Tài liệu Thơ viết từ Làng Sen (Tập thơ về quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh) tập hợp ban đầu một số bài thơ viết về quê hương Bác Hồ được đăng trên các Tài liệu báo xuất bản ở trong nước. Tài liệu gồm 2 phần, mời bạn đọc cùng tham khảo phần 1 sau đây.
Trang 5l Ì N G S E Ỉ S — Q U Ê b A c t r o n g T h ơ
ỉa, aì đã ctển íliam iRtirí Scn — què Bác, hần thắy troníí ỉ('íng inìjih bửiig lèn hiet 4)30 xúc ỉh iê rg liêng ĩ lu o n g chi cáo nhã llio' VÌI n h ữ n g iigirtVi yèu tho* Làng Son 'ỉíì vào tb.o’ vỏ*i Iram n g à i i v ẻ đ ẹ p kliáíí nhau Mỏi
có a T iội ciii n hìn ricng, vừa rắf g iống nhau mà vừa
rất khiu* \han.
Ỡ bài fho' iàì « T h e o cliản Bão»), nhà th ơ Tổ Hữu đâ
7 ' ô i ÍPỜ ưề v7i.ỉé Bác ĩ à n g S e n
Òi hoa Sen đẹp cảa bùn đen
Làng quen như íhe quẻ chang ưậụ
Thăiìì lọi ưườn xưa mái cỗ tranh
Thương hàng râm bụt ỉaổiig rau xanh
Ba gian nhà ĩr5ng n'ô'ĩì đưa vông
v/ọí cỉỉic c giường tre chiếu mỏng manh
C ả ư Xii:i lí âu iiò iỉ à o ì v ớ i m ọ i n g i r ở i k ỉ ù h ư ớ c đ ế n l à n g
Seũ ì« ảnh thân ihưộc cùa một ỵ^ng quê Việt Nam.
c*uê đ á y ròi, quô chảng ta
ỉ>.cờtig vàncỊ mái rạ m ư ớ p !'a hoa
.Vợồ/ nhà Bfic ở như nhà khảc
Ch n n c Ị ^lỏi n g h è o x i r a n ỗ i k h o Xa
Với N g ỏ V iế t D i n h :
Cong U'e cánh ghép từng thanh
Vườn cao ỉa^ng sẳiu sản xanh giàn bầu
Vườn cao ỉuồng sán, sã!i xanỉĩ gỉdỉì Oữ
Gió bay //iơm máỊ hương caiì
Mái nhủ tranh cừ sảng màu nắng trưa'
ế
Trang 6Bến Xguycn Duy, một hạn Um t h ơ trp tr o n s đội ihì sưĩién tưữiiíí nnỵ h ẽ t s ứ c c ụ Ihc vó'i một cái nhỉn yêu Hiirơng :
Ng õ /ỉ/ui Bàc dỏ hàng hoa râm bụt
Khônq khác chi hànq râm bạt t nrở c nhá (ôi
Vườn fíác Xanh /uốny ỉạc ỉiiốnq khữai
Giống m ọ i mcinh ưườn t r ề n g khoai t r ò n g lạc
róm cẩy caa đằng saiỉ nhà Bóc
Cũng gằy qò như mọi cây cau
Mái nhà l ợ p bàng lá mỉa trắng phau
và ch úng la rät bằng lòn^ với N g u y ễn D u y khi í>nh vi?!;*
Lỏiig t ôi chiêu nơỊ/ thanh Ịhảii ỉạ lùng
A^/iỉr ĩĩiọi khi iôi sang nhá ông nội
Nguyễn Trọng Oáiih lại đồng cảm ơ lĩiột khia c ạ n h ỉ-hac:
Bàc ơi nhà Bác cũng nqhèo
Quê hương Bác cũng như nhi ì u qué hương
Chỉ I’i Bàc rộnq tĩnh t hương
Cho nén nắng đ ẹ p mười phương t r à n Ü?.
Mười p h ư ơ j i g Iràn về ! Muôn p h ư ơ n g đà về đầy với I>b ũnơ bưức đi trang Iiííhiêm, kinh cần, lòng nâng niu từng y nghĩ llúciig lièng :
L o i váo nhà Bàc đơii sơ
Bên h(ìníj rám bạt, bên bờ phi ỉaa
Bii'ởc clìản bè bạn mim châu
Đử n q gòn Iihaiiĩ x í c h gần nhau lổi nàỉj
Mỗi Inro’C íìi trong vưừu Háo \h niỗi hước làm cho ohúrg
ta lớn Ihèni lè]i Mái nhà tlà ắp iư Bác n h ữ n g ngày thư àu cũng chínỉi là mãi nhồ liỏni Iiay đà che mát triộu lâni hon :
Bàc ơi dưởi mái (ranh náy
^ a m chầu bốn ỉyi'Ềii ve ă ồ y ngỡ ngàng
p/iảỉ' ííđu đ i ệ n ngọc ỉằu vàng
Mà d â y một mải tranh t hường Việt Nơm
Đã che má[ iriậu l âm hon
Xòe đ ô i cảnh vượt ĩ ỏng con bão ranq
(NGỌC TOAN)
6
Trang 7Chinh vi thế mà trong nhữnp hinỉi ânh th/ln tỉiuộc oía nơi đây, nhiều người đà b ư ớ c đ i i i n liậĩiíí như tìm, n h ư k i í m CÂÌ gỉ xa xira rắt t l i ụ c V3 rất inộn^ ;
Con đường thiiồ nhỏ Bàc đi
Bàng khuâng chần biTỞc có gì thiêng ìiêng
( VÕ VAN T R Ự C )
Hay : S t ĩ ở c trong chũm chứa oẫn dầy
Cỏn in bỏng Bác những ngày ấa thơ
(NGO VIẾT DIXH)
Em hãy ngôi x a ố n g ihầm chẽ Bàc mới ngôi đáy (Thêm đẵt mị n x ư a Ngiĩ ^ỉ ngôi VỞI m ẹ )
(HẢI NHƯ) Một bạn thơ khác lại có cái n h in trẻ trung h ơ n , g ì n gũi hơn với tuồi Ihơ của Bác :
0' lùm [re vươn tay
Cáy đa quán nirởc ngd n ì y
Tudi ihơ han Bàc t hường hay ra vàc
M ư ơ n g X a n h v ắ t m ộ t n h ị p c ầ u
Chica xưa Bàc có ngoi cân bển bờ ?
( NGUYỄN HẢI TBỬNG) Nghĩ Xa h ơn, N guyễu Khoa Đăng vụt thắy một điều rất tảo bạo mà cũng rất dễ dàng dưọ-ũ mọi ngrời chấp u h ậ a -
Chánq con d i tronq ììgd Iiỉìỗ Xanh rì
Vừ-Í đỏ rậy mặt mùa hoa ỉ'âm bụi '
Trang 8L ỏ n q - o n c h o n n g h ỉ h à n c h â n v ừ a b ư ớ c
Cỏ iỉi: t r ù ỉ ì g Ỉễỉì l ì ơị Ị ' ó c cíd đ ạ i c ỉ i
àn-Di vào nhiỉ Bác, ngôi nh:‘i ỏ‘ quẽ nội CŨIÌÍỊ như & quẽ n^oại chúiiỊ: la khôn g ỉ h c níU) InIiôhiî ^ức (ĩộnỊr (l'um; một
khuỊig cảnh sÌTih lioụt hếl sửc;])ìnli ùị CỈIÍI gia tlin h Hác ngí'y
xira ; mội Khuiiíí cửi nỉiỏ, mội cái uhõiiíí Ire, lìiột lấni \i]\\\n
Tiếng ru ây đà vượt lèn n h ữ n g câu ca bình i.hưò’ng quen
i huộc eủa bà mẹ Việt S s m Làm v^ao giâu (Ằưọc phúl bârg
khu ân tí :
Bi ct ỉờỉ nào cỉia mrởc non
'Đa canĩ t a y B<iC H i u ở c ò n ấ n t h ơ
(XUÂN HOÀĩ)
Và tlAy c,ìĩ\)g líi phút Ịíặp 11 ỉ.au (ula hao Iihi.ùu t f im h ơ n llio ’ ,
A‘/iì/ỉ c h i ế c v õ n g q a i rii ỵ á c Ị h u ở l è n ỉ'a
CÒÌ Ì I Ị h i ĩ a ưì d â u B à c t h ư t r n q ỉ ì ị Ị i r ò i r ì ĩ ; h ù o k h o
Cỏ plìải iừ x u a klìì võng cỏn nức !IỞ
Bac dã nghe Tò qaoc qọị ÍPII inìiih
Trang 9ư m ộ t nrvi lilỉíKr i r o i i g ĩilùi ĩiát; kiiiH-li ‘ h n i i i íỊiinii lÌuriVnịỊ
