Bài giảng Hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong chương trình giáo dục phổ thông - TS.Tưởng Duy Hải

Bài giảng Hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong chương trình giáo dục phổ thông do Tiến sĩ Tưởng Duy Hải biên soạn nhằm mục đích phục vụ cho việc giảng dạy. Nội dung bài giảng gồm: vai trò của hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học, giáo dục học sinh; Thực tiễn hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong nhà trường hiện nay; Kế hoạch tổ chức, kế hoạch dạy học, chương trình và những khó khăn vướng mắc trong tổ chức thực hiện hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong nhà trường. Để nắm rõ những kiến thức có trong bài giảng, mời các bạn cùng tham khảo.

Trang 1

1

HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO

TRONG CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG

Báo cáo viên: TS.Tưởng Duy Hải

Trường Đại học Sư phạm Hà Nội

Trang 2

SỰ SÁNG TẠO VÀ MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP?

2

Trang 3

NHÀ TRƯỜNG, CUỘC SỐNG VÀ SỰ SÁNG TẠO

Tsunesaburo Makiguchi

3

- Mục đích trong giáo dục phải mọc

lên từ những nhu cầu của cuộc sống

hàng ngày của nhân dân

- Việc học trong nhà trường phải

song hành với cuộc sống

- Con người vốn có tính sáng tạo từ bản chất

- Tinh hoa của nhân loại là tính sáng tạo

- Con người phải biểu lộ tính sáng tạo trong hành vi của mình

- Nền giáo dục thích hợp cho phép mỗi cá nhân nhận thức về cuộc sống của mình trong mối quan hệ với cộng đồng của mình

- Con người chọn cách dùng năng lực sáng tạo của mình để nâng cao đời sống của chính mình và tạo ra lợi ích lớn nhất cho cộng đồng của mình

Trang 4

VAI TRÒ CỦA HOẠT ĐỒNG TRẢI

NGHIỆM SÁNG TẠO TRONG DẠY HỌC,

GIÁO DỤC HỌC SINH?

4

Trang 5

Hoạt động TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO

5

Dewey, Piaget, Kolb

Phát huy sự sáng tạo của học

sinh - Môi trường cuộc sống

sẽ kích thích và phát triển sự

sáng tạo của học sinh

Dewey , Balleux

Hoạt động học tập -

Gắn kết nhà trường

với cuộc sống

Piaget, Lewin, Kolb

Năng lực thích nghi, năng lực sáng tạo - huy động kiến thức, kĩ năng, kinh nghiệm cho phù hợp với bối cảnh

Trang 6

Ba mô hình giảng dạy

6

Trang 7

Hiệu quả của các phương pháp

7

Pédagogie Méthode d’enseignement Taux de

mémorisation après 24

heures (%) Processus

verbal

Exposé magistral traditionnel

Trang 8

Thí nghiệm của MIT

8

Trang 9

Bảng tổng hợp

9

Tên các tác giả Vai trò của hoạt động học tập trải nghiệm sáng tạo

Harrison, Lubin (1965) Có ưu điểm nhấn mạnh về phía thực hiện nhiệm vụ

Waldie (1981) Hình thành thái độ, ý thức về quản lí, kiềm chế bản thân

Kolb, Boyatzis (1974) Người học có khả năng đo được sự tiến bộ hằng ngày của mình và

có thể tự đánh giá bản thân trong quá trình học tập

Học sinh có tâm lí an toàn, có ý thức cao trong học tập

Spector, Gibson (1991) Người học hình thành năng lực, khả năng tự tin khi đối phó với các

thách thức, xử lí các tình huống mới

Orion, Hofstein (1991) Đối với nội dung học tập, học sinh huy động được nhiều kiến thức

hơn trong môn học vào trong bối cảnh, tình huống trải nghiệm

Kolb, Fry (1975); Kolb

Trang 10

HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO

TRONG NHÀ TRƯỜNG HIỆN NAY?

10

Trang 11

HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO TRONG DỰ THẢO

CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TỔNG THỂ

11

Dự thảo GDPT tổng thể

Hoạt động giáo dục - Học

sinh được trực tiếp thực

hiện trong hoặc ngoài nhà

trường có sự hướng dẫn

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo dành cho tất cả học sinh từ lớp 1 đến lớp

12, giúp học sinh vận dụng những tri thức, kiến thức, kỹ năng, thái độ đã học

từ nhà trường và những kinh nghiệm của bản thân vào thực tiễn cuộc sống một cách sáng tạo

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo được đưa vào trong tất cả các lớp, các môn học

Trung bình 3,5 tiết/tuần từ lớp 1 đến lớp 12

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo được coi

trọng trong từng môn học;

Trong kế hoạch giáo dục cũng bố trí các hoạt động trải nghiệm sáng tạo riêng;

Mỗi hoạt động này mang tính tổng hợp của nhiều lĩnh vực giáo dục, kiến thức, kỹ năng khác nhau

Bằng hoạt động trải nghiệm

sáng tạo của bản thân, mỗi

học sinh vừa là người tham

gia, vừa là người kiến thiết và

tổ chức các hoạt động cho

chính mình

Trang 12

HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO trong nhà

trường

12

Học sinh thực hiện trực tiếp các hoạt động học và trở thành chủ thể của hoạt động, của quá trình học

Hoạt động dạy học bộ môn

và hoạt động giáo dục tập thể

Môi trường hoạt động, học tập trong nhà trường và ngoài

nhà trường, gắn với thực tiễn và cuộc sống của học sinh

- Hoạt động trải nghiệm sáng tạo là hoạt động giáo dục và dạy học được tổ chức trong môi trường học tập bằng chính sự trải nghiệm của học sinh

- Học sinh là người được tham gia trực tiếp vào hoạt động để phát huy năng sáng tạo nhằm thích ứng với bối cảnh xã hội hiện thực của mình

Trang 13

ĐÁNH GIÁ HỌC SINH TRONG HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO?

13

Trang 14

ĐÁNH GIÁ HỌC SINH

14

Giáo viên tổ chức, đặt mục tiêu

cho các hoạt động và đánh giá

kết quả học tập, hoạt động Việc đánh hoạt động trải nghiệm sáng tạo chủ yếu thông qua quan

sát hành vi, thái độ và sản phẩm học tập của học sinh

Công văn 4325 Bộ GD&ĐT Chú trọng đánh giá thường xuyên đối với tất cả học sinh, đánh giá qua + Hoạt động trên lớp;

+ Hồ sơ học tập, vở học tập;

+ Học sinh báo cáo kết quả thực hiện dự án học tập, nghiên cứu khoa học, kĩ thuật, báo cáo kết quả thực hành, thí nghiệm;

+ Bài thuyết trình (bài viết, bài trình chiếu, video clip,…) về kết quả

thực hiện nhiệm vụ học tập

Trang 15

ĐÂU LÀ NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP, HÌNH THỨC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO TRONG NHÀ

TRƯỜNG HIỆN NAY?

15

Trang 16

ĐỊNH HƯỚNG hđTNST GẮN VỚI BỐI CẢNH ĐỊA

PHƯƠNG HỌC SINH, NHÀ TRƯỜNG, CƠ SỞ

16

Theo công văn 791 của Bộ

GD&ĐT: Chương trình nhà

trường gắn với phát triển nghề

nghiệp, gắn với định hướng nghề

nghiệp, kĩ năng sống của học sinh

Xây dựng các chủ đề dạy học liên môn với nội dung giáo dục liên quan đến các vấn đề thời sự của địa phương, đất nước để bổ sung vào kế hoạch dạy học và hoạt động giáo dục của nhà trường

