Bài giảng Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác–Lênin: Bài 7 - ThS. Nguyễn Văn Thuân

Bài giảng Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác–Lênin - Bài 7: Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân và cách mạng xã hội chủ nghĩa với 3 nội dung đó là sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân; cách mạng xã hội chủ nghĩa; hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa.

Trang 1

wou Seg TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TE QUOC DAN

Trang 2

wife, TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINHTẾ QUỐC DÂN

NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE TO HOP GIAO DUC TOPICA

Hai nhóm học viên đang tranh luận với nhau về quan điểm: Trong thời đại cách mạng và

khoa học — kỹ thuật hiện nay, giai cập công nhân đã bị người máy và các dây truyền sản

xuất tự động hóa thay thế nên công nhân không còn đáng kế về số lượng Nghĩa là giai

cấp công nhân đã thay đổi, đã “teo đi” Do vậy, không còn vấn đề sứ mệnh lịch sử của

giai cấp công nhân và cách mạng xã hội chủ nghĩa nữa

Theo các bạn, có phải giai cấp công nhân đã thay đổi, đã “teo di’ va van dé lịch sử của giai cấp công nhân cũng như cách mạng xã hội chủ nghĩa không còn nữa?

Trang 3

(ÉÖỒ' nucriunituorti & NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE EDUTOP TO HOP GIAO DUC TOPICA

MUC TIEU

- _ Làm rõ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là xóa bỏ chế độ tư bản chủ

nghĩa, xây dựng chế độ xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa thông qua

cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa

¢ Trên cơ sở nhận thức đó, học viên có khả năng nhận biết, phân tích đánh

giá một cách đúng đắn về lí luận và thực tiễn sứ mệnh lịch sử của giai cấp

công nhân nói chung và giai cấp công nhân Việt Nam nói riêng

‹ồ - Quyết tâm bằng nhiều hình thức khác nhau, đâu tranh chống lại các luận

điệu xuyên tạc, phủ nhận sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân và lãnh

đạo của Đảng cộng sản đối với sự nghiệp cách mạng

- - Tự đó giúp học viên vững tin, tự giác, phan dau lao động học tập và cống

hiến theo ngọn cờ của giai cấp công nhân, của Đảng cộng sản Việt Nam

À ;

Trang 4

œ%e,.- TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

Trang 5

wou TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TE QUOC DAN

1.1 Giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

1.2 Những điều kiện khách quan quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

1.3 Vai trò của Đảng Cộng sản trong quá trình thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai

câp công nhân

Trang 6

1.1.1 Khái niệm giai cấp công nhân

1.1.2 Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

Trang 7

/55%, TRƯỜNG ĐẠIHỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

SS: TRUNG TAM DAO TAO TU XA

= NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE Ñ TÔ HỢP GIAO DUC TOPICA IEDUTOP

1.1.1 KHÁI NIỆM GIAI CẤP CÔNG NHÂN

¢ C.Mác và Ph.Ăngghen đã dùng nhiều thuật ngữ

khác nhau để chỉ về giai cấp công nhân:

> Giai cấp vô sản

Vv Giai cap vô sản hiện dai

Vv Giai cấp công nhân đại công nghiệp

Vv Giai cấp công nhân hiện đại

> Giai cap lao động làm thuê

« _ Mặc dù C.Mác và Ph.Ănghen có dùng nhiều thuật

ngữ khác nhau ởi chăng nữa thì vê cơ bản, những

thuật ngữ đó vân dùng đê chỉ:

> Giai cấp công nhân hiện đại là con đẻ của

nên đại công nghiệp

> Giai cấp đại diện cho lực lượng sản xuất tiên

tiền, cho phương thức sản xuất hiện đại

Trang 8

œœe TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINHTẾ QUỐC DÂN

== NEUDISTANCEEDUCATIONCENTRE TỎ HỢP GIÁO DỤC TOPICA

Theo C.Mác và Ph.Ăngghen, có hai tiêu

chí cơ bản (hai đặc trưng) để nhận biết

giai cấp công nhân:

1 Về phương thức lao động, phương

thức sản xuất (tiêu chí về nghiệp):

Đó là những người lao động trực tiếp hay

gián tiếp vận hành các công cụ sản xuất

có tính chất công nghiệp ngày càng hiện

đại và xã hội hoá cao

Trang 9

554, TRUONG DALHOC KINH TE QUOC DAN

z xa: TRUNG TÂM BẢO TẠO TỪ XA min TM nh ÌAT.0TÈvì

aus NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE § TO HOP GIAO DUC TOPICA EDUTOP

ĐẶC TRƯNG CO’ BAN CUA GIAI CAP CONG NHAN

2 Về địa vị của giai cấp công nhân trong hệ

thong quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa:

Giai cấp công nhân là những người lao

động không có hoặc về cơ bản không có

tư liệu sản xuất, làm thuê cho giai cấp tu

sản và bị bóc lột giá trị thặng dư

Đây là đặc trưng cơ bản nhất của giai cấp công nhân dưới chế độ tư bản

chủ nghĩa Từ đặc trưng này, Mác và Angghen khăng định:

“Những người công nhân trở thành giai cấp đối kháng với giai cấp tư sản”

Trang 10

Lo TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DAN

S&S © TRUNG TAMBAO TAO TU XA

= NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE

KHÁI NIỆM GIAI CÁP CÔNG NHÂN

“Giai cấp công nhân là một tập đoàn xã hội ổn

định, hình thành và phát triển cùng với quá

trình phát triển của nền công nghiệp hiện đại,

với nhịp độ phát triển của lực lượng sản xuất

có tính chất xã hội hoá ngày cảng cao; là lực

lượng lao động cơ bản tiên tiễn trong các quy

trình công nghệ, dịch vụ công nghiệp, trực tiếp

hoặc gián tiếp tham gia vào quá trình sản xuất,

tái sản xuất ra của cải vật chất và cải tạo các

quan hệ xã hội; đại biểu cho lực lượng sản xuất

và phương thức sản xuất tiên tiền trong thời đại

hiện nay”

Trang 11

554, TRUONG DALHOC KINH TE QUOC DAN

z xa: TRUNG TÂM BẢO TẠO TỪ XA min TM nh ÌAT.0TÈvì

aus NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE § TO HOP GIAO DUC TOPICA EDUTOP

KHÁI NIỆM GIAI CÁP CÔNG NHÂN

Ở các nước TBCN, giai cấp công nhân là

những người không có hoặc về cơ bản

không có TLSX phải làm thuê và bị giai cấp

Ở các nước XHCN, giai cấp công nhân cùng

với nhân dân lao động làm chủ những TLSX

chủ yếu và cùng nhau hợp tác lao động vì lợi

ích chung của xã hội

Trang 12

s=< TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

Sy TRUNG TAM BAO TAO TU XA

os NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE EDUTOP TO HOP GIAO DUC TOPICA

1.1.2 NOI DUNG SU’ MENH LICH SỬA CỦA GIAI CAP CONG NHAN

‹ _ Giai cấp công nhân là sản phẩm của nền đại công nghiệp, là lực lượng sản xuất tiên

tiền, phương thức sản xuất hiện đại, đại biểu cho xu hướng phát triển của xã hội

tương lai

- Do vay, vé mat khach quan:

Giai cấp công nhân có sứ mệnh lịch sử xoá bỏ chế độ tư bản chủ nghĩa và tiền

tư bản chủ nghĩa; từng bước xây dựng xã hội mới - xã hội xã hội chủ nghĩa và

cộng sản chủ nghĩa; xoá bỏ áp bức bóc lột; giải phóng mình đồng thời giải

phóng toàn nhân loại

v1.0013103214

Trang 13

a TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

or NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE TO HOP GIAO DUC TOPICA

Theo C.Mác và Ph.Ăngghen: Việc thực hiện được sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

phải trải qua hai giai đoạn:

