Bài viết phân tích thực trạng cách ứng xử của trẻ vị thành niên đối với cha mẹ mình qua cuộc khảo sát nhỏ tại Bắc Ninh. Kết quả phân tích cho thấy hầu hết trẻ vị thành niên được phỏng vấn có một mô hình ứng xử chung là vâng lời bố mẹ, phương thức giao tiếp một chiều từ bố mẹ đến con cái vẫn là phổ biến.
Trang 1Gia dtinh vii G i d i
S6 5 -2012
Cdch lifng xur cua tre vj ihdnh nien do) v6l cha m@ trong qud trinh giao tiep: phdn tich tir mot khao sat thirc dja
Trirong Thj Thu Thuy, Trln Thj Thanh Loan
Vien Gia dmh vd Gidi
Tom t^t: Bai vie't phSn tfch thUc trang cdch iJtng xii cua tre vi thdnh nien doi vdi cha me minh qua cu6c khao sat nho tai Bflc
Ninh K§'t qua phan tich cho thfi'y h^u h§'t tre vi thanh nien dUdc phong van co mot mo hinh iing xii chung la vang Idi bo me,
phuong thiJc giao tiep mot chieu til bo' me den con cai vin la pho
bien Tuy nhifin, trong boi canh xa hoi hien dai, khong chi ban than tre vi thanh nien, ma chinh gia dinh co tre vi thanh nien cung dang phai trai qua giai doan thach thiic: thieu hut trong ki^n thiic, nhan thiic cua cac bSic cha me ve tam sinh Iy liia tuoi con cai, nhu c^u boi dSp kie'n thiic vd kJ nSng song cua tre vi thanh nien, nhu cau thfi' hien tu duy doc lap cua tre vi thanh
nifin, Hi^u nhflng suy nghi, mong muo'n cua tre co thfi' giiip Ikm
giam mau thuin va xung dot vfi' loi sShg, suy nghi, hanh vi, gia
tri vk ve ca niem tin giiia tre vi th&nh nifin vk cac bSc cha me, Tii khoa: Vi thanh nien; TJTng xii cua tre vi thanh nien; Quan he
cha me con cai; Gia dinh
1 Gidi thieu
Phan u'ch v^ "cai tOi" ciia tre Vifit Nam, D6 Long cho rang mOt diJa Ire
Trang 2mang nflng quan h0 huytft thrfng, n6 dm;c gi^o due tCr khi tftp nbi d^ tir
ximg minh v& gpi nguM khdc bfing vj irl vk vai m^ n6 c6 trong quan he tirong dtig DSng sau nh&ng vj trf vk vai xung hd ciia diia tre 1^ nhihig quy
t k , quy phym cDa h^nh vi ihig xix vfln hrta tucjng iJng nghia \k trong giao
titfp vdi nhOng thSnh vifin trong gia dlnh cung nhir ngoii hg h&ng, diia ir6
d6 phAi ling xii diing v6i vj ih^ da du^c quy djnh trong quan hfi vdi cdc dtfi tirpng "ngoiii n6" Ki ck trong cdc m5i quan he giao tififp xa hOi ihl ngirdi
Vi$l vfin thudng Iflfy danh i£r chl quan h$ hp hing nhu c6, chii, bdc, d^ thay cho d^i lir nhfln xung - mO thiic iing x^ trong gia dinh dupc md rdng
dtfn pham vi to&n xS hpi nky da dupc trao truyfin lu nhifin cho diia trd Nhu vfiy, "cdi tdi" cOa diia trd bj tan bitfn vko cdc quan hfi huytft thdng, quan hfi
xd hpi, nfin bi che khutft vk lu md di, ft khi chiing bpc Id t^t cd ban sfic cua
chfnh minh Ngiy nay diia tr^ Vifit Nam da cd xu hudng tu chu lu lap, tu tin, ddm tu th^ hi^n minh, tu khdng dinh minh trong tu duy va trong hdnh ddng, dd Id nhihig dflu hifiu cOa mdt chu th^ cd ^ thiic cao hon v^ "cdi tdi" ban than minh so vdi truy6n Ihdng (Dd Long 2001)
Vi thdnh nifin Id mdt giai doan khdc bifit v^ tflm sinh 1^ trong qud u-inh
phdt tri^n cua mdt diia tre d^ trd thdnh mdt ngudn Idn trudng thdnh Wi mat tflm ly, chdng cd nhung thay ddi thdt thu£mg, dfi vui, di budn, dfi n6i loan
di roi vdo trang thdi cd dem sdu mudn vd cd, dfi bi tdc ddng bcri cdc nhdn
td bfin ngodi, ndi chung Id di rdi loan cam xilc khi gap phai nhQng vudng mflc trong qud trinh giao tifi'p vdi ngubi khdc Vfly didu g] dang xay ra
trong tucmg tdc giiia cha me vd U^ vi thdnh nifin hifin nay? Bdi vift dudi ddy phan tfch thuc U^ng cdch iing xit ciia irc vi thdnh nifin dd'i vdi cha me minh qua cudc khao sdt thuc dja trong pham vi d^ tdi cdp Bd nam
2011-2012 cua phdng Nghifin cihi vi Tre em Vifin Gia dmh vd Gidi Tu lifiu
phan tfch Id ndi dung 12 cudc phdng vdn sdu vd 8 thao ludn nhdm tre vi
thdnh nifin b mdt phudng vd mdt xa cua tinh Bflc Ninh
2 Lfng xuT cua tri vj thanh nien trong giao tiep vdi cha me
Thuc trang
Giao tifip mdt chidu cha me - con cdi Id xu hudng ndi bdt trong khao
sdt thuc te' ndy Vflng Idi cha me da trd thdnh chudn muc ihig \ii cua mdt ngudi con ngoan trong lu duy cua tih vi thdnh nifin Vdi c h u ^ muc da
dupc xa hdi hda mdt cdch tu nhifin vdo suy nghT vd nhfln thiic ciia tre tCr
ta'm bfi, da phdn cdc tre vi thdnh nifin diu rat sp mang cdi tifi'ng "con hu",
mac dCi trong nhi^u trudng hpp, ban thdn tre khdng ddng y, khdng tan thdnh khdng thfch thii, tham chi ca khi thd'y cha me ndi khdng diing thi
Trang 3H: C^c em dfnh f}ghJa \h§ ndo /d m^t ngt/di con ngoan?
TL: Con ngoan Id tCr lOc minh bifit suy nghT khflng 6i bfi m? bufln vi minh, B6 m?
bdo gi thl nghe
TL: Ngudi con ngoan Id ngirdri tflt, bidt quan tdm mpi ngirffi, chdm chf Id ngudi tfit trong xd hfli
TL: Phdi bIdt yfiu thuang btf me, khi b(S me bufln ndn chia sd cCing, vd khi bfi m? mdng minh thi khflng ndn gidn dfii, vl bfi m? chf mufin tfit cho minh thfli, cfi gdng hpc tdp d^ theo nguy§n vpng cOa bfi me
(TLN nam vi thdnh nl6n, phudng Kinh Bdc, thdnh phfl Bdc Ninh)
H: Nhimg lOc b6m^ khdng dOng thi ldm thSndo?
TL Thi chju thfli vi bfi me Idn tudi hon minh, bfi me cfl kinh nghidm ndn lufln nghT
Id minh dung
(TLN nff vj thdnh nidn, xS Kim Chdn, Bac Ninh) Quan nifim phdn Idm con phai nghe Idi cha me, cha me lam gi cung chi
vl mud'n td't dep cho con cdi, tr^ con chua bifit di^u gl tdt/xdu cho minh,
hiu nhu da ddp tat nhiing phdn iing y^u dl cua iri vi thanh nien trudc
nhihig mdu thudn trong giao tie'p vdi cha me
H: Khi minh co m$u thuSn v(W b6 me, phan iing cOa minh thS nao?
TL: Vdn cai lai nhung chd Idm gi fiupc Cai khflng dupc Jal Idn glucmg ngoi
TL: Tiic mudn khoe, v§n phdi nghe Icfi bfi me Nghi bfi me khflng hl^u minh
H: Sau do c6 trao dSi lai vdi b6 me khdng?
TL: Minh phai chju thfll, minh Id con chd Idm gi duoc, bfi me nghT bfi me Idn nhldu kinh nghifim thl nfll minh phdi nghe Mufin bfi me hi^u minh bfi me cung khflng nghe, minh khflng bifit Idm thfi ndo
(TLN nif vj thdnh nifin, xa Kim Chan, Bac Ninh) Tre vi thanh nifin cd nhu cdu chia se tam tu rdt Idn, nhu cdu nay xudt
hifin b hdu het cac chii dfi hpc tap vui choi, sd Ihich, each dn mac sinh ly Ilia tudi, sinh hoat gia dinh v.v Tuy nhifin, d mdi chu d^ each iing xii cua
tre vi thanh nifin vdi ndi dung trao d6i, chla se hay phuong phdp giao tifi'p cua cha me lai khdc nhau
Thai dp chflp nhdn, lin tudng va ldm theo y kifin cua cha me cua tre vi thanh nien th^ hien kha ro rfit xung quanh cdc vdn d^ trong hpc tap Cung
CO mflu thudn xay ra trong qua trinh giao tie'p giu'a cha me va tre d chu d^
Trang 4con cdi hpc gidi di thi dd dai hpc cd cdng vi$c dn dinh "hpc d^ dm vdo thfln", nhifiu cm vdng Idi vd hfi lire hpc t^p d^ ddp iing ky vpng ciia cha
mc, vl sp cha m? budn Idng; chfnh vl ihtf, nhttng mflu thudn ntfu cd xay ra thudng dupc hda gidi nhanh chdng vd ft d^ lai su dm tic trong Idng tre vj thdnh nifin
H.VShQc h6nh chOng ta nghe Idl khuySn td ai?
Tdt cd: Bfi m?
TL: VI bfi m? sinh ra minh mong fildu tfit cho minh Ban bd c6 ban tfit o6 b^n khflng tfiL
TL: Hpc tfit 6i Idn Idn cfl cflng dn vide Idm
TL: Hpc i i dm vdo thdn
(TLN na vi thdnh mdn xd Kim Chdn, Bdc Ninh)
Su phdn khdng 6 tr^ xud't hifin nhi^u hon trong qud trinh ih^ hifin nhu cdu vui choi gidi tri tinh cdm cd nhdn cdch fln mflc/hlnh ihiic b^ ngodi (nhu nhudm tdc cat tdc theo mdt trang jAuc, trang di^m ) Dac biet khi nay sinh tinh cam vdi ngudi khdc gidi hoflc khi cd su tdn thuong tinh cam
cd nhdn thl phdn Idn ca nam vd nfl vi thdnh nien d^u lua chpn cdch khdng trao ddi vdi cha me
H: C6 vSn dS gl trong cu^ s6ng chdu cim thSy khd nfl/ chuyen v(sib6m^ khdng?
TL: Khfl nfli chuydn vdi bfi mp Id vdn dd vui choi \n nfli vdn dd vui choi bfi me chdu bdo khflng dupc di choi nhldu, phdi chu tdm vdo hpc
(PVS nam vj thdnh nidn 14 tufii xfl Kim Chdn, Bdc Ninh) TL: Khi em thich m^t ngudi thi c h u y ^ d6 em nghT khflng tflt ndn khflng ndi Sp
mp mdng Thudng bfi me em hay Idng di khi ndi chuyen vd tmh cam Nfli chuydn hpc tdp cua em thl bfi mp rdt Idng nghe, cfln nhihig chuydn em hoi vdn dd gi W bfi mp khflng quan tdm
(PVS nQ vi thdnh mdn, 16 tufii xa Kim Chdn Bdc Ninh)
H: Cd b^n nio qui b^n nam kh6c khdng? Khi dd ch6u cd k4 vdi ai kt)dng?
TL: Khflng k^ cho ai
TL: Nfli vdi me,
TL: Thfi 16 vfli ban than nhdt
TL: Nfli vdi ban thi ban gflpy cho, khflng thi me nfli ranh con niit mui yfiu duong
gl, Bdo vdi ban thfln tfit hon,
Trang 5Khi c(5 nhu cSu tim hidu Icie'n ihiic, nang cao nhan thiJc vi giai tfnh va sinh 1^ Ilia tufii, dfii tuong Ai tl^ chia s6 vii th6a man nhttng thac mac tuy c6 huAig vi cha me, song ban b* vh internet v4n chiSm mi the'hon!
H: Cd lin nio minh hdi vSn dili nhi ti6mf khdng trim klidng? NSuli/llm hiiu thi chiu tim hi4u d ^§u?
TL: ChSu cht h6i mst siS vi viSc hpc hanh, vi^c gia dinh cUn vif c li nhj chSu l\f
lim tOi iSy, khing dSm hdi han bS me vi thii nhSt chSu ngai, Ihii hai tam sinh iy cSa
minh Ichfing tigt \6 di/pc,
TL: ChSu tim hi^u d sach b4o hay hS thSng inlenel 6 nha anh chau, nha chSu kinh t^ kam nan chua mua duoc, chl dll nufti anh em chau hgc thoi
TL: Chau thudng trao ddi vi» nguOi ban than nhSt Chau khSng dam tam su vai b5
me vi ap luc trong cing viSc cua bO me chau da nhilu, nSu nOi v l Sp luc cOa minh
S ngoai nita bi me chau se thSy ap luc nang hon nan chau khOng k l
(PVS nam vj thanh nian, 17 ludi, xa Kim Chan, Bac Ninh)
TL Chac la internet va ban ba cO anh hucfng nhigu hon so vOi bd me Vi thOng tin Iran intemet c6 nhidu didu hap d§n va thu hot trd con hon bd me Bd me thudng chl ndi nhOng didu gian dj, cOn ban be thi an mac, choi bdi thu hut hon, hap din hon,
(PVS nif vj thanh nian, 16 ludi, xa Kim Chan, Bac Ninh) Thuc trang trfin da dugc nhidu nghiSn ciiu Ichac tdng Icet Vi du nhu u-ong Didu tra Qufic gia ve Vi thanh nien va Thanh niSn Viet Nam Idn thii
2 nam 2009 (SAVY 2), cac dii lieu phan tfch cho thiy 6 cac c h i dd: tufii day thi, Icinh nguyet mfing linh, mang thai hay KHHGD va cac bien phap tranh thai, tinh due, tinh yeu va hfin nhan thl vi thanh nien va thanh nien nghe nhidu nha't tCt tivi, tie'p dd la 20% nghe ttr radio, 10% til sach/bao hay intemet Chii y la ty Ie thanh thidu nien bidt thfing tin vd tinh due tir inter-net cao hon han ty Ie bidt vd 4 chi dd cdn lai qua intemet (Tfing cue Dan sd-KHHGD va cac co quan khac, 2010: 119) Viec tre vi thanh nien tfch cue thu thap cac thfing lin vd siic ichoe sinh san, cdc kie'n thiic ve tinh due tren cac phuong tien thfing tin dai chiing cfin thd hien mfii lien he ydu giOa cha me va con cai, cung nhu vai trd mfi nhat cia gia dlnh trong viec giao due vi thanh nien nhQng ky nang c^n thidt trong Ilnh vuc nay
Hoac nhu kdt qua phan tich sfi Ueu didu u-a Gia dinh Viet Nam 2006 cho thdy, dfii vfii nhom tre tir 15 ddn 17 tufii, ban be van la dfii tuong chfnh
de chiing tim ddn tam sir vd chuyen yeu duong, con cac bac cha me noi chung gitt vj trf kha khiem tfi'n trong su tin cay cua con: ''nhin chung, con
Trang 6theo td nguiri ihdn trong gia dlnh 8,4% rdi dtfn me 7.7% vd cutfi cCing Id
cha vdi i;^ 1$ rdt thdp 1.3% NguM m? b nhOng gia dlnh thdnh thi, c6 mac
stfng cao hon thudng Id ngu&i dU(;ft: con chpn d^ ldm su Ngui^c lai, ngu&i
cha 6 n&ng ihdn vd b nhChig gia dlnh c6 miJc stfng thdp hon lai duoc con cdi tin tu6ng hon mdc d£i v6\ t^ 1? rtfl ihtfp" (Trdn Thj Vdn Anh vd c^ng
si; 2011:23-24)
Nguydn nhdn
Nhffng nguyfin nhdn ddn dtfn thuc irang trfin d9 du^c cdc nhd nghifin cihi d^ cap dtfn vf du nhu su cdch bi^l thtf hfi, mdu thudn gitta khd ning
ciia lr6 vj thdnh nifin vdi k^ vpng cua cha me, cha mc vd ilnh hay ctf ^ ha
thdp 16ng lu irpng ciia tr6 bAng l&i n6i hdnh ddng (Phan Thi Mai Huong chu bifin, 2(X)7) Hodc vdi mdi chO dfi cu th^ Id siic khde sinh san vd tinh due tutfi vj thdnh nifin thl nhu trong mdi nghifin cihi vfi phu nfl vd gia dinh
dd cho rdng: da s6 cdc bdc phu huynh hifin nay su hi^u bi^l vi gidi Unh vd
tinh due cQng h^t sflc ngh^o ndn vd vdi con chdu, cdc bdc cha me lai cdng khdng bao gid dd ddng dfi'n chuyfin ilnh due vl nhu thtf Id "vg dudng
cho huou chay", "vdn di cdm ky trong gido due gia dlnh" (Nguyfin Linh
Khitfu 2003)
DDc kfi't tfl tu lifiu phdng vdn ci^a khao sdt ndy thdy bdt Ifin mdt thuc tfi rdng: da stf ede bdc cha me dang bfif ldc vfi phuong phdp gido due dtfi vdi
nhflng dfla con trong dd tutfi "lii con khdng ra U^ eon, ngu£n Idn chua thdnh nguCrt Idn" nay Hon nfla, irong mdt stf chu di giao tifi'p cdc bdc cha
me it tao dupc su tin tudng noi ire khi gidi thich/giai quytft vdn dfi cflng tre
khifi^n tr6 khdng "ldm phuc khdu phuc" vd d&n dfi'n thdi dd phan khdng dtfi vdi Idi ndi hdnh vi, thdi dd cua cha me hodc tre se di tim ddl tupng khdc d^
tdm su vi vdn dfi cua ban thdn Nhflng cdch flng xfl trfin cua ire cd nguyfin nhdn do nhifiu bdc cha me vdn hi^u khd chung chung vi tdm 1^ Ifla tutfi vj
Ihdnh nifin; cdch thflc ndi chuyfin cua cha me thudng difin ra theo ki^u dp dat, mfinh Ifinh giai thfch khdng Ihd'u ddo, can ke; cd thdi dd "phu ddu" khi
con cdi di cdp dfi'n chuyfin yfiu duong; su lang Irdnh cua cdc bdc cha me v^
cdc vflji dfi dupc coi Id tfi' nhi hode khdng cd sir chu ddng "ddn ddu" md
thudng td khi ire hoi thl cha me m<S tra Idi nhung thdc mdc g\6i tfnh H: Cich thdc b6 m? ndi nhir thS nio?
TL' Nira dua nCra thdt,
TL: B6 me chdu n6i nhidu qud ndn chdu qudn hdt
TL: Btf chdu cho chdu dgc sdch vd sflc kh6e thi c6, tu6i day thi thi khOng
Trang 7TL; So sdnh vdi ban hpc cCing vd hay so bl minh vdi btf m? ngdy xua
TL: Cfl ndi vfi vdn dd gi Id lai k^ chuyen ngdy xi/a LOc chira bidt thl td md nhung
b6 me cfl nhdc &\ nhdc lai Id chdn
(TLN no vi thdnh nidn xd Kim Chan, Bdc Ninh)
H: Cdc vdn dd Wm sinh ly b6 cd hay ndi chuyen i(hdng?
TL: Btf chdu cd n6i
TL: Chdu thSy idc ddy n6i khdn khdn thi chdu miS hfii btf chdu Bd me chdu chf ndi
vd tinh ban thOi, Tinh ydu thl ifla tu6i chOng chdu chua diroc n6i ddn Btf me khuydn khdng dfloc ydu di/ong vd vdn vi bdy gid btf me chT mutfn con hoc hdnh thOi
(PVS nam vj thdnh nifin, 17 tutfi, xd Kim Chdn Bdc Ninh)
H: Btf m^ c6 bao gid ndi tuSi ndy khdng di/t?c ySu dtiang khdng?
TL: C6, WS me cdm
TL: Btf me bdo tre con chfla dfin tutfi khdng di/pc dua ddi vd van,
TL: Chf cam thdi Cam Id cdm
(TLN nfl vj thanh nidn, xa Kim Chan, Bac Ninh) Giai doan tre budc \'ao dd tutfi vi thdnh nifin Id mdt giai doan khd khan
trong quan he gia dlnh dtfi v ^ ca cha me va con cdi Vi tSm ly, hanh vi, tre
vi thanh nifin bdt ddu mud'n chung to su ddc lap nhdn thflc cua minh, Ididng mutfn phu thudc nhi^u vdo cha me, ndi cdch khac, chflng mutfn khang dinh
"cai tdi" cd nhan Tuy nhifin, thuc tfi^ cho thay qua trinh de tre khdng dinh ban thdn la khdng h^ dfi dang; cac bdc cha me chua thuc su chdp nhSn tre nhu mdt cd the ddc lap rifing bifit vdi minh, van cd khuynh hudng bao bpc,
ap dat, ra Ifinh, tham chf dung bao lire d^ tre ldm theo mong mud'n cua hp, chfl khdng phai mong mutfn cua ue Dfla ire ddn "ddng kin" canh eua chia
se vdi cha me minh bdi chung khdng tim thdy su dtfng cam, thdng cam, giai thfch, ehi ddn dang lin cay va di dfin nhan dinh rdng cha me "khdng hi^u dupc tam ly cua con cdi khdng bifi'l eon dang edn gl, mutfn gl" (PVS nfl vj thanh nifin, 16 tutfi xa Kim Chan, Bdc Ninh)
Mong muon cua tre
Cudc khao sat tai Bdc Ninh cho thd'y cd su da dang trong each thflc tre v| thanh nifin ung phd vdi cdc vd'n d^ phdi sinh trong giao tifi'p gifla cha me
va con cai Bfin canh mdt stf tre chpn giai phap im lang khi cha me cd y kifin khac minh, quat mdng, bat tre vang Icri thl mdt stf tre cd tranh luSn lai
Trang 8m?); cfi trd nhfin Ihi^c ducjfc r&ng "mufin bfimc hidu minh thl minh nen hidu btf m? nhidu hon, ndu minh Ithfing hidu bfi me thl bfi m? cung khfing thd hidu dupc minh, minh ndn quan tfim ddn bfi m? nhidu hon" (PVS nS vi
thfinh nien 16 tufii, xi Kim Chdn, B^c Ninh): Ihfim chf cfi t r i suy nghi rSl
chQng chac: "Bfi me ndn bidt suy xdt, con cdi ndn thfing cam vfii btf me, mtfi ngufii nhufing nhin nhau mfit fl Con cfii cfi Ifim v i ^ sai btf me nen suy xdt xem nguydn nhfin tai sao ntf lai Ifim nhu IhC Vf du con cfii ddnh nhau l(hfing thd ti; nhien nd ddnh nhau din;ic phfii cfi nhidu nguyen nhfin Ndu dtJa ddy ddnh con minh tiatfic mfi nfi mufin nfii vfii bfi me, nfi ngai dfinh tir xCr thfii Bfi m? hay bdo mfiy nghjch ngcm, nghe chung nfi xili, lilc dfi con cdi biic xdc, nfi cfii, mfi cfii bfi me lai dang buc minh ndn chac chfin
sc iihfing bao gifi nghe nfi N«n dd sau mfit Ihfii gian sd giai quydt" {PVS ntt vj thfinh nidn, 14 tufii, phufing Kinh Bdc thfinh phfi Bac Ninh) Thfing didp mfi hfiu hdt trd vj thfinh ni4n irong cufie khao sfit nfiy mufin giri gdm qua cfic cfich ling phfi trdn Ifi cfic bfic cha me hay Ifin iipng vfi ldng
nghe J kidn/lfim sir ciia trd, cfi kidn ihiic dd hidu tfim \f Ire hon, dfinh thfii
gian dd chia se vfi phfin Ifch IhSu dfio cfic vin dd trd mutfn llm hidu, nhu vfiy, cha me cfi Ihd trd thfinh "ngufii ban Ifin" dfing lin cfiy dtfi vfii tre TL: Ndu cha me Ifi nhOng ngutf ban cOa em thi em se Ifim sir duoc nhidu hon, ndi that I6ng hon Em sd thdy Ihofii mfii hon vfi cudc sdng y nghia hon
(PVS no vj thfinh nifin, 16 tudi, xd Kim Chfin, Bdc Ninh) TL: Bd me nfin ldng nghe
TL; Bd me nfin dfit vfio hofin cdnh cOa minh dd suy nghi
TL: Bd me nfin tim hidu thfing tn vd dfic didm vd ludi nfiy
TL: ThuOng xuyfin chia sd viji minh
TL: Mudn bd m? em hidu dOng hon, aung tido vfi minh nhu minh bd lam, IXS me cdn nghT minh lOn rdi, dd cho minh tu do theo y cua minh, khOng nfin cdm dofin qufi TL: Em mong mudn bd me em quan tfim ddn em hon Bd me cht to lam vific Dfinh cho em nhidu thOi gian hon
TL:Khiconc4ivabdmecdy kidn khfic nhau, bd me nfin phfin tich cho chung em hidu chij khfing nfin dp dfit
(TLN nil vi thfinh nifin, xa Kim Chfin, Bac Ninh) Ngay ca trong vfin dd nhay cam Ifi giao due gidi tinh, khi cac sfi lieu thfing kS cho tha'y u-e thuong llm ddn cdc dfii tuong khac nhu ban be, tivi,
Trang 9ttfn tai mdt spi day giao tifi'p md nhai giiia cha m? vd con cdi Vfi v&n di ndy thl tii vi thdnh nifin vdn cd mong mutfn cha me trd thdnh didm tim hi^u ddu tifin, mutfn cha me cdi md han, idm 1^ hem di chdng cd thtf htft e
ngai vd lo sp khi gidi bdy nhQng ban khoan khd ndi ciia minh
H: Kjgfi (hiJt cua b6 m? cung cSp c/io minh vS gidn tinh so via m^ng th! d ddu t6t han? Tdt cd: lit btf me vdn ttft hon
TL: Vi btf me sd t§n tinh chi bdo minh hon c6n Irdn mang chl n6i so so thdi
H: Cd khi ndo minh cim th&y kiSn thdc b^n bd treo d6i bi sai khdng?
TL: Chdc Id c6 Nhimg md sai hay khflng thl khflng bidt
(TLN nd vi thdnh nifin xd Kim Chdn, Bdc Ninh) Dang tifi'c Id vific gido due tinh due siJc khoe sinh san trong gia dlnh hifin nay gap khd khdn do nhifiu nguyfin nhdn: "Mdi mat md'i giao tifi^p ndy
bj han chtf bdi cam gidc xdu htf hay sudfi dat uong giao titfp eiia ca hai phia trong vific ndi chuyfin vfi tinh due Mat khdc dudng nhu nd cd xu hudng ngay cang phdt tritfn vd ecri md hon bcri su bOng ntf thdng tin lifin quan dtfn tinh due hodc nhiing hinh anh thue itf vfi cac hdu qua c6a hoat ddng tinh due trfin cac phuong lifin thdng tin dai chiing hay trong cdng dtfng Hon nfla, cho du nhu cdu gido due tinh due, siic khoe sinh san ed tang Ifin d mdt bfl phan btf me, nhung su tang Ifin nay bi han chtf Wri ytfu ttf kitfn thiic eua
ho, cae bac bo me cho rdng ndi chuyfin v^ tinh due se khuytfn khich cac em
sdm cd quan hfi tinh due, va su ihitfu kifi^n thiic ciaa btf me vi vdn de nay la
nhiing rao can lam han chfi'miic dd va chi^u sau trong giao tifi'p" (Trinh Van Tliang, 2004 Ddn lai lu Dang Bi'eh Thuy, 2011)
3 Ket luan
Cupc khao sdt lai Bdc Ninh cho thdy phai chang ed biic tudng vd hinh
da nay sinh tir ehi'nh su khdng ddp iing dupc mong mutfn ky vpng v^ nhan thiic, thai dd, hanh vi giiia cha me vdi ire vj thanh nifin trong xa hdi hifin dai nay? Cha me dat nhitfu hy vpng, mong udc vdo con cai, ngupe lai, tre vj
thanh nifin cung udc mutfn nhi^u di^u lit phfa cha me minh; nhung giiia hai
t>Sn lai cd ft difi'm giao nhau, khdng dfi tim dupc sir chia se, thdng cam va i^dng cam vdi nhau, vi vay, mau thuin va xung ddt la khdng th^ uanh khdi
Hdu hfi't tre vi thdnh nifin f thiic dupc nhu thfi' nao Id ngudi eon ngoan,
song tre cung mong mud'n dupc khang dinh "cai tdi" ban th^ va dupc cha
me ihfira nhan Difiu nay gay nfin mdu thuin trong chfnh suy nghi va hanh
Trang 10cdc Ilnh hud'ng giao titfp thudng ngdy xdy ra, tre vdn cdi d^ khang dinh cdi
" I f cOa minh, vd dudng nhu, phdn Idn nhQng diia tr^ vj thdnh nifin se vdn phdi chiu Ihua uy quy^n cua cha me bdi quan nifim "cd khdng dn mutfi cd uon con cdi cha m? irflm dudng con hu"!
Nhu vdy, vdn dfi d ddy Id Idm sao d^ cha me vd eon cdi lim dupc nhi^u
didm giao ihoa cOng chia ai dupe nhifiu gid trj vd muc dfch stfng md vdn
tdn trpng "cdi Idi" cOa phfa bfin kia?
Tinh uang cdc b^c cha m? "coi thudng" khd ndng nhdn ihiie eiJa tie, eho rdng trS vj thdnh nifin vdn Id lr& eon khdng bifi'l gl u-ong cdc vdn di xa
hdi vd cutfc stfng gia dlnh, ddc bifil Id thdi dtf ldng trdnh hodc giai Ihi'ch khdng ddng, khdng ihdu ddo nhQng vdn dfi trong gido due gidi tfnh tinh due vd siic khde sinh sdn Id mdt sai ldm vdn dang litfp didn Nhifiu cudn
sdch cd y nghTa gido due eao dupe xudi ban cdc hdi thao, chuyfin dfi vi chu di ndy dupc ttf ehiic song da dO ddp ting nhu cdu cua cha me vd ue vj
thdnh nifin chua hifiu qua eiJa nd nhu thtf ndo pham vi tdc ddng cua nd dtfn ddu so vdi nhQng ngutfn thdng lin khdc ludn sdn sdng chd ddn tre lim hidu 24/24h chi vdi mdt ihao ldc click chudt mdy tfnh? Vdy ihl khi ma cdc bdc cha me vdn cdn chua xdc dinh dirpc phuong phdp gido due ciia minh nhu thtf ndo Id vCra du ldc dung "'ve dudng" ldm sao dfi khdng "ve dudng eho hupu chay sai" thl tre vj thdnh nifin khdng chd dpi dupc chiing phai lim cdch dfi' bifi'l, dil tu chiing thdy hoang mang vfi dd lin cdy ciia thdng lin tim dupe vdn edn hon bj chfi Id "khdng bitfl gl"!
Thuc ttf hifin nay khdng chi Id tifi'ng chudng bdo ddng vfi su btf tdc trong phuong phdp gido due eCia cha me ddl vdi tre vi ihdnh nifin, md cdn Id vdn dfi cdc nhu cdu llm hidu kifi'n thiie vd ky ndng sd'ng cua ue da dupc ddp ling diing vd ddy du tdi dau?B
Tdi lifiu Iham khdu
Tdng cue Dan sd-KHHGD Tflng cue Thting kc ADB 2010 Dieu ira qudc gia
ve Vi ihdnh ni^n vd Thanh nifn \ 'let Nam iJn ihd hai
Dff lifiu phdng vdn sfiu vd thao lufln nh6m tre vi thdnh nifin Khao sdt thuc dja ciia Dfi l^i edp Bfl phdng Nghifin cihi vfi Tre em nam 20U-20I2 thuc hifin tai Bie Ninh
Dfl Long 2011 Su hinh ihknh "cdi tdi" d ire Viet Nam dudi tac dflng ciia van hda Trong: Tie em van hda gido due Ky yfi'u Hfli thao Viet - Phap vi iSm IJ
hoc Odette Lescarret Le Khanh & H.Ricaud ddng chu bien 2001 Nxb.Thfi gidi Hd Nfli