Bài soạn giảng chuyên đề: Công tác kiểm tra của tổ chức cơ sở Đảng với mục đích giúp cho học viên nắm vững những kiến thức cơ bản về công tác kiểm tra của Đảng, đồng thời nhận thức đây đủ về tính cấp thiết của công tác kiểm tra trong tình hình mới hiện nay;.... Mời các bạn cùng tìm hiểu và tham khảo nội dung thông tin tài liệu.
Trang 1HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
Trang 2- Mỗi học viên phải tự giác học tập, tìm đọc tài liệu, nghiên cứu kết hợp bài giảng này để nâng cao trình độ hiểu biét của mình
- Từ những kiến thức đã được trang bị, mỗi học viên có thể vận dụng một cách linh hoạt, sáng tạo và đưa kết quả nhận biết những kiến thức đã học vào thực tiễn công tác của mình
B KẾT CẤU BÀI GIẢNG
Bài giảng gồm 4 phần, được trình bày trong 4 tiết
Tiết 1:
I Kiểm tra là một nội dung lãnh đạo quan trọng của tổ chức cơ sở Đảng (TCCSĐ)
1 Khái niệm công tác kiểm tra của Đảng
2 Vị trí, tầm quan trọng và ý nghĩa của công tác kiểm tra
3 Các nguyên tắc
Tiết 2 + 3
II Đặc điểm, chức năng và nhiệm vụ chủ yếu của công tác kiểm tra của
tổ chức cơ sở Đảng
Trang 31 Đặc điểm (tiết 2)
2 Chức năng (tiết 2)
3 Nhiệm vụ chủ yếu của công tác kiểm tra ở TCCSĐ (Tiết 2+ 3)
Tiết 4:
III Quan hệ giữa công tác kiểm tra với thi hành kỷ luật
IV Những điểm then chốt cần nắm vững, nhằm nâng cao chất lượng công tác kiểm tra của Tổ chức cơ sở Đảng trong giai đoạn hiện nay
C PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẬY
Căn cứ vào đối tượng học viên, phương pháp sử dụng trong bài giảng là thuyết trình kết hợp vừa nêu, phân tích vấn, liên hệ thực tiễn
D TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Giáo trình xây dựng Đảng “Trung cấp lý luận chính trị” HVCTQGHCM, Hà Nội - 2004
2 “Công tác kiểm tra và thi hành kỷ luật trong Đảng” (BCHTW - Ủy ban kiểm tra) - Tài liệu tập huấn nghiệp vụ - Hà Nội, 2002
3 Hướng dẫn thực hiện các qui định về công tác kiểm tra và kỷ luật của Đảng - Ủy ban kiểm tra Trung ương, Hà Nội 2001
4 Hỏi đáp về công tác kiểm tra và thi hành ký luật trong Đảng - Ủy ban kiểm tra trung ương - Nxb lý luận chính trị, Hà Nội 2004
5 Công tác kiểm tra, khen thưởng và kỷ luật của Đảng (lưu hành nội bộ
- Ngô Đình Tính, Võ Hồng Khanh), Hà Nội 2005
Trang 4CÔNG TÁC KIỂM TRA CỦA TỔ CHỨC CƠ SƠ ĐẢNG
I KIỂM TRA LÀ MỘT NỘI DUNG LÃNH ĐẠO QUAN TRỌNG CỦA TỐ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG (TCCSĐ)
* Theo từ điển tiếng việt:
Kiểm tra là xem xét tình hình
thực tế, để đánh giá, nhận xét
đúng sai, mà việc đánh giá đó
phải căn cứ vào những tiêu
chi, văn bản qui định đang có
tổ chức và con người trong xã hội
- Trước khi hành động mọi tổ chức và con người đều phải suy nghĩ, xác định rõ ý định, chủ trương, kế hoạch tiến hành và tổ chức thực hiện thắng lợi trong thực tiễn
- Song thực tiễn vận động và biến đổi không ngừng theo quy luật khách quan, nên nhận thức, định hướng, chủ trương đã xác định dù có được nghiên cứu đã xác định dù có được nghiên cứu, tính toán, cân nhắc kỹ lưỡng vẫn
có thể có những thiếu sót, thậm chí không có khả năng thực thi hoặc sai lầm nghiên trọng
- Nhận thức bao giờ cũng là một quá trình Vì vậy muốn đạt được kết quả cao trong thực tiễn phải kiểm tra
- Kiểm tra để đánh giá ưu khuyết điểm, kịp thời rút kinh nghiệm, để bổ sung, sửa chữa những thiếu sót, sai lầm Vì vậy hoạt động có ý thức là
Trang 5hoạt động có kiểm tra, ý thức càng cao thì càng phải coi trọng và làm tốt công tác kiểm tra
- Hoạt động kiểm tra tồn tại dưới nhiều dạng biểu hiện dưới nhiều thuật ngữ khác nhau: + ở lĩnh vực hoạt động kinh tế - kỹ thuật, do yêu cầu đảm bảo chất lượng và hiệu quả, nên đòi hỏi cần có kiểm tra; do đó hoạt động kinh tế
- kỹ thuật có một luật coi thuật ngữ như: CKS, OTK, kiểm ngân, kiểm toán, kiểm định, thi cử…
+ Trong xã hội, hoạt động của mỗi tổ chức mỗi con người, cần có sự thống nhất, cần có kỷ luật chặt chẽ nhằm hướng vào mục tiêu chung Vì vậy cần có hoạt động kiểm tra
Tuy nhiên trong xã hội hoạt động kiểm tra phụ thuộc vào đặc điểm, tính chất, vai trò, chức năng của mỗi tổ chức, nên cũng có nhiều tên gọi khác nhau gắn liền với nội dung yêu cầu cơ chế hoạt động khác nhau như:
Hoạt động gián sát của quốc hội
Hoạt động kiểm soát của cơ quan cho phép
Hoạt động thanh tra của cơ quan hành pháp
Hoạt động kiểm tra của Đảng, của các đoàn thể quần chúng và hoạt động thanh tra của quần chúng ở cơ sở
* Vậy công tác kiểm tra của Đảng được hiểu là:
Công tác kiểm tra của Đảng là
hoạt động của cấp ủy Đảng,
các ban chức năng của cấp ủy
và đảng viên, hoạt động đó
hướng vào việc thực hiện các
quyết định, cũng như hướng
vào giải quyết các vấn đề
Trong sinh hoạt động nội bộ
Đảng, hoàn thiện qui trình
lãnh đạo của Đảng, giữ gìn kỷ
luật Đảng nhằm thực hiện
nghiêm túc và thắng lợi những
quyết định mà Đảng đặt ra
Trang 6Vậy công tác kiểm tra là một chức năng lãnh đạo của Đảng là bộ phận quan trọng trong công tác xây dựng Đảng
- Điều này được thể hiện ngay từ những ngày đầu thành lập Đảng, Đảng đã thực hiện nghiêm ngặt công tác kiểm tra, giữ gìn kỷ luật trong Đảng
- Điều lệ Đảng năm 1930 quy định rõ: “Tất cả đảng viên phải chấp hành các nghị quyết của đại hội Đảng, của TW và của thượng cấp cơ quan Các cấp ủy viên có thể đặt ra đặc biệt ủy viên để kiểm tra xét những vấn đề vi phạm đến
kỷ luật của Đảng”
- Qua các thời kỳ thì Đảng ta có nhận thức sâu sắc đầy đủ hơn về khái niệm công tác kiểm tra trên cơ sở nhiệm vụ mục đích của nó Chúng ta
sẽ làm rõ ở phần II Đặc điểm công tác kiểm tra của Đảng Còn ở đây từ khái niệm công tác kiểm tra rút ra 3 kết luận sau:
- Công tác kiểm tra của Đảng
là một hoạt động đồng tất yếu
khách quan đối với sự tồn tại
và phát triển của Đảng
- Hoạt động kiểm tra nhằm
mục đích nâng cao năng lữ
lãnh đạo và sức chiến đấu của
Đảng, gắn với nhiệm vụ chính
trị của Đảng
- Công tác kiểm tra là hoạt
động quan trọng trong công
tác xây dựng Đảng
- Muốn lãnh đạo cách mạng đi đến thắng lợi, thì yếu tố có tính chất quyết định trước hết là phải có đường lối đúng đắn
- Muốn biến đường lối đúng đắn đó thành thắng lội trong thực tiễn Đảng phải có tổ chức vững mạnh, có phương pháp cách mạng khoa học, có năng lực tổ chức thực hiện cao và phải có kiểm tra một cách thường xuyên, kịp thời và có hiệu quả
- Lãnh đạo không chỉ xây dựng cương hình, chiến lược kinh tế - xã hội, các định hướng về
Trang 7đường lối chính sách, mà lãnh đạo còn có nghĩa
là kiểm tra Tức “lãnh đạo mà không kiểm tra
có như không có lãnh đạo”
- Không những kiểm tra việc thực hiện đường lối, chính sách, NQ… của Đảng, mà kiểm tra ngay bản thân đường lối… đó và kiểm tra các
tổ chức tiến hành kiểm tra Đó vừa là chức năng, trách nhiệm lãnh đạo, vừa là phương pháp, quy trình lãnh đạo của Đảng
- Để có chủ trương quyết định đúng đắn, giải pháp thực hiện tối ưu, kịp thời phát hiện những sai sót, cũng như những điển hình tốt, sáng kiếm mới đánh giá đúng chất lượng đội ngũ đảng viên, phát huy và điểm khắc phục nhược điểm, phải thông qua hoạt động kiểm tra thường xuyên của Đảng
- Do đó kiểm tra là một nội dung không thể thiếu trong hoạt động lãnh đạo của mỗi tổ chức Đảng và từng đảng viên, đồng thời vị trí của nó
là không thể phú nhận
- Vậy vị trí - tầm quan trọng của công tác kiểm tra có 3 luận điểm cơ bản
* Thứ nhất: Kiểm tra là một
chức năng lãnh đạo của Đảng
ĐCS là Đảng chính trị, ra đời là nhu cầu đòi hỏi tất yếu của cuộc đấu tranh giai cấp đạt tới trình độ cao, là đội tiên phong, Đảng phải thường xuyên tăng cường sức mạnh của mình, giữ gìn kỷ luật của tổ chức, đấu tranh loại bỏ mọi mầm mống hành vi “phi” vô sản
Trang 8- Để thực hiện được vai trò lãnh đạo và sứ mệnh lịch sử của mình trước giai cấp và dân tộc, phải xây dựng Đảng vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức theo đúng qui định của điều lệ Đảng
- Đảng phải định ra được đường lối, chủ trương, chính sách đúng đắn, phải có khả năng thực hiện tốt, bám sát thực tiễn và phải tiến hành kiểm tra đôn đốc thường xuyên
- Trong văn kiện đại hội Đảng III (9/1960) Đảng ta khẳng định: “Công tác kiểm tra là để đấu tranh chống quan liêu, đồng thời nhấn mạnh lãnh đạo mà không kiểm tra thì lãnh đạo trở thành quan liêu Có nghĩa là vô hiệu hóa quá trình lãnh đạo”
Tức Đảng là khẳng định hoạt động kiểm tra
là một bộ phận trong hoạt động lãnh đạo của Đảng (VKĐH III, Nxb Sự Thật, HN 1960, tr 80)
- Đến đại hội IV (12/1976) Đảng ta khẳng định:
“Công tác kiểm tra nằm trong quá trình lãnh đạo không kiểm tra coi như không lãnh đạo” (VKĐH IV, Nxb Sự Thật, HN 1977, trang 192)
- Đặc biệt từ đại hội VI (12/1986): Đại hội đổi mới đã khẳng định: “Kiểm tra là chức năng lãnh đạo chủ yếu của Đảng, là khác nhau quan trọng của tổ chức thực hiện, đó cũng là biện pháp hữu hiệu để khắc phục bệnh quan liêu Mọi tổ chức từ cơ quan Đảng - Nhà nước, đến đoàn thể quần chúng, mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội đến quốc phòng an ninh, đối ngoại không ngoại lệ đều phải đặt dưới sự kiểm tra của Tổ chức Đảng có thẩm quyền…”
2 Phải tổ chức thi hành cho đúng
3 Phải tổ chức sự kiểm soát
(HCM toàn tập, tập 5 - Tr285)
Trang 9- Lãnh đạo là đề ra đường lối chủ trương Tổ chức thực hiện thắng lợi trong thực tiễn và kiểm nhằm phát hiện ưu khuyết điểm, kịp thời uốn nắn, bổ sung hoàn chỉnh qui trình lãnh đạo, giáo dục, bảo vệ ngũ đảng viên
Vậy kiểm tra không chỉ là khâu cuối cùng của quy trình lãnh đạo, mà nó đan xem và tác động tích cực lên tất cả các khâu trong quá trình lãnh đạo
- Thực tiễn cho thấy, công tác kiểm tra của Đảng góp phần tích cực vào việc hoàn thiện, uốn nắn và nâng cao chất lượng các NQ, chỉ thị của Đảng
- Điều quan trọng nữa là kiểm tra góp phần vào việc chống chủ nghĩa quan liêu, mở rộng dân chủ và nhân lên những nhân tố mới, khắc phục sai lầm khuyết điểm Chính vì lẽ đó Đại hội Đảng VIII khẳng định: “… công tác kiểm tra có
vị trí cực kỳ quan trọng trong toàn bộ hoạt động lãnh đạo của Đảng…”
(VKĐH VIII, Nxb CTQG 1996, tr 150)
* Thứ 2: Kiểm tra là một bộ
phận quan trọng trong công
tác xây dựng nội bộ Đảng
- Quan điểm của Mác - Angghen cho rằng:
“Đảng phải thường xuyên tiến hành công tác kiểm tra, phải quan tâm kiểm tra mọi hoạt động của bản thân mình và thường xuyên uốn nắn hoàn thiện trong quá trình lãnh đạo cách mạng”
- Đến Lênin người khẳng định: “Kiểm tra là nhiệm vụ then chốt ttrong xây dựng Đảng, là biện pháp hữu hiệu khắc phục mọi sai lầm trong công tác lãnh đạo và quản lý Đây là phương sách duy nhất có thể hoàn toàn loại trừ hết thảy mọi sự thảo hiệp vô nguyên tắc”
- Thấm nhuần các quan điểm của các nhà kinh điển, chủ tịch Hồ Chí Minh đã vận dụng vào điều kiện hoàn cảnh cụ thể của cách mạng Việt Nam Người chỉ rõ: “Khi có chính sách đúng, thì sự thành công hoặc thất bại của chính sách đó: là do cách tổ chức công việc, nơi lựa chọn
Trang 10cán bộ và do nơi kiểm tra Ba điều ấy sơ sài, thì chính sách đúng mấy cũng vô ích”
“Có thể nói 9/10 khuyết điểm trong công việc của chúng ta là vì thiếu sự kiểm tra, thanh tra” (HCM Toàn tập, T5 - trang 520 - 521)
- XDĐ là xây dựng trên cả ba mặt: XDĐ về chính trị, tư tưởng và tổ chức Ba mặt đó có nơi liên hệ biện chứng gắn bó không tách rời nhau
+ Sự thống nhất - cội nguồn sức mậnh của Đảng cũng chiníh là kết quả, là sản phẩm của quá trình tiến hành làm tốt công tác XDĐ trên
cả 3 mặt
+ Tuy nhiên trong mỗi thời kỳ, mỗi giai đoạn cách mạng khác nhau thì tình hình chính trị, tư tưởng và tổ chức cũng có những nhu cầu và biến động khác nhau
+ Do vậy muốn bảo đảm sự ổn định và phát triển đúng đắn trên cả ba mặt, nhất thiết phải coi trọng và làm tốt công tác kiểm tra, thông qua hoạt động kiểm tra cho phép Đảng xác định đúng đắn phương hướng, nội dung, mục tiêu, đối tượng, trọng tâm, trọng điểm… để tiến hành các mặt hoạt động XDĐ sao cho sát và có hiệu quả cao nhất
Chính vì lẽ đó văn kiện Đại hội Đảng V, VI đã kết luận: … Công tác kiểm tra là bộ phận quan trọng trong toàn bộ công tác XDĐ, nhất là trong hoàn cảnh Đảng lãnh đạo chính quyền, là khâu quan trọng trong quá trình tổ chức thực hiện và là biện pháp hữu hiệu để khắc phục bệnh quan liêu Vì vậy để XDĐ vững mạnh không được phép buông lỏng công tác kiểm tra
* Thứ 3: Kiểm tra có vị trí đặc
biệt quan trọng trong giai
đoạn cách mạng hiện nay
Sự nghiệp đổi mới do Đảng khởi xướng và lãnh đạo đặt ra trong yêu cầu sau:
- Trong giai đoạn cách mạng mới, đẩy mạnh CNH - HĐN đất nước, thực hiện mục tiêu dân giầu, nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ và văn minh, xây dựng thành công CNXH
Trang 11+ Để thực hiện được điều đó, trước hết phải đổi mới và không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, Đảng phải ngang tầm và phù hợp với quá trình đổi mới nội dung lãnh đạo phải phong phú đa dạng trên mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội, từ cơ sở đến TW + Tại đại hội toàn quốc lần thứ IX Đảng ta khẳng định: vị trí đặc biệt của công tác kiểm tra
và nhấn mạnh muốn công tác kiểm tra tốt phải biết tự kiểm tra Trong điều kiện đảng cầm quyền, đặc biệt là trong giai đoạn cách mạng mới cũng không cho phép buông lỏng công tác kiểm tra trong quá trình lãnh đạo của Đảng
- Dân đối với Đảng và chính quyền cách mạng tăng cường khối đoàn kết thống nhất trong Đảng, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo và
sự chiến đấu của Đảng
- Trong quá trình “Xây” và “Chống” cẩnp thực hiện tốt công tác kiểm tra Vì nó quyết định nội dung, hình thức, phương pháp, đối tượng của công tác XDĐ
- Tiến hành kiểm tra thường xuyên, đúng nguyên tắc và có kế hoạch giúp cho cấp ủy nắm vững tình hình thực tế và Đảng tổng kết được các “kiểu”, “dạng” vi phạm, để tổ chức Đảng
(Lênin toàn tập, T44 - T45)
+ Tại Hội nghị giảm tô năm 1955 HCM nói:
“Phải đi sâu, xét kỹ, phải luôn kiểm tra việc chấp hành chính sách, phải coi trọng từ việc to đến việc nhỏ, phải nhớ rằng sai một ly đi một dặm” (HCM toàn tập - Tập 8 - tr78)
- Đứng trước một xu thế mới “mở cửa hội nhập”, nhiệm vụ cách mạng đặt ra là hết sức nặng nề, chúng ta đang đứng trước những thời
cơ lớn, vận hội mới - nhưng cũng phải đối mặt với những cách thức, khó khăn lớn, cần phải
Trang 12giải quyết nhiều mối quan hệ đan xen, chịu nhiều tác động của các yếu tố và sự chống phá của các thế lực thù địch, những vấn đề mới nảy sinh chưa có trong điều lệ, trong hoàn cảnh đó, cần phải tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, đặc biệt là chú trọng hơn nữa công tác kiểm tra trong quá trình lãnh đạo, làm cho Đảng ngày càng vững mạnh và tổ chức thực hiện có hiệu quả
- Đại hội Đảng VIII khẳng định: “Công tác kiểm tra có vị trí cực kỳ quan trọng trong toàn
bộ hoạt động lãnh đạo của Đảng”…
- Đại hội Đảng IX tiếp tục khẳng định: “Trong điều kiện hiện nay càng cần phải tăng cường công tác kiểm tra giảm sát của các cấp ủy và UBKT các cấp”
+ Song trong quá trình đổi mới một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên phai nhạt lý tưởng,
xa sút về phẩm chất, đạo đức, mất cảnh giác, kém ý thức tổ chức kỷ luật, làm ảnh hưởng đến
uy tín lãnh đạo của Đảng
+ Tổ chức cơ sở Đảng (TCCSĐ) nhiềm nơi yếu kém, có nơi tê liệu phương thức lãnh đạo và sinh hoạt lúng túng, tình trạng kém dân chủ, mất đoàn kết, vi phạm nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt Đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ
Vì vậy, tập trung làm tốt hơn của công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng, tăng cường mạnh
mẽ công tác kiểm tra và kỷ luật của Đảng, thiết lập vững chắc kỷ luật, kỷ cương, chặn đúng và đẩy lùi khuyết điểm, tiêu cực là nhiệm vụ có ý nghĩa cực kỳ quan trọng đối với sự lãnh đạo của Đảng trong công cuộc đổi mới hiện nay
2.2 ý nghĩa
- Thứ nhất: Công tác kiểm tra
bảo đảm thường xuyên, chắc
chắn cho các NQ của cấp ủy
cấp trên và các NQ của cấp ủy
cơ sở được xác định đúng,
chấp hành triệt để và ngày
càng hoàn thiện
Trang 13- Muốn lãnh đạo cách mạng thắng lợi, thì yếu
tố có tính quyết định trước hết phải là đường lối, chủ trương, chính sách đúng Điều đó phải được đảm bảo bằng công tác kiểm tra
+ Kiểm tra chính bản thân đường lối, chính sách, NQ đã đề ra
+ Kiểm tra việc ra NQ để khẳng định cái đúng, sửa đổi cái sai, bổ sung cái thiếu sót, làm cho đường lối, NQ thực sự phù hợp với cuộc sống, phù hợp với ý đảng lòng dân
- Tại sao? Chúng ta có thể khẳng định công tác kiểm tra đảm bảo NQ được chấp hành triệt để + Ngay trong quá trình tổ chức thực hiện NQ, công tác kiểm tra phải kịp thời nắm bắt tình hình hoạt động của tổ chức Đảng, cán bộ đảng viên và nhân dân, khi phát hiện có dấu hiệu vi phạm hoặc biểu hiện sai lệch phải kịp thời uốn nắn những hành vi sai phạm lệch lạc, để nâng cao ý thức chấp hành NQ, giúp cho việc thực hiện NQ được triệt để hơn
- Đồng thời sau khi NQ được triển khai thực hiện phải tổ chức kiểm tra, sơ tổng kết, rút kinh nghiệm, kết luận về tình hình thực tế có những mặt được, chưa được, điểm phù hợp hay chưa phù hợp của NQ so với thực tế, cũng như phát hiện những vấn đề mới nảy sinh để kịp thời có
sự điều chỉnh bổ sung hoàn thiện NQ
- Chính vì vậy có thể nói công tác kiểm tra có ý nghĩa nó làm cho sự lãnh đạo gắn với thực tiến, bảo đảm sự thống nhất giữa NQ với chấp hành, khắc phục tư tưởng nóng vội
- Thứ 3: Giáo dục, bảo vệ đội
ngũ đảng viên, giữ nghiêm kỷ
Trang 14thanh niên, báo công luận) cùng đăng một bài
có tên: “Khi chủ tịch sửa tay bằng khoáng” Cụ thể là đ/c Phạm Văn Chi - chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa
- Vấn đề này không chỉ động chạm đến mọi cán
bộ, mà còn ảnh hưởng đến uy tín của đội ngũ cán bộ đảng viên
- Khi xem xét lại đ/c Chi cho biết: Là vào dịp gần tết, ở phường cắt điện, khi đồng chí đang làm vườn thì có khách đến chơi, tiện có chai nước khoáng đang uống dở, đồng chí lấy rửa tay vội vội vào tiếp khách
- Sự việc này đưa lên báo, khi chưa qua kiểm duyệt xác minh lại? Vậy nếu không kiểm tra xác minh rõ sẽ không bảo vệ được uy tín, danh
- Đó là vị trí vai trò và ý nghĩa của công tác kiểm tra, để công tác kiểm tra thực sự có hiệu quả thì cần phải đảm bảo các nguyên tắc sau:
công nhân, lấy CNMCN làm
nền tảng, kim chỉ nam cho mọi
hành động cách mạng
Như chúng ta đã biết học thuyết Mác - Lênin là học thuyết CM nhất, khoa học nhất, đảm bảo sự chính xác đúng đắn, khách quan
Chính vì thế đương nhiên công tác kiểm tra
là một nội dung lãnh đạo của Đảng, phải mang tính khoa học và tính Đảng
Trang 15- Công tác kiểm tra là một bộ
phận quan trọng của công tác
* Vậy biểu hiện của tính Đảng, tính khoa học trong công tác kiểm tra là:
- Hoạt động kiểm tra của Đảng
phải vì lợi ích của Đảng, lợi
ích của giai cấp công nhân và
nhân dân lao động
- Thái độ không khoan nhượng
trước các khuyết điểm sai lầm
của đảng viên và tổ chức Đảng
* Làm thế nào để đảm bảo tính Đảng và tính khoa học?
- Khi tiến hành công tác kiểm
tra phải tuân thủ nghiêm ngặt
Trang 16 Một trong những phương
châm XDĐ là tổ chức cho
quần chúng tham gia XDĐ,
góp phần kiểm tra hoạt động
của tổ chức Đảng, kiểm công
và đảng viên, quần chúng luôn
quan tâm và nhận biết
* Vậy nguyên tắc quần chúng xuất phát từ ba lý
do sau:
- Tính dân chủ rộng rãi trong
Đảng
- Vì chỉ dựa vào quần chúng
và kết hợp với cơ quan lãnh
đạo có thẩm quyền thì mới có
thể kiểm tra, đánh giá đúng,
kết luận chính xác bản chất
của vụ việc
- Đảm bảo việc thực hiện đầy
đủ quyền và nghĩa vụ của mỗi
đảng viên tham gia vào các
hình thức kiểm tra của Đảng
* Để đảm bảo nguyên tắc quần chúng, cần phải tiến hành công tác kiểm tra như thế nào?
- Phải dựa vào quần chúng
Phải tổ chức cho quần chúng tham gia vào các hoạt động kiểm tra, như lấy ý kiến của quần chúng (có thể trực tiếp hoặc góp ý bằng thư từ, hòm thư góp ý…)
Tự giác chịu sự kiểm tra của tổ chức đảng
có thẩm quyền và tự kiểm tra
Trang 17Ví dụ: Có trường hợp đảng viên sai lầm, khuyết
điểm, nhưng không tự giác, thì làm thế nào để phát huy được tính tự giác của họ?
