Đề thi khảo sát chuyên đề lần 3 năm 2019 môn Ngữ Văn 11 - Trường THPT Vĩnh Yên

Yêu cầu về kiến thức: Bài viết cần phân tích nhân vật viên quản ngục, tập trung làm sáng tỏ nhận xét “Trong hoàn cảnh đề lao, người ta sống bằng tàn nhẫn, bằng lừa lọc, tính cách dịu d[r]

SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC ĐỀ THI KHẢO SÁT CHUYÊN ĐỀ

TRƯỜNG THPT VĨNH YÊN NĂM HỌC: 2018 - 2019

MÔN: NGỮ VĂN 11

Phần I Đọc hiểu (3,0 điểm)

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Sáu con người, do sự tình cờ của số phận, mắc kẹt vào cùng một cái hang rất tối và lạnh Mỗi người chỉ còn một que củi nhỏ trong khi đống lửa chính đang lụi dần

Người phụ nữ đầu tiên định quẳng que củi vào lửa, nhưng đột nhiên rụt tay lại Bà vừa nhìn thấy

một khuôn mặt da đen trong nhóm người da trắng Người thứ hai lướt qua các bộ mặt quanh đống

lửa, thấy một người trong số đó không đi chung nhà thờ với ông ta Vậy là thanh củi cũng bị thu về Người thứ ba trầm ngâm trong một bộ quần áo nhàu nát Ông ta kéo áo lên tận cổ, nhìn người đối

diện nghĩ thầm: “Tại sao mình lại phải hi sinh thanh củi để sưởi ấm cho con heo béo ị giàu có kia?”

Người đàn ông giàu lui lại một chút, nhẩm tính: “Thanh củi trong tay, phải khó nhọc lắm mới kiếm

được, tại sao ta phải chia sẻ nó với tên khố rách áo ôm lười biếng đó?” Ánh lửa bùng lên một lần

cuối, soi rõ khuôn mặt người da đen đang đanh lại, lộ ra những nét hằn thù: “Không, ta không cho

phép mình dùng thanh củi này sưởi ấm những gã da trắng!”.Chỉ còn lại người cuối cùng trong nhóm Nhìn những người khác trầm ngâm trong im lặng, anh ta tự nhủ: “Mình sẽ cho thanh củi, nếu có ai

đó ném phần của họ vào đống lửa trước”

Cứ thế, đêm xuống dần Sáu con người nhìn nhau căng thẳng, tay nắm chặt những que củi Đống lửa chỉ còn than đỏ rồi lụi tắt Sáng hôm sau, khi những người cứu hộ tới nơi, cả sáu đều đã chết cóng

(Theo: Quà tặng cuộc sống)

Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích

Câu 2: Anh/chị hiểu như thế nào về ý kiến sau: “Mình sẽ cho thanh củi, nếu có ai đó ném phần của

họ vào đống lửa trước”

Câu 3: Theo anh/chị, vì sao sáu người trong câu chuyện trên đều có kết cục bi thảm?

Câu 4: Anh/chị có đồng tình với suy nghĩ và hành động của sáu người trong câu chuyện trên

không? Vì sao?

Phần II Làm văn (7,0 điểm)

Câu 1: (2,0 điểm)

Từ câu chuyện trong phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày

suy nghĩ về quan niệm sống mình vì mọi người

Câu 2: (5,0 điểm)

“…Trong hoàn cảnh đề lao, người ta sống bằng tàn nhẫn, bằng lừa lọc, tính cách dịu dàng và lòng

biết giá người, biết trọng người ngay của viên quản ngục này là một thanh âm trong trẻo chen vào

giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn xô bồ”…

(Trích Chữ người tử tù -Nguyễn Tuân, Ngữ văn 11, tập một, NXB Giáo dục 2007)

Phân tích nhân vật viên quản ngục trong truyện ngắn Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân để làm

sáng tỏ nhận xét trên

SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC ĐÁP ÁN ĐỀ THI KHẢO SÁT CHUYÊN ĐỀ TRƯỜNG THPT VĨNH YÊN NĂM HỌC: 2019 - 2020

MÔN: NGỮ VĂN 11 Phần I Đọc hiểu (3,0 điểm)

Câu 1

Phương thức biểu đạt chính: Tự sự

Câu 2

Ý kiến:“Mình sẽ cho thanh củi, nếu có ai đó ném phần của họ vào đống lửa trước” Có thể hiểu là:

 Điều kiện để anh ta cho đi phải là có ai ném phần của họ trước Tức anh ta phải được nhận về thì mới cho đi

