Đề cương chi tiết học phần Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác - Lênin giúp sinh viên có thể dễ dàng nắm bắt nội dung tổng quát của môn học Chủ nghĩa Mác - Lênin. Đây là một trong những học phần bắt buộc đối với các bạn sinh viên đại học, cao đẳng. Mời các bạn cùng tham khảo nội dung chi tiết hơn.
Trang 1TRƯỜNG ĐH HỒNG ĐỨC ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN: KHOA:LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ-LUẬT NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN
Bộ môn: Nguyên lý CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN PHẦN 1
MÃ HỌC PHẦN: 196045
1 THÔNG TIN VỀ GIẢNG VIÊN
1.1 Trịnh Duy Huy
- Chức danh, học hàm, học vị: Tiến sỹ, Giảng viên chính, Trưởng khoa.
- Địa điểm làm việc: Phòng 202 nhà A5, cơ sở 1 Đại học Hồng Đức số 307 đường Lê Lai phường Đông Sơn, Thành phố Thanh Hoá.
- Địa chỉ liên hệ: Ph.202, nhà A5, cơ sở 1, trường Đại học Hồng Đức, Thanh Hoá.
Điện thoại: 0912 029 041 huydhhd@yahoo.com.vn
1.2 Mai Thị Quý
- Chức danh, học hàm, học vị: Tiến sỹ, Giảng viên chính, Phó trưởng khoa.
- Địa điểm làm việc: Phòng 201 nhà A5, cơ sở 1 Đại học Hồng Đức số 307 đường Lê Lai phường Đông Sơn, Thành phố Thanh Hoá.
- Địa chỉ liên hệ: Ph.201, nhà A5, cơ sở 1, trường Đại học Hồng Đức, Thanh Hoá.
- Điện thoại: 0912 603 834 Email: maiquyhd@gmail.com
1.3 Lê Thị Thắm
- Chức danh, học hàm, học vị: Tiến sỹ, Giảng viên, Trưởng bộ môn.
- Địa điểm làm việc: Phòng 201 nhà A5, cơ sở 1 Đại học Hồng Đức số 307 đường Lê Lai phường Đông Sơn, Thành phố Thanh Hoá.
- Địa chỉ liên hệ: Ph.201, nhà A5, cơ sở 1, trường Đại học Hồng Đức, Thanh Hoá.
- Điện thoại: 0917 304 898 Email: thamlinhhdu@gmail.com
1.4 Lê Thị Thuỷ
- Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sỹ, Giảng viên chính.
- Địa điểm làm việc: Phòng 201 nhà A5, cơ sở 1 Đại học Hồng Đức số 307 đường Lê Lai phường Đông Sơn, Thành phố Thanh Hoá.
- Địa chỉ liên hệ: Ph.201, nhà A5, cơ sở 1, trường Đại học Hồng Đức, Thanh Hoá.
- Điện thoại: 0904 709 129 Email: lethithuy_gvth@yahoo.com.vn
Trang 21.5 Lê Thị Hoài
- Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sỹ, Giảng viên.
- Địa điểm làm việc: Phòng 201 nhà A5, cơ sở 1 Đại học Hồng Đức số 307 đường Lê Lai phường Đông Sơn, Thành phố Thanh Hoá.
- Địa chỉ liên hệ: Ph.201, nhà A5, cơ sở 1, trường Đại học Hồng Đức, Thanh Hoá.
- Điện thoại: 0974 688 467 Email:hoaithanhhoa@gmail.com
1.6 Nguyễn Phan Vũ
- Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sỹ, Giảng viên.
- Địa điểm làm việc: Phòng 201 nhà A5, cơ sở 1 Đại học Hồng Đức số 307 đường Lê Lai phường Đông Sơn, Thành phố Thanh Hoá.
- Địa chỉ liên hệ: Ph.201, nhà A5, cơ sở 1, trường Đại học Hồng Đức, Thanh Hoá.
- Điện thoại: 0904 600 768 Email: nguyenphanvu@hdu.edu.vn
1.7 Bùi Thị Hằng
- Chức danh, học hàm, học vị: Cử nhân, Giảng viên.
- Địa điểm làm việc: Phòng 201 nhà A5, cơ sở 1 Đại học Hồng Đức số 307 đường Lê Lai phường Đông Sơn, Thành phố Thanh Hoá.
- Địa chỉ liên hệ: Ph.201, nhà A5, cơ sở 1, trường Đại học Hồng Đức, Thanh Hoá.
- Điện thoại: 0937 571979 Email: buithihang@hdu.edu.vn
2 THÔNG TIN CHUNG VỀ HỌC PHẦN
Tên ngành, khoá đào tạo: Tất cả các ngành học năm thứ nhất bậc cao đẳng
- Điều kiện tiên quyết: không.
- Các học phần kế tiếp: Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác-Lênin phần 2, Tư tưởng Hồ Chí Minh, Đường lối cách mạng của Đảng cộng sản Việt Nam.
- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:
+ Nghe giảng lý thuyết: 21 tiết
Trang 3+ Thảo luận: 18 tiết
- Nắm vững (trình bày, phân tích, lấy được ví dụ…) những vấn đề chung
và các khái niệm, phạm trù cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin thuộc lĩnh vực triết học.
- Hiểu được (phân tích, giải thích, lấy ví dụ) về các quy luật chung nhất của
tự nhiên, xã hội và tư duy cũng như những quy luật vận động, phát triển của xã hội loài người.
3.2 Về kỹ năng:
- Trên cơ sở trang bị những kiến thức về mặt lý luận, người học từng bước xác lập thế giới quan khoa học, nhân sinh quan tích cực và phương pháp luận đúng đắn để nhận thức vá cải tạo thế giới.
- Biết vận dụng kiến thức lý luận của môn học vào việc tiếp cận các môn khoa học chuyên ngành và hoạt động thực tiễn của bản thân một cách năng động, sáng tạo.
- Biết vận dụng những vấn đề lý luận để hiểu rõ và thực hiện tốt chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước
3.3 Về thái độ:
- Rèn luyện phẩm chất chính trị đúng đắn cho sinh viên, giúp họ nhận thức
rõ hơn về con đường đi lên CNXH ở nước ta hiện nay.
- Xây dựng niềm tin, lý tưởng cách mạng cho sinh viên.
- Nhìn nhận một cách khách quan, đúng đắn về vai trò của chủ nghĩa Lênin trong thời đại ngày nay và sự cần thiết phải học tập môn học này trong trường đại học.
Mác-4 TÓM TẮT NỘI DUNG HỌC PHẦN
Ngoài chương mở đầu nhằm giới thiệu khái lược về chủ nghĩa Mác-Lênin
và đối tượng, mục đích, yêu cầu, phương pháp học tập, nghiên cứu môn học Chương trình học phần Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin phần
1 được chia thành 3 chương trình bày những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin về lĩnh vực triết học Thông qua những quan điểm về chủ nghĩa duy
Trang 4vật biện chứng, phép biện chứng duy vật và chủ nghĩa duy vật lịch sử, học phần trình bày một cách khái quát những nguyên lý, những quy luật cơ bản nhất của sự tồn tại, vận động và phát triển của tự nhiên, xã hội và tư duy.
5 NỘI DUNG CHI TIẾT HỌC PHẦN
Chương mở đầu:
NHẬP MÔN NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN
CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN
I Khái lược về chủ nghĩa Mác-Lênin
1 Chủ nghĩa Mác-Lênin và ba bộ phận cấu thành
2 Khái lược quá trình hình thành và phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin
II Đối tượng, mục đích và yêu cầu về phương pháp học tập, nghiên cứu những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin
1 Đối tượng và phạm vi học tập, nghiên cứu
2 Mục đích và yêu cầu về mặt phương pháp học tập, nghiên cứu
Phần thứ nhấtTHẾ GIỚI QUAN VÀ PHƯƠNG PHÁP LUẬN TRIẾT HỌC
CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN
Chương 1CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG
I Chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa duy vật biện chứng
1 Vấn đề cơ bản của triết học và sự đối lập giữa chủ nghĩa duy vật với chủ nghĩa duy tâm trong việc giải quyết vấn đề cơ bản của triết học.