- Tự giác là phản ánh bản chất chính trị, ý thức đạo đức cách mạng, bản lãnh chính trị của đảng viên
- Do đó tự giác nó có quá trình và mức độ tự giác khác nhau
- Tự giác nó phụ thuộc vào điều kiện trưởng thành, rèn luyện tu dưỡng, nó không phụ thuộc vào chức vụ, tuổi đảng… Do đó cần phải làm tốt công tác tư tưởng đối với những trường hợip giấu diếm quanh co không tự giác nhận khuyết điểm, thì cần phải kiên trì thuyết phục, kết hợp với thẩm tra xác minh để có kết luận chính xác
3.3 Nguyên tắc công khai
- Tính công khai bắt nguồn từ bản chất CNXH
và tính dân chủ rộng rãi trong Đảgn Đồng thời, phát huy chức năng tâm lý giáo dục và chiến đấu của công tác kiểm tra
- Mọi khuyết điểm đưa ra công khai không phải chỉ để thi hành kỷ luật mà điều chủ yếu là để uốn nắn sửa đổi một cách nhanh chóng kịp thời Như Lênin đã nói: “Đưa tin công khai là một thanh kiểm tự nó chữa lành những vết thương do nó gây ra”
(Lênin toàn tập, tập 25, trang 64)
* Vậy công tác kiểm tra đảm bảo kích công khai bởi vì:
- Kiểm tra đánh giá kết luận
công khai nhằm tạo, bầu
không khí thẳng thắn, trung
thực, tin tưởng lẫn nhau
- Nâng cao tính giáo dục của
công tác kiểm tra
* Làm thế nào để đảm bảo tính công khai?
- Quá trình kiểm tra, đánh giá
công khai, không dùng thủ
đoạn nghiệp vụ hoặc gò ép áp
đặt
Bởi vì:
- Tổ chức Đảng khác với các cơ quan, bảo vệ
Trang 18pháp luật, nên không được bắt giữ, tra hỏi bố trí người theo dõi bị mất cán bộ đảng viên
Trong trường hợp càn thiết thì chuyển qua cơ quan bảo vệ pháp luật có thẩm quyền tiến hành điều tra, với danh nghĩa là cơ quan, bảo vệ pháp luật với công dân có vi phạm pháp luật
- Công tác kiểm tra của Đảng: Là công tác đảng, là sinh hoạt nội bộ đảng Vì vậy khi tiến hành kiểm tra phải đúng nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt của Đảng
Phương pháp cơ bản là dựa vào tổ chức Đảng phát huy tinh thần tự giác của đảng viên, của tổ chức Đảng
- Dự thảo được kết luận trao
đổi dân chủ và khi có kết luận
chính thức của cấp có thẩm
quyền quyết định thì được
thông báo rộng rãi
3.4 Nguyên tắc tính hiệu quả
- Có thể nói giá trị đích thực của công tác kiểm tra, của mỗi cuộc kiểm tra được xác định ở tính hiệu quả về mặt chính trị - kinh tế - xã hội
- Kiểm tra phái đi để kết luận cụ thể đúng sai, chỉ rõ hướng phát huy hoặc sửa chữa, mức độ
chiến đấu của tổ chức Đảng và
đảng viên được nâng lên ngay
đầu với công cuộc đổi mới
* Hiệu quả của công tác kiểm tra:
Sau khi kết thúc 1 cuộc kiểm tra, đối tượng bị kiểm tra (tổ chức Đảng, đảng viên) thấy được
ưu, khuyết điểm hoặc vi phạm (nếu có) để sửa chữa phấn đấu tiến bộ, tổ chức rút kinh nghiệm quản lý lãnh đạo, thực hiện nhiệm vụ kiểm tra
để xây dựng đảng bộ TSVM, thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị
* Làm thế nào để nâng cao tính hiệu quả của công tác kiểm tra?
Trang 19- Phải có nội dung chương
kinh nghiệm về công tác lãnh
đạo, giáo dục quản lý đảng
viên và tổ chức Đảng cấp
dưới
Trên đây là các nguyên tắc cơ bản đòi hỏi công tác kiểm tra cần quán triệt nhằm bảo đảm cho hoạt động kiểm tra của Đảng đúng mục đích và
có tác dụng thiết thực đối với việc thực hiện nhiệm vụ lãnh đạo và công tác XDĐ
II ĐẶC ĐIỂM, CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ CHỦ YẾU CÔNG TÁC KIỂM CỦA TỔ CHỨC CƠ SỞ
Phần ghi Phần thuyết trình
1 Đặc điểm
* Khái quát TCCSĐ là gì?
- TCCSĐ là tổ chức Đảng ở đơn vị cơ sở (xã, phường, thị trấn, cơ quan, HTX, DN, đơn vị
sự nghiệp, đơn vị cơ sở trong quân đội, công
an và các đơn vị cơ sở khác) có từ 3 đảng viên chính thức trở lên
- TCCSĐ dưới 30 đảng viên, lập chi bộ cơ sở
có các tổ chức trực thuộc, TCCSĐ có trừ 30 đảng viên trở lên, lập đảng bộ cơ sở, có các chi bộ trực thuộc đảng ủy
Lập chi bộ trực thuộc Đảng ủy cơ sở có hơn
30 đảng viên, lập đảng bộ cơ sở trong đơn vị
cơ sở chưa đủ 30 đảng viên, lập đảng bộ bộ phận trực thuộc Đảng ủy cơ sở Cấp ủy cấp chức phải báo cáo và được cấp ủy cấp trên trực tiếp đồng ý mới được lập
- TCCSĐ: Là nền tảng của Đảng, là hạt nhân chính trị, là nơi tập trung quản lý, giáo dục rèn luyện, kiểm tra Đảng viên cũng là nơi
Trang 20trực tiếp thực hiện và lãnh đạo quần chúng + Nền tảng?
Trước hết là phần chắc chắn ở dưới để đỡ
và giữ cái bên trên
Là tổ chức đầu tiên trực tiếp liên kết các đảng viên lại với nhau, mà sự liên kết này là liên minh tự nguyện của những người cùng mục đích, cùng chung lý tưởng
Nền tảng cần được xét trong mối quan hệ giữa chất lượng của TCCSĐ với chất lượng của toàn Đảng
Nền tảng cần thể hiện trong hoạt động của Đảng đối với tất cả các lĩnh vực đời sống xã hội
sở thực sự là cơ quan đại biểu ý chí cho quyền lực của nhân dân
Hạt nhân chính trị: Tức là trực tiếp quán triệt, chấp hành đề ra NQ và tổ chức thực hiện, là trung tâm qui tại mọi lực lượng cơ sở thành một khối đoàn kết thống nhất
* Hạt nhân chính trị ở cơ sở còn thể hiện ở năng lực phát hiện ra mâu thuẫn, những tình huống, đưa ra những giải pháp khả thi
- Một trong 5 nhiệm của TCCSĐ được qui định ở điểm 5 điều 23 điều lệ Đảng là:
“TCCSĐ có nhiệm vụ kiểm tra việc thực hiện, bảo đảm cho các NQ, chỉ thị của Đảng, pháp luật của nhà nước được chấp hành nghiêm chỉnh; kiểm tra tổ chức đảng và đảng viên chấp hành điều lệ Đảng”
Vậy hoạt động kiểm tra của tổ chức cơ sở đảng có những đặc điểm gì?
Trang 21* Đặc điểm của công tác kiểm
tra ở TCCSĐ
- Để đáp ứng được nhiệm vụ mới nặng nề, phức tạp, hơn trong thời kỳ đẩy mạnh CNH - HĐH đất nước Nội dung phương thức lãnh đạo của TCCSĐ có nhiều thay đổi Các tổ chức đảng phải tiếp tục không ngừng nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiếm đấu của mình, làm tròn trách nhiệm của Đảgn với quần chúng
- Chính vì vậy công tác kiểm tra của TCCSĐ cũng có những điểm mới so với trước đó là:
- Một là: Nội dung, nhiệm vụ, đối
tượng kiểm tra được mở rộng hơn
trước
Cấp ủy không chỉ làm tròn nhiệm vụ kiểm tra, giám sát việc chấp hành nghị quyết của cấp trênm, mà còn kiểm tra chính ngay còn nghị quyết do mình đưa ra
Ví dụ dẫn chứng:
- Văn kiện đại hội Đảng I, II, III, IV, V đề ra mục đích kiểm tra là chủ yếu tập trung vào kiểm tra vi phạm của đối tượng kiểm tra, ở đây là đối tượng có trạng thái hành vi sai lầm khuyết điểm
+ Kiểm tra sai phạm, tác động tới một bộ phận đối lượng vi phạm, chứ không phải tất
cả các đảng viên
+ Sai phạm, vi phạm gắn với xử lý
+ Như vậy ở đảng trong quá trình kiểm tra, đồng nhất kiểm tra và vấn đề xử lý, tuyệt đối hòa xử lý, có xử lý là mục đích
+ Do đó công tác kiểm tra có hiện tượng: “Bới lông tìm vết”, không phát huy được ưu điểm + Chính vì thế hoạt động kiểm tra trở thành thụ động, chờ có vi phạm mới kiểm tra, làm hạn chế tính giáo dục của công tác kiểm tra
- Đến đại hội Đảng VI, VII, đảng ta đã chuẩn chính thuật ngữ “kiểm tra là tập trung vào kiểm tra chấp hành”, nhằm nâng cao tính chủ động của công tác kiểm tra
+ Phạm vi kiểm tra rất rộng, hành vi lại không rõ: có thể vi phạm không chấp hành có thể không có vi phạm, và có thể có ưu điểm
Trang 22+ Đối tượng kiểm tra là tất cả các đảng viên
và tổ chức đảng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ
+ Mục tiêu kiểm tra là ngăn ngừa khuyết điểm và xử lý vi phạm (nếu có), biểu dương
ưu điểm
+ Tính chủ động của công tác kiểm tra được nâng lên và tính giáo dục được nâng cao, phản ánh trong trạng thái chấp hành
+ Tuy nhiên kiểm tra chất hành ở đại hội VI, VII là nhiệm vụ của UBKT nhiệm vụ này quá sức, nên dẫn tới tình trạng nơi này, nơi
bỏ, vai trò lãnh đạo của cấp ủy dường như đứng ngoài
- Đến đại hội Đảng VIII, IX thì Đảng ta đã xác định: TCCSĐ có nhiệm vụ kiểm tra chấp hành (Đ30), UBKT kiểm tra đảng viên và tổ chức đảng khi có dấu hiệu vi phạm (Đ32) + Vậy dấu hiệu vi phạm là gì? ĐHVP là nghi vấn về một hành vi nào đó của đảng viên và
tổ chức đảng, UBKT có trách nhiệm xem xét kết luận Hiện tượng DHVP có thể có vi phạm hoặc có thể không vi phạm Vậy đại hội Đảng VIII, IX đã hàm rõ chủ thể kiểm tra do
tổ chức Đảng và UBKT gắn liền với nhiệm
vụ đã được qui định trong điều lệ Đảng
- Hai là: TCCSĐ là cấp cuối cùng
triển khai thực hiện và kiểm tra
các NQ, chỉ thị, đồng thời lại là
cấp đầu tiên trực tiếp kiểm tra,
đánh giá sự đúng sai, giá trị đích
thực của các NQ, chỉ thị, phản
ánh lên cấp trên những thông tin
cần thiết để điều chỉnh, hoàn thiện
các chủ trương, phương thức lãnh
đạo
- Ba là: Đối tượng kiểm tra khi có
dấu hiệu vi phạm là đảng viên và
cấp ủy cùng cấp
- Trong điều kiện đất nước ta đã và đang phát triển nền kinh tế nhiều thành phần vận động theo cơ chế thị trường theo định hướng
Trang 23XHCN, diễn biến tư tưởng của đội ngũ cán
bộ đảng viên khá phức tạp
- Bên cạnh các giá trị truyền thống (huyết thống, xóm làng) thì xuất hiện những giá trị mới (sòng phẳng, chấp nhận cạnh tranh, chấp nhận thắng thua, dám nghĩ dám làm, tôn trọng pháp luật… Điều đó cũng ảnh hưởng đến hoạt động của công tác kiểm tra
- Mặt khác cơ chế quản lý và nhiều chính sách pháp luật cũng chưa hoàn thiện, cần tạo
kẽ hở… Đó là những trở ngại gây khó khăn, phức tạp cho hoạt động kiểm tra
2 Chức năng của công tác kiểm
+ Tiếp đến Đại hội VIII khẳng định: “… Công tác kiểm tra có vị trí cực kỳ quan trọng trong toàn bộ hoạt động lãnh đạo của Đảng…”
- Chức năng chính trị là khâu quan trọng quá trình lãnh đạo của tổ chức Đảng
- Quy trình lãnh đạo gồm: Xây dựng NQ, tổ chức thực hiện và kiểm tra việc thực hiện
- Hoạt động kiểm tra của mục đích rõ ràng: bảo đảm thắng lợi nhiệm vụ chính trị và công tác XDĐ
- Vĩ lãnh đạo không chỉ là việc xây dựng đường lối, chính sách NQ, chỉ thị của Đảng;
là việc tổ chức và bố trí cán bộ, mà lãnh đạo còn kiểm tra, không những kiểm tra thực hiện đường lối chủ trương, chính sách, NQ…
mà còn kiểm tra ngay chính đường lối, chính sách, NQ… và kiểm tra các tổ chức tiến hành, nhằm để đảm bảo cho đường lối, chính sách, NQ… được xác định đúng, được quán triệt và thực hiện thắng lọi trong thực tiễn
Trang 24- Đó vừa là vấn đề có tính nguyên tắc, vừa là chức năng lãnh đạo, vừa là trách nhiệm, nội dung của qui trình lãnh đạo
2.2 Chức năng tổ chức
- ĐCSVN là đội tiên phong của giai cấp công nhân, sức mạnh của Đảng bắt nguồn từ sự đoàn kết thống nhất về chính trị - tư tưởng và
tổ chức, được đảm bảo bằng sự thống nhất vật chất về tổ chức Do đó, phải xây dựng Đảng vững mạnh trên cả ba mặt trận chính trị - tư tưởng và tổ chức
- Đảng lãnh đạo khi chỉ bằng chính trị - tư tưởng, tổ chức mà cân bằng kiểm tra
- Không kiểm tra sẽ không có bộ máy và cán
bộ tốt, không có sự chấp hành thống nhất trong toàn Đảng
- Từ đó dẫn tới tình trạng lỏng lẻo về tổ chức, các nguyên tắc chúng bị vi phạm, kỷ luật nghiêm minh
- Chính vì lẽ đó mà văn kiện đại hội Đảng VI
đã khẳng định: “… Kiểm tra là một khâu quan trọng của tổ chức thực hiện; đó cũng là biện pháp hiệu nghiệm để khắc phục bệnh quan liêu…”
2.3 Chức năng tâm lý giáo dục
- Chức năng tâm lý giáo dục thể hiện ở mục đích công tác kiểm tra là không phải để
“vạch lá tìm sâu”… để trừng trị, mà là để
“thúc đẩy, giáo dục, đảng viên và cán bộ làm tròn nhiệm vụ với Đảng, nhà nước và nhân dân”
- Một mặt kiểm tra tìm ra sai lầm và vi phạm nhưng không phải chủ yếu để trừng phạt mà điều quan trọng hơn là ngăn ngừa, nhắc nhở, giúp đỡ sửa chữa
- Kiểm tra thường xuyên khiến cho một đảng viên tự giác tu dưỡng, rèn luyện, tuân thủ nghiêm túc kỷ luật Đảng, làm tròn vai trò của người đảng viên
- Mặt khác kiểm tra nhằm phát hiện ra những mặt tích cực, nhân tố mới, kịp thời động viên, cổ vũ, gây bầu không khí tâm lý tin