+ Tuyên truyền vận động gia đình, bạn bè và mọi người xung quanh thực hiện tốt những quy định trên. - Kỉ luật là những quy định, quy ước của một tập thể, một cộng đồng về những hành vi[r]
Trang 1BỘ ĐỀ THI CHỌN HSG CẤP HUYỆN MÔN GDCD 8
ĐỀ 1
Thời gian: 120 phút
Câu 1: (2 điểm)
Tệ nạn xã hội là gì? Hãy kể tên một số TNXH mà em biết? Vì sao phải phòng chống các TNXH?
Câu 2: (3 điểm)
- Theo em, vì sao phải phòng chống nhiễm HIV/ AIDS?
- Em hiểu câu “Đừng chết vì thiếu hiểu biết AIDS” như thế nào?
-Mọi người có thể phòng, tránh HIV/ AIDS được không? Em hãy nêu những biện pháp
phòng, tránh mà em biết?
Câu 3: (3 điểm)
- Do có việc gấp, chị Hoa đem chiếc xe đạp của mình ra hàng cầm đồ để vay tiền Đến
hẹn, chị mang tiền đến trả để lấy lại chiếc xe nhưng chiếc xe của chị đã bị Hà
con trai của ông chủ cửa hàng đem sử dụng làm gãy khung
- Theo em, Hà có được quyền sử dụng chiếc xe đó không? Vì sao?
Ông chủ cửa hàng có những quyền gì đối với chiếc xe của chị Hoa, căn cứ vào đâu?
- Chị Hoa có quyền đòi bồi thường chiếc xe bị hỏng không? Ai sẽ phải bồi thường?
Câu 4: (2 điểm)
Nhân dân ta có câu :
“ Có làm thì mới có ăn
Không dưng ai dễ mang phần đến cho”
- Câu tục ngữ trên khuyên dạy chúng ta về đức tính gì?
- Em hiểu câu tục ngữ trên như thế nào?
ĐÁP ÁN
Câu 1: (2 điểm)
Câu 1
a
Tệ nạn xã hội là gì?
Là hiện tượng xã hội bao gồm hành vi sai lệch chuẩn mực xã hội, vi phạm đạo đức, pháp luật, gây hậu qủa xấu về mọi mặt đối với văn hoá, có nhiều tệ nạn nhưng nguy hiểm nhất là cờ bạc, ma tuý, mại dâm
0.5đ 2
Trang 2b
- Đánh bạc, tàng trữ, vận chuyển, mua bán, sử dụng, tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý Mại dâm, dụ dỗ mại dâm
- Lôi kéo trẻ em đánh bạc, uống rượu, hút thuốc, dùng chất kích thích, Dụ
dỗ dẫn dắt trẻ em mại dâm, bán và cho trẻ em những văn hoá phẩm đồi truỵ Đồ chơi, trò chơi có hại cho sự phát triển của trẻ em
0.5đ
c
Phòng chống tệ nạn xã hội là vì
- Ảnh hưởng sức khoẻ
- Ảnh hưởng tinh thần
- Gia đình tan nát, ảnh hưởng kinh tế
- Ảnh hưởng trật tự xã hội, suy thoái giống nòi
- Gây đại dịch AIDS, dẫn đến cái chết
1đ
Câu 2: (3 điểm)
*Mọi người phải phòng, tránh HIV/ AIDS vì: (1 điểm)
- Là đại dịch của thế giới và Việt Nam
- Làm ảnh hưởng kinh tế xã hội
- Ảnh hưởng nòi giống
- Ảnh hưởng sức khoẻ
- Gia đình tan nát, Đi tù, Chết người
*HS giải thích câu “Đừng chết vì thiếu hiểu biết về AIDS” hợp lý cho điểm tối đa (1đ)
- Đáp án: Mặc dù là căn bệnh thế kỷ nhưng hoàn toàn có thể tránh được nếu chúng ta hiểu biết các biện
pháp phòng tránh.Mọi người đều có thể phòng, tránh được HIV/ AIDS
*Biện pháp: (1 điểm)
+ Phải hiểu biết đầy đủ về HIV/ AIDS
+ Không mua bán dâm, tiêm trích ma tuý
+ Không dùng chung bơm kim tiêm
+ Tránh tiếp xúc với máu của người bị nhiễm HIV/ AIDS
Câu 3: ( 2điểm)
- Hà không được quyền sử dụng chiếc xe
- Vì: Chiếc xe không phải của Hà nên Hà không có quyền sử dụng (1điểm)
- Ông chủ cửa hàng chỉ có quyền coi giữ,bảo quản xe Căn cứ vào điều 175 Bé luật dân sự thì Hà đã x
âm phạm tài sản của người khác (1 điểm)
- Chị Hoa có quyền đòi bồi thường chiếc xe bị hỏng, vì đó là tài sản của chị
Bố con ông chủ cửa hàng phải có trách nhiệm bồi thường chiếc xe cho chị Hoa (1 điểm)
Trang 3Câu 4: (2điểm)
- Câu tục ngữ khuyên dạy chúng ta đức tính : Tự lập(0,5 điểm)
- Giải thích:
+ Nghĩa đen: Phải làm thì mới có sản phẩm phục vụ cho bản thân, không lãm sẽ không có ai mang cho ta
ăn mãi.(0,5 điểm)
+ Nghĩa bóng: Làm việc gì cũng nên tự lập, tự bản thân, không nên trông chờ vào người khác mới mong
thành công (0,5 điểm)
+ HS lấy ví dụ minh họa (0,5 điểm)
Đề 2
Thời gian: 90 phút
Câu 1: (1điểm)
Giải thích vì sao nhà nước ta là nhà nước của dân, do dân và vì dân?
Câu 2: (2 điểm)
Phân biệt sự giống, khác nhau giữa quyền khiếu nại và quyền tố cáo của công dân
Câu 3: (2,5 điểm)
Ca dao có câu:
Mẹ già ở túp lều tranh Sớm thăm tối viếng cho đành dạ con
Lời ca dao là bài học thấm thía về bổn phận trách nhiệm của con cháu đối với ông bà cha mẹ Hãy viết
một văn bản ngắn (một trang giấy thi) thể hiện suy nghĩ của em về vấn đề trên
Câu 4: (2 điểm)
Vì sao xã hội cần phải có pháp luật? Vì sao mọi người phải nghiêm chỉnh tuân theo pháp luật?
Câu 5: (2,5 đ)
Tình huống:
H năm nay 18 tuổi H đã đi làm nên đã có thu nhập riêng Bố H mất sớm Mẹ H hơn 50 tuổi thường
xuyên đau ốm, không làm được việc nặng, lại phải nuôi em H đang học lớp 9 Cuộc sống gia đình gặp
nhiều khó khăn
Trang 4a/ H có nghĩa vụ đóng góp để nuôi mẹ và em không?
b/ pháp luật quy định như thế nào về nghĩa vụ này?
HẾT
ĐÁP ÁN
1 * Giải thích:
- Nhà nước của dân: Nhà nước ta được thành lập là thành quả cách mạng của nhân dân ta (0,25đ)
- Nhà nước do dân : Trong mọi hoàn cảnh nhân dân ta luôn chăm lo xây dựng và củng cố nhà nước của mình, mọi hoạt động của nhà nước là do
có sự đóng góp của nhân dân (0,5đ)
- Nhà nước vì dân: Mọi hoạt động của nhà nước ta luôn chăm lo xây dựng đời sống mới của nhân dân (0,25đ)
01 điểm
HS phân biệt sự giống- khác nhau giữa quyền khiếu nại- quyền tố cáo
- Giống:
+ Đều là những quyền chính trị cơ bản của CD được quy định trong Hiến pháp 1992
+ Tạo cơ sở pháp lí cho CD giám sát các hoạt động của cơ quan, cán
bộ, công chức nhà nước
+ Tạo cơ sở pháp lí cho CD bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp khi bị xâm phạm
+ Ngăn ngừa, đấu tranh, phòng chống tội phạm
0,5 điểm
- Khác nhau:
Thứ tự Khiếu nại Tố cáo
Đối tượng
- Là các quyết định hành chính, hành vi hành chính
- Là hành vi vi phạm pháp luật gây thiệt hại hoặc đe doạ gây thiệt hại đến lợi ích nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức
Cơ sở - Là quyền, lợi ích hợp
pháp của bản th n người khiếu nại khi bị xâm phạm
- Là tất cả các hành vi vi phạm pháp luật gây thiệt hại hoặc đe doạ gây thiệt hại đến lợi ích nhà nước, quyền, lợi ích hợp
0,25 điểm
Trang 52
pháp của công dân, cơ quan,
tổ chức
Mục đích
- Là để khôi phục quyền
và lợi ích hợp pháp của ngư i khiếu nại đã bị xâm phạm hoặc bị thiệt hại
- Là nhằm phát giác, ngăn chặn, hạn chế kịp thời mọi hành vi vi phạm pháp luật xâm phạm đến lợi ích nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức Người
khiếu nại và
tố cáo
- Phải có năng lực hành vi dân sự đầy đủ (từ 18 tuổi trở lên, không bị mất năng lực hành vi) Người chưa có năng lực hành vi đầy đủ có thể thực hiện quyền khiếu nại thông qua người đại diện
- Người khiếu nại phải là người có quyền, lợi ích hợp pháp có liên quan trực tiếp đến quyết định, hành vi mình khiếu nại
-Là mọi công dân, bất cứ ai, không phân biệt tuổi tác, nghề nghiệp cũng đều có quyề tố cáo trước cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền về việc làm vi phạm pháp luật của bất
cứ người nào, tổ chức, cơ quan nào, gây t iệt hại cho lợi ích của nhà nước, tập thể và của công dân
0,25 điểm
0,5 điểm 0,5 điểm
a/ Đặt vấn đề: Ca dao có câu:
Mẹ già ở túp lều tranh Sớm thăm, tối viếng cho đành dạ con
Lời ca dao là bài học thấm thía về bổn phận trách nhiệm của con cháu đối với ông bà cha mẹ
0,5 điểm
b/ Giải quyết vấn đề:
- Hành vi sớm thăm tối viếng thể hiện sự quan tâm, chăm sóc phụng
dưỡng cha mẹ khi về già của người con hiếu thảo
- Hành vi ấy phù hợp với quy định của pháp luật- Điều 64 – Hiến pháp
1992 quy định: “ Con cháu có bổn phận kính trọng và chăm sóc ông
bà cha mẹ.” Điều ấy có nghĩa là:
+ Con cháu có nghĩa vụ yêu quý, kính trọng ông bà, cha mẹ; lắng nghe những lời khuyên bảo đúng đắn của ông bà, cha mẹ Nghĩa vụ này của con cháu được thể hiện ở tình cảm và thái độ lễ phép đối với ông bà, cha
mẹ; ở sự cảm thông với người Mẹ già ở túp lều tranh; ở sự ân cần chăm
sóc ông bà, cha mẹ khi gặp khó khăn, buồn phiền, đau yếu
+ Con cháu có nghĩa vụ và quyền chăm sóc, nuôi dưỡng ông bà, cha mẹ,
0,25 điểm
1 điểm
Trang 63 đặc biệt khi ông bà, cha mẹ ốm đau, già yếu, bệnh tật: Sớm thăm tối
viếng cho đành dạ con
- Lời ca dao khiến ta liên tưởng tới một lời ca dao khác không kém phần
cảm động:
Đói lòng ăn hột chà là
Để cơm nuôi mẹ, mẹ già yếu răng
- Tuy nhiên trong thực tế, vì ích kỷ cá nhân mà không ít người con quên mất bổn phận làm con của mình (Ví dụ cụ thể )Hành vi đó thật đáng lên án
0,25 điểm
c/ Kết thúc vấn đề:
- Lời ca dao thôi thúc ta thực hiện bổn phận làm con trong gia đình
- Tuy nhiên không phải đợi đến khi mẹ già mà ngay từ bây giờ, học
sinh cũng có thể làm tốt bổn phận kính yêu và chăm sóc ông bà, cha mẹ của mình (học sinh tự liên hệ )
0,5 Điểm
4 a/Học sinh giải thích được: Xã hội cần phải có pháp luật vì:
- Các quy định cả pháp luật nhằm điều chỉnh các mối quan hệ xã hội trong moị lĩnh vực của đời sống, giúp xã hội tồn tại và phát triển bình thường
- Nhà nước dùng pháp luật để đảm bảo sao cho mọi hành động của công dân trong xã hội diễn ra trong vòng trật tự Bất cứ ai vi phạm đều bị xử lý nghiêm minh
- Pháp luật là phương tiện quản lý nhà nước, quản ký xã hội, là phương tiện để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân
Nếu không có pháp luật, xã hội sẽ bị rối loạn, tính mạng mỗi người dân sẽ bị đe dọa, xã hội ấy sẽ không thể tồn tại được
1,5 Điểm
b/ Mọi người phải nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật vì khi chúng ta nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật không những ta đảm bảo quyền lợi cho mình và mọi người mà đồng thời góp phần làm cho xã hội ngày càng
ổn định và phát triển
0,5 điểm
5 Tình huống
a/ Xét cả về tình cảm, đạo đức và pháp lý thì H có nghĩa vụ đóng góp một phần thu nhập của mình để nuôi mẹ và các em, thực hiện đạo lý và nghĩa vụ của người con cũng như trách nhiệm của một thành viên trong gia đình
0,5 điểm
b/ Nghiã vụ trên được quy định trong khoản 2 Điều 36 và khoản 2 Điều
44 Luật hôn nhân và gia đình, thể hiện ở 2 nội dung sau:
- Con có nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng cha mẹ, đặc biệt khi cha mẹ đau ốm, già yếu, bệnh tật
2 điểm
Trang 7
ĐỀ 3
Thời gian làm bài: 120 phút
Câu 1: (1,5 điểm) Ca dao Việt Nam có câu:
" Người sao một hẹn thì nên Người sao chín hẹn thì quên cả mười"
a/ Em hiểu gì về ý nghĩa của câu ca dao trên?
b/ Câu ca dao trên liên quan đến những phẩm chất đạo đức nào mà em đã được học?
Câu 2: ( 2,0 điểm)
a/ Em hiểu thế nào là tình bạn trong sáng, lành mạnh?
b/ Là học sinh cấp THCS, em hãy cho biết tình bạn trong sáng lành mạnh đã giúp gì cho em trong học tập, rèn luyện và trong cuộc sống?
Câu 3: (3,0 điểm) Có ý kiến cho rằng: " Nếp sống kỷ luật làm cho con người gò bó, mất tự do"
Em có tán thành ý kiến đó không? Vì sao?
Câu 4: (3,5 điểm) Bài tập tình huống:
Trên đường đi học, Hoa và Hồng phát hiện một thanh niên đang định đổ một xô nước nhờn có màu khác lạ và mùi nồng nặc, khó chịu xuống một hồ nước
a/ Theo em, Hoa và Hồng có thể có những cách ứng xử như thế nào?
Hãy nêu mặt lợi, mặt hại và cảm xúc của từng cách ứng xử
b/ Nếu ở trong tình huống của Hoa và Hồng, em sẽ chọn cách ứng xử nào? Vì sao em chọn cách ứng xử đó?
-Hết -
- Con từ đủ 15 tuổi trở lên còn sống chung với gia đình có nghĩa vụ chăm lo đời sống chung của gia đình; nếu có thu nhập thì đóng góp vào các nhu cầu thiết yếu của gia đình
Trang 8ĐÁP ÁN
1
Ca dao Việt Nam có câu:
" Người sao một hẹn thì nên Người sao chín hẹn thì quên cả mười"
a/ Em hiểu gì về ý nghĩa của câu ca dao trên?
b/ Câu ca dao trên liên quan đến những phẩm chất đạo đức nào mà
em đã được học?
2,0đ
a Ca ngợi những người biết giữ lời hứa 0,5
Phê phán những người không biết giữ lời hứa 0,5
b
2
a/ Em hiểu thế nào là tình bạn trong sáng, lành mạnh?
b/ Là học sinh cấp trung học cơ sở, em hãy cho biết tình bạn trong sáng lành mạnh đã giúp gì cho em trong học tập, rèn luyện và trong cuộc sống?
2đ
a
Phù hợp với nhau về quan niệm sống; 0,25 Bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau; 0,25 Chân thành, tin cậy và có trách nhiệm đối với nhau; 0,25 Thông cảm và đồng cảm sâu sắc với nhau 0,25
b
Cùng tiến bộ trong học tập và rèn luyện 0,5 Cảm thấy ấm áp, tự tin, yêu cuộc sống, biết hoàn thiện mình để
sống tốt hơn
0,5
3
Có ý kiến cho rằng: " Nếp sống kỷ luật làm cho con người gò bó, mất tự do"
Em có tán thành ý kiến đó không? Vì sao?