 Đó là suy nghĩ của một con người ích kỉ, luôn toan tính thiệt hơn, chỉ biết đến lợi ích cá nhân

Câu 3

Sáu người trong câu chuyện đều có kết cục bi thảm vì:

 Hoàn cảnh khắc nghiệt: cái lạnh của hang đá làm họ kiệt sức

 Do lối sống hẹp hòi, ích kỉ, thiếu tình yêu thương đồng loại, thiếu tinh thần đoàn kết cộng đồng trong hoàn cảnh thử thách

Câu 4

Có chọn 1 trong 3 hướng: đồng tình, không đồng tình và cả hai Ví dụ:

Không đồng tình với cách suy nghĩ và hành động của sáu người trong câu chuyện vì:

 Đó là những suy nghĩ và hành động sai lầm dẫn tới kết cục bi thảm Họ đều ích kỉ, kì thị chủng tộc, tôn giáo, giàu nghèo, đố kị, sợ thua thiệt

 Khi gặp khó khăn, bất trắc, họ không biết đoàn kết với những người cùng cảnh ngộ để tạo thành sức mạnh tập thể cùng nhau vượt qua hoàn cảnh nghiệt ngã

Phần II Làm văn (7,0 điểm)

Câu 1

Về hình thức: Đảm bảo hình thức của một đoạn văn; đảm bảo dung lượng chữ khoảng 200 chữ,

tránh viết quá ngắn hoặc quá dài so với quy định

Giải thích:

Câu chuyện trên cho lời khuyên, khi gặp khó khăn, hoạn nạn trong cuộc sống, chúng ta phải biết hi sinh, mình vì mọi người và đoàn kết, giúp đỡ nhau

Phân tích, bình luận:

 Chính từ sai lầm trong suy nghĩ dẫn tới sai lầm trong hành động khi gặp tình huống bất ngờ xảy ra Họ thà chết rét chứ không chịu chia sẻ phần của mình với những người mà họ đố kị, ghét bỏ, kì thị

 Cuộc sống khó tránh khỏi những trở ngại, thử thách Để vượt qua, ý chí, nghị lực của con người

là chưa đủ, còn cần phải vị tha, đoàn kết cộng đồng, sự đồng cảm, sẻ chia giữa người với người

 Phê phán lối sống ích kỉ, định kiến, là nguyên nhân khiến người ta có những suy nghĩ và hành động sai lầm dẫn đến thất bại

Bài học nhận thức và hành động:

 Nhận thức được tác hại của việc thiếu tinh thần vị tha và nhận ra sai lầm của lối sống hẹp hòi, ích kỉ, tư tưởng cực đoan

Sáng tạo:

 Có cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo (viết câu, sử dụng từ ngữ, hình ảnh và các yếu tố biểu cảm)

 Thể hiện được quan điểm và thái độ riêng, sâu sắc nhưng không trái với chuẩn mực đạo đức

và pháp luật

Câu 2:

Yêu cầu về kĩ năng: Hiểu đề, biết cách làm bài văn nghị luận văn học Biết phân tích dẫn chứng để

làm sáng tỏ vấn đề Bố cục rõ ràng, lập luận chặt chẽ Hành văn trôi chảy Văn viết có cảm xúc Không

mắc các lỗi diễn đạt, dùng từ, ngữ pháp, chính tả

Yêu cầu về kiến thức: Bài viết cần phân tích nhân vật viên quản ngục, tập trung làm sáng tỏ nhận

xét “Trong hoàn cảnh đề lao, người ta sống bằng tàn nhẫn, bằng lừa lọc, tính cách dịu dàng và lòng biết giá người, biết trọng người ngay của viên quản ngục này là một thanh âm trong trẻo chen vào giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn xô bồ” Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác

nhau nhưng phải đảm bảo những ý cơ bản sau:

1 Khái quát về tác giả, tác phẩm, vấn đề nghị luận, tình huống truyện và vị trí của nhân vật

2 Hoàn cảnh sống của nhân vật quản ngục:

 Bối cảnh sống, thế giới cai trị của quản ngục là chốn ngục tù, tăm tối

 Quản ngục là người đứng đầu ngục tù đen tối, là công cụ thực thi tội ác cho triều đình phong kiến thối nát, bất công

 Quản ngục của Nguyễn Tuân có một tính cách khác thường Chức vụ quản ngục chỉ là “cái áo

khoác ngoài của một tâm hồn đẹp”

3 Vẻ đẹp của nhân vật quản ngục:

a Quản ngục là người có tấm lòng biệt nhỡn liên tài, biết quý trọng cái đẹp

 Sống trong cảnh ngục tù tăm tối, quản ngục vẫn biết trân trọng tài năng của Huấn Cao, vẫn hướng về cái đẹp ở ngoài đời để biết được Huấn Cao là người viết chữ đẹp nổi tiếng ở tỉnh Sơn

 Mặc dù chọn nhầm nghề, nhưng quản ngục có một sở nguyện cao quý, ông ao ước một ngày nào đó được treo ở nhà riêng của mình một câu đối do tay ông Huấn Cao viết “đẹp lắm vuông lắm” là “vật báu trên đời”

 Ngục quan trân trọng Huấn Cao, trân trọng cái tài, cái đẹp, nhẫn nại để đạt được sở nguyện

o Ngục quan đăm chiêu nghĩ ngợi, thao thức giữa đêm khuya, khuôn mặt như nước ao xuân bằng lặng, kín đáo để nghĩ về tử tù khi nhận được tấm phiến trát

o Lúc nhận tù, quản ngục nhìn Huấn Cao với ánh mắt kiêng nể, đã biệt đãi Huấn Cao một cách chu đáo

o Quản ngục nhún nhường “Xin lĩnh ý” khi Huấn cao đuổi ra khỏi phòng giam

o Chưa xin được chữ Huấn Cao, nên tâm trạng của ngục quan đầy bi kịch Quản ngục khổ tâm vì có một ông Huấn Cao trong tay mình, dưới quyền mình mà không biết làm thế nào

để xin được chữ Chỉ lo mai mốt ông Huấn Cao bị hành hình mà không xin được chữ thì ân hận suốt đời

b Quản ngục là người không sợ cường quyền

 Dám chơi chữ của kẻ đại nghịch là Huấn Cao

 Dám đảo lộn trật tự lao tù để biệt nhỡn, tôn trọng cái tài, cái đẹp

 Dám xin chữ tử tù ngay trong nhà ngục

c Quản ngục là “thanh âm trong trẻo”, “một tấm lòng trong thiên hạ”

 Ngục quan là một tài tử chọn nhầm nghề, giữa bọn người tàn nhẫn, lừa lọc thì ngục quan có tính cách nhân hậu, biết trọng người ngay, có lòng biết giá trị của con người

 Ngục quan có vẻ đẹp thiên lương, thuần khiết, luôn hướng tới cái thiện, cái đẹp, điều này thể

hiện rõ trong cảnh cho chữ Hành động “khúm núm” đó là thái độ kính cẩn, nghiêng mình trước

 Chi tiết Huấn Cao khuyên quản ngục nên thay đổi chỗ ở, về quê giữ cho thiên lương lành vững rồi hãy nghĩ đến cái đẹp Quản ngục nghe lời khuyên vái người tù một vái, nói một câu mà dòng nước mắt rỉ vào kẽ miệng: “Kẻ mê muội này xin bái lĩnh” Cái cúi lạy của quản ngục với Huấn Cao là một hành động đẹp

 Đó là sự cúi đầu trước cái tài, cái đẹp Thể hiện thái độ kính phục, ngưỡng mộ trước một nhân cách cao cả; bày tỏ lòng biết ơn chân thành với ân nhân khai sáng tâm hồn mình Thể hiện

nhân cách của viên quản ngục, một người không chỉ có tấm lòng biệt nhỡn liên tài mà còn biết

phục thiện

4 Nghệ thuật xây dựng nhân vật

 Tình huống truyện độc đáo, kịch tính, bút pháp lãng mạn hoá, thủ pháp tương phản đối lập lãng mạn

 Hình tượng nhân vật quản ngục mang vẻ đẹp lí tưởng quen thuộc trong sáng tác của Nguyễn Tuân

5 Đánh giá

 Quản ngục là người trân trọng, tôn thờ cái đẹp, người bảo vệ, giữ gìn và lưu truyền cái đẹp, mang tâm hồn nghệ sĩ

 Cùng với nhân vật Huấn Cao, nhân vật quản ngục góp phần làm nên sức hấp dẫn của một tác phẩm gần đạt đến sự “toàn thiện, toàn mĩ”

Sáng tạo:

 Có cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo (viết câu, sử dụng từ ngữ, hình ảnh và các yếu tố biểu cảm)

 Thể hiện được quan điểm và thái độ riêng, sâu sắc nhưng không trái với chuẩn mực đạo đức

và pháp luật

Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh

Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các

trường chuyên danh tiếng

dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học

trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn

II.Khoá Học Nâng Cao và HSG

THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG

cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS

Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi

HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia

các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất

- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi

miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh

Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%

Học Toán Online cùng Chuyên Gia

HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí