Đề cương môn học: Sự phát triển kinh tế xã hội của các quốc gia Đông Nam Á thời kỳ hiện đại

Đề cương môn học: Sự phát triển kinh tế xã hội của các quốc gia Đông Nam Á thời kỳ hiện đại cung cấp cho sinh viên những hiểu biết cơ bản về hợp tác, hội nhập kinh tế quốc tế trong thời đại toàn cầu, cũng như hợp tác kinh tế khu vực Đông Á.

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC

SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI CỦA CÁC QUỐC GIA ĐÔNG NAM Á

THỜI KỲ HIỆN ĐẠI

1 Thông tin về giảng viên

1.1 Họ và tên giảng viên 1: Nguyễn Văn Vinh

- Chức danh, học hàm, học vị: Giảng viên, Thạc Sĩ

- Thời gian, địa điểm làm việc:

+ Thời gian: Thứ 3 & thứ 5 + Địa điểm: Khoa Lịch Sử, Đại học Sư phạm Hà Nội 2

- Địa chỉ liên hệ: Khoa Lịch Sử, Trường Đại học Sư phạm2, phường Xuân Hòa, thị xã Phúc Yên, Vĩnh Phúc

- Điện thoại (CQ): 0211.3863678 ; Mobile: 0986935408

- Email: nguyenvanvinhtb@gmail.com

- Các hướng nghiên cứu chính:

+ Lịch sử Đông Nam Á cổ trung đại + Thương mại biển Đông thế kỷ XVII – XVIII

1.2 Họ và tên giảng viên 2: Nguyễn Thị Nga

- Chức danh, học hàm, học vị: Giảng viên, Thạc sĩ

- Thời gian, địa điểm làm việc:

+ Thời gian: Thứ 2 & thứ 6 + Địa điểm: Khoa Lịch Sử, Đại học Sư phạm Hà Nội 2

- Địa chỉ liên hệ: Khoa Lịch Sử, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2,

phường Xuân Hòa, thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc

- Điện thoại: 0211.351.2010; Mobile: 0973025007

- Email: ngadhsp2@gmail.com

- Các hướng nghiên cứu chính:

+ Lịch sử thế giới cận đại + Phong trào cải cách Đông Á thế kỷ XIX - XX

2 Thông tin về môn học

2.1 Tên môn học: Sự phát triển kinh tế xã hội của các quốc gia Đông Nam

Á thời kỳ hiện đại

2.2 Mã số môn học: LS572

2.3 Số tín chỉ: 2

2.4 Môn học: Bắt buộc

2.5 Các môn học tiên quyết:

2.6 Các môn học kế tiếp:

2.7 Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:

- Lý thuyết: 23 giờ tín chỉ

- Thảo luận: 07 giờ tín chỉ

- Tự học, tự nghiên cứu: 60 giờ tín chỉ

2.8 Đơn vị phụ trách môn học:

+ Bộ môn Lịch sử thế giới, + Khoa Lịch Sử, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2

3 Mục tiêu môn học

- Mục tiêu về kiến thức: Trang bị những kiến thức cơ bản, khái quát về sự

hình thành và tiến triển của các hình thái kinh tế-xã hội ở khu vực Đông Nam Á trong tiến trình lịch sử, nhất là trong thời kỳ cận hiện đại (bao gồm những kiến thức về sự hình thành và biến đổi lực lượng sản xuất, quan hệ sản xuất (phương thức sản xuất) cơ sở kinh tế và thượng tầng kiến trúc của từng giai đoạn lịch sử cụ thể Bên cạnh đó làm hiểu rõ những đặc điểm nội dung cơ bản, nét đặc trưng con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở từng nước, nhóm nước Đông Nam Á Làm hiện rõ hơn những nét đặc thù về chủ nghĩa tư bản và nền kinh tế thị trường ở Đông Nam Á Làm rõ cơ hội thách thức của toàn cầu hóa đối với sự phát triển của

các nước Đông Nam Á Từ những thành công hay thất bại trong phát triển kinh tế

xã hội của các nước trong khu vực rút ra những bài học kinh nghiệm

- Mục tiêu về kỹ năng:

Sinh viên có thể chủ động phân tích các vấn đề liên quan đến các lĩnh vực quan hệ kinh tế, hợp tác khu vực Trong bối cảnh toàn cầu hóa, với sự phát triển quan hệ giữa các quốc gia diễn ra ở cả chiều rộng và chiều sâu, hợp tác khu vực và toàn cầu đang ngày càng diễn ra nhanh chóng Qua môn học này giúp sinh viên trau dồi thêm các kiến thức liên quan đến chiến lược phát triển về kinh tế của các quốc gia trong khu vực Từ đó suy ngẫm về con đường phát triển, triển vọng của Việt Nam trong tương lai

- Mục tiêu về thái độ:

+ Có thái độ tích cực tham gia vào mọi hoạt động giảng dạy và thảo luận trên lớp

+ Hoàn thành đầy đủ và có chất lượng những vấn đề trong các nội dung của môn học

+ Có tinh thần trách nhiệm và tích cực trong làm việc và nghiên cứu theo nhóm

+ Trung thực và trách nhiệm trong nghiên cứu khoa học

4 Tóm tắt nội dung môn học

Môn học này cung cấp cho sinh viên những hiểu biết cơ bản về hợp tác, hội nhập kinh tế quốc tế trong thời đại toàn cầu, cũng như hợp tác kinh tế khu vực Đông Á Sáng kiến về hợp tác Đông Á bắt đầu từ những năm 1990, trải qua hơn 20 năm phát triển và trưởng thành các quốc gia trong khu vực đã không ngừng nỗ lực thúc đẩy quá trình hợp tác khu vực Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, hợp tác Đông Á cũng phải đối diện với rất nhiều khó khăn và thách thức đặt ra Bên cạnh

đó việc tìm hiểu, phân tích vị trí của Việt Nam trong bối cảnh hợp tác Đông Á, cũng đóng vai trò quan trọng

5 Nội dung chi tiết môn học

Hình

thức tổ

chức

dạy

học

tiết

Yêu cầu đối với sinh viên

Thời gian, địa điểm

Ghi chú

Lý

Thuyết

CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ CÁC

HÌNH THÁI KINH TẾ XÃ HỘI Ở ĐÔNG

NAM Á

1.1 Hình thái kinh tế xã hội và đối

tượng nghiên cứu kinh tế xã hội

1.1.1 Hình thái kinh tế xã hội là gì?

1.1.2 Đối tượng, phương pháp tiếp cận

nghiên cứu kinh tế xã hội Đông Nam

Á

1.2 Các hình thái kinh tế xã hội đã và

đang tồn tại ở Đông Nam Á

1.2.1 Giai đoạn tiền và sơ sử Đông Nam Á

(khoảng 3000 năm đến những thế kỷ cuối trước công nguyên)

1.2.2 Giai đoạn từ đầu công nguyên đến

thế kỷ XV 1.2.3 Từ thế kỷ XVI đến thế kỷ XX

1.2.4 Từ sau chiến tranh thế giới thứ hai

05

Học liệu 1,2

Học trên Giảng đường

đến nay

CHƯƠNG 2: CÁC CHIẾN LƯỢC VÀ

CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN KINH TẾ -

XÃ HỘI CỦA CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM

Á

2.1 Chiến lược và chính sách phát triển

kinh tế xã hội của cộng hòa Xingapore

2.1.1 Điều kiện tự nhiên, con người và lịch

sử

2.1.2 Những chiến lược và chính sách cơ

bản

2.1.3 Những thành tựu, thách thức và triển

vọng

2.2 Chiến lược và chính sách phát triển

kinh tế xã hội của liên bang Malaixia

2.2.1 Đặc điểm về đất nước, con người và

lịch sử

2.2.2 Những chiến lược và chính sách căn

bản (từ 1957 đến nay)

2.2.3 Thành tựu, hạn chế và triển vọng

2.3 Chiến lược và chính sách phát triển

kinh tế - xã hội của vương quốc Thái

Lan

2.3.1 Đặc điểm về đất nước, con người và

lịch sử

2.3.2 Chính sách và chiến lược cơ bản phát

07

Học liệu 1,2, 3,4

Học trên giảng

đường

triển kinh tế xã hội

2.3.3 Những thành tựu và triển vọng phát triển kinh tế - xã hội của vương quốc Thái Lan

2.4 Chiến lược và chính sách phát triển kinh tế - xã hội của cộng hòa Indonexia

2.4.1 Đặc điểm về đất nước, con người và lịch sử

2.4.2 Chiến lược và chính sách phát triển

cơ bản

2.4.3 Thành tựu, thách thức và triển vọng

2.5 Chiến lược và chính sách phát triển kinh tế xã hội của cộng hòa Philippin

2.5.1 Đặc điểm đất nước, con người và lịch sử

2.5.2 Những chiến lược và chính sách cơ bản

2.5.3 Thành tựu, thách thức, triển vọng

2.6 Chiến lược chính sách phát triển kinh tế-xã hội của vương quốc Burunei

2.6.1 Đặc điểm đất nước, con người và lịch sử

2.6.2 Chiến lược và chính sách cơ bản 2.6.3 Thành tựu, thách thức và triển vọng

2.7 Chiến lược và chính sách phát triển kinh tế xã hội của liên bang Mianma

2.7.1 Điều kiện tự nhiên, con người và lịch

sử

2.7.2 Chiến lược và chính sách cơ bản

2.7.3 Thành tựu, hạn chế, triển vọng

2.8 Chiến lược và chính sách phát triển

kinh tế-xã hội của cộng hòa dân chủ

nhân dân Lào

2.8.1 Điều kiện tự nhiên, con người và lịch

sử

2.8.2 Chiến lược và chính sách cơ bản

2.8.3 Thành tựu, triển vọng

2.9 Chiến lược và chính sách phát triển

kinh tế-xã hội của vương quốc

Campuchia

2.9.1 Điều kiện tự nhiên, con người và lịch

sử

2.9.2 Chiến lược và chính sách cơ bản

2.9.3 Triển vọng phát triển kinh tế xã hội

Thảo

luận

Chiến lược phát triển kinh tế xã hội của

Singapore và những kinh nghiệm đối với

Việt Nam

Đặc điểm của chính sách phát triển kinh tế

xã hội của Campuchia

So sánh chiến lược và chính sách phát triển

kinh tế xã hội của Singapore và Thái Lan

03

Học liệu 1,3,

5

Giảng đường

Tự học 1.2.4.Từ sau chiến tranh thế giới thứ hai 30 Học Ở

đến nay

2.6 Chiến lược chính sách phát triển

kinh tế-xã hội của vương quốc Burunei

2.6.1 Đặc điểm đất nước, con người và

lịch sử

2.6.2 Chiến lược và chính sách cơ bản

2.6.3 Thành tựu, thách thức và triển vọng

2.8 Chiến lược và chính sách phát triển

kinh tế-xã hội của cộng hòa dân chủ

nhân dân Lào

2.8.1 Điều kiện tự nhiên, con người và lịch

sử

2.8.2 Chiến lược và chính sách cơ bản

2.8.3 Thành tựu, triển vọng

liệu 1,2,

4

nhà, thư viên

CHƯƠNG 3: ĐẶC ĐIỂM CON ĐƯỜNG

PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI CÁC

NƯỚC ĐÔNG NAM Á

3.1 Đặc điểm con đường phát triển kinh

tế xã hội

3.1.1 Đi lên từ nông nghiệp

3.1.2 Thực hiện công nghiệp hóa đi từ xây

dựng các xí nghiệp sử dụng nhiều lao động

đến sử dụng nhiều tư bản và kỹ thuật cao

3.1.3 Từ chiến lược công nghiệp hóa thay

thế nhập khẩu đến hướng vào xuất khẩu

07

Học liệu 1,2,

4, 5,6

Trên giảng đường

3.1.4 Vốn và công nghệ của nước ngoài là

yếu tố then chốt thực hiện công nghiệp hóa

3.1.5 Nền kinh tế thị trường có điều tiết

3.1.6 Mở cửa, hội nhập khu vực và quốc tế

4.1 Đặc điểm chủ nghĩa tư bản ở các

nước Đông Nam Á

4.1.1 Chủ nghĩa tư bản các nước Đông

Nam Á là chủ nghĩa ngoại vi, phụ thuộc

4.1.2 Chủ nghĩa tư bản thân quen và bạn

hàng

4.1.3 Chủ nghĩa tư bản quan liêu, tài phiệt

4.1.4 Từ chủ nghĩa tư bản dân tộc hẹp hòi

tiến tới chủ nghĩa tư bản hiện đại

CHƯƠNG 4 CÁC KINH NGHIỆM PHÁT

TRIỂN CỦA ASEAN ĐỐI VỚI VIỆT

NAM

5.1 Những kinh nghiệm phát triển của

ASEAN

5.1.1 Kinh nghiệm xác định vai trò kinh tế

của Nhà nước

5.1.2 Kinh nghiệm cổ phần hóa và tư nhân

hóa các doanh nghiệp nhà nước

5.1.3 Kinh nghiệm khai thác các nguồn

vốn trong nước

5.1.4 Kinh nghiệm thu hút vốn đầu tư

nước ngoài

05

Học liệu 2,4,

5,3

Trên giảng

đường