3đ
Trang 9Giải thích: + Kỷ luật không làm cho con người mất tự do, vì khi con người biết tôn trọng kỷ luật thì sẽ tự nguyện, tự giác chấp hành những quy định chung, không bị ai ép buộc nên sẽ không cảm thấy
gò bó, trái lại sẽ cảm thấy vui vẻ, thanh thản
+ Nếu sống không có kỷ luật thì người này sẽ xâm phạm quyền tự do của người khác; sống trong tâm trạng lo lắng, bất an
1,25 1,25
4
Bài tập tình huống:
Trên đường đi học, Hoa và Hồng phát hiện một thanh niên đang định đổ một xô nước nhờn có màu khác lạ và mùi nồng nặc, khó chịu xuống một hồ nước
a/ Theo em, Hoa và Hồng có thể có những cách ứng xử như thế nào?
Hãy nêu mặt lợi, mặt hại và cảm xúc của từng cách ứng xử
b/ Nếu ở trong tình huống của Hoa và Hồng, em sẽ chọn cách ứng
xử nào? Vì sao em chọn cách ứng xử đó?
3,đ
a Có nhiều cách ứng xử khác nhau:
+ Lờ đi coi như không biết;
+ Ngăn cản không cho người thanh niên đổ nước bẩn xuống hồ và giải thích cho họ hiểu tác hại của việc làm của mình sẽ làm ô nhiễm môi trường nếu không được sẽ báo cho người có trách nhiệm
+ Báo cho người có trách nhiệm hoặc một người lớn tuổi hơn ở gần
đó biết;
0,25
0,25
0,25
Trang 10TT cách ứng xử Mặt lợi Mặt hại Cảm xúc
1 Lờ đi coi như không biết
Không mất thời gian, không có mâu thuẫn
Ảnh hưởng môi trường sống
Ân hận
2 Ngăn cản không cho người thanh niên đổ nước bẩn xuống hồ
Có thể bảo vệ được môi trường họ hiểu được tác hại của việc làm đó…
Mất thời gian, có thể không ngăn cản được hoặc bị trả thù
Vui nếu ngăn chặn được;
thanh thản hạnh phúc…
3 Báo cho người có trách nhiệm hoặc một người lớn tuổi hơn ở gần
đó biết
Ngăn chặn,
xử lý kịp thời hành vi vi phạm
Mất thời gian
Thanh thản, hạnh phúc khi làm được việc có ích
0,5
0,5
0,5
b - Chọn cách 2
- Vì mặt lợi nhiều hơn
0,25 0,5
ĐỀ 4
Thời gian làm bài: 120 phút
Câu 1: (6 điểm)
Tự lập là gì? Em hãy nêu những biểu hiện của tính tự lập trong học tập và trong cuộc sống? Hãy
giới thiệu một tấm gương học sinh nhờ tự lập đã vươn lên trong học tập và cuộc sống?
Câu 2: (6 điểm)
Hãy trình bày:
- Khái niệm HIV/AIDS?
- Các con đường lây truyền HIV/AIDS
- Hãy nhận xét về tình hình lây nhiễm HIV/AIDS ở Việt Nam hiện nay và đề xuất giải pháp khắc phục tình trạng đó?
Trang 11Câu 3: ( 4 điểm)
Trình bày khái niệm, đặc điểm, vai trò của pháp luật?
Câu 4: (4 điểm)
Hãy so sánh sự khác nhau giữa đạo đức và pháp luật về: cơ sở hình thành, hình thức thể hiện, biện pháp bảo đảm thực hiện?
- Hết -
ĐÁP ÁN Câu 1: ( 6 điểm)
Học sinh trình bày được các ý cơ bản sau:
- Khái niệm tự lập: Tự lập là tự làm lấy, tự giải quyết công việc của mình, tự lo liệu,
tạo dựng cuộc sống cho mình; không trông chờ, dựa dẫm, phụ thuộc vào người khác
- Biểu hiện của tự lập:
+ Trong học tập:
Tích cực suy nghĩ giải quyết khó khăn trong học tập
Tìm tòi ra phương hướng học tập tốt
Chủ động học hỏi, tìm hiểu những kiến thức trong học tập
+ Trong cuộc sống:
Không lùi bước trước khó khăn gian khổ
Tự mình tìm cách phấn đấu vươn lên trong cuộc sống
-Nêu tấm gương học sinh:
Nêu được tấm gương phù hợp với yêu cầu của đề, diễn đạt mạch lạc, cảm xúc…
6đ
1đ
2,5đ
1,5đ
0,5đ 0,5đ 0,5đ
1đ
0,5đ 0,5đ
2,5đ
Câu 2:( 6 điểm) Học sinh trình bày được các ý cơ bản sau: