Dùng định luật Len-xơ xác định chiều dòng điện cảm ứng trong khung dây dẫn trong các trường hợp sau: a) Thanh nam châm rơi đến gần khung dây, sau đó đi qua khung dây và rơi ra khỏi khung[r]
Trang 1XÁC ĐỊNH DÒNG ĐIỆN CẢM ỨNG
SINH RA TRONG KHUNG DÂY THEO
QUI TẮC NẮM BÀN TAY PHẢI
1 Lý thuyết
Bước 1: Vẽ B của dụng cụ còn lại (không phải dụng cụ mà đề yêu cầu xác định I C ) Cụ thể:
+) Nam châm: B ra cực Bắc (N), vào cực Nam (S)
+) Dây dẫn thẳng dài: Dùng quy tắc nắm bàn tay phải 1:
“Giơ ngón cái của bàn tay phải hướng theo chiều dòng điện, khum bốn ngón kia xung quanh dây dẫn thì chiều từ cổ tay đến các ngon tay là chiều của đường sức từ”
+) Vòng dây tròn, ống dây dài: Dùng quy tắc bàn tay phải 2:
“Khum tay phải theo vòng dây của khung sao cho chiều từ cổ tay đến các ngón tay trùng với chiều dòng điện trong khung, ngón cái choãi ra chỉ chiều các đường sức từ xuyên qua mặt phẳng dòng điện”
Bước 2: Xét từ thông qua B qua Nam châm, Dây dẫn thẳng, Vòng dây tròn hay Ống dây,… tăng hay giảm +) Nếu tăng thì Bc ngược chiều B , nếu giảm thì Bc cùng chiều B
+) Quy tắc chung: gần ngược – xa cùng Nghĩa là khu nam châm hay khung dây lại gần nhau thì Bc và B
ngược Còn khi ra xa nhau thì Bc và B ngược
Bước 3: Xác định dòng điện cảm ứng sinh ra trong khung dây theo qui tắc nắm bàn tay phải.
2 Bài tập vận dụng
Dùng định luật Len-xơ xác định chiều dòng điện cảm ứng trong khung dây dẫn trong các trường hợp sau:
a) Thanh nam châm rơi đến gần khung dây, sau đó đi qua khung dây và rơi ra khỏi khung dây
Trang 2d) Đóng khóa K.
e) Giảm cường độ dòng điện trong ống dây
f) Khung dây ban đàu trong từ trường hình vuông, sau đó dược kéo thành hình chữ nhật ngày càng dẹt đi
Lời giải:
a) Thanh nam châm rơi đến gần khung dây, sau đó đi qua khung dây và rơi ra
khỏi khung dây:
+) Cảm ứng từ B của nam châm có hướng vào S ra N
+) Khi nam châm rơi lại gần khung dây ABCD thì cảm ứng từ cảm ứng Bc
của khung dây có chiều ngược với cảm ứng từ B Áp dụng quy tắc nắm bàn
tay phải suy ra dòng điện cảm ứng trong khung dây ABCD có chiều từ
A D C B A như hình
+) Sau khi nam châm qua khung dây thì nam châm sẽ ra xa dần khung dây
nên lúc này cảm ứng từ cảm ứng Bc của khung có chiều cùng với cảm ứng từ
B
Áp dụng quy tắc nắm bàn tay phải suy ra dòng điện cảm ứng trong khung
dây ABCD có chiều từ A B C D A
Trang 3b) Con chạy của biến trở R di chuyển sang phải:
+) Dòng điện tròn sinh ra cảm ứng từ B có chiều từ trong ra ngoài
+) Khi biến trở dịch chuyển sang phải thì điện trở R tăng nên dòng điện I
trong mạch giảm cảm ứng từ B do vòng dây trong sinh ra cũng giảm
từ thông giảm từ trường cảm ứng Bc sẽ cùng chiều với từ trường
của dòng điện tròn (chiều từ trong ra ngoài)
+) Áp dụng quy tắc nắm bàn tay phải: chiều của dòng điện cảm ứng trong
khung dây ABCD có chiều từ A B C D A
c) Đưa khung dây ra xa dòng điện:
+) Cảm ứng từ B do dòng điện I gây ra ở khung dây ABCD có chiều từ
ngoài vào trong
+) Vì khung dây ra xa dòng điện I nên từ thông giảm từ trường cảm
ứng B c của khung dây sẽ cùng chiều với từ trường B
+) Áp dụng quy tắc nắm bàn tay phải: chiều của dòng điện cảm ứng trong
khung dây ABCD có chiều từ A B C D A
d) Đóng khóa K:
+) Khi đóng khóa K trong mạch có dòng điện I tăng từ 0 đến I
+) Áp dụng quy tắc nắm bàn tay phải xác định được chiều cảm ứng từ B
bên trong ống dây có chiều như hình
+) Vì dòng điện có cường độ tăng từ 0 đến I nên từ thông cũng tăng
chiều cảm ứng từ cảm ứng Bc ngược với chiều cảm ứng từ B
Trang 4e) Giảm cường độ dòng điện trong ống dây:
+) Cảm ứng từ B bên trong ống dây có chiều từ trên xuống như hình
+) Vì cường độ dòng điện giảm nên từ thông gửi qua khung dây ABCD
giảm do đó cảm ứng từ cảm ứng Bc cùng chiều với cảm ứng từ B của
ống dây
+) Áp dụng quy tắc nắm bàn tay phải: chiều của dòng điện cảm ứng trong
khung dây ABCD có chiều dài từ A D C B A
f) Kéo khung dây thành hình chữ nhật ngày càng dẹt đi:
Khi 2 hình có cùng chu vi thì hình vuông có diện tích lớn hơn hình chữ
nhật Do đó, trong quá trình kéo thì diện tích của khung giảm dần, dẫn đến
từ thông qua khung giảm từ trường cảm ứng Bc cùng chiều với B
dòng điện cảm ứng I C có chiều A B C D A
Trang 5Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên
danh tiếng
I Luyện Thi Online
- Luyên thi ĐH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng
các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học.
- Luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán : Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các trường
PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn.
II Khoá Học Nâng Cao và HSG
- Toán Nâng Cao THCS:Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS THCS lớp 6,
7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG.
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học và Tổ Hợp dành cho
học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS Trần Nam
Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt thành
tích cao HSG Quốc Gia.
III Kênh học tập miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn
học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất.
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi miễn phí
từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh.
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí