Bài giảng Tổng quan về giáo dục và giáo dục nghề nghiệp: Phần 3 - Kỹ năng thảo luận nhóm trong giảng dạy

Nhóm là gì, các hình thức chia nhóm, ưu, nhược điểm của phương pháp thảo luận nhóm, hchế của phương pháp thảo luận nhóm,... là những nội dung chính trong phần 3 Kỹ năng thảo luận nhóm trong giảng dạy thuộc bài giảng Tổng quan về giáo dục và giáo dục nghề nghiệp. Mời các bạn cùng tham khảo.

Kỹ năng thảo luận nhóm trong giảng dạy

Nhóm là gì?

Add Your Title here

Nhóm là tập hợp những cá thể lại với nhau theo những nguyên tắc nhất định

Nhóm là gì?

Nhóm là một sự tập hợp của hai hay trên hai người có

sự tác động lẫn nhau nhằm đạt được mục

tiêu chung

Nhóm là một tập thể nhỏ được hình thành

để thực hiện một nhiệm vụ nhất định trong một

thời gian xác định.

Nhóm là gì?

Vậy nhóm là gì?

Nhóm là sự hợp tác giữa các cá nhân với nhau trên cơ

sở kì vọng chung, trong nhóm

có sự phân công nhiệm vụ, sự tương tác và ảnh hưởng lẫn nhau trong quá trình thực hiện nhằm đạt được các mục tiêu chung

Các hình thức chia nhóm

1/ Hình thức chia nhóm ngẫu nhiên

Đây là cách chia được tiến hành khi giữa các đối tượng học sinh không cần có sự phân biệt Mọi học sinh đều phải hoạt động để giải quyết vấn đề, cùng chiếm lĩnh tri thức Nhiệm

vụ được giao không khác nhau nhiều về nội dung, ít có sự chênh lệch về độ khó và có cùng chung một yêu cầu

Ở hình thức chia nhóm ngẫu nhiên này, khi chia nhóm GV có thể chia theo bàn, theo

tổ hoặc bằng cách điểm vòng tròn

C ác hình thức chia nhóm

2/ Chia nhóm cùng một trình độ

Việc chia nhóm cùng một trình độ được áp dụng khi cần có sự phân hóa về trình độ bởi mức độ khó dễ của nội dung bài học cho từng đối tượng học sinh Người ta thường dựa vào các trình độ : giỏi, khá, trung bình và yếu để chia thành các nhóm tương ứng

Với cách chia này, GV có thể đưa ra những yêu cầu

cụ thể khác nhau đối với từng nhóm trong việc giải quyết cùng một nhiệm vụ học tập

Song khi áp dụng hình thức chia nhóm này GV cần phải thận trọng Bởi vì muốn chia đúng trình độ của học sinh,

GV phải nắm chắc trình độ của họ, vì nếu không nắm chắc được trình độ của học sinh mà chia sai nhóm thì sẽ dẫn đến

sự phản tác dụng

C ác hình thức chia nhóm

3/ Chia nhóm gồm đủ trình độ

Cách chia này thường được sử dụng khi nội dung hoạt động dạy học cần có sự hỗ trợ lẫn nhau Trong trường hợp này cần phải xác định vai trò của nhóm trưởng (người có năng lực hơn cả) là rất quan trọng trong việc phân công nhiệm vụ cho các thành viên trong nhóm.

C ác hình thức chia nhóm

4/ Chia nhóm theo sở trường

Cách chia này thường được tiến hành trong các buổi học tập ngoại khóa, mỗi nhóm sẽ gồm một số học sinh có chung sở trường, hứng thú.

Phương pháp thảo luận nhóm

Thảo luận nhóm là một phương pháp dạy học, trong đó lớp học được chia thành các nhóm nhỏ để SV trong nhóm tích cực, chủ động nghiên cứu, thảo luận các nhiệm vụ học tập để đạt được mục tiêu học tập dưới sự hướng dẫn điều khiển của GV”

Ưu điểm của phương pháp thảo luận nhóm

Thứ nhất: Học theo nhóm bao giờ cũng sôi

nổi, nó tạo ra cơ hội tối đa cho mọi thành viên trong nhóm được bộc lộ sự hiểu biết và quan điểm của mình về nội dung và phương pháp học tập; giúp họ phát triển khả năng diễn đạt, trao đổi suy nghĩ và quan điểm một cách rõ ràng, tăng cường khả năng chịu đựng và sự quan tâm của người học Điều này đặc biệt có ích đối với những SV nhút nhát, ngại ngùng, ít phát biểu trong lớp

Ưu điểm của phương pháp thảo luận nhóm

Thứ hai: Tạo cơ hội thuận lợi để

các thành viên trong nhóm học hỏi lẫn nhau SV tập lắng nghe ý kiến của người khác một cách kiên nhẫn và lịch sự, thể hiện quan điểm của mình, cũng như nhận xét đánh giá ý kiến của bạn, điều chỉnh tư duy của mình.

Ưu điểm của phương pháp thảo luận nhóm

Thứ ba: Tạo cơ hội để các thành

viên trong lớp học làm quen, trao đổi và hợp tác với nhau, hình thành thói quen tương tác trong học tập Góp phần làm tăng bầu không khí hiểu biết, tin cậy thân thiện và đoàn kết giữa các học viên.

Ưu điểm của phương pháp thảo luận nhóm

Thứ tư: Tạo yếu tố

kích thích thi đua giữa

Ưu điểm của phương pháp thảo luận nhóm

Thứ năm: Tạo cơ hội cho GV có

thông tin phản hồi về người học Đây là một trong những ưu điểm nổi trội của PPTLN so với các phương pháp dạy học khác Mặt khác, GV còn có thể thu được tri thức và kinh nghiệm từ phía người học, qua các phát biểu có suy nghĩ và sáng tạo của SV.

Hạn chế của phương pháp thảo luận nhóm

Thứ nhất: Để PPTLN có hiệu

quả, đòi hỏi người GV phải có khả năng xây dựng, thiết kế những tri thức trong bài học thành tình huống có vấn đề Song đó là việc không hề đơn giản với mọi GV và mọi bài học.

Hạn chế của phương pháp thảo luận nhóm

Thứ hai: Để tổ chức một buổi học

bằng PPTLN có hiệu quả thì cả GV và

SV đều phải chuẩn bị, đầu tư nhiều về thời gian và công sức Đặc biệt là ở những lớp học quá đông thì đây thực

sự là một trở ngại Vì thế học bằng PPTLN sẽ làm mất nhiều thời gian của cả GV và SV.

Hạn chế của phương pháp thảo luận nhóm

Thứ ba: Hiệu quả học tập của nhóm phụ

thuộc rất nhiều vào tinh thần tham gia của các thành viên trong nhóm, thảo luận chỉ có một vài người tham gia tích cực thì dẫn đến tình trạng có một vài người là chủ nhân còn các thành viên khác là khách ngồi nghe, để mặc cho người khác dẫn dắt và quyết định Khi đó thảo luận nhóm trở thành sự độc diễn cá nhân, hệt như phương pháp thuyết trình của GV Còn các thành viên khác trở

thành “người ngoài cuộc”– một hiện tượng khá

phổ biến trong thảo luận hiện nay.

Hạn chế của phương pháp thảo luận nhóm

Thứ tư: Sự tác động từ bên

ngoài như sự giám sát thường xuyên của GV, yếu tố thi đua giữa các nhóm cũng ảnh hưởng ít nhiều đến quá trình thảo luận

đó Hình thức này thường được

sử dụng kết hợp với các kĩ thuật dạy học khác trong một bài học, tiết học Nội dung thảo luận của nhóm thông thường là các nội dung nhỏ, thời gian thảo luận ngắn (5 đến 10 phút)

thống nhất trả lời một câu hỏi,,

nêu một ý tưởng…GV cung cấp

gợi ý và nêu rõ yêu cầu đối với

câu trả lời để các học viên giải

quyết Việc chia lớp thành những

nhóm nhỏ hoặc nhóm “rì rầm” là

biện pháp khắc phục hiện tượng

“người ngoài cuộc” làm tăng hiệu

quả của PPTLN.

Các hình thức thảo luận nhóm

3/ Nhóm kim tự tháp

Đây là hình thức mở rộng

của nhóm rì rầm Sau khi

thảo luận theo cặp (nhóm rì

phục hiện tượng “người

ngoài cuộc”, đồng thời tạo

điều kiện hoàn chỉnh nhiệm

vụ học tập với chất lượng cao

hơn

Các hình thức thảo luận nhóm

4/Nhóm đồng tâm (nhóm bể cá).

Giáo viên chia lớp thành 2 nhóm:

nhóm thảo luận và nhóm quan sát

(sau đó có thể hoán vị cho nhau)

Nhóm nhỏ hơn 6-10 người có

nhiệm vụ thảo luận và trình bày vấn

đề được giao, còn các thành viên

khác trong lớp đóng vai người quan

sát và phản biện Hình thức này tạo

động cơ cho những học viên trình

bày ý tưởng của mình trước tập thể.

Các hình thức thảo luận nhóm

5/ Nhóm khép kín và nhóm mở

Nhóm khép kín là các thành viên trong nhóm làm việc trong khoảng thời gian dài, thực hiện trọn vẹn một hoạt động học tập, từ giai đoạn đầu tới cuối cùng

Nhóm mở là các thành viên có thể tham gia một hoặc vài giai đoạn phù hợp với khả năng và sở thích của mình Hình thức này mang lại cho người học nhiều khả năng lựa chọn vấn đề để thực hiện hiệu quả, chủ động về thời gian, sức lực

Một số lưu ý khi tổ chức thảo luận nhóm

-Chia nội dung bài dạy thành các vấn đề nhỏ để thảo luận

-Linh hoạt trong chia nhóm ( căn cứ vào bàn, ghế, phòng học, tài liệu, phương tiện học tập v.v

-Mỗi nhóm cử ra một nhóm trưởng điều khiển và duy trì hoạt động của nhóm và một thư ký ghi đầy đủ các phát biểu trong thảo luận

-Các sản phẩm của cá nhân hay của cả nhóm có thể được thể hiện trên các văn bản, biểu đồ Các sản phẩm đó phải được giới thiệu và trình bày trước nhóm hoặc trước các nhóm khác trong lớp

-Hỏi các thành viên có hiểu vấn đề thảo luận không? Có bỏ sót điều gì quan trọng không? Có thắc mắc gì không? Điều cần lưu ý là thái độ thân thiện, gần gũi và cởi mở của GV khi đi kiểm tra các nhóm

-Bất kì cuộc thảo luận nào cũng phải có kết luận của GV cần dành thời gian ghi chép đánh giá sự tiến bộ của các nhóm, tóm tắt ý tưởng của các nhóm thực hiện công tác trọng tài cố vấn cho các nhóm tiếp tục hoàn thiện hoặc phát triển ý tưởng của mình.