5.1.5 Kinh nghiệm về thị trường chứng

khoán

5.1.6 Kinh nghiệm tiếp thu và chuyển giao

công nghệ

5.1.7 Kinh nghiệm xây dựng xí nghiệp vừa

và nhỏ

5.1.8 Kinh nghiệm đào tạo các nhà doanh

nghiệp bản địa

5.1.9 Kinh nghiệm kết hợp tăng trưởng

kinh tế với công bằng xã hội

5.1.10 Kinh nghiệm chống tham nhũng,

hối lộ

5.2 Những bài học cần tránh

5.2.1 Bài học về mở cửa kinh tế, xây dựng

mô hình tăng trưởng kinh tế hướng ngoại

5.2.2 Bài học về môi trường sinh thái trong

phát triển bền vững

5.2.3 Sự phát triển bền vững phải dựa trên

sự phát triển đồng đều giữa các vùng và sự

phân phối công bằng các lợi ích của sự phát

triển

5.2.4 Bài học về sự phát triển lực lượng

lao động có kỹ năng

5.2.5 Chủ nghĩa tư bản thân quen, hiểm

họa tiềm tàng đối với xã hội

Kinh nghiệm chống tham nhũng, hối lộ của

Thảo

luận

các nước ASEAN

Chủ nghĩa tư bản thân quen và bạn hàng

Vai trò của Nhà nước trong phát triển kinh

tế xã hội của các nước ASEAN

03

Học liệu 1,2,

3,5

Tại giảng

đường

Tự

Học

3.1.4 Vốn và công nghệ của nước ngoài là

yếu tố then chốt thực hiện công nghiệp hóa

3.1.5 Nền kinh tế thị trường có điều tiết

3.1.6 Mở cửa, hội nhập khu vực và quốc tế

5.2.2 Bài học về môi trường sinh thái trong

phát triển bền vững

5.2.3 Sự phát triển bền vững phải dựa trên

sự phát triển đồng đều giữa các vùng và sự

phân phối công bằng các lợi ích của sự phát

triển

5.2.4 Bài học về sự phát triển lực lượng

lao động có kỹ năng

30

Học liệu 1,4

Ở nhà, thư viện

6 Học Liệu

6.1 Học liệu bắt buộc

1 Phạm Nguyên Long (chủ biên), Con đường phát triển của ASEAN, Nxb Khoa học xã hội Hà Nội, 1996

2 Phạm Nguyên Long (cb), Đông Nam Á trên con đường phát triển, Nxb KHXH, Hà Nội, 1993

3 Phạm Đức Thành (cb), Các nước Đông Nam Á: Lịch sử và hiện tại, Nxb

Sự Thật, Hà Nội, 1990

4.Phạm Đức Thành – Trương Duy Hòa (cb), Kinh tế các nước Đông Nam Á: Thực trạng và triển vọng, Nxb KHXH,Hà Nội, 2002

5 Phạm Đức Thành, Đặc điểm con đường phỏt triển kinh tế - xó hội của cỏc nước Asean, Nhà xuất bản khoa học xó hội, 2001

6 Nguyễn Thu Mỹ, Đặng Bớch Hà, Thỏi Lan: Cuộc hành trỡnh tới cõu lạc bộ cỏc nước cụng nghiệp mới, Nxb Sự Thật, Hà Nội, 1992

6.2 Học liệu Tham Khảo

7 The ASEAN Reader (Compile by Sundh KS), Singapore: ISEAS, 1992

8 Mya Than (edit), The ASEAN Beyond the Regional Crisis: Challenges and Intiative, Singapore: ISEAS, 2001

9 Zhang Yunling (ed), East Asian Cooperation: Searching for an Integrated Aproarch, World Affairs Press, 2004

7 Kế hoạch giảng dạy cụ thể

Tuần

Giảng viên lên lớp (tiết)

Sinh viên tự học,

tự nghiên cứu (tiết)

Tổng

Lý thuyết cơ bản

Bài tập Thực

hành

Xêmina, thảo luận

Chuẩn

bị tự

đọc

Bài tập

ở nhà, bài tập lớn

14 2 4 6

8 Yêu cầu của giảng viên đối với môn học

- Đối với các tiết lý thuyết, sinh viên phải tham dự đầy đủ theo quy định của nhà trường Trong giờ học sinh viên phải nghiêm túc Tích cực tham gia xây dựng bài

- Sinh viên phải chủ động, tích cực trong những giờ tự học, tự nghiên cứu Nội dung bài học, bài tập ở nhà, các vấn đề sẽ thảo luận sinh viên phải chuẩn bị trước theo yêu cầu của giáo viên

- Ngoài giờ học trên lớp, sinh viên có thể gặp giáo viên để trao đổi những nội dung có liên quan tới môn học tại nơi làm việc của giáo viên hoặc qua điện thoại, email,

9 Phương pháp và hình thức kiểm tra đánh giá môn học

9.1 Kiểm tra thường xuyên trong quá trình học tập: đánh giá nhận thức và

thái độ tham gia thảo luận, chuyên cần

9.2 Kiểm tra giữa kỳ

9.3 Thi hết môn học:

- Hình thức thi: tự luận, theo ngân hàng đề

- Thời gian: 90 phút

(Trọng số: Mục 9.1 chiếm 1/10; Mục 9.2 chiếm 2/10; Mục 9.3 chiếm 7/10)

Hà Nội, ngày 25 tháng 9 năm 2012 GIẢNG VIÊN 1 GIẢNG VIÊN 2

ThS Nguyễn Văn Vinh ThS Nguyễn Thị Nga

TRƯỞNG BỘ MÔN P.TRƯỞNG KHOA

ThS Nguyễn Văn Vinh ThS Nguyễn Văn Dũng