2 Các hình thức phát triển của chủ nghĩa duy vật trong lịch sử.
II Quan điểm duy vật biện chứng về vật chất, ý thức và mối quan hệ giữa vật chất và ý thức.
1 Vật chất.
2 Ý thức
3 Mối quan hệ giữa vật chất và ý thức
Chương 2PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT
I Phép biện chứng và phép biện chứng duy vật
1 Phép biện chứng và các hình thức cơ bản của phép biện chứng
2 Phép biện chứng duy vật
Trang 5II Các nguyên lý cơ bản của phép biện chứng duy vật
1 Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến
2 Nguyên lý về sự phát triển
III Các cặp phạm trù cơ bản của phép biện chứng duy vật
1 Cái chung và cái riêng
2 Bản chất và hiện tượng
3 Tất nhiên và ngẫu nhiên
4 Nguyên nhân và kết quả
5 Nội dung và hình thức
6 Khả năng và hiện thực
IV Các quy luật cơ bản của phép biện chứng duy vật
1 Quy luật chuyển hoá từ những sự thay đổi về lượn thành những sự thay đổi về chất và ngược lại
2 Quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập
3 Quy luật phủ định của phủ định
V Lý luận nhận thức duy vật biện chứng
1 Thực tiễn, nhận thức và vai trò của thực tiễn với nhận thức
2 Con đường biện chứng của sự nhận thức chân lý
Chương 3CHỦ NGHĨA DUY VẬT LỊCH SỬ
I Vai trò của sản xuất vật chất và quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất
1 Sản xuất vật chất và vai trò của nó
2 Quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất.
II Biện chứng của cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng
1 Khái niệm cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng
2 Mối quan hệ biện chứng giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng
III Tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội và tính độc lập tương đối của ý thức xã hội
1 Tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội
2 Tính độc lập tương đối của ý thức xã hội
Trang 6IV Hình thành kinh tế - xã hội và quá trình lịch sử - tự nhiên của sự phát triển các hình thái kinh tế - xã hội
1 Khái niệm, kết cấu hình thái kinh tế - xã hội
2 Quá trình lịch sử - tự nhiên của sự phát triển các hình thái kinh tế - xã hội.
V Vai trò của đấu tranh giai cấp và cách mạng xã hội đối với sự vận động, phát triển của xã hội có giai cấp đối kháng
1 Giai cấp và vai trò của đấu tranh giai cấp đối với sự phát triển của xã hội
1 Con người và bản chất của con người
2 Khái niệm quần chúng nhân dân và vai trò sáng tạo lịch sử của quần chúng nhân dân và cá nhân
6.2 Học liệu tham khảo:
- HL3: C.Mác và Ph.Ăngghen toàn tập, tập 20; tập 42; Nxb Chính trị quốc gia, Hà nội, 2000.
- HL4: Lênin toàn tập, tập 23; tập 25; tập 26; tập 29; tập 32; tập 41; Nxb Tiến bộ Matxcơva, 1980.
- HL5: Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ
VI, VII, VIII, IX, X; XI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1986; 1991; 1996; 2001; 2006; 2011.
7 HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC
Trang 77.1 Lịch trình chung
Tuần Nội dung
Hình thức tổ chức dạy học học phần TổngLý
thuyết(tiết)
Thảoluận(tiết)
Làmviệcnhóm
Khác
Tựhọc, tựN/C(tiết)
TưvấncủaGV
Trang 87.2 Lịch trỡnh cụ thể cho từng nội dung
NỘI DUNG 1, TUẦN 1
Ghi chỳ
bộ phận cấuthành
2 Đối tượng vàphạm vi học tập,nghiờn cứu củamụn học
3 Khỏi lược quỏtrỡnh hỡnh thành
và phỏt triển củachủ nghĩa Mỏc-Lờnin
1 Biết được chủ nghĩaMỏc-Lờnin là gỡ và ba bộphận cơ bản cấu thànhchủ nghĩa Mỏc-Lờnin
2 Hiểu được đối tượngnghiờn cứu của mụn học
3 - Giải thớch được tớnhtất yếu khỏch quan của
sự ra đời của chủ nghĩaMỏc-Lờnin
- Trỡnh bày khỏi quỏtđược quỏ trỡnh hỡnhthành và phỏt triển củachủ nghĩa Mỏc-Lờnin
Đọc tài liệu:
- HL1, tr 11-36
www.cpv.org.vnwww.marxists.org
1 Hiểu đợc mục
đích và phơngpháp học tập,nghiên cứu của mônhọc
- Trình bàykhái quát vào
vở tự họcnhững nộidung ở bên
- Đọc trớc nộidung tự họctuần 2
1 mà SV yờucầu
- Hiểu sõu sắc hơn nhữngvấn đề đó được trỡnh bàytrong giỏo trỡnh
- Mở rộng thờm kiếnthức và nõng cao kỹ năngvận dụng, liờn hệ những
- Nghiờn cứu kỹbài học trước khiyờu cầu GV tưvấn
- Lựa chọn kỹ cỏcvấn đề cần được
Trang 9qua ĐT,
kiến thức đó học vàonhận thức cỏc vẫn đềthực tiễn
Ghi chỳ
sự đối lập giữa
CNDT
2 Cỏc hỡnh thứcphỏt triển củaCNDV trong lịchsử
3 Tớnh thốngnhất vật chất củathế giới
1 - Hiểu được vấn đề cơbản của triết học là gỡ
- Nhận thức được sự đốilập giữa CNDV vớiCNDT
2 Chỉ rừ được nhữnghỡnh thức phỏt triển củaCNDV cựng những đặctrưng của chỳng
3 Hiểu được quan điểmcủa CN MLN về tớnhthống nhất vật chất củathế giới
Đọc tài liệu:
- HL1, tr 37-52
- HL2, tr 7-16
www.cpv.org.vnwww.marxists.org
1 Nắm đợc cáckhái niệm: vận
động, không gian,thời gian
- Trình bàykhái quát vào
vở tự họcnhững nộidung ở bên
- HL1, 51
tr.47 HL2, tr 147tr.47 150; 156-163
147 Đọc trớc nộidung tự họctuần 3
2 mà SV yờucầu
- Hiểu sõu sắc hơn nhữngvấn đề đó được trỡnh bàytrong giỏo trỡnh
- Mở rộng thờm kiếnthức và nõng cao kỹ năngvận dụng, liờn hệ nhữngkiến thức đó học vào
- Nghiờn cứu kỹbài học trước khiyờu cầu GV tưvấn
- Lựa chọn kỹ cỏcvấn đề cần được
tư vấn và chỉ yờu
Trang 10qua ĐT,
nhận thức các vẫn đềthực tiễn
cầu tư vấn nhữngvấn đề liên quanđến nội dung bàihọc
NỘI DUNG 3, TUẦN 3
Ghi chú
- Phân biệt được vật chấtvới tư cách là phạm trùtriết học với các dạng vậtthể
- Chỉ ra được thuộc tínhquan trọng nhất của vậtchất là “thực tại kháchquan”
- Hiểu được những nộidung cơ bản của địnhnghĩa vật chất của Lênin
2 - Chỉ ra được nguồngốc, bản chất và kết cấucủa ý thức
- So sánh được sự khácbiệt về bản chất giữa ýthức với vật chất
- Nêu khái quát về cuộcđấu tranh giữa CNDV vàCNDT trong lịch sử triếthọc từ trước đến nay
2 Chỉ ra được những đặctrưng cơ bản củaCNDVBC và sự phát
- Chuẩn bị vàogiấy những nộidung thảo luận
Trang 11đỉnh cao củaCNDV?
3 Thuộc tớnh cơbản nhất của vậtchất là gỡ? Phõnbiệt vật chất với
ý thức
4 Phõn biệt vậtchất với tư cỏch
là phạm trự triếthọc với cỏc dạngvật thể
triển về chất củaCNDVBC so với CNDVchất phỏc và CNDV siờuhỡnh
3 - Chỉ ra được thuộctớnh cơ bản của VC là tồntại khỏch quan
- Chỉ ra được sự khỏcbiệt giữa VC và ý thức
4 Chỉ ra được sự khỏcnhau giữa vật chất với tưcỏch là phạm trự triết họcchỉ thế giới vật chất núichung với cỏc dạng vậtchất cụ thể
ơng pháp luận củamối quan hệ đó
- Vận dụng đợc mốiquan hệ vật chất- ýthức đề nhận thức
đờng lối của Đảng
và liên hệ với hoạt
động nhận thức,hoạt động thực tiễncủa bản thân
- Trình bàykhái quát vào
vở tự họcnhững nộidung ở bên
- Đọc trớc nộidung tự họctuần 4
- HL1, tr.60-65
- HL2, 179
mà SV yờu cầu
- Hiểu sõu sắc hơn nhữngvấn đề đó được trỡnh bàytrong giỏo trỡnh
- Mở rộng thờm kiếnthức và nõng cao kỹ năngvận dụng, liờn hệ nhữngkiến thức đó học vàonhận thức cỏc vẫn đềthực tiễn
- Nghiờn cứu kỹbài học trước khiyờu cầu GV tưvấn
- Lựa chọn kỹ cỏcvấn đề cần được
tư vấn và chỉ yờucầu tư vấn nhữngvấn đề liờn quan
Trang 12đến nội dung bàihọc.
NỘI DUNG 4, TUẦN 4
2 Phép biện chứngduy vật
3 Các nguyên lýcủa PBCDV
1 Hiểu được kháiniệm phép biện chứng
và ba hình thức cơ bảncủa PBC
2 Hiểu được PBCDV
là gì và đặc trưng củanó
3 - Hiểu được nộidung nguyên lý về mốiliên hệ phổ biến vànguyên lý về sự pháttriển
- Vận dụng được cácnguyên lý trên vàohoạt động nhận thức
và hoạt động thực tiễncủa bản thân
Đọc tài liệu:
- HL1, tr 66-81
- HL2, tr.181-191.www.cpv.org.vnwww.marxists.org
- Chuẩn bị vàogiấy những nộidung thảo luận
- Chuẩn bị ý kiến
để tham gia thảo
Trang 13nhóm đường 2 Thế nào là quan
điểm khách quan?
Thế nào là bệnh chủquan, duy ý chí?
Cho ví dụ?
3 Sự vận dụng quanđiểm của CNVDBC
về mối quan hệ giữa
VC - YT vào thựctiễn Việt Nam trước
và sau đổi mới
4 Phân tích quanđiểm toàn diện vàquan điểm lịch sử -
cụ thể Đảng ta đãvận dụng các quanđiểm này vào sựnghiệp đổi mới hiệnnay như thế nào
2 - Chỉ ra được cơ sở
lý luận và yêu cầu củaquan điểm khách quantrong nhận thức vàtrong hoạt động thựctiễn Lấy được ví dụ
- Chỉ ra được dấu hiệucủa bệnh chủ quan,duy ý chí Lấy đượcVD
3 Biết vận dụng quanđiểm của CNDVBC đểnhận thức một số chủtrương, đường lối củaĐảng và Nhà nước tatrước và sau đổi mới
4.- Giải thích được tạisao cần phải quán triệtcác quan điểm trêntrong hoạt động nhậnthức và thực tiễn
- Chỉ ra được sự vậndụng các quan điểm trêncủa Đảng ta trong sựnghiệp đổi mới hiện nay
luận tích cực
- Chia nhóm từ
8-10 SV thảo luận
và viết biên bảnthảo luận nhóm
2 ý nghÜa
ph-¬ng ph¸p luËncña nguyªn lý
vÒ mèi liªn hÖphæ biÕn vµnguyªn lý vÒ sùph¸t triÓn
1 Chỉ ra được haiđược hai đặc trưng cơbản của PBCDV
2 Hiểu và vận dụngđược quan điểm toàndiện, quan điểm lịch
sử - cụ thể, quan điểmphát triển
- Trình bày kháiquát vào vở tựhọc những nộidung ở bên
- Chuẩn bị để GVkiểm tra miệngphần tự học
- Đọc trước nộidung tự học tuần5
Trang 14- Hiểu sâu sắc hơnnhững vấn đề đã đượctrình bày trong giáotrình.
- Mở rộng thêm kiếnthức và nâng cao kỹnăng vận dụng, liên hệnhững kiến thức đãhọc vào nhận thức cácvẫn đề thực tiễn
- Nghiên cứu kỹbài học trước khiyêu cầu GV tưvấn
- Lựa chọn kỹ cácvấn đề cần được
tư vấn và chỉ yêucầu tư vấn nhữngvấn đề liên quanđến nội dung bàihọc
NỘI DUNG 5, TUẦN 5
kết quả; nội dung hình thức; bản chất -hiện tượng; tất nhiên -ngẫu nhiên; khả năng -hiện thực
Vận dụng được cácphạm trù trên vào hoạtđộng nhận thức vàhoạt động thực tiễncủa bản thân
Đọc tài liệu:
- HL1, tr 81- 83
- HL2, tr 227
192-www.cpv.org.vnwww.marxists.org
1 Rút ra được ý nghĩaphương pháp luận từviệc nghiên cứu cáccặp phạm trù và biếtvận dụng vào hoạt
- Chuẩn bị vàogiấy những nộidung thảo luận
- Chuẩn bị ý kiến
để tham gia thảoluận tích cực
Trang 152 Vận dụng cặpphạm trù cái chung -cái riêng để nhậnthức chủ trương pháttriển nền kinh tế thịtrường định hướng
xã hội chủ nghĩa ởnước ta
động nhận thức vàhoạt động thực tiễncủa bản thân, lấy đượccác ví dụ và phân tíchđược các tình huống
cụ thể
2 Chỉ ra được mốiquan hệ giữa cái chung
và cái riêng được biểuhiện trong mối quan hệgiữa nền kinh tế thịtrường nói chung vớikinh tế thị trường địnhhướng XHCN ở nước
ta nói riêng
- Chia nhóm từ
8-10 SV thảo luận
và viết biên bảnthảo luận nhóm
1 - Rút ra được ýnghĩa phương phápluận của các cặp phạmtrù
- Vận dụng vào hoạtđộng nhận thức vàthực tiễn của bản thân
- Trình bày kháiquát vào vở tựhọc những nộidung ở bên
- Chuẩn bị để GVkiểm tra miệngphần tự học
- Đọc trước nộidung tự học tuần6
- HL1, tr 81- 83
- HL2, tr 227
- Hiểu sâu sắc hơnnhững vấn đề đã đượctrình bày trong giáotrình
- Mở rộng thêm kiếnthức và nâng cao kỹnăng vận dụng, liên hệnhững kiến thức đãhọc vào nhận thức các
- Nghiên cứu kỹbài học trước khiyêu cầu GV tưvấn
- Lựa chọn kỹ cácvấn đề cần được
tư vấn và chỉ yêucầu tư vấn nhữngvấn đề liên quan