ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KHOA HÓA HỌC LÊ THỊ ANH KHUYÊN NGHIÊN CỨU CHIẾT TÁCH AZADIRACHTIN TỪ HẠT NEEM BẰNG PHƯƠNG PHÁP CHIẾT VỚI DUNG MÔI HỮU CƠ ĐỂ ỨNG DỤNG LÀM THUỐC T
Mục đích nghiên cứu
Xây dựng quy trình chiết tách có hiệu quả azadirachtin từ nhân của hạt neem, đánh giá độ bền của azadirachtin để từ đó ứng dụng làm thuốc trừ sâu sinh học cho cây trồng
3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
Chiết tách azadirachtin có trong hạt neem
- Nghiên cứu, khảo sát các quy trình, điều kiện để trích ly azadirachtin từ nhân hạt neem ở quy mô phòng thí nghiệm
- Đánh giá khả năng tiêu diệt sâu bọ của chế phẩm azadirachtin
4 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
- Thu thập các tài liệu, thông tin liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu của đề tài để đánh giá tổng quan tình hình nghiên cứu neem trong nước và trên thế giới, từ đó xây dựng ý tưởng cho nghiên cứu;
- Phân tích những tài liệu đã công bố trong và ngoài nước để xây dựng nội dung và phương pháp nghiên cứu
- Chiết lỏng-lỏng ở nhiệt độ thường: sử dụng để trích ly azadirachtin từ nhân hạt neem với các hệ dung môi khác nhau
- Phân tích sắc kí lỏng cao áp HPLC để định tính cũng như định lượng azadirachtin có trong mẫu
- Phương pháp xử lý thống kê để đánh giá hiệu quả tiêu diệt côn trùng của chế phẩm azadirachtin
Chương 1: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT
Chương 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
Thuốc trừ sâu là một loại chất được sử dụng để chống côn trùng Chúng bao gồm các thuốc diệt trứng và thuốc diệt ấu trùng để diệt trứng và ấu trùng của côn trùng Các loại thuốc trừ sâu được sử dụng trong nông nghiệp, y tế, công nghiệp và gia đình [10]
Thuốc trừ sâu hiện tại được sử dụng nhiều nhất là các loại thuốc trừ sâu có nguồn gốc từ việc tổng hơp hóa học Vì vậy nó có thể làm thay đổi lớn các hệ sinh thái; nhiều loại thuốc trừ sâu độc hại với con người; và các loại khác tích tụ trong các chuỗi thức ăn
Căn cứ theo nguồn gốc hóa học của thuốc trừ sâu, người ta chia ra làm các nhóm như sau:
Thuốc trừ sâu Clo hữu cơ: Trong công thức hóa học của thuốc có chứa nguyên tố Clo và C, H, O… Thuốc này thường gây độc mãn tính, thuốc lưu tồn lâu trong môi trường, gây nên tích lũy sinh học mạnh và dễ dàng gây hiện tượng ung thư Thuốc thuộc thế hệ rất xưa, hầu hết đã bị cấm sử dụng
Thuốc trừ sâu Lân hữu cơ: Dẫn xuất từ acid phosphoric, trong công thức có chứa nguyên tố Phospho và C, H, O… tác động thần kinh, gây hiện tượng ngộ độc cấp tính rất mạnh mẽ, dễ dàng gây tử vong khi nhiễm thuốc với một liều lượng nhỏ Diệt sâu hại và thiên địch rất mạnh
Thuốc trừ sâu Carbamat: dẫn xuất từ acidcarbamic trong công thức có chứa N,
C, H, O… tác động thần kinh Thuốc thuộc nhóm này cũng gây độc cấp tính nhưng ít độc với thiên địch hơn, diệt trừ sâu hại có tính chuyên biệt
Thuốc trừ sâu nhóm Cúc tổng hợp: Dẫn xuất từ nguồn gốc thực vật của cây họ Cúc, trong công thức có chứa chất Pyrethrin gây độc cho côn trùng Thuốc này ít gây độc cấp tính, phân hủy nhanh trong môi trường, dễ chịu tác động của ánh sáng và nhiệt độ Tuy nhiên, nếu áp dụng lâu và liên tục trên đồng ruộng dễ gây tính kháng của côn trùng
1.2 THUỐC TRỪ SÂU SINH HỌC
1.2.1 Định nghĩa và phân loại
Thuốc trừ sâu sinh học bao gồm gồm các loại chế phẩm có nguồn gốc sinh học Trong thuốc có các thành phần có thể giệt sâu bọ như: các vi sinh vật (vi khuẩn, nấm, virus) và các chất do vi sinh vật tiết ra (đó thường là các kháng chất), các chất có trong cây cỏ
Dựa vào các đặc điểm trên, thuốc trừ sâu sinh học có thể chia thành hai nhóm chính bao gồm:
Nhóm thuốc vi sinh: Thành phần giết sâu là các vi sinh vật như vi khuẩn, nấm, virus