cun^ tỉừiỉg ỉại kl i a làu Dó lỉ'i iiep ỉủ-a v.ịỊÌỉ\ XI,'a củu gia tĩìnli Eác Hüàjig Vil T h u ậ t tĩễĩi lliíini íỊuè lìac sau n h i ề u n g ư ờ i
l¿XTi t h ơ n l i ư i i g - a n h v ẫ n c ó s u y n g h ĩ m ữ i ;
Con đứ ng ỉặng ỉin nhìn b ế p l ỉ a
Có phải từ đừn ílm mọi n/iíì*
Ngùy nav bảo tàng íiLiè Hac Jjao ịíồỉH eả làng Sen quê
n ộ i v à l à n g T r ù a ([Lié 11 ^ o ạ i cLÌa XỊ>' ưừi NMià h í i o i á j i g l ì ư ự ư
3’ôi bưởc d ì ỉạĩìì biệt ỉloồng 2'i‘ủ
M^ng trèn ỉai; gỏi đ ắ ĩ vườn qaé ngoại
±>ì m a i ki a I‘ii‘ực chỉnh mình irao ỉại
Naĩỉỉ bộ thãn yêu, đồnQ chịt đòng bào
N h ữ n g ỉíini lòng khồ ịrưửc ưui sau
H à n q d a y d ứ t c h ư a n i ộ t ỉ ằ n g ặ Ị ) L'cíc*
Mười láin tiăin saa, inộl nhà lỉio' khao đcMí thăm màiih vườĩi LỊuê Uííoụi h.ũ uhắõ Iiliơ iii^ưừi yèii *
Kứn h'ôi hộp IroỉiỊỉ tim ia bưởc nh^ ỉên tỉứin
Kgôi lìỉiù chính (ló, em : shủ (Ịuè Iigoụi
Trang 10T h ậ l ra đếĩi th ă m quê Bảc, lòng ta đã bồi hồi từ bao đặHỈ đường xử Nglìộ <^noji xaiih mró-c ]jie(ĩ nlui' Irauh họa đồ» Đến giữa Ihùnh p h ố Vh)h Iihìn Ihấy tốm biền Cỉhl đườrg Nam Đàn què Báo, ]òng ta rộii ràjỉg, lâm t n la đà b ừ rg lên bao ỉìiều ìiáo hức Nhà t h ơ Tú Mổ* ĩỉù ca lìgợi quê Bác
Irong yè 3ẹp c h u n g của h ình sông the núi :
Xaĩiĩ Đàn đ ẩ t vd dãng
L à n g Sen nừc phươỉìg dũiih
T n r ở c mặt nủi 2'rạc d ựng Sau lưng sông Lam quanh
*
♦ *
Quẽ Bác ùẹp lên h ơ n Lao giờ hết là giờ phủt Bác về t h i m quê sau ưiấy chục năm trời xa cách :
ơỉ' súng hè vui Bác trử ư'ê
v ẫ n không qiỉén ỉoi cu tình qiiê
Bạn xưa còn nhử khi câu cá ỉ>Ịhở quà củ ngoiiị nhỏ gốc c/iề**,
(TỐ HỮU) Hìnli ảnh Bác về Ihăm què là kỷ niệiii sâu sắe của mỗi
một v.gườí dân trên quê Bác T h ơ ilã t<chớp » được nhữii^
hinh ânh thật đáxig quý.
Bác đã vầ đ â y , Bác Giản d ị như quê ta
Bộ áo quần nổu nhạt Ánh sủng ìưưi mâu da
và; ỉshững cạ Qià ỉởp trước
Mái tóc bạc p h ơ phơ Chống gậỵ đi đỏn Búc Khỏe như hồi đang tơ
Trang 11T i i ồ i ấ u llicy Rác ỉĩíì i t é n ( ì í y I h ụ l h(^, ( ì ậ p g i ú p
ô n g Ị ) i ề n Ỉ’ỎI 1 n è n lirõ*i Cíiy lir &i h á i ì i è ĩ i s a u nhy '
Gặp ở Tây âu ưà ở nước N g a những nhà m ả y to kỳ lạ
b ác càng nhờ thém ỉồ vèn róm nhò ìủc ra đi
(CHU TRỌSfi HUYẾN) Càtig ỵèu quê hircrng, Bãíi íàiig mong miiuii què h ư ơ n g lu(Va luôn xứriií đáng với truvcn thổiig Xò-vìết Nghệ Tĩnh T'*í>-ig nhữĩiíí bài tlio- viët về què Bác kỉu'i ìihieu ])fii íìà ĩiói ÍLiựe liêïiif nói í,ự hỳo oủa Iihữiií^ ítiVa con lîiinfi đưựo chỉéĩi rtùii và xây (lựĩig Ltèn què Bao- CÒII c:6 xú: itộiig nào liơn tlii iUr(_y(ì iiliữiiíí líVi kèu ^ọL cíia l ì á c ư c h i n h Iigay trên
