Bài viết khảo sát và nghiên cứu ẩn dụ ý niệm cuộc đời là thực thể trong thơ Lưu Quang Vũ nhằm giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về ý niệm cuộc đời nói chung, đồng thời hiểu hơn về quan điểm, thái độ đối với cuộc đời của nhà thơ - nhà viết kịch tài hoa Lưu Quang Vũ.
Trang 1NG6N NGC" & ©6fi S6NG 87
^jNGg^^Ol VAN C H i r ( ^
AN DU Y N I E M " C U Q C DCXI LA THlTC T H E "
T R O N G T H O L U t J QUANG VU
CONCEPTUAL METAPHOR "LIFE IS THE ENTITY" IN POETRY BY LUU QUANG VU
TRANTHJLANANH (ThS-NCS; D^i h^c Tfiy BSc) Abstract: Coneeptual metaphor LIFE IS THE ENTITY is one universal metaphor which has been mentioned by cognitive linguists, hi this article, we will examine how life is conceptualized as an entity in poems written by Luu Quang Vu, thereby understand more clearly of human poet, as well as the thinking process of him
Key words: Coneqjtual metaphor; concept; conceptualizing; life; entity
2 An dv ^ nifm "CUQC D^fl l A TH^rc
TFSir trong thcf Lou Quang V0 (qua t^p
""Gid v^ tinh ygu thSi tren dat nuih: t&P^ 2.1 Myc d[di quan trpng b|ic nh^ cOa ha dy
•^ n i ^ la dua nhung y nifm tritu tugi^ tra nfin
x ^ djnh vk thong dyng thdng qua nhOng tfr
i ^ vib thu6ng AMCJC diing cho hbilng y ni$m
cy the Trong y thiic cua con nguoi, ^ ni$m ve
"thyc flie" c6 IS 14 mpt trong nhOng ^ nifm ey the nhat "Tliyc the" tiic la c^ c6 tb|t, Iji "cai c6
sy ton tai dpc 1^" [4] vod nhflng fliuOc tinh v§t
li nhat ^nh m^ con nguoi c6 the dung c ^ gi^ quan ^ thy cdm Thyc the ciing can dugc bieu
1.1 Nghien curu an dy y n l ^ trong c ^ t ^
t^i^ v9n hpc - d ^ bift trong tha ca, Ui m$t
trong nhflng hu6ng n ^ € n ciiu cua ngon ngfl
hpc Iri nh|in Trong tha, In dy y nifm chit yeu
duQC Unh thMi qua con duong tryc g j ^ , n6
xuat hifn ciing vdi chiic nSng hinh tupng h6a
cac Idi^ nifm trCm tupi^ Tho^ ldi6i sy phan
Ml cdc sy Idfn bSng loi cka tnic tbdng thufmg
ID du y nifm lam dio tri Ui6ng tupng cua con
iigu6i trong flia ca tr£r n ^ vo ciing phong phii
1.2 Liru Quang Vu \k mft thi st, mft nhA
viet kich t^ nang trong d6ng v3n hpc Vift Nam
Mfn dai niia cuoi thi ki XX Tha Luu Quang Ui mft pham tri^ khdi qudt, rfng Idn, g6m vd s6
\}H I A_ *r.r J-.a^w J A fi« «fiv>n i i S •viA+ I n ! -inaf rtArt tV.ttf'.r iinVt Kn-n t t i a j^A iAri A-\-mrr L-tiii U i & t k S
Vu lu6n tgo dupe dau an ri&ig v^ mpt loi viet
tiii boa, n6ng ndn cdm xiie, g ^ chSt tri tuf va
mang hoi tha th6i dgi Tijr tru6c t6i nay, da c6
ik nhiiu cfing trinh nghien ciiu vh tiia Luu
Quang Vfl, nhung hiu nhu chua c6 tdi lifu ndo
ngjii&i curu tha ong tfir g6e dp tu duy y nifm
1.3 Vifc tim h i ^ nghien ciiu tha cfla Lim
Quai^ Vu tur g6c d& In dy y nifm 14 mft
hu6ng nghi&i cflu m6i m6, c6 khd ndng dem
.,<^ nhflng khdm phd bit ngd, Ihii vj Ben cgnh
^ , vifc phan tich cdc mo hinh an dy trong tha
:6n giiip dpc ^d - nhiing nguoi v6u Ihich tho
cdc thufc tinh ban the, co tdc dyng Idiu bift thi gidi khdch quan tiidnh cdc tilu phgm trii dl tri
n h ^ M5i logi Ifayc the cd mpt so thupc tmh
rieng bift, d ^ trung Chdng hgn, thyc ihi Id
con ng^di cd cdc thufc tinh ve boat dfng, cau tgo ca thi, quan hf x3 hfi, giao tiip iing xtr, ITiyc the Id dl v|t dupe d§c tnmg bdi cdc thufc tinh nhu hinh dgng, kich thudc, mdu s9c,
cdng dyi^ chiic T^n% Ihyc &I Id thyc vgt
dupe die trung bdi qud trinh hinh thdnh, sirib trudng va phdt trien v.v Tuj' thufc vdo y nifm thufc mien dich can dupe tri nh|n, cd thi cbl Luu Quang Vii ndm bit r6 hon ve qud trinh tu mft so thufc tinh thufc miln nguin thyc thi duy, khdm phdlhe gidi cua tac gid phan chilu dupckidi hogt vd fliyc b i ^ qud trinh dnh xa qua ngdn ngu:, tir dd nhgn ra phong cdch rieng Phuong phdp "ttiyc thi bod" ttd flidnh mft cOa tdc gid cflng nhflng sdi^ tgo nghf thu|it phuong p h ^ tfch eye trong hf thing quan dupe x§y dyng til n ^ tdng cfla vdn hpe dan tfc nifm ve an dy y nifm Liy nhflng y n i ^ cy flil
Trang 2nhiing y nifm tiihi tugng thugc miin dich
CUOC D 6 I Id cdch con ngudi hi nhfn CUiJC
Ddi nhu nhihig THI/C THE vdi diy dd nhihig
dfc tinh cin cd
Z2 Kit qud khdo sdt 129 bdi dio tiong
tuyin tfp "Gid vd thih yfu tiiii hfn dit nude
tfi" cho 63 biiu tiidc chda in dy CUOC Bdi
l A THi/C T H 6 EMiu dd cho tiiiy, vdi;? nifm
CUOC Sdl, Luu Quang Vu dd hhlh tiidnh mft
cdch hi nhfn hiSu hifu vi dfc ddo CUOC S d l
hiir thdnh nhihig TnOt; THE cu flii vd dfc % ,
cd nhiing thufc tfnh vft diit dugc cdm nhfn
bdng ngu quan, tiic Id cd thi cim ndm, nhln
ngim, nim ngui, tdc dgng, nhfn difn vd ddnh
gid d mgi phuong difn Cd thi hinh dung ciu
hiSc cfa in du CUOC Ddi l A THVC THft
tiong tha cda Luu Quang VU Id mft so di dnh
x^ dya tifn cdc diim tucmg iing (hay thufc tinh
hrong h&i) giiia miin Nguin THIJC THft vi
miin Dich CUOC Ddi, bao pom: hinh dgng
kich thudc, mdu sdc, ddc diem, linh ehdt, bg
phdn cdu thdnh, hogt ddng, tdm li, quan he
Vi THi/C THfi la mft ph?m trii khdi qudt,
if ng idn, gim v8 so cdc thugc thih bdn thi, khi
cdc Ihufc tinh niy dugc kich hogt di dnli xa
sang miin dich CUOC DC)I se phdn cdt phgm
hii THyc T H 6 flidnh cdc tiiu phgm h i di hi
nhfa Ddy Id CO sd htoh thdnh mgt hf fliing cdo
in du fliii cip (hay in dy bfc hai) Khdo sdt vi
phdn tich 65 liiiu thijtc ngdn ngit chda in dg ^
nifm CUQC D(3l LA TO^C THfi hong flio
Luu Qmag VS, chiing tdi nhfn thay cd 2 &i dy
fliii c4i nii bft, dd la: CU()C DOI LA VAT
THfi, CUOC Ddi l A CON NGUOL Kit qui
khdo sdt cy flii cdc in dy fliu cip niy dugc
chiing tdi trinh bdytrong bing 2.1 sau^y:
An du y nifm cir sdt
CUOC DOT L A THCC THfc
Andf
^nifm
thIir
cip CUiX DOl L A VATTHfi
CUOC DOl LA
CONNGtrdl
Tong s6^ Tllf
Si lugng; %
43 (66,2%) 22(33,8%)
Bdng 2 J Ket qud khdo sdt dn dy^ ni^ cupc BdlLk TmJC THt tivi^ tha cda Luu Quang VU
(0 An dft f nifm CUQC Dia lA V^T nit
Trade hit, "vft flii" cihig chhih Id "Ihp
thi" nhung dugc hiiu cy thi hon vi dugc ^
tmng bdi cdc fliufc tbh ri^ bift Tft di4 tiing Vift dinh nghia "vft thi" Id 'Srft cy tiii, vi
mdt cd nhiSng thufc tinh vft II nhit t^" [4J
Ndi cdch khdc, nhihig fliyc thi nio Id vft, (^ nhihig thufc tinh vft Ii i ^ tnmg cd thi g;i chung Id vft flii
CUOC Ddi L A VAT THfi li mft in dy J
nifm bdn thi Vdi in dy niy, f n i ^ CUOC
Ddi thudng dugc Lim CJuang Vii tri nhfn iditi nhihig VAT THfi cy flii, cho nfn nd fliudng c6 mft hhlh d^g xdc dinh, cd thi dugc dinh dgng ijingmil Vidy:
-Bdqua cdi thdi nhd tha nhln ddi bdng con mdt tiong veo/ Con mdt xtmh nan ngd ngdng
«/iv miif ire ( Ndi vdi minh vd cdc bgn)
- Cdi tiidi tii in do md cay cue cia ta/Tni6c neuam cua cudc ddi minh mdng Um riing lii
(Quan cd phf ngogi 6)
- Bdi mdt tovAa dju ldnh vita gay gdt/NBi thdu ddi anh ndi khi niim vui (Em II)
Ld VAT THfi nfn CUQC Ddl ciing cd nhihig tinh chit, dfc diim, phim chit cy flii Nhthig dfc diim, thih chit vft chit niy dugc gdn cho y nifm CUOC Ddi mft cdch hire tiip flidng qua hf tiling cdc till (thudng Id cdc tinh til) hofc cdc cym til ldm djnh ngti (}ud tibih dnh xg ndy Ikn xuit hifn tiong miin dich CUCX: Ddi nhttag flidnh t i nghia mdi cd tdc dyng dinh lugng, dinh tinh, chiiu kich, phim chit, tir dd cd thi dCing cdc thao tdc tinh tyn
di suy lufn, phdn dodn vi hiiu vi mi^ dich Chdng hgn, xdc t^nh dugc phim chit ciia cufc
ddi (ddi dfp, ddi mdi, ddi hgn, cudc ddi thdm hgixduxtf, cudc dai mgnh mS, cudcddivitaU
dn vita rd rmig ), chiiu kich cda cufc ddi (ddi rgng ddi hfp, ddi ngdn, cudc ddi Idn lao, cii$c ddi thdm thdm ), diing gidc quan di tri gidc ve cufc ddi (ddi me ddng cay, cudc ddl cay mng,
Trang 3N G 6 N N G f & D d l S 6 N G
Seng c«pc idi nao dgng, bdng den tri ti$ cia
^• ).yidu:
- Bdi dep vo cimg ddng le hod ddng vui
((Jua sdng Thuong)
- Ngdng Un biin biet mdy caolCudc ddl
thdm thdm (Khfing di II)
- Sau cugc ddi nay mdt cudc ddi mdi
ma/Nai khdng cd lo du buin khd (Mft thanh
phi khdc, mft bd bin khdc)
^ - Tieng nghen ngdo nhu ddi me ddng cay
(Tieng Vift)
-Sif difu Id eia cudc ddi manh mS/ Vira bidn
vitardrdnff din the (Chiiu chuyin gid)
^ Ld VAT THE nfn CUOC Ddl cung
'tbudng dugc nhfn difn nhd cd mft vi tii xdc
£iih tiong khfing gian Vi tii ndy cd thi ttiuig
hofc khong trdng vdi phgm vi khong gian mi
i^tldi ndi dugc dinh vi tiong dd Trong tho,
Luu Quang Vu hi nhfn CUCC Ddl nhu mft
Vj\T THE tdch bift md con ngudi thudng diing
ben ngoai nd di cd thi nhin thiy nd, cam ndm
ii6, cd thi tdc dgng vi ihy ddc nd mgt cdch
khdch quan, cd thi chii dfing gdn kit vdi nd hay
xa ldnh nd Vidy:
- Tieng nggn cd hai mua/Cd ddi ta d dd/
Se hod thdnh dgn lita/Cho trdn ddnh hdm
sow (Chieu)
- Ching ta muon hdm nay ngay & noi nay
aide ddi chdn thuc (Mftbdiflig)
Vdi hi cdch Id mgt vft thi ton tgi tiong
moi quan hf vdi con ngudi, cufc ddi cdn chiu
su tgo tdc, bii dip, xdy dyng dudi tac dfng cua
con ngudi Vidy:
Ninh ddi di, chui ddi cung di/Chi dum xdv
^ / d JWio AMn fAdi (Ndi vdi minh vd cdc ban)
CXif c ddi cung giong nhu cdc vft thi, cd thi
dl ddng bi biin dii, chia cdt, phd v8 Vi dy:
Cia kinh ddn^ xong anhduatayddpvd/Dm
anh in dinh rdi anh lai phd tuny ra (Khdng
di)
Vd moi lifn hf giiia cugc ddi cung dugc coi
•nhu moi hfn hf giiia cdc vft tiii Vi dy:
- Anh cOng lif cho minh xe cdt belChdp ddi
- Vdi cudc ddl thttdne em con bao mdi ddv gdnbo/Em di dugc vol hdn khong^ (Ngudi con
giai din phdng em chiiu thu) Cugc ddi, va rfng hon Id cufc sing Id sd hihi ciia mii con ngudi trong xd hf i Mil ngudi
cd thi tu xdc Ifp quyin vdi cufc ddi minh, ciing giong nhu sy sd hihi cd nhdn vi cda cdi
Vd vi cua cdi thudng tin tgi d dgng vft Ihi nfn hong an dy CUQC E)dl LA V A T THfi cdn tiip tyc hhlh tiidnh in dy tiiA cap CUQC Ddl
LA C O A CAI Von li mgt ngudi yfu ddi, hiiu dugc gid tri cua cufc ddi doi vdi moi con ngudi, Luu Quang Vu cho tiiay cufc ddi cimg
li mft thii cda cdi cd gid tri (Anh van cdn
nguyen cdi tinh ehdt cia ddi), cufc ddi cQng
can dugc nang niu, quy tigng, ^ giii nhu ciia
cdi (Nhihig ngudi lioc vk:/Mang tren vai cudc ddi), khi can cung cd thi dugc dfng hiin, cho
di (Thinh phi Idn lao bi mft tya cufc ddi/Tit
dgp mi dang dd/ Tfii ddng tign ddi tdi cdn chua
du, ), cufc ddi qu^ gid nfn nliiiu khi khfing tidnh khdi cudp bdc, chiim doat (Ai ngd tiu
em lgi Id tdu cudp biin/ Em cudp hit cugc ddl anh, em liy hit, ) v.v
00- An d\f i niim CUQC Bin lA CON
NGifda
Bdng kmh nghifm nghifm thdn, Luu C^uang
Vu xem CUOC Ddl cung nhu mft TTfl/C THfi cd tinh cdch, trgng flidi, hogt dfng, ciu tgo tin tgi dgc %> \% khdch quan nhu minh Ddy li CO sd hhih flidnh in dy tfiii cip CUQC Ddl L A CON NGUdL Nhihig tiiufc tinh vft chit cia miin nguin CON NGUOl dugc dnh
xa sang miin dich CUQC Ddl Idm cho cufc ddi ding dugc tri nhfn mft cdch sing dfng, cy tiii, hifn hthi nhu con ngudi thyc: cd ciu tgo,
cd tinh cdch, hogt dfng, ttgng thdi vi cdc quan
hf xd hgi, sy danh gid, cdch hdnh xijr (ngifc cudc ddi, cudc ddi cay nghi$t, cudc ddl xudi lai, cugc ddi thiic ddy )- Cd thi htoh dung md
hhlh dnh xg cdc thuf c tinh tuong ling cua miin nguin CON NGUdi sang miSi dich CUQC DOI ttong trong flig Luu Quang Vii qua Bdng 2.2 sau:
Trang 4ANDVYNIfM
CUOC DCa L A CON NGffdl
Miin
dich
CUOC
Ddl
C ^ thufc tinh dugc
dnh xg d miin nguon
CONNCfftn
1
2
3
TOI
Bf phan CO thi
(ngttc, tai, chdri)
Hdnh dfng, tigng
thdi, tinh cdch,
quanhf (*)
Con ngudi ndi
chung
«:
Si
lugng;%
4(18,2%) 13(59,1%)
5(22,7%)
22 (100%)
Bang 2.2 Cdc thudc tinh tuong ung giiia
miin Ngudn CON NGl/OI vd miin Dich
cupc Ddl trong dn du y m$m CU0C DOI
LA CONNGlfOI
(*): thuc dgy, nfnh, chdi, tdt, ggi, thao thuc,
thd bgo, cc^ nghi$t, sinh su, ghS gdm, vui budn,
dau, khd ndo, hdi hgp, hi vgng
Sinh thdi, Luu Quang Vfl vlin vilt tho nhu
vilt nhdt ki vd d nhft kf - tha efla dng cd nhiing
trang that dSc biet, gin vdi "nhflng ndm dau xdt
vd hi vpng" cua cd nhan, cua dat nude vd eda
cufc ddi 129 bdi tho duoc tuyin chon in trong
t$p "Gid vd tinh y£u flili tren dit nude toi"
cflng gin bd chat ch5 vdi giai &)gn nay 1110
cila dng fliyc sy Id cufc phoi md triin mien vd
t§n Cling vl hifn thyc ddi sdng, nhit Id hifn
fliyc chiln tranh va thi gidi nfi tam cCia eon
ngudi Vdi 22 bieu thiic ngdn ngQ chiia an dy
CUOC D 6 I LA CON NGUdl, bing nhflng
trdi nghiem cua cd nhan minli, Lim Quai^ Vu
dd nhin nhgn vd li gjdi cupc ddi theo mft cdch
rit khdc so vdi nhiiu tdc gid cung thi he
Vi 'Vdo ddi cung voi cudc chiln tranh" vd
coi CUOC Ddl LA CON NGLTdl n&i Luu
Quang Vfl dau noi dau cua cufc doi trudc hifn
thyc chiln tranh tan khic nbir noi dau tren
chinh caflie mhih Vi dy:
Lgi sdp hit mgt ndm/Dat nu&c chua xong
gigc/Bao nhiiu ngudi chit/ning sung dong
dinh ISn muc cudc doi (Lai sip hit ndm roi)
Cdi nhm ve chien tranh trong tha Lim
^ dau d5tL 6ng tim cdch Ii gidi cufc chiln tranh bing trdi nghifm cfla chinh mhih - mft nha tha, mft ngudi Unh Khi nhflng do tudng ngay flia vl cufc chiln khdi^ cdn, khi ty bi^
minh flidnh nhihig *'vien dgn/xo^ sdu trong cugc chiin tranh ddi" vd nhit Id khi (^ 1^ eufc
chien tranh ldm dio bim dfp thi cdi nhln vl
cufc dm cmg nhanh didng fliay dii
CUQC-E)6l khi ly trd tiidnh nhflng CON NGUdl xlu
xi, cay nghift, xdo quyft vd thd bgo VI dy:
- Cudc ddi nhu mdt mu gid ddm ddng/M$t nui ddy thung bdn thiu roi ren (C6 nhflng liicl
- Trong Ida cudc ddi cay nghi$t/cho ta uong todn mgt thu nude sudng (Mft bdi tho)
- Trang sdch tinh yeu cd ngdi sao dang len/Khdng gidng vdi cudc ddi thd bao (Gfli raft
- Em sdp cua lgi rdi/Tdi dd nhdn v$ mirth bao cdi tdt/Cua ddi ciia bgn thdn (Miy do?n
tiia) Nhftng trdn trd vl gid tri cua cufc ddi trd di trd lgi nhiiu lln trong tha Luu Quang Vii, thi hifn mft eufc diu tranh nfi tdm dfl dfi, dau ddn vd nhieu liie khiln nhd tha roi vdo cdm gidc bi ddt, bat lyc vd ddi liic budng xudi chdn chudng Khi dd, trong con mdt nhd flia, CUOC Ddl lgi dupe tri nhfn nhu nhflng CON NGUdl nhd nhen, xlu tfah VI dy:
- V6 duySn sao ta cu nhoen mi$ng cudi/Nhu phudng bdt dm thdnh tlmt/Mong cudc ddi xudi
tm (Ndi vdi mioh vd cdc bgn)
- Thdi chdng mong chd nOa/ Chdng dua chen vdi cudc ddi ndv fNgd tu thdng Cli?^))
Tuy n h i ^ dfl d^i ddn vd nhiiu khi bl tic, bit lye tnide hifn fliyc, (£lu ca bdn niu gift tM
tho, Ididng cho p h ^ dng gyc ngd chinh Id "^
fliiic song, ^ thiic s ^ tgo tiung fliyc cfla di^ Iha cfla Luu Quang Vu cdng vl sau cdng c6 siic thuyit phyc hon nhd nhftng trdi nghifm md dng thu nhan dupe trong cufc chiln tranh Chinh nhihig trdi nghifm ndy cho dng s^ tnidng thdnh trong nhgn fbiic vl cufc ddi, dong flidi Wnh flidnh trong di^ mft flidi df vd bdn liiih sing thyc tl cflng tinh thin ^'nhl^ flil" tich eye Nhd an dy CUOC Ddl LA CON NGUOl
Trang 591
J nifm vl cufc din trong flia Luu Quang Vu
trd ndn het sflc gin gui, ^dn di Vdi nhgn thiic
"Njnh d&i dS, chui ddi cOng S/ Chi dung xdy
0i Id khd khdn thdi", Luu Quang Vu ludn bdy
td khao khat "tid thdnh ngudi cd fch" Vd
(iiuong tifn hiiu hifu gii^ dng Ihyc hifn Uiao
Ididt ndy chmh Id tha Trong chiln tianh, tho Id
mft phuong lifn chiln dau, cdn sau cufc diiln,
Oxr ^ cdng cy dl hdn gin tdm bin con ngudi,
tam hdn ddn tfc vd nhdn logi Khi "bdng den tri
ir$ cua ddC^ edn bao phu Idilp noi, nhd tha phdi
Idngudi tidn phong Vi dy:
Tdi viit nhimg bdi tho chdng lgi chlnh tdi/
Chong lgi bdng den tri tri cda ddi (Ndi vdi
adnhvdcdcbgn)
Vd niu Ididng chu ^ n g Id ngirdi tien phong,
tld chinh con ngudi vd cufc din cflng sS bi d ^
^ bdi siic mgnh cfla tha Vi dy:
Tho sinh su vdi cudc ddi khdng cho m ddng
buoK cd (Ndi vdi niinh vd cdc bgn)
Cufc ddi quanh ta ludn diiing minh mft
(filu jhiong nhidn Id, ching miy ai thich thii
Idm cdi cdng vifc chong lai cufc ^tn minh,
cung hie Id chong lgi chmh con ngudi mfah
Miung Lmi (Juang Vfl da ldm nhu vay vdi tit
cd sy quyet tam vd hi vpng Ong coi dieu dd
nhu mft mdn ng ma con ngudi phai trd vdi
cufc ddi, vd dd cung la con dudng di^ nhit
tiiodt khdi cdi 'Ijdng den tri trf" bua vdy eon
ngudi tnmg mft flie gidi vd thudng diy biin
An dy y nifm CUOC DOI L A CON
NGUdl la mdt loai In dy bdn flil dupe md
rfng sang thi nhdn cdch h(^ Mien nguin trong
an dy ndy dirpc gdn cho nhflng d§c trung cfla
con ngirdi EMiu ndy cho ph6p dning ta hieu vl
cufc ddi thdng qua nhung hilu bilt vl con
ngudi Ndi cdch khdc, chiing ta hilu vl cufc
ddi dya vdo nhftng d§c trung tdm li, hdnh dfng,
dpng ca, muc tidu, cua chinh con ngudi
chflng ta Cdch nhfa nhgn mft dii tupng trftu
tupng Id eufc ddi nhu mpt dii tupng cy flil Id
con i^udi trong tha cfla Luu (Juang VG Id cdch
gifii thich nhanh nhit cho nhieu ngudi cung
3.Kltla$ii
Cugc ddi Id mft khdi nifm trCm tupng, khd
cd dinh nghia cy thi vd cung thudng khdng dugrc nMn nhfn tfl mpt gdc df duy nhit Vi cufc ddi la trCru tupng, khdi qudt vd rfng Idn, eho nen con ngudi eIn huy dfng rit nhiiu cdng ey tri nhfn dl cd thi nhfn thure dirpc nd An dy y nifm CUQC D 6 I LA THI/C THE Id mft cdch tii nhfn hftu hifu xuat hifn rat nhllu trong ngdn ngft thudng ngdy cung nhu trong tha ca Tim hilu In dy
S nifm CUQC Ddl L A THT/C THfi trong
tha Luu Quang Vfl phin ndo giup bgn dpc hilu rd hem ve y nifm cufc ddi ndi ehimg, dong thai hilu ban vl quan diim, thdi df dii vdi cufc ddi cua nha tha - nhd vilt kjeh tdi hoa Luu Quang Vfl
T A I lA^V THAM K H A O
1 Tran Vdn Ca (2011), Ngdn nga hgc tri nhgn: tu dien, tudng gidi vd doi chiiu, Nxb
Phuong Ddng
2 Ly Toan Thdng (2009), Ngdn ng& hgc tri nhdn: tic li thiiyit dgi cucmg din th\fc tiSn tiing Vi^t, (tdi bdn, cd sflra chiia vd bo sung),
Nxb Phuong Ddng
3 Nguyin Nhu Y (chu bien) (1998) Tii diin tiing Vi$t, Nxb VSn hod Thong tfa
4 Johnson, M (1987), The body in the mind The bodily basis of meaning, imagination, and reason Chicago: UoC
Press
5 Lakoff, G & Johnson, M (1980),
Metaphors we live by, Chicago, London
6 Lakoff G (1987), Women, fire and dangerous things What Categories Reveal
About the Mmd, Chicago: University of Chicago Press
NGtyLlEU
7 Luu Quang Vu (hiyin flia) (2010), Gid
vd tinh yiu thdi trin ddt nude tdi, Nxb Hfi
Nhd vdn
8 Luu Quaiig Vfl (tiiyln flia) (2010), Gid
vd tinh yiu thdi trin ddt nude tdi, Nxb Hfi