¢ Giai đoạn 1: Giai cấp công nhân lật đỗ giai cấp tư sản giành lấy chính quyền, thiết lập

nên chuyên chính cách mạng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động

‹ _ Giai đoạn 2: Giai cập công nhân sử dụng chính quyền mới làm công cụ cải tạo xã hội cũ,

tap hop quan chúng nhân dân lao động xây dựng thành công xã hội mới - xã hội xã hội

chủ nghĩa đề tiến lên chủ nghĩa cộng sản

Đây là một quá trình lịch sử hết sức lâu dài và khó khăn

Trang 14

1.2.1 Địa vị kinh tế - xã hội của giai cập công nhân trong xã hội TBCN

1.2.2 Những đặc điểm chính trị - xã hội của giai cấp công nhân

Trang 15

Z3j8jwS¿ TRUONG DALHOC KINH TE QUOC DAN

z5 ^^: TRUNG TAM DAO TAO TU XA mIM'TÍMDÌATAATÌYIA

aus NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE Ñ TỎ HOP GIAO DUC TOPICA EDUTOP

1.2.1 DIA VI KINH TE - XA HOI CUA GIAI CAP CONG NHAN TRONG XA HOI TBCN

¢ Tht nhất: Giai cấp công nhân là đại biểu cho lực

lượng sản xuất tiền tiền trong chủ nghĩa tư bản

> V.ILênin: “Lực lượng sản xuất hàng đầu của

toàn nhân loại là công nhân, là người lao động

> Giai cấp công nhân vừa là chủ thể trực tiếp nhát,

vừa là sản phẩm căn bản nhát của nền sản xuất

đại công nghiệp

°ồ = Thứ hai: Giai cấp công nhân không có hoặc có rất ít

TLSX nên phải bán sức lao động cho nhà tư bản đề

kiếm sống và bị giai cấp tư sản bóc lột nên có lợi ích

đối lập với giai cấp tư sản và trở thành giai cấp đối

kháng với giai cập tư sản

i - :

- Die Ba = wt = ˆ

Công nhân General Motors ở châu Au biêu tình trước nguy cơ mât việc

¢ - Giai cấp tư sản muốn duy trì chế độ tư hữu tư nhân

TBCN, duy tri ché độ áp bức bóc lột Giai cấp công

nhân muốn xóa bỏ chế độ TBCN, xây dựng xã hội

mới không còn áp bức, bóc lột

v1.0013103214

Trang 16

œœe TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DAN

©: TRUNG TÂM BÀ0 TẠ0 TỪ XA EDUTOP

¢ Thi nhat: Giai cap céng nhan Ia giai cấp tiên phong

cach mang

> Giai cap công nhân đại biểu cho phương thức sản

xuất tiên tiễn gắn liền với nền khoa học và công

nghệ hiện đại

> Được trang bị một lý luận khoa học và cách mạng,

luôn đi đầu trong phong trào đầu tranh xóa bỏ xã

hội cũ lạc hậu, xây dựng xã hội mới hiện đại

* Thứ hai: Giai cấp công nhân có tinh thân cách “Trong tất cả các giai cấp

> Giai cấp công nhân đấu tranh xóa bỏ mọi hình tư sản thì chỉ có giai cap VÔ

thức áp bức bóc lột và nguyên nhân sinh ra áp sản là thực sự cách mạng”

> Trong xây dựng CNXH, giai cấp công nhân kiên

quyết xóa bỏ chế độ tư hữu, xây dựng chế độ dân

chủ, bình đẳng trên cơ sở chế độ công hữu

v1.0013103214

Trang 17

TRUONG DALHOC KINH TE QUOC DAN

<> TRUNG TAM BAO TAO TU XA E DUTOP

NEU DISTANCE EDUCATION CENTRI TO HOP GIAO DUC TOPICA

¢ Tht ba: Giai cap céng nhan là giai cấp có ý thức tổ

chức, kỷ luật cao

> Giai cấp công nhân sống tập trung tại những thành

phô lớn, những trung tâm công nghiệp hiện đại

> Giai cấp công nhân chủ yếu làm việc trong các dây

truyên hiện đại, mang tính chuyên môn hóa cao

„ _ Thứ tư: Giai cấp công nhân mang bản chất quốc tế

> Giai cấp công nhân các nước có cùng đối tượng đầu Wee's yaa so

tranh Hơn nữa giai cấp tư sản là một lực lượng fe aint ON ree

quốc tế, để chống lại giai cấp tư sản, giai cấp công =f 4 Q (Á- @

nhân ở các nước phải đoàn kết, để trở thành một lực "Tell, a! nA:

lượng quốc tế

> Giai cấp công nhân ở các nước có cùng mục tiêu “TU bản là một lực lượng

không chỉ đấu tranh giải phóng dân tộc, đất nước uc lê, muôn thăng nó, cần mình mà còn giải phóng toàn nhân loại phải có sự liên linh quốc tê

(V.I.Lênin)

v1.0013103214

Trang 18

= TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DAN

SỬA CỦA GIAI CÁP CÔNG NHÂN

1.3.1 Tính tất yếu và quy luật hình thành, phát triển chính đảng của giai cấp công nhân

1.3.2 Mối quan hệ giữa Đảng Cộng sản và giai cấp công nhân

v1.0013103214

Trang 19

dù, có thể phong trào đấu tranh của giai cắp công nhân có thể phát triển, mở rộng về quy

mô, nhưng nhìn chúng là đều thất bại

Ví dụ:

Khoi nghia cua công nhân dệt Lion năm 1831 Phong trào Hiến chương (1838-1848)

"Live free working, or die fighting ”

Trang 20

se TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DẦN

a: TRUNG TÂM ĐÀU TẠO TỪ XA tn) ,

Khi tiếp thu được một lý luận khoa học, cách

mạng là chủ nghĩa Mác, thì phong trào dau

tranh mang tính chính trị, chuyên từ tự phát

lên tự giác dẫn tới cần một tổ chức lãnh đạo

và Đảng Cộng sản ra đời

Nhờ có Đảng Cộng sản tuyên tuyên, giáo duc,

giai cấp công nhân nhận thức được vai trò, vị

trí của mình, hiểu được con đường, biện pháp

dau tranh nhằm lật đồ CNTB, giải phóng giai

cấp và nhân loại

Tuy nhiên, để hoàn thành vai trò lãnh đạo của

mình, Đảng Cộng sản phải luôn xây dựng về

tư tưởng, tổ chức, Đảng phải vững mạnh,

không ngừng nâng cao trí tuệ, gắn bó với

quân chúng, có năng lực lãnh đạo

Trang 21

œœe TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINHTẾ QUỐC DÂN

Dang Céng san la tổ chức chính trị cao nhát, đại biểu cho giai cấp công nhân

‹ Giai cấp công nhân thực hiện vai trò lãnh đạo của mình thông qua Đảng Cộng sản

- Đảng Cộng sản là đội tiên phong chiên đấu của giai cấp công nhân

‹ _ Đảng Cộng sản là bộ tham mưu chiên đầu của giai cấp công nhân và dân tộc

‹ _ Giai cấp công nhân là cơ sở giai cấp, là nguồn bỗ sung cho Đảng Cộng sản

‹ Lợi ích của Đảng Cộng sản thống nhất với lợi ích giai cấp công nhân và nhân dân lao động

v1.0013103214

Trang 22

wou TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TE QUOC DAN

2.1 Cách mạng xã hội chủ nghĩa và nguyên nhân của nó

2.2 Mục tiêu, động lực và nội dung của cách mạng xã hội chủ nghĩa

Trang 23

se TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DẦN

&: TRUNG TAM DAO TAO TU XA = DUTOP

or NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE TO HOP GIAO DUC TOPICA

2.1 CACH MANG XA HOI CHU NGHIA VA NGUYEN NHAN CUA NO

Khái niệm cách mạng xã hội chủ nghĩa:

Theo nghĩa chung nhất, cách mạng XHCN là cuộc cách mạng nhằm thay thế chế độ

tư bản chủ nghĩa bằng chế độ xã hội chủ nghĩa, do giai cấp công nhân lãnh đạo cùng

với nhân dân lao động thực hiện

Theo nghĩa hẹp, cách mạng XHCN được hiểu là một cuộc

cách mạng chính trị, được kết thúc bằng việc giai cấp công

nhân cùng với nhân dân lao động giành được chính quyên,

thiết lập nên nhà nước chuyên chính vô sản

Theo nghĩa rộng, cách mạng XHCN bao gồm cả hai thời kỳ:

cách mạng về chính trị nhằm thiết lập nhà nước chuyên chính

vô sản; và thời kỳ sử dụng nhà nước của mình để cải tạo xã

hội cũ, xây dựng xã hội mới về mọi mặt

Trang 24

a TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DAN

* TRUNG TÂM BẢO TẠO TỪXA

& NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE

2.1 CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VÀ NGUYÊN NHÂN CỦA NÓ

Nguyên nhân của cách mạng xã hội chủ nghĩa:

- Nguyên nhân sâu xa của mọi cuộc cách mạng xã hội là do mâu thuẫn giữa LLSX và QHSX

¢ Trong CNTB: Mau thuan gitra LLSX phat triển, có tính xã hội hóa cao với QHSX dựa trên

chế độ tư hữu tư nhân TBCN đã lỗi thời, biểu hiện về mặt xã hội là mâu thuẫn giữa giai

cấp công nhân và giai cấp tư sản và mâu thuẫn này chỉ có thể giải quyết thông qua cuộc

cách mạng XHCN

v1.0013103214

Trang 25

œœ1e, TRUUNG DAL HOC KINH TE QUOC DAN

5 mono TiMpAoT)0 TVA EDUTOP

Ns NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE TO HOP GIAO DUC TOPICA

2.2 MUC TIEU, DONG LUC VA NOI DUNG CUA CACH MANG XA HOI CHU NGHIA

2.2.1 Mục tiêu cách mạng xã hội chủ nghĩa

2.2.2 Động lực của cách mạng xã hội chủ nghĩa

2.2.3 Nội dung của cách mạng xã hội chủ nghĩa

Trang 26

(É' nncriuniotuorti Ns NEU DISTANCE EDUCATION CENTRE EDUTOP TO HOP GIAO DUC TOPICA

2.2.1 MUC TIEU CACH MANG XA HOI CHU NGHIA

Mục tiêu cao nhất của cách

zz > mạng XHCN là giải phóng xã

hội, giải phóng con người

Mục tiêu giai đoạn 2: Giai cấp

công nhân cùng với nhân dân lao động cải tạo xã hội cũ xây

dựng thành công xã hội mới

Trang 27

se TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

2.2.2 ĐỘNG LỰC CỦA CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

‹ Khi nghiên cứu các cuộc cách mạng trong lịch str, Mac va Anghen khang định:

“Tất cả các phong trào lịch sử, từ trước đến nay, đều do thiểu số thực hiện hoặc mưu

câu lợi ích cho thiểu số Phong trào vô sản là phong trào độc lập của khối đại đa só,

mưu lợi ích cho khôi đại đa sô” - (Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản)

‹ Xuất phát từ mục tiêu của cách mạng XHCN là giải phóng xã hội, giải phóng con người nên thu hút được sự tham gia của đông đảo quân chúng nhân dân lao động

°« Giai cấp công nhân là lực lượng lãnh đạo cách mạng XHCN va la

động lực chủ yếu của cách mạng XHCN, bởi vì:

>_ Giai cấp công nhân là sản phẩm của nền đại công nghiệp

> Giai cấp công nhân là lực lượng lao động chủ yếu tạo ra của

cải vật chất cho xã hội

> Giai cấp công nhân là lực lượng xã hội đi đầu trong cuộc đầu

tranh chông CNTB xây dựng xã hội mới

Định dạng
Số trang	54
Dung lượng	1,09 MB