn đề sống còn đối với

Hội liên hiệp Nhưng nếu phổ biến hoá cách làm đó và vận

dụng nó một cách không phân biệt cho tất cả mọi đoàn thể

hoặc chi hội mới thành lập, thì như thế sẽ là đi qúa xa Thật

vậy, những điểm đó mạng lại cho Tổng Hội đồng quyền can

thiệp vào sinh hoạt nội bộ của các liên chi hội, nhưng Tổng

Hội đồng chưa bao giờ vận dụng những điểm đó theo ý nghĩa

ấy Tổng Hội đồng khẳng định rằng mười sáu người không thể

nào nêu ra được bất cứ một trường hợp nào chứng tỏ rằng Tổng

Hội đồng đã can thiệp vào công việc của các chi hội mới muốn

gia nhập các tổ chức hoặc các liên chi hội hiện có

Những điểm trong nghị quyết mà chúng tôi viện dẫn là có

liên quan tới những chi hội vừa mới được thành lập; còn những

điểm dưới đây là có liên quan tới những chi hội đã được thừa

nhận:

"VI Tổng Hội đồng cũng có quyền tạm thời khai trừ chi hội

của Quốc tế cho đến kỳ đại hội đại biểu tới"

"VII Tổng Hội đồng có quyền giải quyết những vụ bất đồng

xảy ra giữa các đoàn thể hoặc các chi hội nằm trong một tổ

chức toàn quốc, hoặc giữa các tổ chức thuộc các nước khác

nhau; nhưng các bên vẫn được quyền khiếu nại lên đại hội sắp tới là đại hội sẽ quyết định cuối cùng"

Hai điều khoản này là cần thiết cho những trường hợp vạn bất đắc dĩ, song cho đến nay Tổng Hội đồng cũng chưa bao giờ phải vận dụng tới Sự trình bày có tính lịch sử nói trên chứng

tỏ rằng Tổng Hội đồng chưa lần nào phải áp dụng biện pháp khai trừ tạm thời một chi hội nào và trong trường hợp xảy ra bất đồng, Tổng Hội đồng đã hành động chỉ với tư cách người trọng tài được hai bên yêu cầu

Cuối cùng, chúng tôi bàn tới một chức năng mà Tổng Hội

đồng phải đảm nhiệm do yêu cầu của cuộc đâu tranh Dù cho những người ủng hộ Đồng minh cảm thấy không hài lòng đến

đâu đi nữa, nhưng đây là một sự thật không thể chối cãi: Tổng Hội đồng sở dĩ được đặt ở vị trí tiên phong của tất cả những chiến sĩ đấu tranh cho Hội liên hiệp công nhân quốc tế, chính vì

nó đang bị tất cả những kẻ thù của phong trào vô sản công kích một cách mãnh liệt

V

Sau khi nhận xét cái Quốc tế hiện đang tồn tại, mười sáu người nói cho chúng ta biết rằng Quốc tế phải là như thế nào Trước hết, về mặt hình thức, Tổng Hội đồng sẽ phải là một bản thông tin và thống kê thông thường Khi chức năng tổ chức của nó không còn nữa thì thư tín của nó tất sẽ chỉ là sự sao lại những tin tức đã được công bố trên các báo chí của Hội liên hiệp Như vậy là cái ban thông tin cũng sẽ bị thủ tiêu Còn

về việc thống kê thì đó là một việc không thể thực hiện được nếu như không có một tổ chức mạnh mẽ, và đặc biệt là điều này đã được nêu riêng trong Điều lệ ban đầu - nếu không có một sự lãnh đạo chung Nhưng vì tất cả những cái đó đều

66 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 67

mang nặng mùi vị của "chủ nghĩa quyền uy", nên cũng có thể

có một ban, nhưng chắc chắn là chẳng có thống kê gì cả

Tóm lại, Tổng Hội đồng biến mất Theo cái lô-gích ấy thì các

hội đồng liên chi hội, các

ban chấp hành địa phương và các trung tâm "quyền uy" khác

cũng bị xoá bỏ Chỉ còn lại những chi hội tự trị mà thôi

Sứ mệnh của "những chi hội tự trị" ấy, những chi hội được

tư do liên minh với nhau và may mắn thoát khỏi mọi quyền

lực, "thậm chí cả cái quyền lực do công nhân bầu ra và lập ra",

là sứ mệnh gì?

ở đây, cần phải lấy bản báo cáo mà Ban chấp hành Liên

chi hội Giuy-ra đã trình bày trước đại hội mười sáu người để bổ

sung cho bản thông báo

"Để biến giai cấp công nhân thành người đại diện chân

chính cho những lợi ích mới của loài người", thì tổ chức của nó

cần "được chỉ đạo bằng cái tư tưởng nhất định phải chiến

thắng Bằng sự nghiên cứu triệt để những hiện tượng của đời

sống xã hội mà rút ra tư tưởng ấy từ những yêu cầu của thời

đại chúng ta, từ những nguyện vọng thầm kín của loài người,

sau đó ra sức quán triệt tư tưởng ấy vào trong các tổ chức công

nhân của chúng ta, - mục đích phải là như vậy", v.v Cuối

cùng, cần phải lập ra "trong dân cư công nhân chúng ta, một

trường học xã hội chủ nghĩa cách mạng chân chính"

Như vậy là những chi hội công nhân tự trị bỗng nhiên biến

thành trường học, trong đó các ngài trong Đồng minh sẽ là

những thầy giáo Họ rút ra tư tưởng bằng "sự nghiên cứu triệt

để", một sự nghiên cứu chẳng hề để lại một vết tích nào cả

"Sau đó" họ đem tư tưởng ấy "quán triệt vào trong các tổ chức

công nhân của chúng ta" Đối với họ, giai cấp công nhân là

nguyên liệu, là một mớ hỗn độn; muốn thành hình thì nó cần

đến hơi thổi của đức thánh thần của họ

Tất cả điều đó chỉ là cái cương lĩnh cũ của Đồng minh62

được nói theo một cách khác đi, cương lĩnh đó bắt đầu bằng những lời lẽ như sau:

"Sau khi phái thiểu số xã hội chủ nghĩa của Đồng minh hòa bình và tự do tách ra khỏi Đồng minh này", họ dự định thành lập một "Đồng minh dân chủ xã hội chủ nghĩa mới tự gánh

vác cái sứ mệnh đặc biệt là nghiên cứu các vấn đề chính trị và

triết học "

Đó là tư tưởng được "rút ra" từ cương lĩnh!

"Một công việc như vậy sẽ đem lại cho các nhà dân chủ xã

hội chủ nghĩa chân thực của châu Âu và châu Mỹ cái phương tiện tìm ra tiếng nói chung và xác lập tư tưởng của mình"1) Như vậy là theo sự thú nhận của chính họ, phải thiểu số của một đoàn thể tư sản đã lẻn vào Quốc tế, không lâu trước

Đại hội Ba-lơ, với mục đích duy nhất là dùng Quốc tế làm phương tiện để ra mắt quần chúng công nhân với tư cách là

những người hiến thân cho một thứ khoa học huyền bí, thứ khoa học bốn câu mà tột đỉnh là "sự bình đẳng về mặt kinh tế

và xã hội của các giai cấp"

Ngoài "sứ mệnh lý luận" ấy ra, cái tổ chức mới mà người ta

_ 1) Các ngài trong Đồng minh không ngớt chê trách Tổng Hội đồng về việc triệu tập hội nghị đại biểu bí mật vào lúc mà việc triệu tập đại hội đại biểu công khai sẽ là một việc làm phản bội hoặc ngu xuẩn tột độ: trái với

Điều lệ của chúng ta, những kẻ chủ trương làm ồn ào và công khai một cách vô điều kiện này đã tổ chức trong nội bộ Quốc tế, một hội bí ẩn thật sự, chống lại bản thân Quốc tế, nhằm mục đích làm cho những chi hội Quốc tế bị đặt -

mà không hề hay biết - dưới sự lãnh đạo của đại giáo chủ Ba-cu-nin

Tổng Hội đồng dự định yêu cầu đại hội sắp tới phải điều tra hoạt động của cái tổ chức bí ẩn này và những người cổ vũ tổ chức đó trong một số nước,

ở Tây Ban Nha chẳng hạn

68 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 69

đã đề nghị với Quốc tế còn có mặt thực tiễn của nó

Thông báo của mười sáu người viết: "Xã hội tương lai nhất

thiết phải là sự áp dụng phổ biến cái tổ chức mà Quốc tế sẽ xác

định cho bản thân mình Vì vậy, chúng ta phải chăm lo làm

cho tổ chức ấy xích lại gần với lý tưởng của chúng ta càng tốt"

"Có thể nào mà từ một tổ chức quyền uy chủ nghĩa, lại sản

sinh ra được một xã hội dựa trên cơ sở bình đẳng và tự do?

Không thể được Ngay bấy giờ, Quốc tế, mầm mống của xã hội

loài người tương lai, đã phải phản ánh một cách trung thành

những nguyên tắc tư do và liên minh của chúng ta"

Nói cách khác, giống như những tu viện thời trung cổ là

hình ảnh của cuộc sống thiên đường, Quốc tế cũng phải là hình

ảnh của Giê-ru-xa-lem mới mà "mầm mống" của nó đang hình

thành trong nội bộ Đồng minh ý chừng những chiến sĩ Công

xã Pa-ri sẽ không bị thất bại, nếu hiểu rằng Công xã là cái

"mầm mống của xã hội loài người tương lai", họ vứt bỏ sạch

mọi kỷ luật và mọi vũ khí - những cái mà chỉ khi không còn

chiến tranh nữa mới phải biến mất!

Nhưng để chứng minh rõ ràng mặc dừ có "sự nghiên cứu

triệt để", không phải mười sáu người đã đẻ ra cái phương án

đáng yêu ấy về việc làm tan rã Quốc tế vào lúc mà Quốc tế

đang đấu tranh cho sự tồn tại của mình, Ba-cu-nin mới đây đã

công bố nguyên bản của phương án ấy trong bút ký của ông ta

về tổ chức của Quốc tế (xem "Almanach du Peuple pour 1872",

Giơ-ne-vơ)63

VI

Bây giờ, xin hãy đọc báo cáo do Ban chấp hành Giuy-ra

trình bày trước đại hội của mười sáu người

Cơ quan chính thức của họ, tờ "Révolution Sociale" (ngày

16 tháng Mười một) tuyên bố: "Đọc nó thì biết rõ là có thể trông đợi những gì ở sự trung thành và trí óc thực tiễn của những hội viên của Liên chi hội Giuy-ra"

Bản báo cáo bắt đầu từ việc gán cho "những sự kiện đáng

sợ ấy" - cuộc chiến tranh Pháp - Phổ và cuộc nội chiến ở Pháp, -

là đã có một ảnh hưởng "làm tan rã tinh thần đến một mức độ

nhất định đối với tình hình các chi hội của Quôc tế"

Nếu quả là cuộc chiến tranh Pháp - Phổ vì đã động viên một số lượng rất lớn những công nhân vào quân đội của hai

bên nên tất phải thúc đẩy sự tan rã tinh thần của các chi hội,

thì cũng đúng là sự sụp đổ của để chế và việc Bít-xmác công khai tuyên bố cuộc chiến tranh xâm lược đã gây nên ở Đức và ở

cuộc đấu tranh khốc liệt giữa giai cấp tư sản đứng về phía người Phổ với giai cấp vô sản đã biểu lộ tình cảm quốc tế của mình một cách mạnh mẽ hơn bao giờ hết Chính chỉ vì thế thôi

mà ảnh hưởng của Quốc tế trong cả hai nước ấy cũng đã phải tăng lên rồi ở Mỹ, cũng sự kiện đó đã gây nên sự chia rẽ trong

đám đông đảo kiều dân công nhân Đức; bộ phận quốc tế chủ nghĩa tách rời hẳn với bộ phận sô- vanh chủ nghĩa

Mặt khác, việc thành lập Công xã Pa-ri đã đem lại một sức thúc đẩy mạnh mẽ chưa từng thấy cho sự phát triển rộng rãi của Quốc tế và cho sự kiên trì ủng hộ của các chi hội của tất cả các dân tộc đối với những nguyên tắc của Quốc tế, - nhưng chỉ trừ những chi hội Giuy-ra; báo cáo của các chi hội này nói tiếp:

"Sự bắt đầu cuộc đấu tranh to lớn đang làm cho người ta suy nghĩ Một số người thì xa lánh để che giấu sự bất lực của mình Đối với nhiều người thì tình hình đó" (trong hàng ngũ của chính họ) "là dấu hiệu của sự suy sụp" nhưng "ngược lại,

đó là một tình thế có thể cải tạo hoàn toàn được Quôc tế", theo

kiểu mẫu của chính họ Cái nguyện vọng nhỏ bé này thì có thể hiểu được sau khi nghiên cứu sâu sắc hơn một tình thế có lợi

70 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 71

đến như thế

Nếu không tính đến Đồng minh đã bị giải tán và sau này

được chi hội của Ma-lông thay thế, thì Ban chấp hành phải báo

cáo về tình hình của hai mươi chi hội Trong số các chi hội ấy

có bảy chi hội đã thẳng thừng đoạn tuyệt với nó; về điểm này,

báo cáo nói:

"Chi hội thợ làm vỏ đồng hồ và cả chi hội thợ chạm và thợ

thêu ở Bi-en không hề trả lời một bức thư nào của chúng ta gửi

cho họ"

"Những chi hội nghề nghiệp ở Nơ-sa-ten - thợ mộc, thợ làm

vỏ đồng hồ , thợ chạm và thợ thêu - chưa hề lần nào trả lời thư

của Ban chấp hành liên chi hội"

"Chúng ta không thể có được một tin tức nào về Chi hội

Van-đơ Ruy-dơ cả"

"Chi hội thợ chạm và thợ thêu ở Lốc-lơ chưa lần nào trả lời

thư của Ban chấp hành liên chi hội"

Đấy gọi là liên hệ tự do của các chi hội tự trị với Ban chấp

hành liên chi hội của mình

Một chi hội khác, chi hội

"thợ chạm và thợ thêu khu vực Cuốc-tơ-la-ri ba năm bền bỉ

và kiên trì hiện giờ được tổ chức thành một đoàn thể phản

kháng" -

đứng ngoài Quốc tế, nhưng điều đó tuyệt nhiên không cản

trở chi hội này phái hai đại biểu tham gia đại hội đại biểu của

mười sáu người

Tiếp đến là bốn chi hội hoàn toàn đã chết:

"Chi hội trung ương ở Bi-en hiện đã tan rã: song mới đây,

một hội viên trung thành của chi hội đã viết thư cho chúng ta

nói rằng chưa phải là toàn bộ hy vọng về sự sống lại của Quốc

tế ở Bi-en đã mất đi"

"Chi hội ở Xanh-Blê-dơ đã tan rã"

Chi hội ở Ca-tê-ba, sau khi đã tồn tại một cách chói lọi, đã buộc phải lùi bước trước những âm mưu do các ông chủ (!) của

địa phương này tiến hành nhằm mục đích giải tán chi hội

dũng cảm (!) đó"

"Cuối cùng, chi hội ở Coóc-giơ-mông cũng trở thành vật hy sinh của những âm mưu của các ông chủ"

Rồi đến Chi hội Trung ương của khu vực Cuốc-tơ-la-ri, nó

"đã dùng đến một biện pháp khôn ngoan: tạm thời đình chỉ hoạt động"

nhưng điều đó cũng không cản trở chi hội này phái hai đại biểu tham gia đại hội đại biểu của mười sáu người

Bây giờ đến bốn chi hội mà sự tồn tại của chúng còn rất đáng ngờ

"Chi hội Grăng-giơ thu hẹp lại thành một hạt nhân nhỏ

gồm những người công nhân xã hội chủ nghĩa hoạt động địa phương của họ bị tê liệt vì họ ít người quá"

"Chi hội Trung ương ở Nơ-sa-tẹn bị tổn thất rất lớn do

những sự kiện, nếu như không có sự hy sinh và tính tích cực

của một số hội viên cá biệt thì chi hội này đã không tránh khỏi

bị diệt vong"

"Chi hội Trung ương ở Lốc-lơ, trong vòng nhiều tháng đã sống dở chết dở, cuối cùng tan rã Mới đây, nó lại được tổ chức

lại"

rõ ràng là với mục đích duy nhất là cử hai đại biểu tham gia

đại hội đại biểu của mười sáu người

"Chi hội tuyên truyền xã hội chủ nghĩa ở Sô-đa-phôn đang ở

trong tình trạng nguy kịch tình hình của nó chẳng những

72 C.mác và ph.ăng-ghen cái gọi là những sự phân liệt 73

không tốt hơn, mà còn xấu thêm"

Sau đến hai chi hội - tổ nghiên cứu ở Xanh - I-mê và ở

Xông-vi-li-ê; hai nhóm này chỉ nhắc qua thôi, còn tình hình của

chúng thì không được nói đến chút nào cả

Còn lại một chi hội kiểu mẫu, căn cứ theo cái tên gọi chi hội

Trung ương của nó mà xét đoán, thì bản thân nó chỉ là cặn bã

của những chi hội khác đã khuất bóng mà thôi

"Chi hội Trung ương ở Mu-chi-e so với các chi hội khác,

hiển nhiên là bị thiệt hại ít hơn cả Ban chấp hành của nó giữ

quan hệ thường xuyên với Ban chấp hành liên chi hội Các

chi hội còn chưa được thành lập "

Nguyên nhân là như sau:

"Hoạt động của chi hội ở Mu-chi-e ở vào những điều kiện

đặc biệt thuận lợi nhờ mối cảm tình tốt đẹp của dân cư công

nhân có những phong tục tập quán nhân dân: chúng tôi

mong rằng giai cấp công nhân của địa phương này giữ vững

được nhiều hơn nữa tính độc lập đối với mọi nhân tô chính trị"

Thật ra, bản báo cáo này

"cho biết rõ là có thể trông đợi những gì ở sự hy sinh và ở trí

óc thực tiễn của những hội viên của Liên chi hội Giuy-ra"

Đáng lẽ họ phải bổ sung bản báo cáo bằng cách nói thêm

rằng công nhân ở Sô-đơ-Phôn, trụ sở ban đầu của Ban chấp

hành của họ, luôn luôn khước từ mọi quan hệ với họ Mới đây

thôi, tại đại hội toàn thể ngày 18 tháng Giêng 1872, những

công nhân này đã trả lời bản thông báo của mười sáu người

bỏ phiếu chuẩn y nghị quyết của Hội nghị đại biểu Luân Đôn

và cả nghị quyết của Đại hội đại biểu vùng thuộc hệ ngôn ngữ

la-tinh trong tháng Năm 1871, nghị quyết này nói:

"vĩnh viễn đuổi Ba-cu-nin, Ghi-ôm và các môn đồ của chúng ta

khỏi Quốc tế"

Có cần phải nói thêm dù chỉ một lời về ý nghĩa của cái gọi

là đại hội đại biểu ở Xông-vi-li-ê, cái đại hội, theo lời của những người tham gia, "đã làm nổ ra một cuộc chiến tranh công khai trong nội bộ Quốc tế" chăng?

Cố nhiên, những người này - bản thân họ càng bé nhỏ bao nhiêu thì họ lại càng la to bấy nhiêu- đã thu được những thành tựu không thể phủ nhận được Tất cả các báo chí của phái tự

do và báo chí cảnh sát đều công khai đứng về phía họ; trong việc cá nhân họ vu khống Tổng Hội đồng, và công kích một cách yếu ớt Quốc tế, họ đã được tiếp tay bởi những người cải cách giả hiệu ở tất cả các nước - ở Anh, bởi những người cộng hoá tư sản mà âm mưu đã bị Tổng Hội đồng làm cho thất bại; ở I-ta-li-a, bởi những người tự do tư tưởng giáo điều, tức là những kẻ, cách đây không lâu, dưới ngọn cờ của Xtê-pha-nô-ni,

đã thành lập một "Hội toàn thế giới những người duy lý chủ nghĩa", có trụ sở bắt buộc tại Rô-ma, một hội "quyền uy chủ nghĩa" và "tôn ti", với những tu viện dành cho các thầy tu và các bà sơ vô thần; một hội mà điều lệ đã cho phép mỗi người tư

sản hiến một vạn phrăng64 thì được dựng một tượng bán thân bằng đá hoa trong phòng họp; cuối cùng ở Đức, bởi những người xã hội chủ nghĩa phái Bít-xmác, tức là những người đang

đóng vai trò bọn áo trắng65 của Đế chế Đức - Phổ, ấy là chưa

kể đến cái tờ báo mang tính chất cảnh sát "Neuer Social - Demokrat"66 do họ xuất bản

Cái hội nghị giáo chủ ở Xông-vi-li-ê, trong một lời kêu gọi rung động lòng người, yêu cầu tất cả các chi hội Quốc tế kiên trì đòi triệu tập ngay tức khắc tại đại hội đại biểu, "để trừng phạt" - như công dân Ma-lông và Lơ-phơ-răng-xe nói - "những hành vi liên tục của Hội đồng Luân Đôn nhằm chiếm đoạt quyền hạn",

những thực ra là để thay Quốc tế bằng Đồng minh Lời kêu gọi