Nhóm thuốc thảo mộc: Thành phần giết sau là các chất độc có trong cây cỏ hoặc dầu thực vật
1.2.2 Đặc điểm chung của thuốc trừ sâu sinh học
Trong sản xuất nông nghiệp, muốn đạt năng xuất cây trồng cao, ngoài những biện pháp: chọn giống tốt, làm đất kỹ, bón phân đầy đủ, kịp thời vui xới cây trồng…Còn phải có biện pháp bảo vệ cây trồng và phòng trừ tốt những loại sâu bệnh phá hoại mùa màng Để phòng trừ sâu bệnh có hiệu quả, ngoài biện pháp canh tác, ngoài cách bắt giết sâu…Việc dùng thuốc trừ sâu bệnh đóng một vai trò quan trọng và ngày càng được mở rộng ở miền Bắc nước ta Thuốc trừ sâu có rất nhiều loại: thuốc trừ sâu vô cơ (chế biến từ những chất vô cơ từ quặng đá sẵn có trong thiên nhiên), thuốc trừ sâu tổng hợp hữu cơ, thuốc trừ sâu thảo mộc (chế biến từ các loại cây có chất độc)….Một trong những loại thuốc trừ sâu được con người sử dụng sớm nhất là thuốc trừ sâu sinh học( Gồm thuốc trừ sâu thảo mộc và thuốc trừ sâu vi sinh)
1.2.2.1 Đặc điểm chung của thuốc trừ sâu vi sinh
Thuốc trừ sâu vi sinh là những chế phẩm sinh học được sản xuất ra từ các chủng vi sinh vật được nuôi cấy trên môi trường dinh dưỡng khác nhau theo phương pháp thủ công, bán thủ công hoặc phương pháp lên men công nghiệp để tạo ra những chết phẩm có chất lượng cao có khả năng phòng trừ được các loại sâu hại cây trồng nông, lâm nghiệp
- Không độc hại cho người và gia súc, ko nhiễm bẩn môi trường sống, ko ô nhiễm môi trường
- Chưa tạo nên tính kháng thuốc của sâu hại
- Không ảnh hưởng đến chất lượng, phẩm chất nông sản, không ảnh hưởng đến đất trồng, không khí trong môi trường (do không để lại dư lượng)
- Không làm mất đi những nguồn tài nguyên sinh vật có ích như các loại ký sinh thiên dịch và những vi sinh vật có lợi với con người
- Nếu sử dụng hợp lý, đúng phương pháp, đúng kỹ thuật trong điều kiện nhiệt độ thích hợp sẽ mang lại hiệu quả kinh tế cao
- Hiệu quả thuốc vi sinh thường kéo dài vì chún ko chỉ tiêu diệt trực tiếp lứa sâu đang phá hoại mà chúng còn có thể lan truyền cho thế hệ tiếp theo
- Tác động của thuốc trừ sâu vi sinh chậm nên hiệu quả chậm bởi vì thuốc trừ sâu vi sinh thường có quá trình gây bệnh và nhiễm bệnh khi vào cơ thể sâu thì thời gian ủ bệnh phải mất 1-3 ngày
- Hiệu quả của thuốc ban đầu không cao
- Phổ tác dụng của thuốc hẹp
- Một vài loại thuốc trừ sâu vi sinh bị ảnh hưởng bởi điều kiện thời tiết nếu như phun không đúng kỹ thuật, phun trong điều kiện không thích hợp sẽ khó đạt hiệu quả
- Thuốc vi sinh có công nghệ sản xuất phức tạp thủ công nên giá thành cao nên giá thành cao ở Việt Nam
1.2.2.2 Đặc điểm chung của thuốc trừ sâu thảo mộc
Trên 2000 loài câykhác nhau có thể sử dụng làm thuốc trừ sâu Một số loại có hiệu lực trừ sâu cao như cúc trừ sâu (Chrysanthemum cine – rariaefolium), cây Ruốc cá (Derriselleptica)…Chẳng những đã được khai thác, tận dụng mà còn được trồng để sản xuất theo quy mô rộng lớn Nhật Bản hàng năm vẫn trồng và xuất khẩu một lượng cúc trừ sâu quan trọng Nga, Trung Quốc, Philippin…Đã phát triển trồngnhững cây như Derris, Anabasin aphylla,…chế biến thành thuốc trừ sâu để phụcvụ cho nhu cầu của nông nghiệp và xuất khẩu ra nước ngoài
Nước ta là một nước nhiệt đới, có nhiều loại cây chứa chất độc sẵn có trong thiên nhiên, dùng làm thuốc trừ sâu tốt Nông dân cả nước ta đã có kinh nghiệm dùng các loại “lá say, lá đắng” vãi suống ruộng để trừ sâu, làm bả giết chuột, dùng tắm cho trâu bò trừ ve, trừ giận…Ngay trong thời kỳ pháp thuộc, Nông dân Nam bộ đã có kinh nghệm trồng cây “Ruốc cá” (Derris.sp.) ở xung quanh hàng rào để lấy rễ cây làm thuốc trừ sâu hại rau Cây bách bộ (Stemona tuberosa) cũng đã dược chế biến dùng để trừ sâu ở Nam bộ