i n : \ i i h ( t a t (ỊLiè lìíKì, ti*Oiig l)ài t h ư «Uúo ífọL*> l ì i ơ T r ầ u
Hừu TJiung điì Ihay mặt oho những dứa con mang Iiiềm vinh
dự áy tĩưự^í býo fáo Jẻn Háo ;
Đây là CỒỈÌỊỊ Irườỉìi] đê ỉôiiq La i n —kia ỉà
x ô - v i ỉ t
Nhà thơ \finh Huệ J)ồi tỉiơ <‘Thaiig Náỉn gửi mẹ»
đà mirựii lửi aìih pháo binh quê Hù Nội, cũng đế nói lèn niềm tự hào đó :
Mẹ ơi t háng năm
irận đât này chiến dấu
Xa góc phổ t rua hé* xa rặng sổu
11
Trang 12C o n d ế n v ớ i n [ ồ i ỉ h á c ả i v r ở c b i ế l Ị i U i
M á i m i a c h i m r e o ỉ o ư c a m l ư i t n q
đề rịi người c h iẽn sĩ trẻ ắyđivợe báo Íiíi vầ :
Qua nûûj ráa se/7 tươi hơng irưức lửa
bao Dầu eiiu*a nìộl lần đượj về Ihílrn què Bác Làng Sen \ I a
?à điềm tựa là nơi xuất plìál VỈI đi lứi ts^io nu')i tâỉĩi hồn Làng Son là đĩa hoa sen kỷ diệu ciia dàn tọc ỉa IlưcriiỊ^
Sen ấy dà thấm sâu trong mỏi tâm hü;i cho ii.UừiiM văa Iho
cất cánh bay lên.
3 - 2 - 9 8 0
( XUẲN IlOAĩ.i
12
Trang 13Ôi s a n g lié vui, Bue t r a ve
V û n k h ù n g q u ô n l o i eu, tinli ijué
B a n x u a c ô n nhcr k h i c â u cà
N h a q u a cà n g o n , n h à g o c c hè
h
Trang 16lan in Iruác)
Trang 17C h 6 n g g ậ y đ i đ ó n Hác
K h ỏ e n h ư hồi đ o n g t ơ
Trang 18I«
Trang 20(Trong tạp « T i ế n g võng ỉàng Sen'*)
20
Trang 22XînTnfi v ụ n s ắ t , B á c pỏ t h o m .íỊÌìĩa lại
T l i à n h li rơi g i r o m l u ở i giáo diệt t h ù
Trang 28B á c đ i s u ố t c u ộ c đò'ì
T r o n g l ò ’i r u quì' n i ẹ Tù' k h i c o n í a m b ỏ
Trang 29D â n l à n g n g h e đ ư ợ c n ư ớ c n i ắ t r ơ i
29
Trang 30L<òi N g i r ò i nòi cỏ c â y v ử a được
V ớ i nùi r o m 'Xin lửa lảng giềng.
N g ư ờ i dừriịĩ lại Viiìrn n h à , b ă í c h ọ t
C â y ỗi c ò n g t r ơ n b ó n g b ậ c l ê n
Đ à n t r ỏ p t r ỏ p nóp t h ả n c a a , n i n t h ở
V e q u a n h v ù n g I h ứ c d ũ y t u ồ i t h i ế u niủn
C à n h b ư ở i x a n h q u ả t r ò n n h i r t h u ở đ ỏ Bao đ ô i a t r ă n g b i ệ t x ử n h ớ v è
Q u ả b ó n g b ư ỏ i l ă n m ộ t t h ờ i t h ơ n h ò i^húí gií')3’ n à y â m h ư ử n g c ò n n g h e
M )
Trang 32N g u ò i đ ẫ ve c h ả n g k ị p n g a l ư n g đ â u Nỉ^be l ienf; dỏy b i e í N g ư ờ i đ a n g v ộ i
Trang 33D ên thnmig biệ! ':n q r Ể
Trang 39H O À N G T Ổ rSGUYÊN
M Ì A H VƯỜDi Q V Ê B Á C
A ^L'ii n h à cfl t ử l â u k h ô n g c ò n n ữ a
CJiî r ò n đfiy m ù i tiỉật m í a ní;ọt n g à o
c i i i c c o n g Ví'irg t r o n g lá gió lao xao
Mộ t t i c n g g à I n r a c ấ t l ẽ n đ ầ m a m
T ỏ i Ị.lr.r f'ìửnơ tròn đ ỏ i h ả i r ^ h ln dặmO k 1 •
X r a r ỏ ’c m ơ , nav ’à C a n h h'i nj:ịười
Trang 40Dc'u n h i p Voilai k ë o CÌÌ r u Bác ngii
Vàn^ï t h c o ỉ(Vi luit d ặ m dit; u quù I i n o n g ?
Trang 41T ỏ i Ijiróc đi t ạ m l)i ệt H o à n g T r ù
Đ e mai kl acÌLi Ợc c l i ỉ i i h m h i h t r a o lại
Trang 43B ả y đ ỏ đ i e n t h ' ‘in tải b ú t vài c ả u í
Trang 45N l n r s ọ i d iv X;'ui h;i') đò'i t i ể n g k h ó c
0)11 diỉ-óniị n h u cái x í c h s ẳ i đ c n :vi kéo t r ê n m ặ t
xà l i m )
4Õ
Trang 48C h à o đ ò i t r ò n c h i ể c c h o n g n a n t r e
C h i c c vôiig d u n g đ ư a h á t n ắ n g hè 13à m ẹ t ả o t ầ n k h u n g c ử i n h ỏ
C h a ugỉ ii èu b ú t r ạ n g t r ư ò n g Ihi
48
Trang 50('Jìị\\C'\ì k c h ỏ m nao B á c g h ỏ i i h à Kíi ni m i r ơ i ĩiíírn ny b i ế t b a o l à
Trang 52Ọ 2
Trang 53N g ò n h à I]i\c d o hiMìịị iu:a rí*m Lụí
K h ô n g k h à c c hí h à n g r á m ])Ut I r u ỏ c nlià Íôí
Trang 54Nbư đối dỏp cao su của Bác
Trang 57n g ố v i ế t d i n h
V Ê Q U Ê Ĩ Ì Ả C
i m L i ê n n h ỏ đ ộ c o n về Đuònị!' d à i đ ấ t đ ỏ đ ô i lề cỏ x a n h
Trang 64G ó c nào đ à y B á c n gô i đ ọ c s á c h ?
N ơ i n à o các h ồ s e n i m b ỏ n g B á c n gồ i c â u ?
N à o k h i Bá c ẳ n h i ệ n g i ữ a P a - r i n g ơ n g à n g đ i ệ n b á tKhi B á c í uan g x i ề n g g ò n g Q u ế D ư ơ n g , L i ễ u C h ồ u
Trang 67Bác ơi dưởi mái Iranh nảy
N ă m châu bổn b i ế n về đáy ngry ngàng l
Phải đâu đ iện ngọc lầu vàng
Mà đ â y m ộ t mải tranh thưòiig Việt Nam
t ì ã che mát t r iệ u tâm hồn
x ỏ e đ ôi cành vượt sóng còn bão rung.
4‘ Í969
(TroDg tập « T i ế n g võng l á n g Sen *)
«7
Trang 68T h ư a với B á c l ò n g í in Ví'ij d"íu
Dirö'ng m ò n ỈIỒ Chí Miiìli, c h i c n clau
Birức t h e o diíu c h ù n Bác t ừ (ỉăí S e n v à n g
Trang 69B á c m ỉ m cir òi, v a y ta
S ả n g nav Viròii qiic ìUiC
B ạ c r ự c n g ư ờ i v ớ i hoa
Í 9 6 S - - Í 9 8 5
^9
Trang 70Mai r l i à lá niííi tláiiL; cao t h a n h
'J'l’,ồni X\ia lối cũ c h ù n ai I)U'Ó'C
Trang 71(]or đ ứ n ^ l.^nơ r-li n b 6 p l ủ a
Trang 74Ilầii h i t c h ủ n g c o n đ ế i i i a i i đ a u
L)ẫu c h o ])iết Bá c đ a xy lòn
Mải n h à t r a n h ấ y, di vật ấy
T h ẫ m t ả n l ò n g c o n l)ao ý s ủ u
Đ ứ n g trivó'C t h i ổ n g l iẻ ng c ủ a Vùội đ ờ i
}3ên n gô i n h à n h ỏ , Hác Hồ vVi 1
Trang 77B a i n<^o ciV [ h a t , s a n cloi v a y t ay
(lay (la, q u a n ini'o'c, n ^ d n a y
'J'lioi t b o ’ l ia n B i w thiio'nt^ hay r a v a n ?
Miro'no- x;inh v a t m o t n h i p ciln
(.’hie II x u a i i a c c6 niii)i Ci \ u b(^n liiV?
Nlia t i ' a n h hai u e p d a n so*