Trong chiến lược chuẩn hóa nhà trường về mọi mặt, tiêu chuẩn trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là căn cứ để xây dựng kế hoạch đầu tư các nguồn lực cho giáo dục nói chung và giáo dục tiể
Trang 2Người hướng dẫn khoa học: TS NGUYỄN THỊ TRÂM ANH
Đà Nẵng – Năm 2016
Trang 3Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi
Các số liệu và kết quả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ một công trình nào khác
Tác giả luận văn
Trần Thị Phụng
Trang 4MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 4
3 Đối tượng, khách thể nghiên cứu và đối tượng khảo sát 4
4 Phạm vi nghiên cứu 5
5 Giả thuyết khoa học 5
6 Các nhiệm vụ nghiên cứu 5
7 Phương pháp nghiên cứu 5
8 Cấu trúc luận văn 6
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA 7
1.1 TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 7
1.2 CÁC KHÁI NIỆM CHÍNH CỦA ĐỀ TÀI 9
1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường 9
1.2.2 Trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia 15
1.2.3 Quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia 16
1.3 TRƯỜNG TIỂU HỌC TRONG HỆ THỐNG GIÁO DỤC QUỐC DÂN 17
1.3.1 Vị trí trường tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân 17
1.3.2 Mục tiêu trường tiểu học 19
1.4 TẦM QUAN TRỌNG VÀ NỘI DUNG XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA 20
1.4.1 Tầm quan trọng của việc xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia 20
1.4.2 Cơ sở của việc xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia 20
Trang 5GIA 25
1.5.1 Công tác quy hoạch mạng lưới trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia 25
1.5.2 Nội dung quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia 26 TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 36
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA TẠI HUYỆN NGỌC HỒI 38
2.1 KHÁI QUÁT VỀ ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU VÀ TÌNH HÌNH GIÁO DỤC NGỌC HỒI 38
2.1.1 Đặc điểm tình hình kinh tế- xã hội huyện Ngọc Hồi 38
2.1.2 Khái quát tình hình giáo dục trên địa bàn huyện Ngọc Hồi 39
2.1.3 Định hướng phát triển GDĐT và xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum 42
2.2 PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 44
2.2.1 Tổ chức nghiên cứu 44
2.2.2 Các phương pháp nghiên cứu 45
2.3 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA HUYỆN NGỌC HỒI TỈNH KON TUM GIAI ĐOẠN 2011 - 2015 46
2.3.1 Thực trạng quy hoạch mạng lưới các trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum 46
2.3.2 Đánh giá các trường tiểu học huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum giai đoạn 2011 - 2015 theo chuẩn quốc gia 49
2.4 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA TẠI HUYỆN NGỌC HỒI, TỈNH KON TUM 59
Trang 62.4.2 Thực trạng công tác quy hoạch mạng lưới trường tiểu học đạt
chuẩn quốc gia của huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum 61
2.4.3 Thực trạng quản lý xây dựng tiêu chuẩn tổ chức và quản lý nhà trường 63
2.4.4 Thực trạng quản lý xây dựng chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh 64
2.4.5 Thực trạng quản lý xây dựng công tác đầu tư cơ sở vật chất - thiết bị dạy học 65
2.4.6 Thực trạng quản lý xây dựng quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội 67
2.4.7 Thực trạng quản lý xây dựng công tác hoạt động giáo dục và kết quả giáo dục 68
2.5 ĐÁNH GIÁ CHUNG 69
2.5.1 Điểm mạnh 70
2.5.2 Điểm yếu 74
2.5.3 Thời cơ 77
2.5.4 Thách thức 78
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 78
CHƯƠNG 3 CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA HUYỆN NGỌC HỒI 81
3.1 NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP 81
3.1.1 Nguyên tắc tính hệ thống 81
3.1.2 Nguyên tắc tính phù hợp 81
3.1.3 Nguyên tắc tính hiệu quả của quản lý 81
Trang 73.2.1 Tuyên truyền nâng cao nhận thức của các cấp chính quyền, các đoàn thể xã hội, cán bộ quản lý giáo dục, đội ngũ giáo viên và phụ huynh học
sinh 81
3.2.2 Xây dựng và quản lý mạng lưới các trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia 83
3.2.3 Thúc đẩy công tác tổ chức và quản lý nhà trường 85
3.2.4 Xây dựng chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh 87
3.2.5 Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học theo chuẩn 93
3.2.6 Nâng cao hoạt động giáo dục và hiệu quả giáo dục 96
3.2.7 Đẩy mạnh mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội 100
3.3 MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC BIỆN PHÁP 102
3.4 KHẢO NGHIỆM TÍNH CẤP THIẾT VÀ TÍNH KHẢ THI CỦA BIỆN PHÁP 103
3.4.1 Tổ chức khảo nghiệm tính cấp thiếp và khả thi của các biện pháp 103
3.4.2 Kết quả kiểm chứng tính hợp lý và tính khả thi 104
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 106
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 107
TÀI LIỆU THAM KHẢO 112 QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN (Bản sao)
PHỤ LỤC
Trang 8BDTX : Bồi dưỡng thường xuyên
CLGD : Chất lượng giáo dục CNH, HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Trang 92.2 Kết quả xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia
huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum
48
2.3 Kết quả khảo sát về trình độ đào tạo, số năm dạy học và
làm công tác QL, về chính trị và nghiệp vụ QL, đánh giá
chuẩn, các năng lực QL trường học và mức độ hoàn thành
nhiệm vụ của Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng đến tháng
2.5 Mức độ nhận thức quản lý xây dựng trường tiểu học đạt
chuẩn quốc gia
Trang 10MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong thế kỷ XXI, nhiều nghiên cứu cho thấy, xu thế phát triển giáo dục thế giới theo các hướng: chuẩn hóa; hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa, cá biệt hóa và quốc tế hóa
Giáo dục luôn giữ một vai trò rất quan trọng trong sự nghiệp phát triển của mỗi quốc gia Tất cả các quốc gia trên thế giới, nhất là các nước đang phát triển đều phải nỗ lực tìm ra những chính sách phù hợp và hiệu quả nhằm xây dựng một nền giáo dục đáp ứng yêu cầu của thời đại cũng như bắt kịp với sự tiến bộ của các quốc gia khác trên thế giới
Ở Việt Nam nhận thức rõ vai trò của giáo dục với sự phát triển xã hội nên Đảng và Nhà nước ta đã có những quan điểm phát triển giáo dục rất đúng đắn là: “Coi Giáo dục - Đào tạo là quốc sách hàng đầu”; “Đầu tư cho giáo dục
là đầu tư cho sự phát triển”; “Giáo dục vừa là mục đích, vừa là động lực cho
sự phát triển”.[37, tr.17]
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng (năm 2011), đề ra chủ trương: “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đạo tạo” Hội nghị lần thứ Tám ban chấp hành Trung ương khóa XI, đề ra Nghị quyết “về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và Đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa (CNH), hiện đại hóa (HĐH) trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
và hội nhập quốc tế” nhằm thích ứng với nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, trong đó tập trung vào nâng cao chất lượng, đặc biệt chất lượng giáo dục đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành được chú trọng; đáp ứng nhu cầu nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH đất nước; đảm bảo công bằng xã hội trong giáo dục và cơ hội học tập suốt đời cho mỗi người dân
Trang 11Chiến lược chuẩn hóa trong phát triển giáo dục là một tiêu chuẩn của hiện đại hoá Để chuẩn hóa giáo dục cần xây dựng đạt hệ thống chuẩn và thực hiện nâng cấp để các thành tố của nó đạt chuẩn Trong giáo dục phải tiến tới chuẩn hoá về mọi mặt, từ chương trình, sách giáo khoa, tổ chức quản lý, đội ngũ giáo viên… đến trường lớp, bàn ghế, thiết bị dạy học Chuẩn hoá nhà trường về mọi mặt là điều kiện đảm bảo cho giáo dục toàn diện và nâng cao chất lượng giáo dục (CLGD)
Trong chiến lược chuẩn hóa nhà trường về mọi mặt, tiêu chuẩn trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là căn cứ để xây dựng kế hoạch đầu tư các nguồn lực cho giáo dục nói chung và giáo dục tiểu học nói riêng, góp phần thực hiện phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi, tạo điều kiện đảm bảo cho trường tiểu học không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục
Xây dựng hệ thống trường đạt chuẩn quốc gia là một cách đầu tư cho cơ
sở giáo dục tốt nhất, từng bước hoàn chỉnh về: Tổ chức và quản lý nhà trường; cán bộ quản lý (CBQL), giáo viên (GV), nhân viên (NV) và học sinh (HS); cơ sở vật chất (CSVC) - thiết bị dạy học (TBDH); quan hệ giữa gia đình, nhà trường và xã hội; hoạt động giáo dục và kết quả giáo dục, từng bước HĐH nhà trường Xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia nói chung, trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia nói riêng là một mục tiêu trong chiến lược phát triển giáo dục của Bộ Giáo Dục & Đào Tạo (GD&ĐT) nhằm nâng cao CLGD, tạo công bằng và cơ hội được tiếp cận với dịch vụ giáo dục tốt nhất, cơ hội học tập cho mọi người ở những vùng miền khác nhau Vì vậy xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia là rất quan trọng
Ngay từ đầu, công tác quản lý xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia được cấp ủy, chính quyền của tỉnh Kon Tum nói chung, huyện Ngọc Hồi nói riêng xác định là nhiệm vụ trọng tâm, then chốt trong việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Kon Tum
Trang 12lần thứ XIV xác định: trên 25% trường mầm non, 45% trường tiểu học, 20% trường trung học cơ sở (THCS) và 30% trường trung học phổ thông đạt chuẩn quốc gia; trong đó: “Tập trung phát triển nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của tỉnh, đáp ứng mục tiêu đẩy mạnh CNH, HĐH, xem đây là giải pháp chiến lược lâu dài, vừa mang tính bức xúc trước mắt của địa phương”.[14, tr.138] Nghị quyết đại hội lần thứ V Đảng bộ huyện Ngọc Hồi xác định xây dựng 40% trường đạt chuẩn quốc gia; trong đó, tập trung giải pháp: “tạo chuyển biến mạnh mẽ về chất lượng giáo dục; tiếp tục nâng cao chất lượng đội ngũ GV và CBQL giáo dục; tăng cường CSVC, trang thiết bị của nhà trường”.[16, tr.13]
Ngọc Hồi là một huyện miền núi, biên giới, nằm ở phía Tây Bắc của tỉnh Kon Tum được thành lập vào ngày 15/10/1991, trên cơ sở chia cắt từ ba phần diện tích của 03 huyện Đắk Glei, Đắk Tô và Sa Thầy; tổng diện tích tự nhiên 84.457.9 ha; dân số trên 55.000 người, gồm 7 xã, 1 thị trấn, trong đó có 05 xã biên giới, 2 xã đặc biệt khó khăn Sau gần 25 năm thành lập huyện, kinh tế và
sự nghiệp Giáo dục Đào tạo (GDĐT) Ngọc Hồi có những bước phát triển mạnh mẽ Tuy nhiên, bên cạnh đó bậc tiểu học CLGD vùng sâu, vùng xa còn hạn chế; đội ngũ GV còn nhiều bất cập; CSVC - TBDH được cải thiện nhưng vẫn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của đổi mới giáo dục; công tác QLGD và xã hội hóa (XHH) giáo dục còn khó khăn nhất định
Việc tăng cường đầu tư cho giáo dục (GD), xây dựng một hệ thống trường chuẩn quốc gia là nhằm từng bước nâng cao CLGD, khắc phục tình trạng bất cập, hạn chế, đáp ứng nhu cầu đổi mới giáo dục và nguyện vọng của nhân dân, đưa nền giáo dục đất nước nói chung, huyện nhà nói riêng phát triển, hội nhập với nền giáo dục thế giới và khu vực
Xây dựng trường chuẩn quốc gia nhằm mục đích không ngừng nâng cao chất lượng dạy và học, giúp HS được chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trong
Trang 13một môi trường giáo dục có đầy đủ CSCV, trang thiết bị, đội ngũ GV có trình
độ năng lực, chuẩn về trình độ đào tạo; HS có điều kiện được làm quen và học tập các môn học Ngoại ngữ, Tin học, giúp các em phát triển toàn diện về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị tốt các điều kiện để các em tiếp tục theo học cấp học trên Xây dựng trường học đạt chuẩn quốc gia thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với GD, nhằm nâng cao CLGD Qua đó nâng cao nhận thức của nhân dân về GD, tạo được sự đồng thuận trong toàn xã hội để phát triển giáo dục nói chung Xây dựng trường học đạt chuẩn quốc gia cũng góp phần đẩy mạnh các cuộc vận động và phong trào thi đua của Ngành, góp phần trong việc nâng cao CLGD các bậc học, tạo nền tảng vững chắc cho sự ổn định, bền vững về CLGD
Để thực hiện mục tiêu xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia theo tinh thần nghị quyết tỉnh Đảng bộ, huyện Đảng bộ, kế hoạch của Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh, UBND huyện đạt hiệu quả, việc tìm kiếm biện pháp quản
lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là vấn đề hết sức cấp thiết của các cấp quản lý giáo dục huyện Ngọc Hồi
Từ lý do trên, tác giả chọn đề tài nghiên cứu “Quản lý xây dựng trường
tiểu học đạt chuẩn quốc gia tại huyện Ngọc Hồi tỉnh Kon Tum”
2 Mục đích nghiên cứu
Đề xuất các biện pháp quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia của huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum
3 Đối tượng, khách thể nghiên cứu và đối tượng khảo sát
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia tại huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum
3.2 Khách thể nghiên cứu
Công tác xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia
Trang 14Khảo sát thực trạng công tác xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia giai đoạn 2011 - 2015 đối với các trường chưa đạt chuẩn, đề xuất biện pháp thực hiện giai đoạn 2016 - 2020 tại huyện Ngọc Hồi
5 Giả thuyết khoa học
Nếu nghiên cứu và đề xuất được các biện pháp quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum một cách khoa học, hợp lý, khả thi thì sẽ góp phần tăng dần về số lượng và chất lượng trường tiểu học đạt chuẩn nhằm nâng cao CLGD tiểu học - bậc học nền tảng của giáo dục phổ thông
6 Các nhiệm vụ nghiên cứu
6.1 Nghiên cứu lý luận về quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn
quốc gia
6.2 Đánh giá thực trạng việc xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn quốc
gia huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum giai đoạn 2011 - 2015
6.3 Đề xuất các biện pháp QL xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn
quốc gia Khảo nghiệm tính cấp thiết, tính khả thi của các biện pháp đề xuất
7 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: phân tích, tổng hợp, phân
loại hệ thống lý luận liên quan đề tài nghiên cứu
7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra
Trang 15- Phương pháp phỏng vấn trao đổi
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
- Phương pháp chuyên gia
7.3 Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học
8 Cấu trúc luận văn: Gồm 3 phần
Trang 16CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA
1.1 TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
Các quốc gia đều nhận thức đúng vai trò, vị trí hàng đầu của GD, đều phải đổi mới/cải cách GD để đáp ứng những đòi hỏi nguồn nhân lực cho sự nghiệp phát triển của đất nước
Định hướng và mục tiêu phát triển GD của một số nước châu Á và Phương Tây nói chung và giáo dục tiểu học nói riêng, họ đều đặc biệt quan tâm đến giáo dục tiểu học - giáo dục nền tảng Các nước không đề cập đến vấn đề “trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia”, nhưng họ vẫn có những giai đoạn cải cách và phát triển Cải cách GD khi mà nền kinh tế có sự chuyển đổi
Sự cải cách GD trên cơ sở khoa học và phù hợp với thực tiễn của mỗi quốc gia phát triển cho thấy GD của họ thực chất đã đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế xã hội (KTXH), cùng với những quy định nghiêm ngặt, đưa ra những tiêu chuẩn hiện đại để xây dựng CSVC, TBDH, nội dung chương trình, đội ngũ nhà giáo, xã hội hóa giáo dục…Những yếu tố đó cấu thành một nhà trường tiên tiến, hiện đại họ đều hướng tới để hoàn thiện
Đổi mới GD ở Việt Nam là phù hợp với xu thế đổi mới GD của thế giới
mà điều căn bản và trước hết là đổi mới việc xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia
Hội nghị lần thứ 2 của BCH TW Đảng khóa VIII về định hướng chiến lược phát triển GD&ĐT trong thời kỳ CNH, HĐH đất nước và nhiệm vụ đến năm 2020 đã chỉ ra những nhiệm vụ trọng tâm của GD&ĐT, trong đó xây dựng và “ban hành chuẩn quốc gia về trường học” [30, tr 43]
Trang 17Theo đó, Bộ GD&ĐT đã có chương trình hành động nhằm đưa nghị quyết của Đảng vào thực tiễn GD Bên cạnh hoàn thiện cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân theo hướng đa dạng hóa, chuẩn hóa, nghị quyết TW2 (khóa VIII) đã xác định “Phát triển giáo dục - đào tạo gắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH), những tiến bộ khoa học - công nghệ (KH-CN) và củng cố quốc phòng, an ninh Coi trọng cả ba mặt: mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng và phát huy hiệu quả”, “Phát triển mạng lưới trường phổ thông rộng khắp toàn quốc Xây dựng trên mỗi địa bàn xã, phường hoặc nơi ở thưa dân thì cụm xã, phường ít nhất một trường tiểu học và một trường THCS đạt chuẩn quốc gia” [29, tr.112]
Mục tiêu phát triển giáo dục nói chung và vấn đề xây dựng trường học đạt chuẩn quốc gia nói riêng đã được khẳng định lại trong văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX và chiến lược phát triển GD&ĐT giai đoạn 2011 -
2020
Để đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục trong giai đoạn mới, Bộ GD&ĐT
đã ban hành Thông tư 59/2012/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 12 năm 2012 Ban hành Quy định về tiêu chuẩn đánh giá, công nhận trường tiểu học đạt mức chất lượng tối thiểu, trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia gồm 5 tiêu chuẩn [10, tr.8]
Nghiên cứu về mô hình trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia đã có các hội nghị, hội thảo, công trình nghiên cứu đáng kể: “Thực trạng và những giải pháp tăng cường cơ sở vật chất xây dựng trường chuẩn quốc gia ở Hải Phòng” của Phạm Thị Loan, trên tạp chí phát triển giáo dục số 2/2005; Ngô Thị Thanh Thoa với đề tài luận văn thạc sĩ “Biện pháp xây dựng trường trung học cơ sở đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng” (năm 2013)
Quán triệt chiến lược xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia của
Trang 18Bộ GD&ĐT, UBND Tỉnh Kon Tum đã có thông báo số 122/TB-UBND ngày 8/6/2012 Thông báo kết luận của Ủy ban nhân dân tỉnh Kon Tum về thống nhất kế hoạch số 30/KH-SGD&ĐT ngày 25/4/2012 của Sở Giáo dục và Đào tạo về xây dựng trường đạt chuẩn Quốc gia tỉnh Kon Tum giai đoạn 2012-
2015, kết quả thực hiện kế hoạch này đến thời điểm 2016 huyện Ngọc Hồi có 16/33 trường của các bậc học đạt chuẩn quốc gia tỉ lệ (48,5%), riêng bậc tiểu học có 9/14 trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia tỉ lệ (64,29%)
Các đề tài nghiên cứu, bài báo, đề án về xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia nói trên đã xác định tầm quan trọng của hệ thống trường đạt chuẩn quốc gia trong hệ thống giáo dục quốc dân, xác định tiêu chuẩn cho mô hình trường chuẩn quốc gia các cấp/bậc học và đã nêu lên một số giải pháp chung cho các cấp học trong lộ trình xây dựng trường chuẩn quốc gia cũng như đề xuất một số giải pháp huy động nguồn lực xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia Biện pháp xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia của huyện Ngọc Hồi ở giai đoạn mới chưa có công trình nào đề cập một cách hệ thống, đầy đủ, toàn diện các khía cạnh của mô hình trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia ở một huyện miền núi, biên giới
Luận văn này tập trung đi sâu nghiên cứu thực trạng của việc xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia, đề xuất các biện pháp quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia của huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum
1.2 CÁC KHÁI NIỆM CHÍNH CỦA ĐỀ TÀI
1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường
a Quản lý
Khái niệm quản lý (QL) là một khái niệm có ý nghĩa rất tổng quát Từ khi xã hội loài người hình thành, hoạt động tổ chức, QL đã được quan tâm Hoạt động QL bắt nguồn từ sự phân công lao động nhằm đạt được hiệu quả cao hơn Xét ở góc độ hoạt động thì QL là điều khiển, hướng dẫn các quá
Trang 19trình xã hội và hành vi con người để đạt đến mục đích, phù hợp với quy luật khách quan
Dưới góc độ khoa học, QL là những hoạt động cần thiết phải được thực hiện khi con người kết hợp với nhau trong các nhóm, các tổ chức nhằm đạt được mục tiêu chung
Trên cơ sở những cách tiếp cận khác nhau, khái niệm QL đã được các nhà lý luận đưa ra nhiều định nghĩa khác nhau
F.W Taylor, một nhà QL người Mỹ cho rằng: “Quản lý là biết được chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đó hiểu được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất”
Horold Koontz trong cuốn “Những vấn đề cốt yếu của quản lý” cho rằng: “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực
Ở Việt Nam, khái niệm QL cũng đã được các nhà khoa học quan tâm nghiên cứu Theo từ điển Tiếng Việt, QL là: “Trông coi và giữ gìn theo những yêu cầu nhất định” hoặc là: “Tổ chức và hoạt động theo những yêu cầu nhất định”
Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Bản chất của hoạt động QL gồm hai quá trình tích hợp vào nhau: quá trình “quản” gồm sự coi sóc, giữ gìn, duy trì hệ ở trạng thái “ổn định”; quá trình “lý” gồm sự sửa sang, sắp xếp, đổi mới hệ đưa
hệ vào thế phát triển” Trong “quản” phải có “lý”, trong “lý” phải có “quản”
để động thái của hệ ở thế cân bằng động: Hệ vận động phù hợp, thích ứng và
Trang 20có hiệu quả trong mối tương tác giữa các nhân tố bên trong (nội lực) với các nhân tố bên ngoài (nội lực) [4, tr.15]
Đặng Vũ Hoạt - Hà Thế Ngữ: “Quản lý là một quá trình có định hướng,
có mục tiêu; Quản lý là một hệ thống, là quá trình tác động đến hệ thống đạt được những mục tiêu nhất định Những mục tiêu này đặc trưng cho trạng thái mỗi hệ thống và người quản lý mong muốn”
Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc cho rằng: “Hoạt động quản lý
là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức”
Như vậy, QL là quá trình tác động của chủ thể quản lý gây ảnh hưởng đến khách thể quản lý nhằm đạt được mục tiêu xác định
QL là quá trình thực hiện các công việc xây dựng kế hoạch hành động (bao gồm cả xác định mục tiêu cụ thể, chế định kế hoạch, quy định tiêu chuẩn đánh giá và thể chế hóa), sắp xếp tổ chức, chỉ đạo, điều hành, kiểm soát và đánh giá kết quả, sửa chữa sai sót để đảm bảo hoàn thành mục tiêu của tổ chức đề ra
b Quản lý giáo dục
QLGD là sự vận dụng một cách cụ thể các nguyên lý của QL nói chung vào lĩnh vực GD Tuy nhiên cần làm rõ nội hàm khái niệm, để từ cơ sở lý thuyết đó giúp xác định nội dung và các biện pháp QLGD trong công tác QL nhà trường
Có rất nhiều định nghĩa về QLGD, sau đây là một số trích dẫn:
QL khoa học hệ thống giáo dục có thể xác định như là tác động có hệ thống, có kế hoạch, có ý thức và định hướng của chủ thể QL ở các cấp khác nhau đến các mắc xích của hệ thống
QLGD theo nghĩa tổng quát là “hệ thống những tác động có mục đích,
Trang 21có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể QL trong hệ thống GD, là sự điều hành
hệ thống GD quốc dân, điều hành các cơ sở giáo dục nhằm thực hiện mục tiêu đẩy mạnh công tác GD theo yêu cầu phát triển của xã hội”.[37, tr.15]
QL quá trình giáo dục là QL một hệ thống toàn vẹn bao gồm các yếu tố: mục tiêu, nội dung, phương pháp, tổ chức giáo dục, người dạy, người học, cơ
sở vật chất kỹ thuật phục vụ cho người dạy và học, môi trường giáo dục, kết quả giáo dục
Như vậy, QLGD là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp qui luật của chủ thể QL trong hệ thống giáo dục, là sự điều hành hệ thống giáo dục quốc dân, các cơ sở giáo dục nhằm mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài QLGD tác động lên tập thể HS, GV và các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường nhằm huy động mọi lực lượng trong xã hội cùng tham gia vào các hoạt động của nhà trường để đạt đến mục tiêu dự kiến
Dựa vào phạm vi QL, người ta có thể chia ra thành hai loại QLGD:
Quản lý hệ thống giáo dục: QLGD ở tầm vĩ mô, phạm vi toàn quốc, trên
địa bàn lãnh thổ (tỉnh, thành phố)
Quản lý nhà trường: QLGD ở tầm vi mô, trong phạm vi một cơ sở Giáo
dục và Đào tạo
Trang 22Như vậy, có thể xem xét khái niệm quản lý giáo dục theo 2 cấp độ: Quản
lý hệ thống giáo dục và quản lý trường học
Ở cấp độ quản lý hệ thống giáo dục có thể hiểu: QLGD là những tác động có hệ thống, có ý thức, hợp quy luật của chủ thể QL ở các cấp khác nhau đến tất cả các mắt xích của hệ thống giáo dục nhằm đảm bảo cho hệ thống giáo dục vận hành bình thường và liên tục phát triển, mở rộng cả về số lượng cũng như chất lượng
Quản lý giáo dục có sự tác động liên tục, có tổ chức, có hướng đích của chủ thể QL lên hệ thống GD nhằm huy động, tổ chức, điều phối, giám sát,…một cách hiệu quả các nguồn lực cho GD và các hoạt động phục vụ cho mục tiêu phát triển GD đáp ứng yêu cầu phát triển KT - XH
c Quản lý nhà trường
Quản lý nhà trường là hệ thống những tác động có chủ đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể QL đến tập thể giáo viên, nhân viên, học sinh, cha
mẹ học sinh và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu GD
QL dựa vào nhà trường, lấy nhà trường làm cơ sở nhấn mạnh các vấn đề sau:
Thứ nhất, Trường học là đơn vị chủ yếu ra quyết định - quyết định cần đưa ra ở cấp nhà trường và như vậy quyền tự chủ của nhà trường đối với vấn
đề tài chính và QL cần được tăng cường Quyền làm chủ như là yêu cầu chủ yếu đối với việc cải cách nhà trường Các hoạt động QL được thiết lập dựa vào tính chất và nhu cầu của nhà trường và các thành viên của nhà trường có quyền tự quản lớn và trách nhiệm lớn đối với việc sử dụng các nguồn lực để giải quyết vấn đề nhằm thực hiện có hiệu quả các hoạt động GD, đảm bảo sự phát triển lâu dài của nhà trường
Thứ hai, QL lấy nhà trường làm cơ sở xem trường học là hệ thống tự
Trang 23quản và quan tâm đến các sáng kiến của con người và sự cải tiến từ bên trong nhà trường là quan trọng
Quản lý nhà trường theo quan điểm quản lý nhà nước về GD&ĐT, cần lưu ý 5 tính chất sau:
Tính lệ thuộc vào chính trị: là phục tùng và phục vụ nhiệm vụ chính trị, tuân thủ chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước Tính xã hội: vì GD là sự nghiệp của Nhà nước và của toàn xã hội
Tính pháp quyền: QL nhà trường bằng pháp lý, tuân thủ hành lang pháp
lý mà Nhà nước đã quy định cho các hoạt động GD&ĐT
Tính chuyên môn nghiệp vụ: Công chức, viên chức hoạt động trong lĩnh vực GD&ĐT cần phải đào tạo với trình độ tương ứng với ngạch bậc đã quy định
Tính hiệu lực, hiệu quả: Chất lượng, hiệu quả và sự đảm bảo trật tự, kỉ cương trong GD&ĐT là thước đo trình độ, năng lực, uy tín của các CBQL giáo dục ở các cơ sở GD&ĐT và các cơ quan QL nhà nước về GD&ĐT
Quản lý nhà trường theo quan điểm xã hội học giáo dục nhằm:
Thống nhất quan điểm, nội dung, phương pháp giáo dục giữa nhà trường, gia đình và xã hội
Huy động mọi lực lượng của cộng đồng chăm lo cho sự nghiệp GD, xây dựng phong trào học tập và môi trường giáo dục lành mạnh, góp phần xây dựng CSVC, thiết bị giáo dục của nhà trường,
QL nhà trường theo quan điểm kinh tế học giáo dục nhà trường phải có các kỹ năng:
Kỹ năng phân tích tổng hòa các lợi ích trên cơ sở tuân theo các quy luật kinh tế đối với thành quả của từng hoạt động trong nhà trường
Kỹ năng nhận biết các giá trị lao động của người lao động và đánh giá được thành quả lao động của họ, nhất là các công việc yêu cầu cao về đầu tư trí tuệ để tổ chức, điều hành và thực thi
Trang 24Kỹ năng xây dựng định mức lao động, xác định mối quan hệ giữa tiền lương, tiền công và tiền thưởng tương xứng với các chi phí đầu tư trí tuệ và sức lực cho mỗi hoạt động của cá nhân và tập thể
Kỹ năng bao quát lợi ích của cá nhân và tập thể trong việc xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ để khuyến khích mọi tập thể và cá nhân nhận việc làm và làm việc có chất lượng, hiệu quả cao tương xứng với các quyết định kích thích lợi ích chung và riêng
1.2.2 Trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia
Các văn kiện của Đảng về GD&ĐT trước đây đã nêu nhiều quan điểm chỉ đạo đến nay vẫn còn nguyên giá trị, cần tiếp tục quán triệt và thực hiện: GD&ĐT là quốc sách hàng đầu; đầu tư cho GD là đầu tư phát triển; GD là sự nghiệp của toàn Đảng, của Nhà nước và của toàn dân; mục tiêu của GD là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài; phát triển GD gắn với nhu cầu phát triển KT - XH và củng cố quốc phòng - an ninh; đa dạng hoá các loại hình GD; học đi đôi với hành, GD nhà trường gắn liền với GD gia đình,
xã hội; thực hiện công bằng trong GD; ưu tiên đầu tư phát triển GD vùng có điều kiện KT - XH đặc biệt khó khăn, vùng dân tộc thiểu số và các đối tượng diện chính sách; thực hiện dân chủ hoá, xã hội hoá GD
Tại Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá VIII)
về định hướng chiến lược phát triển GDĐT trong thời kỳ CNH, HĐH đất nước, trong đó có chỉ ra các giải pháp chủ yếu để phát triển GD&ĐT như:
“Ban hành chuẩn quốc gia về trường học”, “Tất cả các trường phổ thông đều
có tủ sách, thư viện và các trang bị tối thiểu để thực hiện các thí nghiệm trong chương trình”
Tư tưởng chỉ đạo đó được tiếp tục khẳng định tại Đại hội toàn quốc lần thứ IX của Đảng: “Tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đổi mới nội dung, phương pháp dạy học, hệ thống trường lớp và hệ thống quản lý giáo dục; thực hiện “chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa” [2, tr.35]
Trang 25Chiến lược phát triển Giáo dục và Đào tạo 2011- 2020 ban hành kèm theo Quyết định số 711/QĐ-TTg ngày 13/6/2012 của Thủ tướng chính phủ có
đề ra giải pháp: “các cơ sở giáo dục chưa đạt chuẩn phải có lộ trình để tiến tới đạt chuẩn” [12, tr.10]
Theo đó, trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là trường học đạt năm tiêu chuẩn: Tổ chức và quản lý nhà trường; Cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên
và học sinh; Cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học; Quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội; Hoạt động giáo dục và kết quả giáo dục
Năm tiêu chuẩn xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là những giải pháp tổng thể, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho trường tiểu học thực hiện đầy đủ mục tiêu và kế hoạch GD tiểu học, phát triển đúng theo định hướng của Đảng và thực hiện mong muốn của Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng:
“Trường ra trường, lớp ra lớp, thầy ra thầy, trò ra trò” Đây chính là ý tưởng xây dựng một mô hình nhà trường thế hệ mới
1.2.3 Quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia
Trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là trường đạt các tiêu chuẩn cần thiết của trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia để đảm bảo tổ chức các hoạt động GD
có chất lượng toàn diện phù hợp với mục tiêu GD tiểu học; làm cho hệ thống trường tiểu học ngày càng “Chuẩn hóa” theo đúng quan điểm của Đảng đã được khẳng định trong các Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc nhằm nâng cao chất lượng bậc học Đây là mô hình mẫu về chất lượng của GD tiểu học
QL xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là một mục tiêu nằm trong quy hoạch mạng lưới trường lớp của tỉnh Kon Tum, huyện Ngọc Hồi nhằm thực hiện chiến lược phát triển GD giai đoạn 2011-2020 của Chính phủ
QL xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa về CSVC, về công tác quản lý, về chất lượng đội ngũ giáo viên, chất lượng dạy và học, nhằm đảm bảo CLGD toàn diện là mục tiêu phấn đấu chung cho tất cả các loại hình nhà trường
Trang 26QL xây dựng hệ thống trường đạt chuẩn quốc gia là một cách đầu tư cho giáo dục tốt nhất, hoàn hảo nhất; góp phần nâng cao CLGD toàn diện, thực hiện cải cách GD, đáp ứng yêu cầu “Từng bước hiện đại hóa nhà trường” theo tinh thần kết luận Hội nghị Trung ương 6 BCH khóa IX
QL xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia nói chung, trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia nói riêng thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với
GD, nhằm nâng cao CLGD Qua đó nâng cao nhận thức của nhân dân về GD, tạo được sự đồng thuận với việc xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia nói riêng
và xây dựng để phát triển GD nói chung Xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia góp phần đẩy mạnh các phong trào thi đua của ngành, nâng cao CLGD, tạo nền tảng vững chắc cho sự ổn định, bền vững về CLGD
Ngoài ra việc quản lý xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia ở vùng KT -
XH khó khăn nhằm từng bước tạo ra sự bình đẳng trong GD, giúp giảm áp lực
về tuyển sinh đối với các “trường điểm” ở thị trấn Quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là quản lý theo chức năng nhằm đạt từng tiêu chuẩn quy định
1.3 TRƯỜNG TIỂU HỌC TRONG HỆ THỐNG GIÁO DỤC QUỐC DÂN 1.3.1 Vị trí trường tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân
Trong hệ thống giáo dục quốc dân, Giáo dục Tiểu học có một vị trí đặc biệt quan trọng, bởi đây là bậc học “nền móng” để xây dựng một “ngôi nhà
mới - con người mới” Đối tượng của bậc học này là trẻ em chập chững cắp
sách đến trường để học những lễ nghi, ứng xử ở nhà trường, gia đình và xã hội; những kiến thức văn hoá và khoa học cơ bản đầu tiên Các em đến trường với tuổi thơ tràn đầy sức sống và với tâm hồn trong trắng Trách nhiệm của thầy cô và nhà trường là không chỉ giữ cho những tâm hồn ấy mãi trong sáng,
mà còn dạy dỗ, rèn luyện, hun đúc và ươm mầm ước mơ để mai sau các em sẽ trở thành những công dân có đức có tài phục vụ đất nước, phục vụ nhân dân Bậc tiểu học - bậc học đầu tiên gánh vác nhiệm vụ lớn lao ấy
Trang 27Trường tiểu học là cơ sở giáo dục phổ thông của hệ thống giáo dục quốc dân, là bậc học nền tảng đặt cơ sở ban đầu cho việc hình thành, phát triển toàn diện nhân cách con người, đặt nền tảng vững chắc cho giáo dục phổ thông và cho toàn bộ hệ thống giáo dục quốc dân Đảng và Nhà nước ta đã quyết định đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước: “Muốn tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước thắng lợi phải phát triển GDĐT, phát huy nguồn lực con người, yếu tố của phát triển nhanh và bền vững” (Nghị quyết Hội nghị lần thứ 2 BCHTW Đảng lần thứ VIII ) Bậc tiểu học là bậc học đầu tiên và được xác định là: “Bậc học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân…”.[26, tr 2]
Sự nghiệp GDĐT được chỉ đạo bởi các quan điểm: GDĐT là quốc sách hàng đầu, gắn với nhu cầu của sự nghiệp phát triển CNH, HĐH đất nước về Dân trí, Nhân lực và Nhân tài, gắn với hai nhiệm vụ chiến lược: Xây dựng và bảo vệ Tổ quốc theo định hướng xã hội chủ nghĩa GD&ĐT là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân Nền GD trong giai đoạn mới là nền GD đa dạng, lành mạnh và phát triển bền vững và về cơ bản đạt trình độ tiên tiến: bậc học lành mạnh là bậc học thích hợp với trẻ em và điều kiện KT - XH Mọi trẻ em trong
độ tuổi đều được học hành, đều có hạnh phúc đi học, được phát triển theo hướng mục tiêu GD để trở thành nhân cách
Về giáo dục tiểu học, nguyên Bộ trưởng Trần Hồng Quân đã bày tỏ quan điểm: “Nội dung giáo dục là sự lựa chọn, kế thừa của những ngành khoa học khác xét cho cùng việc lựa chọn nội dung cũng nằm trong phạm trù phương pháp Bậc tiểu học được coi là bậc học khó nhất cũng chính là lý do này Bậc tiểu học, đứng về kiến thức khoa học đâu có bao nhiêu nhưng mà rất khó thành công Nó đòi hỏi ở người thầy kiến thức sư phạm rất cao Toàn bộ bản lĩnh của người thầy ở đây đòi hỏi hết sức khắt khe so với bậc học cao hơn” [40, tr.12]
Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII đã chỉ rõ mục tiêu phát triển GD bậc tiểu học từ nay đến năm 2020 là: “Nâng cao chất lượng toàn diện bậc tiểu
Trang 28học” Nên cần hiểu rõ đặc điểm của bậc tiểu học là bậc học nền tảng Đó là bậc học đầu tiên của hệ thống giáo dục thuộc nền văn minh nhà trường của mỗi quốc gia Bậc tiểu học giành cho 100% trẻ em trong độ tuổi từ 6 đến 14 tuổi và nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự hình thành
và phát triển hài hoà về thể chất và tinh thần, phẩm chất và năng lực được nêu trong mục tiêu chương trình giáo dục phổ thông; định hướng chính vào giá trị gia đình, dòng tộc, quê hương, những thói quen cần thiết trong học tập và sinh hoạt; có được những kiến thức và kỹ năng cơ bản nhất để tiếp tục học THCS
và trường tiểu học có nhiệm vụ tổ chức giảng dạy, học tập và các hoạt động giáo dục khác theo chương trình giáo dục tiểu học của Bộ GD&ĐT; Huy động trẻ em đúng độ tuổi vào lớp một, vận động trẻ em bỏ học đến trường, thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục (PCGD) tiểu học đúng độ tuổi và tham gia xóa mù chữ trong phạm vi cộng đồng; Quản lý GV, NV và HS; Quản lý,
sử dụng đất đai, trường sở, trang thiết bị và tài chính theo quy định của pháp luật; Phối hợp với gia đình HS, tổ chức và cá nhân trong cộng đồng thực hiện các hoạt động giáo dục cho GV, NV và HS tham gia các hoạt động xã hội trong phạm vi cộng đồng; Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật
1.3.2 Mục tiêu trường tiểu học
Nghị quyết số 88/2014/QH13: “Mục tiêu giáo dục phổ thông là tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện
và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh”
Cấp tiểu học học sinh được hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển hài hòa về thể chất và tinh thần, phẩm chất và năng lực chung
Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học THCS
Trang 291.4 TẦM QUAN TRỌNG VÀ NỘI DUNG XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA
1.4.1 Tầm quan trọng của việc xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia
Xác định rõ việc xây dựng trường chuẩn quốc gia là mục tiêu quốc gia,
là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, là mục tiêu của địa phương góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ CNH, HĐH đất nước nói chung, địa phương nói riêng
Xây dựng trường chuẩn quốc gia là một mục tiêu nằm trong quy hoạch mạng lưới trường lớp Trung ương và địa phương nhằm thực hiện chiến lược phát triển GD
Xây dựng trường chuẩn quốc gia theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa về CSVC, về công tác quản lý, tổ chức dạy và học, nhằm đảm bảo chất lượng toàn diện góp phần vào sự phát triển KT - XH của đất nước và địa phương Xây dựng trường chuẩn quốc gia làm hình mẫu và đầu tàu cho các trường về mọi mặt: cơ sở vật chất, đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý, chất lượng giáo dục, tổ chức quản lý, tạo công bằng trong giáo dục
1.4.2 Cơ sở của việc xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia
Trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là trường đạt các tiêu chuẩn cần thiết của trường tiểu học đạt chuẩn để đảm bảo tổ chức các hoạt động GD có chất lượng toàn diện phù hợp với mục tiêu giáo dục tiểu học; tạo tiền đề tiếp cận với trình độ phát triển của trường tiểu học ở các nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới
Tiêu chuẩn trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là căn cứ để xây dựng kế hoạch đầu tư các nguồn lực cho GD tiểu học, góp phần thực hiện PCGD tiểu học đúng độ tuổi, tạo điều kiện đảm bảo cho trường tiểu học không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu quả GD
Trang 30Cơ sở pháp lý: Hiến pháp nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (1992, 2013), luật giáo dục (2005), luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật giáo dục (2009) và chiến lược phát triển giáo dục 2011 - 2020 đã chỉ rõ các quan điểm chỉ đạo phát triển GD nước ta là: “Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài”, “Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hoá, HĐH, XHH, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế QLGD, phát triển đội ngũ GV và CBQL giáo dục là khâu then chốt” và “Giáo dục và đào tạo có sứ mệnh nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng xây dựng đất nước, xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam" Chiến lược phát triển KT - XH giai đoạn 2011 -
2020 đã định hướng: Phát triển GD phải thực sự là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, nâng cao vai trò các tổ chức, đoàn thể chính trị, kinh tế, xã hội trong phát triển GD Đầu tư cho GD là đầu tư phát triển Thực hiện các chính sách ưu đãi đối với GD, đặc biệt là chính sách đầu tư và chính sách tiền lương; ưu tiên ngân sách nhà nước dành cho phát triển giáo dục phổ cập và các đối tượng đặc thù; Xây dựng nền GD có tính nhân dân, dân tộc, tiên tiến, hiện đại, xã hội chủ nghĩa, lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng
Hồ Chí Minh làm nền tảng Thực hiện công bằng xã hội trong GD, nâng cao CLGD vùng khó để đạt được mặt bằng chung, đồng thời tạo điều kiện để các địa phương và các cơ sở giáo dục có điều kiện bứt phá nhanh, đi trước một bước, đạt trình độ ngang bằng với các nước có nền GD phát triển Xây dựng xã hội học tập, tạo cơ hội bình đẳng để ai cũng được học, học suốt đời, đặc biệt đối với người dân tộc thiểu số, người nghèo, con em diện chính sách; Đổi mới căn bản, toàn diện nền GD theo hướng chuẩn hóa, HĐH, XHH, dân chủ hóa, hội nhập quốc tế, thích ứng với nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
Trang 31nghĩa, phát triển GD gắn với phát triển KH - CN, tập trung vào nâng cao CLGD, đặc biệt CLGD đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành để một mặt đáp ứng yêu cầu phát triển KT - XH, đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, đảm bảo an ninh quốc phòng; mặt khác phải chú trọng thỏa mãn nhu cầu phát triển của mỗi người học, những người có năng khiếu được phát triển tài năng; Hội nhập quốc tế sâu, rộng về GD trên cơ sở bảo tồn và phát huy bản sắc dân tộc, giữ vững độc lập, tự chủ, định hướng xã hội chủ nghĩa
Mở rộng giao lưu hợp tác với các nền GD trên thế giới, nhất là với các nền
GD tiên tiến hiện đại; phát hiện và khai thác kịp thời các cơ hội thu hút nguồn lực có chất lượng
Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011 - 2020 nhằm quán triệt và
cụ thể hoá các chủ trương, định hướng đổi mới GD&ĐT, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI và Chiến lược phát triển KT - XH giai đoạn 2011 - 2020 của đất nước
Chiến lược đã nêu ra tám nhóm giải pháp: 1) Đổi mới quản lý giáo dục; 2) Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục; 3) Đổi mới nội dung, phương pháp dạy học, thi, kiểm tra và đánh giá chất lượng giáo dục; 4) Tăng nguồn lực đầu tư và đổi mới cơ chế tài chính giáo dục; 5) Tăng cường gắn đào tạo với sử dụng, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ đáp ứng nhu cầu xã hội; 6)Tăng cường hỗ trợ phát triển giáo dục đối với các vùng khó khăn, dân tộc thiểu số và đối tượng chính sách xã hội; 7) Phát triển khoa học giáo dục; 8) Mở rộng và nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế về giáo dục [12, tr 9-14]
Để đạt được mục tiêu chiến lược, cần thực hiện tốt 8 giải pháp, trong đó
các giải pháp Đổi mới quản lý giáo dục là giải pháp đột phá và giải pháp
Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là giải pháp then
chốt
Trang 32Các giải pháp này nêu lên khá đậm nét về chuẩn cần phấn đấu như sau: Chuẩn hóa trong đào tạo, tuyển chọn, sử dụng và đánh giá nhà giáo và cán bộ QLGD Chú trọng nâng cao đạo đức nghề nghiệp, tác phong và tư cách của đội ngũ nhà giáo để làm gương cho học sinh
Thực hiện đổi mới chương trình và sách giáo khoa từ sau năm 2015 theo định hướng phát triển năng lực HS, vừa đảm bảo tính thống nhất trong toàn quốc, vừa phù hợp với đặc thù mỗi địa phương Chú trọng nội dung GD đạo đức, pháp luật, thể chất, quốc phòng - an ninh và các giá trị văn hóa truyền thống; GD kỹ năng sống, GD lao động và hướng nghiệp HS phổ thông Tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá kết quả học tập, rèn luyện theo hướng phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo và năng lực tự học của người học Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học
Đầu tư ngân sách nhà nước có trọng điểm, không bình quân dàn trải cho các cơ sở giáo dục công lập, đầu tư đến đâu đạt chuẩn đến đó Từng bước chuẩn hóa, hiện đại hóa CSVC kỹ thuật, đảm bảo đủ nguồn lực tài chính và phương tiện dạy học tối thiểu của tất cả các cơ sở giáo dục
Giáo dục nước ta trong thập kỷ tới phát triển trong bối cảnh thế giới có nhiều thay đổi nhanh và phức tạp Toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế về giáo dục đã trở thành xu thế tất yếu Cách mạng khoa học công nghệ, công nghệ thông tin và truyền thông, kinh tế trí thức ngày càng phát triển mạnh mẽ, tác động trực tiếp đến sự phát triển của các nền giáo dục trên thế giới
Chiến lược phát triển KT-XH giai đoạn 2011 - 2020 đã khẳng định phấn đấu đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại; chính trị - xã hội ổn định, dân chủ, kỷ cương, đồng thuận; đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được nâng lên rõ rệt; độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ được giữ vững; vị thế của Việt Nam trên
Trang 33trường quốc tế tiếp tục được nâng cao; tạo tiền đề vững chắc để phát triển cao hơn trong giai đoạn sau Chiến lược cũng đã xác định rõ một trong ba đột phá
là phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, tập trung vào việc đổi mới căn bản, toàn diện nền GD quốc dân, gắn kết chặt chẽ phát triển nguồn nhân lực với phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ Sự phát triển của đất nước trong giai đoạn mới sẽ tạo ra nhiều cơ hội và thuận lợi to lớn, đồng thời cũng phát sinh nhiều thách thức đối với sự nghiệp phát triển GD
Cơ sở thực tiễn: Chính phủ và các bộ, ngành luôn quan tâm đầu tư CSVC, TBDH cho các cơ sở giáo dục Đến tháng 6/2016 cả nước có 8.419/14.851 trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia Các trường đạt chuẩn quốc gia là điều kiện để HS được học tập trong môi trường tốt nhất Để đạt được mục tiêu 80% trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện Ngọc Hồi lần thứ VI, nhiệm kỳ 2015 - 2020; yêu cầu về số lượng và tỷ lệ các trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia trong cả nước nói chung, huyện Ngọc Hồi nói riêng (mỗi xã, phường, thị trấn có ít nhất một trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia) lãnh đạo các địa phương từ Đảng, chính quyền, các tổ chức đoàn thể, nhân dân và ngành GD cần có giải pháp hết sức tích cực
1.4.3 Khái quát về bộ tiêu chuẩn quốc gia dành cho trường tiểu học
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 59/2012/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 12 năm 2012 Quy định Tiêu chuẩn đánh giá, công nhận trường tiểu học đạt mức chất lượng tối thiểu, trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia Quy định có 4 chương, 26 điều Cụ thể: (Xem phụ lục 1)
Chương 1: Những quy định chung, gồm 6 Điều
Chương 2: Tiêu chuẩn đánh giá trường tiểu học, gồm 15 Điều
Chương 3: Hồ sơ, quy trình kiểm tra, công nhận trường tiểu học đạt mức chất lượng tối thiểu, trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia, gồm 3 Điều
Trang 34Chương 4: Tổ chức thực hiện, gồm 3 Điều
1.5 QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA
1.5.1 Công tác quy hoạch mạng lưới trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia
Quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục là phân bố, sắp xếp các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân theo vị trí địa lý, vùng lãnh thổ và từng địa phương, cho từng thời kỳ để cụ thể hóa chiến lược phát triển GD, làm căn
cứ xây dựng kế hoạch phát triển GD
Sự cần thiết phải quy hoạch đó là nền kinh tế ở nước ta hiện nay đang trong quá trình chuyển đổi từ cơ chế quản lý kinh tế tập trung, bao cấp sang kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN), trong đó có nhiều hình thức sở hữu và thành phần kinh tế cùng tham gia, làm cho thị trường lao động được mở rộng, nhu cầu học tập tăng nhanh, nên đòi hỏi GD phải tiếp cận và đổi mới nhanh chóng thích nghi với cơ chế mới, phải đi trước và đón đầu sự phát triển KT - XH
Đảng và Nhà nước ta coi GD&ĐT, KH&CN là quốc sách hàng đầu trong chiến lược phát triển KT - XH, là nền tảng và động lực của sự nghiệp CNH, HĐH Xu thế toàn cầu hóa mạnh mẽ đang diễn ra trên thế giới Với sự phát triển nhảy vọt của KH&CN, kinh tế thế giới đang từng bước chuyển sang nền kinh tế tri thức Trong bối cảnh quốc tế đó, triết lý về GD cho thế kỉ 21 có những biến đổi to lớn, đó là lấy "học thường xuyên suốt đời" làm nền móng hướng tới xây dựng một "xã hội học tập”
Luật Giáo dục năm 2005 khẳng định: Nội dung quản lý nhà nước về GD bao gồm trước hết là việc xây dựng và chỉ đạo thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chính sách phát triển GD Xây dựng quy hoạch mạng lưới
Trang 35trường đạt chuẩn quốc gia nói chung, trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia nói riêng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của các cấp QL giáo dục
Quy hoạch mạng lưới trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là một bộ phận cấu thành quan trọng trong quy hoạch tổng thể phát triển KT - XH của đất nước và địa phương Quy hoạch được xây dựng trên cơ sở các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về GD&ĐT, chiến lược giáo dục của Việt Nam đến 2020 và dựa trên những kế hoạch phát triển Giáo dục hàng năm và 5 năm Quy hoạch có chú ý đến xu thế phát triển GD&ĐT của đất nước và địa phương
Định hướng phát triển KT-XH và quy hoạch phát triển GDĐT nhằm tranh thủ mọi nguồn lực để tập trung phát triển sớm thu hẹp khoảng cách về thu nhập bình quân đầu người so với các vùng và cả nước; xây dựng kết cấu
hạ tầng từng bước đồng bộ, hiện đại đáp ứng nhu cầu thời kỳ phát triển tiếp theo; không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân các dân tộc
Để có thể thực hiện được những mục tiêu chiến lược phát triển KT-XH của đất nước, không còn con đường nào khác đó là phát triển GD nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài đảm bảo thực hiện thắng lợi
sự nghiệp CNH - HĐH của đất nước
Công tác quy hoạch nhằm xác lập những cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc hoạch định các chủ trương, xây dựng các chương trình, kế hoạch, dự án
và chính sách đầu tư phát triển GD&ĐT
1.5.2 Nội dung quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia
a Quản lý xây dựng đạt tiêu chuẩn 1: Tổ chức và quản lý nhà trường Công tác kế hoạch hóa
Kế hoạch hóa là đưa toàn bộ hoạt động vào công tác kế hoạch, trong đó chỉ rõ các bước đi, biện pháp thực hiện Chức năng kế hoạch là xác định mục
Trang 36tiêu phát triển tiêu chuẩn tổ chức và quản lý nhà trường và quyết định những biện pháp tốt nhất để thực hiện mục tiêu
Nội dung chủ yếu của công tác kế hoạch tổ chức và quản lý nhà trường
đó là khảo sát và đánh giá thực trạng tiêu chuẩn tổ chức và quản lý nhà trường bao gồm: trình độ đào tạo, trình độ lý luận, số năm công tác, năng lực quản lý trường học, mức độ hoàn thành nhiệm vụ của CBQL; việc thành lập và hoạt động động của tổ chuyên môn và tổ văn phòng; việc thành lập các hội đồng trong nhà trường; tổ chức Đảng và các đoàn thể, tổ chức khác và hiệu quả hoạt động của từng bộ phận; lớp học, học sinh, công tác QL hành chính và các phong trào thi đua
Xác định mục tiêu của tiêu chuẩn tổ chức và quản lý, thiết lập kế hoạch
và xác định tiến trình, biện pháp thực hiện để đạt các mục tiêu
Công tác tổ chức và chỉ đạo
Công tác tổ chức là quá trình tiếp nhận và sắp xếp nguồn lực theo những cách thức nhất định nhằm đạt được mục tiêu đề ra trong kế hoạch
Nội dung hoạt động của công tác tổ chức và quản lý là xây dựng tổ chức
bộ máy QL của đơn vị trước hết là sắp xếp cơ cấu tổ chức trong đơn vị theo cấu trúc chức năng, nhiệm vụ, chức danh cho từng bộ phận, từng người để đơn vị hoạt động hiệu quả; Quy chế tổ chức, trong đó khẳng định rõ có những
bộ phận nào, chức năng nhiệm vụ quyền hạn, trách nhiệm là gì, biên chế mỗi
bộ phận, tổ chức, đoàn thể, từng bộ phận có phương hướng hoạt động để có hướng phấn đấu theo mục tiêu
Công tác chỉ đạo là quá trình tác động của cơ quan QL trực tiếp đến các
cơ sở giáo dục, cụ thể hóa các nhiệm vụ cụ thể, rõ ràng và hướng dẫn thực hiện để đạt các mục tiêu
Thực hiện quyền chỉ huy và hướng dẫn triển khai các nhiệm vụ, gồm các nội dung: duy trì đầy đủ các khối lớp không quá 30 lớp, quy mô tối đa không
Trang 37quá 35 học sinh; hiệu trưởng, phó hiệu trưởng phải đạt chuẩn trình độ đào tạo, được xếp loại từ khá trở lên theo chuẩn, có 5 năm thâm niên công tác; thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng, hội đồng trường và các hội đồng khác trong nhà trường và hoạt động theo điều lệ trường tiểu học và quy định trường chuẩn quốc gia; xây dựng tổ chức đảng trong nhà trường đạt tiêu chuẩn trong sạch vững mạnh, các tổ chức, đoàn thể xã hội trong nhà trường được công nhận vững mạnh về tổ chức, có nhiều đóng góp cho hoạt động ở địa phương Thiết lập, sắp xếp hệ thống hồ sơ phục vụ hoạt động GD của nhà trường; cách lưu trữ, sắp xếp khoa học hồ sơ, văn bản; Triển khai các cuộc vận động và Phong trào thi đua hiệu quả; đảm bảo an toàn cho cán bộ, GV, NV trong nhà trường
Công tác kiểm tra, đánh giá
Kiểm tra là quá trình xem xét, đánh giá kết quả của từng hoạt động và so sánh với mục tiêu đặt ra nhằm khuyến khích phát huy cái tốt, điều chỉnh và xử
lý những việc chưa tốt
Nội dung hoạt động của công tác kiểm tra tiêu chuẩn tổ chức và quản lý nhà trường là xem xét lại các chuẩn, các tiêu chí của mục tiêu để đánh giá; xác định phương pháp và cách thức đo hoạt động và tổ chức đo lường thành tích và đánh giá; trên cơ sở đối chiếu các quy định theo chuẩn tại công tác kế hoạch, tổ chức rà soát lại tiêu chuẩn để đánh giá cụ thể tiêu chí nào đạt, chưa đạt, cần có biện pháp xử lý để đem lại hiệu quả tốt đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn Nội dung kiểm tra: Cơ cấu tổ chức bộ máy nhà trường; Lớp học, số học sinh, trường, điểm trường; Chấp hành chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương và cơ quan quản lý giáo dục các cấp; đảm bảo Quy chế dân chủ trong hoạt động của nhà trường; Quản lý hành chính, thực hiện các phong trào thi đua; QL các hoạt động giáo dục, CBQL, GV, NV, HS và QL tài chính, đất
Trang 38đai, CSVC; Bảo đảm an ninh trật tự, an toàn cho HS và cho cán bộ, GV, NV; Thực hiện nhiệm vụ của các tổ chuyên môn, tổ văn phòng; QL các hoạt động giáo dục
b Quản lý xây dựng đạt tiêu chuẩn 2: Cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh
Công tác kế hoạch hóa
Tổ chức khảo sát và đánh giá thực trạng đội ngũ CBQL, GV, NV bao gồm năng lực của CBQL; số lượng, trình độ đào tạo của GV; kết quả đánh giá, xếp loại GV; nhà trường có nhân viên phụ trách và hoàn thành các nhiệm vụ; được bảo đảm các chế độ chính sách theo quy định của Nhà nước về kế toán, thủ quỹ, văn thư, y tế trường học, viên chức làm công tác TBDH; Học sinh đảm bảo quy định về độ tuổi và không vi phạm kỷ luật
Hiệu trưởng nhà trường cần có lượng thông tin chính xác về các nguồn lực của nhà trường, dự trù được các yếu tố thuận lợi và khó khăn, thời cơ và thách thức trong quá trình thực hiện mục tiêu và huy động các lực lượng trong
và ngoài nhà trường tham gia Chương trình, kế hoạch công tác xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia phải được sự thống nhất và ủng hộ của GV và phụ huynh HS Trong quá trình triển khai thực hiện có thể điều chỉnh kịp thời để
kế hoạch ngày càng được hoàn thiện hơn
Căn cứ vào kế hoạch, chỉ đạo các đơn vị trường học xác định rõ thời gian hoàn thành các tiêu chí số lượng, trình độ đào tạo của CBQL, GV, NV
Trang 39có khả năng thực hiện tốt nhiệm vụ, bố trí sắp xếp GV thực hiện các nhiệm vụ trong nhà trường; xây dựng nhu cầu, bổ sung đội ngũ CBQL, GV, NV và đảm bảo theo yêu cầu của trường chuẩn quốc gia;
Xây dựng chương trình hành động, giao nhiệm vụ cụ thể cho các tổ chức, bộ phận phụ trách các tiêu chí theo đúng chức năng, nhiệm vụ; thường xuyên đôn đốc các đơn vị trường học, các tổ chức, bộ phận triển khai thực hiện kế hoạch đảm bảo đúng tiến độ và chất lượng công việc; tập trung nâng cao chất lượng đội ngũ, sắp xếp tạo điều kiện để cán bộ, GV, NV tham gia học tập nâng cao trình độ và thể hiện năng lực bản thân
Công tác kiểm tra, đánh giá
Căn cứ theo quy định về tiêu chuẩn CBQL, GV, NV, HS và kế hoạch đã xây dựng, tiến hành kiểm tra, đánh giá việc triển khai thực hiện nhiệm vụ của các đơn vị trường học và các tổ chức bộ phận nhằm thu thập các thông tin, đối chiếu, so sánh với các tiêu chí được quy định để đánh giá mức độ hoàn thành
kế hoạch, từ đó thực hiện các hoạt động điều chỉnh để đảm bảo rằng mọi nguồn lực đã được sử dụng hiệu quả nhất trong việc thực hiện mục tiêu đã đề
ra Cụ thể: năng lực của CBQL bao gồm trình độ đào tạo của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng từ Cao đẳng Sư phạm trở lên; hiệu trưởng có ít nhất 5 năm dạy học, phó hiệu trưởng có ít nhất 3 năm dạy học (không kể thời gian tập sự); Đánh giá hiệu trưởng, phó hiệu trưởng hằng năm theo Quy định Chuẩn hiệu trưởng trường tiểu học đạt từ mức khá trở lên Bảo đảm đủ số lượng và cơ cấu giáo viên để dạy các môn học theo quy định của Bộ GD&ĐT Giáo viên dạy các môn thể dục, âm nhạc, mĩ thuật, ngoại ngữ và tin học phải được tập huấn
và được cấp Chứng chỉ sư phạm tiểu học; Có 100% giáo viên đạt chuẩn trình
độ đào tạo, trong đó ít nhất 40% giáo viên đạt trình độ trên chuẩn; nhà trường
có quy hoạch xây dựng đội ngũ, kế hoạch bồi dưỡng để tất cả GV đạt chuẩn
và trên chuẩn về trình độ đào tạo; thực hiện nghiêm túc chương trình BDTX
Trang 40theo quy định của Bộ GD&ĐT; từng GV có kế hoạch và thực hiện tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ; có ít nhất 70% GV được xếp loại khá, giỏi về BDTX, trong đó có ít nhất 25% GV được xếp loại giỏi
về BDTX, không có GV không hoàn thành kế hoạch Có ít nhất 50% GV đạt loại khá trở lên, trong đó có ít nhất 15% GV đạt loại xuất sắc theo quy định Chuẩn nghề nghiệp GV tiểu học; Có ít nhất 50% GV đạt danh hiệu GV dạy giỏi cấp trường, trong đó ít nhất 20% GV đạt danh hiệu dạy giỏi cấp huyện trở lên; không có GV yếu kém về chuyên môn, nghiệp vụ Có đầy đủ NV kế toán, văn thư, y tế, thư viện theo quy định
Trên cơ sở kết quả kiểm tra, đánh giá việc triển khai thực hiện kế hoạch của các đơn vị trường học về tiêu chuẩn CBQL, GV, NV và HS, chỉ đạo các trường khắc phục các tồn tại, hạn chế của từng tiêu chí, theo từng thời gian, thời điểm; đảm đúng kế hoạch đề ra
c Quản lý xây dựng đạt tiêu chuẩn 3: Cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học
Công tác kế hoạch hóa
Để thực hiện được chức năng quản lý tiêu chuẩn CSVC và trang thiết bị dạy học, đòi hỏi nhà quản lý phải tiến hành khảo sát toàn bộ các tiêu chí, các chỉ số được qui định, từ đó tiến hành đánh giá thực trạng của từng đơn vị trường học về diện tích, khuôn viên, sân chơi, sân tập; Phòng học, bảng, bàn ghế cho giáo viên, học sinh; Khối phòng, trang thiết bị văn phòng phục vụ công tác QL, dạy và học; Khu vệ sinh, nhà để xe, hệ thống nước sạch, hệ thống thoát nước, thu gom rác; Thư viện; Thiết bị dạy học (TBDH) và hiệu quả sử dụng thiết bị để tiến hành xây dựng kế hoạch thực hiện, đề ra các chỉ tiêu, giải pháp và thời gian hoàn thành tiêu chuẩn cho từng trường
Công tác tổ chức và chỉ đạo
Để xây dựng CSVC và trang thiết bị đáp ứng được yêu cầu quy định đòi