Gắn với nghiên cứu khoa học, kỹ thuật trong các trường trung học

Chỉ thị số 3031 năm

2016 Bộ GD&ĐT

Gắn với sản xuất, kinh

doanh tại địa phương

Gắn với ngành nghề tiêu biểu của địa phương, nghề truyền thống của gia đình

Gắn với văn hóa, đời sống, xã hội và đặc điểm truyền thống của địa phương

Công văn số 4325 năm

2016 Bộ GD&ĐT Các sở/phòng GD&ĐT tăng cường giao quyền chủ động

cho các cơ sở giáo có đủ thời lượng dành cho luyện tập,

ôn tập, thí nghiệm, thực hành, tổ chức hoạt động trải

nghiệm sáng tạo và kiểm tra định kỳ

Tăng cường thời lượng cho các hoạt động phụ đạo học sinh yếu, bồi dưỡng học sinh

giỏi, hoạt động giáo dục trải nghiệm sáng tạo, nghiên cứu khoa học phù hợp với đối

tượng học sinh

Đa dạng hóa các hình thức

dạy học, chú ý các hoạt

động trải nghiệm sáng tạo

Công văn số 1290 năm 2016 Bộ

GD&ĐT về hoạt động NCKH cho HS

Công văn

5555 năm

2014 về xây dựng chủ đề

dạy học

Trang 17

lựa chọn NỘI DUNG TỔ CHỨC, THỰC HIỆN CẦN đảm bảo

17

Mang tính thời sự, được truyền

thông đăng tải nhiều lần trong một

khoảng thời gian nhất định Được nhiều học sinh biết đến, và học sinh phải có kiến thức, thông

tin một cách khá hệ thống về vấn đề đó

Gắn với một môn học cụ thể trong

nhà trường, để giáo viên bộ môn là

người chịu trách nhiệm chính trong

việc dạy học vấn đề này

Thiết thực với địa phương nơi học sinh sống, người học có thể đã được thực hiện hoặc trải nghiệm một phần của vấn đề đó Phù hợp với khả năng của học sinh,

nghĩa là khi vận dụng các kiến thức

trong nhà trường học sinh có thể

giải quyết được chúng

Trang 18

CHÚNG TA ĐÃ CÓ CÁI GÌ CHO HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO?

18

Trang 19

KHỐI LỚP 6

19

MÔN CHỦ ĐỀ Thời điểm bắt đầu theo SGK

Tỉ số phần trăm Trước khi học Bài 16: Tỉ số của hai số

bay hơi và ngưng tụ

Tin học Mô hình hệ thống báo cháy chung cư Sau khi học xong Bài 3: Em có thể làm được gì nhờ máy tính

Ngữ văn Sân khấu hóa truyện dân gian Bắt đầu từ tuần học thứ 11 trong học kì 1

Tôi là nhà văn Bắt đầu từ tuần học thứ 21 của năm học

Địa lý Phòng tránh và giảm nhẹ thương tích

do động đất

Sau khi học xong Bài 12: Tác động của

nội lực và ngoại lực cho việc hình thành

địa hình bề mặt Trái đất

Giáo dục

công dân

Tôi yêu nước sạch Sau khi học xong Bài 3: Tiết kiệm

Thiên nhiên quanh ta Sau khi học xong Bài 7: Yêu thiên nhiên, sống hòa hợp với thiên nhiên

Sau khi học xong Bài 27: Ngô Quyền và

chiến thắng Bạch Đằng năm 938

Trang 20

Vật lý Phòng chống tiếng ồn Sau khi học Bài: Môi trường truyền âm

Tin học Xây dựng sổ quản lí điểm của

lớp bằng Excel Bắt đầu từ Bài 7

Ngữ văn

Viết về “Người Thắp lên ngọn lửa tâm hồn” Tuần thứ 2 của tháng 11 Nếu tôi là Hiệu trưởng Học kì 2, sau khi học xong Bài: Cách làm bài văn lập luận, giải thích

Địa lí Khám phá thiên nhiên châu Phi Bắt đầu từ Bài 26

Giáo dục

công dân

Lăng kính yêu thương Sau khi học Bài 5: Yêu thương con người

Bảo tồn di sản văn hóa vùng Kinh Bắc Sau khi học xong Bài 15: Bảo vệ di sản văn hóa

Lịch Sử Đô thị cổ Thăng Long – Kẻ chợ

và Hội An (thế kỉ XVI-XVIII)

Sau khi học xong Bài 23: Kinh tế – Văn hóa thế kỉ

XVI-XVIII

Trang 21

KHỐI LỚP 8

21

Diện tích đa giác Sau khi kết thúc Chương “Tứ giác”

Vật lí Chế tạo máy sấy nông sản dùng năng

lượnng mặt trời Sau khi học xong Bài 23: Đối lưu, Bức xạ

Hoá học

Pha chế nước muối sinh lí – Dung dịch

Oxy – Sự cháy và sự sống Bắt đầu từ Bài “Tính chất của Oxi”

Ngữ văn

Tiếng Việt muôn màu Sau khi học xong Bài “Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội” Danh lam thắng cảnh Việt Nam Sau khi học xong Bài 20: Thuyết minh về danh lam

thắng cảnh Địa lí Khám phá nét tương đồng và sự khác biệt của các quốc gia Đông Nam Á Sau khi học xong Bài 18: Thực hành: Tìm hiểu Lào

và Campuchia

Giáo dục

công dân

Khám phá nét đẹp trong trang phục của

một số dân tộc Việt Nam Sau khi học xong Bài 7

Kĩ năng sơ cứu trong những tai nạn

thường gặp

Sau khi học xong Bài 15: Phòng ngừa tai nạn vũ khí,

cháy, nổ và các chất độc hại

Lịch sử Cuộc kháng chiến chống thực dân pháp

nửa cuối thế kỉ XIX

Học kì 2 Sau khi học xong Chương I: Cuộc kháng

chiến chống thực dân pháp từ năm 1858 đến cuối thế

kỉ XIX

Trang 22

Chất béo và sản xuất xà phòng Sau khi học xong Bài: Chất béo

Thiết kế phương án phòng và thoát hiểm ngộ độc khí Cacbon Oxit khi đốt than Trước khi học Bài: Cacbon Oxit

Sinh học Bảo vệ môi trường Bắt đầu học Chương IV: Bảo vệ môi trường

Tin học Thiết kế công cụ tìm kiếm thông minh

dành cho người Việt

Sau khi học xong Bài 3: Tổ chức và truy cập thông tin

trên internet

Phụ nữ xưa và nay Sau khi học xong tiết 41: Ôn tập truyện Lục Vân Tiên

Địa lí Truyền thông về dân số và sức khỏe sinh

sản vị thành niên cho học sinh lớp 9 Sau khi học xong Bài 2: Dân số và sự gia tăng dân số

Giáo dục

công dân

Cho đi và nhận lại Sau khi học xong Bài 10: Lý tưởng sống của thanh niên

Chế tạo sản phẩm từ nguyên liệu phế thải

trong gia đình và trường học Trước khi học Bài 8: Năng động, sáng tạo

Tiếng Anh National Costumes Sau khi học xong Unit 2

Lịch sử “Điện Biên Phủ trên không”- Đánh bại

“Pháo đài bay” của Mĩ

Cuối tháng 12, nhân dịp kỉ niệm chiến thắng “Điện

Biên Phủ trên không”

Trang 23

THỜI LƯỢNG, KẾ HOẠCH, CHƯƠNG TRÌNH?

23

Trang 24

24

Theo từng khối lớp trong một năm (Phân bố đều theo các môn, đặc biệt Văn, Toán,

GDCD =2) Trung bình trong mỗi lớp, 2 tuần có thể tổ chức 1 chủ đề Hoạt động TNST

trong các môn học

Khối lớp 6 7 8 9 Tổng Số chủ đề tổ chức HĐTNST trong sách học sinh 12 12 14 14 52

Số chủ đề tổ chức HĐTNST trong sách Giáo viên (dự kiến) 12 12 14 14 52

Theo từng môn học trong một năm (Phân bố đều theo khối lớp)

Trung bình mỗi giáo viên trong một năm có thể tổ chức 7 chủ đề Hoạt động trải nghiệm

sáng tạo trong mỗi lớp giảng dạy

Môn học Toán Văn Lý Hóa Sinh Tin Sử Anh Địa GDCD Tổng

Số chủ đề tổ chức HĐTNST

trong sách học sinh 8 8 4 4 4 4 4 4 4 8 52 Số chủ đề tổ chức HĐTNST

trong sách giáo viên (dự kiến) 8 8 4 4 4 4 4 4 4 8 52

Đối với mỗi trường THCS trong một năm

Trung bình hàng tuần, trong mỗi trường có thể tổ chức 7 chủ đề Hoạt động trải nghiệm sáng tạo

trong các môn học

Số lớp dự kiến của trường 12 lớp (3 lớp

mỗi khối)

16 lớp (4 lớp mỗi khối)

Số chủ đề HĐTNST có thể tổ chức

Trang 25

GV 7

8

GV 7

GV9 -HS8

HS 8

HS 7

10 GV6 GV9 HS7

GV6 HS9 HS7 29 GV7 GV 7 HS7

12 HS6 HS9 GV 6 31 GV 6 GV9 HS7 HS8

13

GV9 HS7 HS9 32

HS9 HS7 HS8 HS9 GV9 GV 6

GV

9 GV8 HS9

Trang 26

VAI TRÒ CỦA GIÁO VIÊN

26

Trang 27

được

Tổ chức trải nghiệm, hoạt động nhóm

Kinh nghiệm, thực tiễn, trải nghiệm

Giáo viên

Đánh giá

Giáo viên Phụ huynh Quản lí Cơ sở

Môi trường tự nhiên, xã hội

Chiếm lĩnh kiến thức

Khẳng định giá trị bản thân

Kết luận, rút kinh nghiệm

Thể chế hóa kết quả học tập

Cá nhân đối diện với tập thể

27

Trang 28

CÁC CÂU HỎI THƯỜNG SỬ DỤNG TRONG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO

28

Trang 29

CÁC CÂU HỎI CẦN TRẢ LỜI KHI THIẾT KẾ, THỰC HIỆN TỔ CHỨC HđTNST TRONG NHÀ TRƯỜNG

29

Các bước xây dựng

hoạt động Các câu hỏi giáo viên cần trả lời

Mục tiêu chính của

hoạt động Mục đích, mục tiêu học tập, hoạt động chính của học sinh là cái

gì?

Mục tiêu cụ thể về

năng lực Những năng lực cụ thể nào được hướng tới trong mỗi hoạt động? Nội dung của mỗi

hoạt động Học sinh phải học những cái gì? Giáo viên phải dạy những cái gì?

Học sinh phải thu được kiến thức nào sau hoạt động?

Các bước tiến hành,

hoạt động cụ thể Làm thế nào để học sinh học những nội dung đó? Làm thế nào học sinh hình thành và phát triển được các năng lực đó? Nhóm và địa điểm

làm việc

Học sinh hoạt động ở đâu và làm việc, hoạt động với ai?

Thời điểm, thời gian Học sinh học khi nào? Thời gian bố trí là bao nhiêu?

Thiết bị, vật tư Cần những cái gì để tổ chức học tập, hoạt động cho học sinh? Vai trò của giáo viên Làm thế nào để kích thích, thúc đẩy, động viên, khuyến khích và

tổ chức việc học cho học sinh?

Hợp tác, phối hợp Cần phối hợp, hợp tác với ai để thúc đẩy việc dạy, hoạt động và

việc học cho học sinh?

Đánh giá Làm thế nào để đánh giá sự tiến bộ và những cái đã thu được của

người học?

Định dạng
Số trang	35
Dung lượng	1,03 MB