Tài liệu NV9(Có ảnh,chuẩn KTKN)T23,24,25,26-THANH

-Học sinh cảm nhận đợc vẻ đẹp và ý nghĩa của hình tợng con cò trong bài thơ đợc phát triểntừ những câu hát ru xa để ngợi ca tình mẹ và những lời ru.. Giới thiệu bài:Tình mẫu tử thiêng li

-Học sinh cảm nhận đợc vẻ đẹp và ý nghĩa của hình tợng con cò trong bài thơ đợc phát triển

từ những câu hát ru xa để ngợi ca tình mẹ và những lời ru

-Học sinh thấy đợc sự vận dụng sáng tạo ca dao của tác giả, và những đặc điểm về hình ảnh,thể thơ, giọng điệu của bài thơ

-Su tầm những thông tin về nhà thơ,chân dung nhà thơ

-H/s: Soạn bài đọc và tìm hiểu các yêu cầu của bài thơ

C.Tiến trình bài dạy:

1-Ôn định tổ chức:

2 -Kiểm tra bài cũ:

ý tởng chính mà tác giả Hi-pô-lít Ten muốn nói đến qua văn bản Chó sói và cừu trong“

thơ ngụ ngôn của La Phông-ten là gì?”

A.Những nét độc đáo của hình tợng chó sói và cừu trong thơ ngụ ngôn của La Phông-ten

B.So sánh hình tợng con cừu và con chó sói trong thơ ngụ ngôn của La -Phông ten với trangviết của Buy-phông

C.Mô tả cách nhìn nhận và p/a cuộc sống khác nhau giữa nhà thơ và nhà khoa học D.Nêu

bật đặc trng sáng tác nghệ thuật qua việc bàn luận về hình tợng chó sói và cừu trong thơngụ ngôn của La Phông-ten

3.Bài mới: : GV hát một đoạn bài : “Mẹ yêu con”

?Bài hát cô vừa hát nói về đề tài gì?

Giới thiệu bài:Tình mẫu tử thiêng liêng và gần gũi đối với mỗi con ngời đã từ lâu trở thành đề tài cho thơ ca nhạc hoạ không bao giờ cũ và thôi lôi cuốn ngời đọc ,chúng ta đã học những “Khúc hát ru““ “Mây và sóng“ nói về chủ đề này ,và hôm nay cô cùng các

em chúng ta tìm hiểu thêm xem nhà thơ Chế Lan Viên góp thêm tiếng nói độc đáo của mình vào đề tài này nh thế nào qua bài thơ Con cò“ ”

I/Tìm hiểu chung

GV cho hs quan sát chân dung

t/g-giới thiệu vài nét về ông? -hs đọc chú thích 1/Tác giả:

Chế Lan Viên ( 1989)

1920-Tên khai sinh: PhanNgọc Hoan, sinh ngày

23 tháng 10 năm 1920tại Quảng Trị.Quê:Cam Lộ- Quảng Trị.Nhà thơ, nhà văn, nhà phê bình

GV: Ông sinh trởng trong một gia đình nghèo, không có truyền thống văn thơ Năm 17 tuổi ông cho

đăng tập thơ “ Điêu tàn”, trở thành nhà thơ nổi tiếng của phong trào thơ mới Cách mạng tháng Tám đã thức tỉnh nhà thơ Các bài thơ trong giai đoạn này thể hiện bớc tìm tòi con đờng nghệ thuật cách mạng của ông, trong kháng chiến chống Mỹ thơ ông mới thể hiện đợc tinh thần lạc quan tự vợt mình để nghĩ

đến mọi ngời Ông từng tham gia ban lãnh đạo Hội nhà văn Việt Nam, là đại biểu Quốc hội bốn khoá liền (IV- VII) Ông đợc tặng giải thởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật đợt 1 năm 1996.có phong cách sáng tác thơ rõ nét và độc đáo, đó là phong cách suy tởng triết lí, đậm chất trí tuệ và tính hiện đại – Bài thơ “Con Cò” là bài thơ thể hiện khá rõ phong cách nghệ thuật đó của tác giả.

Tác phẩm chính: Điêu tàn( thơ, 1937); Gửi các anh(thơ, 1955); ánh sáng và phù sa( thơ, 1960); Hoa

ngày thờng- chim báo bão (thơ, 1967); Di cảo thơ I, II( 1992, 1993)

2/Tác phẩm

GV: Nêu yêu cầu cần đọc

-Thể thơ tự do, nhịp điệu biến đổi

có nhiều câu thơ điệp lại, tạo nhịp

điệu gần với điệu hát ru à Chú ý

thay đổi giọng điệu, nhịp điệu

GV giới thiệu: Bố cục bài thơ đợc

dẫn dắt theo sự phát triển của hình

tợng trung tâm – Hình tợng Con

Cò trong mối quan hệ với cuộc đời

con ngời đợc xuyên suốt cả bài

thơ

? Có 3 đoạn trong bài thơ, nêu nội

dung khái quát của từng đoạn?

+Đoạn 1: Hình ảnh con còqua những lời ru bắt đầu đếnvới tuổi ấu thơ

+Đoạn 2: Hình ảnh con cò đivào tiềm thức của tuổi ấu thơ

sẽ theo cùng con ngời trênmọi chặng đờng đời

+Đoạn 3: Từ hình ảnh con

cò, suy ngẫm và triết lí về ýnghĩa của lời ru và lòng mẹ

đối với cuộc đời mỗi ngời

-Bố cục: 3 đoạn

? H/S đọc đoạn 1

? Những câu ca dao nào đợc tác

giả viết ra trong lời hát ru của mẹ

? Bắt đầu bằng những câu ca dao

nào?

? Gợi tả không gian, khung cảnh

của làng quê, phố xá nh thế nào?

? Con cò là tợng trng cho ai? Với

cuộc sống nh thế nào?

-hs phát hiện-“Con cò bay la-Con cò bay lả

-Con cò cổng phủ-Con cò Đồng Đăng”

àgợi tả không gian, khungcảnh quen thuộc, sự nhịpnhàng thong thả, bình yên

1.Hình ảnh con cò qua lời ru tuổi thơ.

GV đọc lời bình về h/a con cò :

Cỏnh cũ bay lả bay la, bay từ nẻo mộng bay ra nẻo đời”… Hỡnh ảnh cỏnh

cũ trong tụi gắn liền với tuổi thơ trong trẻo Tụi là dõn thành thị, chẳng được nhiều dịp về quờ, chẳng mấy lần trong đời tụi bắt gặp hỡnh ảnh cỏnh cũ, nhưng qua sỏch vở, qua truyền hỡnh, qua những bài tập làm văn thời tiểu học và qua cả cõu hũ ơi của mẹ Hỡnh ảnh cỏnh cũ đối với tụi trở nờn dịu dàng mà thõn thuộc đến lạ “Cỏnh cũ đi đún cơn mưa, tối tăm mự mịt ai đưa cũ về”…

Hỡnh ảnh người phụ nữ Việt qua đú thật

rừ nột, vừa chõn phương, mộc mạc, vừa giản dị bao dung… Cỏnh cũ trắng muốt, dỏng cũ mảnh mai quanh năm eo sốo bờn nhỏnh sụng, bỡa rừng cũng đó từng được nhà thơ Tỳ Xương gợi tả trong một tỏc phẩm bất hủ mang chủ

đề “Thương vợ”, mới thấy khụng ngẫu

àHình ảnh con cò tợng trng cho ngời mẹ,ngời phụ nữ trongcuộc sống vất vả

nhiờn mà hỡnh ảnh chịu thương chịu khú ấy lại được gắn nhiều với thõn cũ đến thế…

-Ngủ yên! Ngủ yên! cò ơi, chớ sợ!

- Tha thiết ngọt ngào

- Nhân từ, rộng mở, tràn đầyyêu thơng

àCâu thơ nhịp điệunhẹ nhàng, lời thơthiết tha giàu cảm xúc,

mà vẫn có ý nghĩabiểu tợng sâu sắcàthể hiện tình mẹ nhân

từ, yêu thơng, che trởcho con

? Kết thúc đoạn thơ đợc diễn tả

giấc ngủ của con nh thế nào?

Vì sao giấc ngủ của con lại chẳng

phân vân?

?Hãy bình về lời ru này của mẹ?

-Con ngủ chẳng phân vân

àGợi ru một hình ảnh thanhbình, mẹ đã ru con bằngnhững câu ca dao là cả điệuhồn dân tộc và bằng tình mẹgiành cho con

ốLời ru ngọt ngào,dịu dàng tràn đầy tìnhyêu thơng của mẹ đếnvới tuổi ấu thơ để vỗ

về, nuôi dỡng tâm hồncho con Qua hình ảnhcon cò với nhiều ýnghiã biểu trng sâusắc

?Khúc ru này gợi em nhớ đến kỉ

niệm nào trong tuổi ấu thơ của

mình?

-hs tự bộc lộ

-H/s: Đọc đoạn 2 của bài

? Lời ru của mẹ, hình ảnh con cò

đã đợc thể hiện qua câu thơ nào?

-Con ngủ yên thì cò cũng ngủ-Đều đặn nhẹ nhàng, vấn vơngtha thiết của tiếng ru con

-hs trả lời(biểu tợng bạn bè và thi ca)

2 Lời ru mong ớc

tuổi con học trò

? Những hình ảnh thơ nào mới lạ

đối với em?

? Các hình ảnh thơ này gợi cho em

cảm nghĩ gì? Các hình ảnh thơ đó

có ý nghĩa gì?Nghệ thuật?

?Mong ớc nào của mẹ đợc bộc lộ

trong lời ru này?

ợc bay ra từ những câu ca dao

để sống trong tâm hồn mỗicon ngời, nâng đỡ con ngời

-Là biểu tợng bạnbè: Sự liên tởng, t-ởng tợng phong phúgợi cs ấm áp tơi sángcủa tuổi thơ đợc chechở ,đợc sống trongtình bạn bè

?Biểu tợng cánh cò thi ca đợc thể

hiện trong lời thơ nào?Em hiểu sự

liên tởng “thi sĩ-cánh cò trắng…hơi

mát câu văn” ntn?

? Lời ru thể hiện ớc mong của mẹ

nh thế nào? Tình mẹ giành cho con

-Thi sĩ là ngời tạo ra cái

đẹp,khơi gợi bồi đắp những t/c

đẹp của con ngờiàQua hình ảnh con cò, gợi ra

đáo, hình tợng con

cò sẽ theo cùng conngời suốt cuộc đời

đó là biểu tợng củatình mẹ ngọt ngào,che trở và nâng đỡ

Hiếm ai sống được trờn đời này mà lại khụng cú mẹ Từ lỳc lọt lũng cũn đỏ hỏn trờn tay, mẹ

đó trao tặng cho mỗi chỳng ta dũng sữa ngọt, sự yờu thương nõng niu chăm súc Lớn lờn chỳt, mẹ cũng chớnh là người dạy cho ta những bước đi đầu tiờn, những con chữ, những bài học; khi ta phạm lỗi, mẹ cũng là người sẵn sàng dang rộng vũng tay mỡnh tha thứ, chở che cho ta mỗi khi bất trắc, đau buồn Nhưng đú chỉ là những gỡ mà ta cú thể thấy được Những

hi sinh của mẹ dành cho ta cũn hơn thế, mà dưới ỏnh mắt đơn giản của một đứa trẻ thơ, chỳng ta chẳng thể nào hiểu được trọn lũng Mẹ khụng đũi hỏi sự trả ơn, cũng chưa từng đem sự hi sinh của mỡnh ra đong đếm Mà điều mà mẹ mong chờ nhất chớnh là sự trưởng

thành của con mỡnh Bờn vũng tay mẹ, sự che chở của mẹ, hay chỉ đơn giản là 1 lỳc được nhớ về mẹ ta sẽ thấy cuộc sống như dịu dàng hơn, ấm ỏp mà trọn vẹn mà ý nghĩa hơn Cú rất nhiều tỏc phẩm nghệ thuật lấy cảm hứng sỏng tỏc từ cỏnh cũ, từ thơ văn cho đến nhạc hoạ nhng bài thơ con cò của CLV vẫn có sức hấp dẫn hơn cả

Cò mãi yêu con

-> Lời thơ giản dị mà thấm

đ-ợm tình mẹ tha thiết dành chocon, hình ảnh thơ có ý nghĩabiểu tợng sâu sắc

-Sự lận đận và đức hi sinhquên mình vì con

-2 hs nêu cảm nhận

3 /Lời ru mong ớc

con khôn lớn

-Con cò:biểu tợng ngời mẹ

-Sự lận đận và đức hisinh quên mình vìcon ,yêu con bằngtình yêu bền chặtbao dung

?Biểu tợng cuộc đời trong cánh cò

đợc diễn tả qua lời thơ nào?

?Đặc sắc nghệ thuật của đoạn thơ

này?

?Từ cánh cò trong câu hát “cuộc

đời Vỗ cánh qua nôi”gợi em nghĩ

đến điều gì?

-hs nêu-Một con cò thôiCon cò mẹ hátCũng là cuộc đời

Vỗ cánh qua nôi-> Lời hát ru tha thiết ngọtngào

-Sử dụng linh hoạtcác câu thơ tự do ,trítởng tợng mới lạ ->

ý nghĩa lớn lao củahình ảnh con cò làbiểu hiện cao cả đẹp

đẽ của tình mẹ vàtình đời rộng lớndành cho mỗi cuộc

đời con ngời

?Đọc bài thơ em cảm nhận đợc

những điều cao đẹp nào của tình

mẹ và những lời ru? ? Biểu hiện

đáng quý nào trong tấm lòng nhà

*Về nội dung:

-Trân trọng và biết ơn vẻ đẹpcủa ngời mẹ và của tâm hồndân tộc trong những lời hát ru

III/ Tổng kết

- ở bài thơ này qua điệu hát ru là ý nghĩa của lời ru và ngợi ca tình mẹ với đời sống mỗingời.

GV củng cố bằng ô chữ: Hàng dọc: TìNH MẫU Tử

1.4 chữ cái:Nhà thơ chọn thể thơ nào sáng tác bài này?

2.6 chữ cái:Ước mơ của mẹ về nghề nghiệp của con

3.7 chữ cái:Bài thơ sử dụng thành công nghệ thuật nào?

4.11 chữ cái:ở khổ 2 con cò đã trở thành ngời ntn cùng đứa trẻ?

5.7 chữ cái: CLV đã vận dụng sáng tạo ca dao để phù hợp với yếu tố nào của bài thơ? 6.11 chữ cái:Nhờ lời ru,nhờ sữa mẹ đứa trẻ có một giấc ngủ ntn?

7.7 chữ cái:Câu thơ “Con dù lớn“theo con“đã khái quát thành tính chất nào của t/c?

8.7 chữ cái:Tập thơ đầu tay của CLV?

9.9 chữ cái:Từ con cò trong ca dao,CLV đã nâng lên thành ý nghĩa nào?

-G/V: Bài soạn, các ngữ liệu phục vụ cho tiết học, bảng phụ,

-H/S: Bài cũ: Lý thuyết văn nghị luận về một vấn đề t tởng, đạo lí.

C.Tiến trình lên lớp:

1-Ôn định tổ chức:

2 -Kiểm tra bài cũ:

-Thế nào là nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lí?

?ý nào sau đây không phù hợp với bài văn nghị luận về vấn đề t tởng, đạo lí?

A.ND đem ra bàn luận là vấn đề văn hoá ,đạo đức,lối sống của con ngời.

B.Bài viết phải có bố cục 3 phần,có luận điểm đúng đắn,sáng tảo ,chính xác,sinh động.

C.Văn viết cần chau chuốt,bóng bẩy,giàu hình ảnh,giàu biện pháp tu từ

Mợn hình ảnh con cò,tác giả đã khái quát lên tình cảm này trong bài?

D.Vận dụng linh hoạt các thao tác chứng minh,giải thích,so sánh,phân tích ,đối chiếu để trình bày vấn đề.

Hđ 1 3.Bài mới: Giới thiệu bài :

Nh vậy với một bài văn bày tỏ ý kiến cá nhân, bàn bạc, nhận định đánh giá, về một vấn đề thuộc t tởng, đạo đức, lối sống của mỗi ngời trong cuộc sống xã hội thì có các dạng đề nào, Cách làm cụ thể ra sao ?

-hs đặt đề : VD:Bàn về chữ hiếu Suy nghĩ về câu danh ngôn

“Ăn vóc học hay”

-Yêu cầu trình bày ý kiến, giải thích chứng minh, so sánh, đối chiếu, phân tích tổng hợp để làm rõ vấn đề -Đề có lệnh hoặc đề mở.

II/

Cách làm bài nghị luận về một vấn đề t

? “Suy nghĩ” đòi hỏi ngời viết

phải thể hiện những yêu cầu gì?

? Cụ thể đề yêu cầu gì

? Tìm hiểu đề phải chú trọng

đến những yêu cầu gì của đề

G/V gợi ý: Khi tìm ý để giải

quyết vấn đề ta thờng nêu câu

hỏi: Nghĩa là gì? Đúng, sai ntn?

Có tác dụng ra sao? ý nghĩa

ntn?

?Giải thích nghĩa đen,nghĩa

bang?

-Thể hiện sự hiểu biết, sự đánh giá

ý nghĩa của vấn đề này Giải thích đúng câu tục ngữ, thể hiện suy nghĩ nêu ý kiến về câu tục ngữ).

H/S: Dùng những câu hỏi cho đề bài đã nêu để tìm ý

*Tìm ý:

-Đặt những câu hỏi để tìm ý là gì? Nh thế nào? Tại sao? tác dụng gì? ý nghĩa ra sao? -Mục đích: Phân chia vấn đề thành các luận

? Dựa vào các ý đã tìm sắp xếp

và lập thành một dàn bài -hs cùng gv lập dàn bài +B ớc 2 : Lập dàn bài

? Mở bài cho đề bài trên ntn

- Giới thiệu câu tục ngữ và

nội dung đạo lí làm ngời, đạo

lý cho toàn xã hội

? Giải thích câu tục ngữ ntn?

“Nớc? Nguồn? Uống nớc?

Nhớ nguồn là nhớ về đâu?

? Nhận định, đánh giá của em

về câu tục ngữ (Câu tục ngữ

nêu rõ nội dung gì? Có ý

nghĩa gì? có tác dụng ra sao?)

*Kết bài:

-Tổng hợp ý kiến, khẳng định lại vấn đề-Nêu nhận thức, tỏ ý hành động

Gv :Nêu câu hỏi khái quát

+Y/c của việc tìm hiểu đề

+Y/c của việc lập dàn bài

-hs nhắc lại bớc tìm hiểu đề-đọc lại dàn bài trên

tục ngữ? Nhiệm vụ của mỗi

ngời là gì qua học câu tục

ngữ?

? Trong bài nghị luận cần

những yêu cầu gì về lời văn

và việc liên kết đoạn?

Y/C hs viết hoàn chỉnh ý a,b

-Những ý cần viết, mỗi ý hìnhthành một đoạn văn

+Giải thích chứng minh vấn đềcủa đề bài

+Nhận định, đánh giá, khẳng

định vấn đề

-Lời văn chặt chẽ, mạch lạc vàbiểu cảm sống động

-Thực hiện việc liên kết các đoạnvăn để có tính thống nhất, hoànchỉnh

b.Thân bài:

-Giải thích ND

-Nêu nhận định đánhgiá

C.Kết bài:

-Đi từ nhận thức đếnhành động

-Có tính chất tổng

Y/c của phần kết bài là gì?

? Sự cần thiết của bớc 4 ntn?

? Giúp em sửa đợc những lỗi

gì trong quá trình viết bài

văn ?

-HS phát biểu +B ớc 4: Đọc lại bài

viết và sửa chữa.

ý vận dụng các phép lập luận giảithích, chứng minh, phân tích,tổng hợp cho dạng nghị luận này

-Yêu cầu về dàn bài cho bài văn

(Đọc ghi nhớ trang 54 SGK) *Ghi nhớ: T54

Hoạt động 4 4/ Củng cố:

Nêu rõ yêu cầu của các bớc làm một bài văn nghị luận về t tởng đạo lí?

-Chú ý vận dụng các phép lập luận nào để làm bài văn nghị luận này

-Lập dàn bài cho bài văn nghị luận này yêu cầu cụ thể là gì?

Gv Đọc cho hs tham khảo bài viết “Biết xấu hổ với nhân cách con ngời”

5/D

ặn dò

+Vận dụng lí thuyết để viết bài hoàn chỉnh

-Học bài theo yêu cầu phần bài học

-H/S: +Lý thuyết dạng văn nghị luận về một sự việc, hiện tợng đời sống

+Yêu cầu của đề bài bài viết số 5

C.Tiến trình lên lớp:

1-Ôn định tổ chức:

2 -Kiểm tra bài cũ

-Việc chuẩn bị của học sinh cho tiết trả bài

3.Bài mới: Giới thiệu bài: ở tiết 104,105 chúng ta đã viết 2 tiết bài văn về một sự việc,

hiện tợng đời sống cụ thể là về vấn đề môi trờng ,vậy kết quả vận dụng lí thuyết của các

em cùng kiến thức thực tiễn đợc đa vào bài viết nh thế nào ,chúng ta cùng vào tiết trả bài

I.Đề bài:

Một hiện tợng khá phổ biến hiện nay là vứt rác ra đờng hoặc những nơi công cộng.

Ngồi bên hồ, dù là hồ đẹp nổi tiếng, ngời ta cũng tiện tay vứt rác xuống“ Em hãy viết bài văn nói về hiện tợng trên và thể hiện suy nghĩ của mình

? Nội dung của đề Y/C?

? Hình thức của bài viết?

-Thể loại: Nghị luận về sự việc, hiệntợng ĐS

-Nội dung: Đặt nhan đề cho một vấn

đề cần nghị luận; Hậu quả ghê gớmcủa việc vứt rác thải bừa bãi

-Hình thức: Bố cục chặt chẽ, các luận

điểm rõ ràng, nghị luận mạch lạc và

có sức thuyết phục

2.Dàn ý:

? Yêu cầu của việc mở bài

ntn?

? Tìm luận điểm để giải

quyết cho đề bài?

? Thái độ, quan điểm của

ngời viết trớc vấn đề này

- Giới thiệu hiện tợng vứt rác bừa bãi là phổ biến hiện nay

- Nêu khái quát tác hại của việc làm này

- Nếu không vứt rác bừa bãi sẽ có cuộc sống nh thế nào?+Những việc làm cụ thể để bảo vệ môi trờng, giữ sạch môitrờng ý nghĩa lớn lao của vấn đề này

nh-ợc điểm của bài viết

+Nhợc điểm chủ yếu trong

bài là :

1/Nhận xét u, khuyết điểm:

a.Ưu điểm:

-H/S đã nghị luận đợc đúng thể loại mà đề bài yêu cầu; vấn

đề đó rất bức xúc và có ý nghĩa với cuộc sống, nghị luận

rõ hiện thực và tác hại của việc vứt rác thải bừa bãi, lên ánphê phán

-Bố cục đầy đủ, chặt chẽ, các luận điểm rõ ràng

G/v: Trả bài cho học sinh

G/v: Tổng hợp điểm của bài

Đọc 1 số đoạn viết yếu

(Không nêu tên học sinh) tránh nêu tên học sinh.

G/v: y/c H/S sửa lỗi bài viết

-Kiểm tra lại việc sửa lỗi của H/S

-Viết lại những đoạn đã mắc lỗi trong bài viết

-Đọc tham khảo các bài văn nghị luận về sự việc hiện tợng đời sống

5/D

ặn dò:

-Yêu cầu về nhà tiếp tục sửa lỗi,nhất là lỗi chính tả

-Soạn bài tuần 24

***********************************************

Ngày soạn: Ngày dạy:

Tuần 24 Tiết 116

-HS cảm nhận đợc xúc cảm của nhà thơ trớc mùa xuân thiên nhiên, đất nớc và khát vọng

đẹp đẽ muốn làm một mùa xuân nho nhỏ cống hiến cho cuộc đời

-Vẻ đẹp của MXTN và MXĐN Lẽ sống cao đẹp của một con ngời chân chính

-Chân dung nhà thơ Thanh Hải ,t liệu về t/g

-Su tầm một số tranh ảnh về hình ảnh mùa xuân đất nớc

-Ô chữ tổng kết cuối bài

C.Tổ chức các hoạt động dạy và học

1-Ôn định tổ chức:

2 -Kiểm tra bài cũ: ( hoặc không kiểm tra nữa vì bài dài)

?ý nào nói đúng nhất nội dung bài thơ Con cò của nhà thơ Chế Lan Viên?“ ”

A.Bài thơ là những cảm nhận ,suy ngẫm về t/c gia đình nói chung

B Bài thơ là những cảm nhận ,suy ngẫm của t/g về t/c mẹ con gắn bó thiêng liêng

C Bài thơ là những cảm nhận ,suy ngẫm về tình yêu quê hơng đất nớc

D Bài thơ là những cảm nhận ,suy ngẫm về cuộc sống sinh hoạt gần gũi,thân thơng

Hoạt động 1 3 Bài mới : GV mở dạo nhạc bài “Mùa xuân nho nhỏ”

Cỏc em ạ ,mỗi khi mựa xuõn về,dạo bước trờn những vườn hoa thắm, đỏnh thức những chồi non lộc biếc và làm vang ngõn bao khỳc ca xuõn rộn ró , đặc biệt mỗi khi nghe giai điệu tha thiết trong trẻo của ca khỳc ‘MXNN” cất lờn thỡ trong mỗi chỳng ta khụng khỏi xốn xang rạo rực nghĩ về một mựa xuõn của thiờn nhiờn, đất nước.Vậy nhà thơ Thanh Hải

đó gửi gắm ớc nguyện gỡ và đưa ra một lẽ sống ntn ,hụm nay chỳng ta sẽ đi tỡm hiểu bài thơ ‘MXNN” của ông

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung

Hoạt động 2

GV treo chõn dung t/g

Quan sỏt chõn dung t/g

?Em hóy nờu những nột

- OÂng laứ moọt trongnhửừng nhaứ thụ tieõubieồu cuỷa thụ ca choỏngMyừ

- Thụ oõng nhoỷ nheù,chaõn thaứnh, giaỷn dũ,tỡnh caỷm gaộn boự vụựiqueõ hửụng ủaỏt nửụực

? ?Em hãy nêu một vài tác

phẩm của nhà thơ Thanh

Hải mà em biết?

Các tác phẩm chính:+Những đồngchí trung kiên (1962)

+Huế mùa xuân – 2 1975)

+Dấu võng Trờng Sơn (1977) +Ma xuân đất này (1982) +Thơ Thanh Hải (1982)

Vốn là người con sinh ra lớn lờn trờn quờ hương xứ Huế, được hưởng những làn điệu dõn ca ngọt ngào đằm thắm nờn thơ ụng cũng mang chất bỡnh dị, đụn hậu ,chõn thành tràn đầy tõm huyết với quờ hương nhưng cũng giàu chất suy tưởng.Năm 1975 ụng là thư

kớ hội vn Bỡnh Trị Thiờn ,năm 1978 là uỷ viờn thường vụ hội liờn hiệp văn học nghệ thuật việt nam sau giải phúng ụng vẫn sống gắn bú và sỏng tỏc tại quờ nhà cho đến khi qua đời ngày 15/12/1980

?Cỏc em hóy nờu thời gian

sỏng tỏc bài thơ và cho biết

h/c ra đời cú gỡ đặc biệt?

-hs đọc sgk

2/V

ă n b ả n -Sáng tác :T11/1980-Bài thơ đợc in trongtập “Thơ Việt Nam1945-1985” – NXB

GD Hà Nội, 1987

Như vậy bài thơ được sỏng tỏc khi t/g đang nằm trờn giường bệnh và chỉ mấy tuần lễ sau ụng qua đời cho nờn cú thể coi đõy là lời tõm niệm chõn thành tha thiết cuối cựng của nhà thơ để lại cho đời

?Qua việc đọc ở nhà,em

hóy nờu cỏch đọc bài thơ?

G gọi hs đọc k1-gv đọc tiếp

-K1: Đọc giọng say sưa trỡu mến-K2,3: Giọng phấn chấn,nhanh ,hối hả

-K4,5,6:Giọng nhỏ nhẹ thiết tha -hs đọc theo y/c

?Em hóy chỉ ra mạch cảm xỳc

của bài thơ?(bố cục bài chia làm

mấy đoạn?nội dung từng đoạn?)

-K1: MX của TN-k2,3:MX của đất nước-K4,5,6: MX của lũng

-Bố cục:3 phần

người(ước nguyện của t/g)

II/Phõn tớch văn bản

1/Mùa xuân của thiên nhiên

Em cú nhận xột gỡ về trật tự cỳ

phỏp trong 2 cõu thơ đầu? ?Việc

đưa ĐT mọc lờn đầu cú dụng ý

gỡ?

GV hớng dẫn hs khai thác ý thơ

-hs suy nghĩ-trả lời(bỡnh thường sẽ là:giữa dũngsụng xanh một bụng hoa tớmmọc)

-Bụng hoa tớm cú thể là hoasỳng,hoa lục bỡnh ->cỏch đảotrật tự cỳ phỏp như vậy diễn tả

sự mới bừng nở vươn dậy củabụng hoa hay cũn núi lờn mộtsức sống mới của MX ,tạo sựngạc nhiờn thớch thỳ cho ý thơ

-Dùng biện pháp

đảo trật tự cú pháp

Câu thơ thứ thứ 2 dùng kiểu câu

nào ?Chim chiền chiện là loài

chim ntn?

-nhận xét:Ơi-kiểu câu cảm thán-Đọc chú thích 1

- Caõu caỷm thaựn

?Và qua h/a,qua màu sắc ,qua

õm thanh của tiếng chim cú

người núi đoạn thơ là một bức

tranh xuõn của Huế đẹp và

thơ Cũn em ,em cú cảm nhận

ntn về bức tranh MX TN này?

-hs bình -Rất đẹp,tươi sỏng ,hài hoà,rộnràng…

GV:Cú thể núi chỉ qua vài nột phỏc hoạ nhưng t/g đó vẽ lờn một khụng gian cao rộng với bầu trời, dũng sụng ,màu sắc hài hoà xanh của sụng,tớm của hoa-màu tớm đặc trưng của

xứ Huế và làm sống động cho bức tranh là õm thanh cao vọng của tiếng chim chiền chiện-một loài chim tiờu biểu của MX cho ta thấy một bức tranh hết sức sống động tuyệt đẹp

Em rút ra nhận xét về bức tranh

xuân nh thế nào? -hs ghi -Một bức tranhxuân tuyệt đẹp ,vui

tươi ,rộn ràng mangđặc trưng xứ HuếChỳng ta chỳ ý đến 2 cõu thơ

Vậy việc sử dụng từ ngữ

mang ý nghĩa chuyển đổi

cảm giỏc này gọi là bp nt gỡ?

(gọi tờn sự vật này…)

?Qua bp ẩn dụ chuyển đổi

cảm giỏc này cho thấy cảm

xỳc của t/g được bộc lộ ntn

trước mựa xuõn của thiờn

nhiờn xứ Huế? (bộc lộ t/c

nào trước vẻ đẹp ấy của qh?)

Chú ý tiếng gọi Ơi , hành

động “ tôi hứng”

-hs nêu-bp ẩn dụ(đõy là một sỏng tạo NTcủa t/g)

-Một TY nồng nàn ,tha thiết ,saysưa trước vẻ đẹp của TN

-NT ẩn dụ sỏng tạobiểu hiện niềm saysưa ngõy ngất củanhà thơ trước vẻđẹp của quờ hương

Và từ những xỳc cảm hồn nhiờn trong trẻo trước vẻ đẹp đầy sức sống của thiờn nhiờn,dũng suy tưởng của t/g được nõng cao mở rộng ra với mựa xuõn của đ/n

Cỏc em đọc thầm 2 khổ thơ

2,3

?Khi viết về mựa xuõn của

đ/n t/g đó nhắc đến 2 lực

lượng nào? GV treo tranh –

?Cho biết vỡ sao t/g lại tập

trung núi về họ?người cầm

sỳng và người ra đồng làm

nhiệm vụ gỡ trong đất nước?

Như vậy cùng với việc đưa

ra 2 lực lượng chính với 2

nhiệm vụ cơ bản hàng đầu

của đất nước trong những

-hs đọc -HS quan sát tranh 2/ Mùa xuân của

năm 1980 ,tg đó sử dụng

k/cấu song hành nhằm nhấn

mạnh 2 lực lợng này họ là

những ngời phải chịu nhiều

gian lao vất vả nhất

XD đất nước

?Trong khổ thơ này t/g cũn

sử dụng những biện phỏp NT

nào nữa?

? Điệp từ “ lộc” được hiểu

ntn?cú là h/a mới mẻ khi núi

về mựa xuõn khụng?

-HS phát hiện

-hs đọc ct 2

- K/cấu song hànhĐiệp từ,so sỏnh,từlỏy

Mùa xuân cây cối đâm chồi nảy lộc,dựng điệp từ lộc –h/a khụng mới nhưng ở đõy MX đọng lại trong h/a lộc gắn với người cầm sỳng mang theo lá nguỵ trang trên đờng hành quân ,gắn với người ra đồng qua màu xanh nơng mạ mang ý nghĩa biểu trưng :chớnh những con người này họ đó mang mựa xuõn đi gieo trải khắp mọi nơi trờn đất nước

?Qua cỏc chi tiết,h/a vừa

phõn tớch cựng nhịp thơ

nhanh ,cỏch ngắt nhịp 2/3

cho thấy bức tranh mựa xuõn

đất nước hiện lờn ntn? (chỳ ý

về h/a con người,nhịp điệu lđ

- Là bức tranhđẹp,tràn đầy sứcsống

?Trước vẻ đẹp ấy của đ/n t/g

cú cảm xỳc gỡ –em cú nhận

xột gỡ về 2 cõu thơ “đ/n như

vỡ sao/cứ đi lờn phớa trước”?

Tại sao t/g lại so sỏnh đ/n

như vỡ sao ?những vỡ sao cú

bao giờ tắt khụng?

-HS nhận xét -Dựng phộp so sỏnh->đ/n luụntươi sỏng như những vỡ sao khụngbao giờ tắt , đ/n cú những conngười cần cự lđ,cđ cứ thẳng tiếnphớa trước

-BP so sánh

->-ẹaỏt nửụực maùnhmeừ, trửụứng toàn,luoõn hửụựng veàtửụng lai raùng rụừ

GV bình: Cú thể núi vào thời điểm này chỳng ta vừa ngưng nghỉ tiếng sỳng ở 2 đầu biờn cương nhưng thành quả lđ,cđ suốt 4000 năm vẫn sỏng ngời trong mùa xuân năm ấy(đ/n

4000 năm /vất vả và gian lao ),t/g Thanh Hải đã nhận ra sức sống bền bỉ, thể hiện một niềm tin vào sự trường tồn ,vào tương lai rạng ngời của DT như nhà thơ Tố Hữu từng viết “Tụi lại nhỡn như đụi mắt trẻ thơ /TQ tụi chưa đẹp thế bao giờ”

?Em hóy chỉ ra những bp nt

chớnh trong khổ thơ này?

? Điệp ngữ ‘ta làm”núi lờn

những ước nguyện gỡ của

- Dâng tiếng hót làm vui cđ ,toả

h-ơng sắc cho đời ,nốt nhạc hoà vàobản nhạc cđ

người

-Điệp ngữ

?Em hiểu thế nào là ớc

nguyện làm một MXNN ?Tại

sao không phải là mùa xuân

lớn ?Thể hiện suy nghĩ gì của

t/g?

-hs nêu-Chỉ làm 1 MXNN ->thể hiện sựkhiêm tốn ,mx ấy chỉ nhỏ bé nhbông hoa,tiếng chim…

chú ý?cống hiến vào thời

điểm nào của cđ?

- khát vọng muốn đợc cống hiếncông sức trí tuệ cho cđ

-Lặng lẽ dâng :âm thầm nhỏ nhẹkhiêm nhờng

-Điệp ngữ dù là :nói lên sự cốnghiến bất kì vào thời điểm nào củacđ->suốt đời

Khi nói đén khát vọng cống hiến ,Tố Hữu-nhà thơ cũng quê xứ Huế đã có những suy nghĩ tơng tự trong bài Một khúc ca xuân mà trong cuộc đời một giáo viên dạy văn nh‘ ”

cô, cô cũng rất thích:

Nếu là con chim chiếc lá

Thì con chim phải hót, chiếc lá phải xanh

Lẽ nào vay mà không có trả?

Sống là cho, đâu chỉ nhận riêng mình?

Hay khi nghe lời bài hát Tự nguyện“ ”

?Em có nhận xét gì về việc

thay đổi cách xng hô trong

bài? ( tôi đa tay…Ta làm…)

-hs nhận xét-ở đầu xng tôi-cá nhân-Nói lên khát vọng xng ta-chỉ nhiềungời ,ớc nguyện chung cho nhiềungời

Và các em ạ ,cả cuộc đời t/g cũng chính là bằng chứng về sự cống hiến hết mình ,sống với lẽ sống cao đẹp sống là cho chết cũng là cho rồi đến giây phút cuối cùng nh“ ’ con tằm rút ruột nhả tơ dâng cho đời một MXNN thiết tha nồng thắm từ đáy tâm can ,ông

đã đa ra một lẽ sống đẹp sống là cống hiến ,sống có ích cho đời–

Rút ra nhận xét về mùa xuân

của lòng ngời đó là->

-hs rút ra kết luận -Ước nguyện chân

thành,giản dị,khiêm nhờng thể

hiện lẽ sống đẹp:sống cống hiến cóích cho đời

CÂU HỏI THảO LUậN

Trên đây là quan niệm của t/g

về sống đẹp.Còn các em,các

em hãy thảo luận xem thế nào

là sống đẹp?nhất là với thanh

niên hiện nay?

-Sống phải hoà nhập dâng hiến

(chị Đặng Thuỳ Trâm ,Nguyễn VănThạc…

Tấm gơng các anh hùng xả thân,hisinh vì tự do của dt ,đ/n hoặc nhữngngời tham gia trên mặt trận sx …)

Trong khổ thơ cuối có nhắc đến câu Nam ai,nam bình -đây là tên những làn điệu dân ca

xứ Huế gợi nhớ đến những câu “chiều chiều trên bến Văn Lâu…ai ngồi ai câu ai sầu ai

thảm …lại có nhịp phách tiền –một loại nhạc cụ khi hát gõ nhịp đệm vào nghe giòn vangxa->đây chính là cái hồn âm nhạc dân gian xứ Huế ,và ta hiểu khi nhà thơ vào thời điểmlâm bệnh nặng vẫn muốn hát khúc dân ca mang âm điệu qh phải là ngời yêu qh tha thiết,gắn bó sâu nặng với qh –mở đầu t/g đón nhận MXTN vào lòng mình ,cuối bài lại ômtrọn tinh hoa văn hoá của qh rồi đi vào cõi vĩnh hằng

Để tìm đợc chúng ta lần lợt đi giải các ô chữ hàng ngang

1/ 7 chữ cái :Cách miêu tả mùa xuân của thiên nhiên đất nớc qua bp ẩn dụ thể hiện nănglực gì của t/g?

2/8 chữ cái: Nhà thơ Thanh Hải có ớc nguyện gì cho đất nớc?

4 / Củng cố

GV :Một lần nữa xin mời các em lắng nghe giai điệu bài hát MXNN do nhạc sĩ Trần Hoànphổ nhạc thơ Thanh Hải và chúng ta hãy cùng cảm ơn 2 nghệ sĩ vì họ đã giúp chúng ta cấtlên tiếng lòng tha thiết mến yêu với cuộc đời

Mở băng hoặc giáo viên hát minh hoạ

5/Dặn dò:

-Về nhà các em học thuộc lòng bài thơ ,phân tích một số h/a đẹp mà em thích

- Học bài và chuẩn bị bài:Viếng lăng Bác

2 -Kiểm tra bài cũ: (

Hoạt động 1 3 Bài mới

Em đã đợc học ,đợc hát những bài hát ,bài thơ nào về Bác?

Các em hãy lắng nghe một đoạn bài hát: Mở băng “BH một tình yêu bao la”

GV: Có lẽ hơn một thế kỉ qua những vần thơ hay nhất,đẹp nhất,những lời ngợi ca thành kính nhất của tất cả các nghệ sĩ đều dành cho Bác Hồ kính yêu của chúng ta-Ngời là hiện thân của đất trời hoa trái cho mãi muôn đời sau.Ngời mất đi là một tổn thất vô cùng to lớn của dân tộc ta và cho cả nhân loại Vẫn nằm trong mạch cảm xúc ấy nhà thơ Viến Phơng đã rất thành công với bài thơ Viếng Lăng Bác bởi đã nói lên đ“ ” ợc tất cả cảm xúc của ngời dân VN đối với Bác Hồ kính yêu.

Hoạt động 2 GV treo chõn

- Thơ ông thờng nhỏnhẹ , giàu tình cảm và

đậm chất thơ mộng

?Em hóy nờu những nột

chớnh về cđ,sn của nhà thơ?

Viễn Phương sinh tại xó Bỡnh Đức, huyện Chõu Thành, tỉnh An Giang (thời đú thuộc tỉnh Long

Xuyờn), quờ gốc ở huyện Tõn Chõu, tỉnh An Giang Khi Cỏch mạng thỏng Tỏm nổ ra, ụng hoạt động trong phong trào học sinh, sinh viờn rồi tham gia Vệ quốc quõn chống Phỏp ở đồng bằng Nam Bộ

Trong thời gian này ụng bắt đầu sỏng tỏc thơ đăng bỏo Tiếng Sỳng Khỏng éịch của Khu 9 Nam Bộ Trường ca Chiến thắng Hũa Bỡnh của ụng được xếp giải nhỡ về thơ Nam Bộ và sau đú Viễn Phương được bầu vào Ban chấp hành Chi hội Văn nghệ Nam Bộ Năm 1954, ụng được phõn cụng ở lại hoạt

động tại Sài gũn Ở Sài gũn, ụng dạy học, làm thuờ để kiếm sống nhưng cụng việc chủ yếu vẫn là sỏng

tỏc văn thơ với bỳt danh Viễn Phương đăng trờn một số tờ bỏo ở Sài Gũn như Nhõn loại, Hừng sỏng,

Cụng lý Năm 1960, ụng bị chớnh quyền Sài Gũn bắt giam Sau khi ra tự năm 1962, Viễn Phương chiến

đấu ở Củ Chi Sau khi đất nước thống nhất, ụng là Chủ tịch Hội Văn nghệ Giải phúng Thành phố Hồ Chớ Minh, Chủ tịch Liờn hiệp cỏc hội Văn học Nghệ thuật Thành phố Hồ Chớ Minh, phú chủ tịch Ủy

ban toàn quốc Liờn hiệp cỏc Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam, Ủy viờn Ban chấp hành Hội Nhà văn

Việt Nam Viễn Phương được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2001.

Tỏc phẩm chớnh

• Chiến thắng Hũa Bỡnh (trường ca, 1952)

• Mắt sỏng học trũ (thơ, 197 0)

• Nhớ lời di chỳc (trường ca, 1972)

• Như mõy mựa xuõn (thơ, 1978)

• Phự sa quờ mẹ (thơ, 1991)

• Thơ với tuổi thơ (thơ thiếu nhi, 2002)

• Giú lay hương quỳnh (thơ, 2005)

Đây là những h/a về Lăng CTHCM-nơi đặt thi hài của Ngời Công trình đợc khởi công ngày 2/9/1973 trên nền cũ của toà lễ đài giữa quảng trờng Ba Đình,nơi HCM đã chủ trì các cuộc mít tinh lớn và đọc bản tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nớc VNDCCH.Lăng

đợc xây theo kiến trúc nguyên bản Lăng Lê-nin và khánh thành vào ngày 29/8/1975 để

từ đó Lăng Bác luôn rộng mở đón chào những ngời con từ khắp mọi miền đến viếng Bác.nhà thơ đã cùng những ngời con u tú của đất MN thành đồng TQ ra thủ đô HN viếng lăng Bác

?Em đã đợc đến viếng lăng Bác cha?Hãy kể lại cảm nhận của em?

Giáo viên hớng dẫn học sinh

đọc bài Yêu cầu đọc: giọng nhỏ

nhẹ, thành kính, dạt dào cảm

xúc, đoạn cuối tha thiết Chú ý

nhấn mạnh điệp từ, điệp ngữ -hs đọc theo y/c-nhận xét

của bài thơ?

- Trỡnh tự khụng gian và thời gianĐoạn 1: Cảm xỳc của tỏc giả khiđứng trước lăng Bỏc (khổ 1và 2) Đoạn 2: Cảm xỳc của tỏc giả khivào trong lăng (khổ 3)

Đoạn 3: Cảm xỳc trước khi rờilăng (khổ 4)

-Bố cục: 3 phần

=> Bố cục đơngiản, tự nhiờn màhợp lớ

Hoạt động 3

Đọc khổ thơ thứ nhất

? Đến thăm lăng Bỏc tỏc giả đó

xưng hụ như thế nào? Em nhận

II.Phân tích:

1.Cảm xúc tr ớc lăng Bác

- Xưng hụ thõnmật, gần gũi

Tại sao nhan đề bài thơ là

Viếng lăng Bỏc nhưng cõu mở

đầu lại “ra thăm lăng Bỏc”? ý

nghĩa của cỏch núi đú?

ý núi giảm đi Bỏc như cũn sốngmói với nhõn dõn Việt Nam ->

Có thể nói t/c giữa NDMN với BH luôn là t/c ruột thịt nhớ thơng sâu nặng “Bác nhớ MNnỗi nhớ nhà…mong cha” từ đáy lòng ngời con đến thăm cha gợi sự thành kớnh xỳc động

?Ta còn gặp h/a tre biểu tợng

cho những phẩm chất nào của

con ngời VN?(qua các tp đã

học)

->Hỡnh ảnh ẩn dụ, tượng trưngđộc đỏo -> biểu tượng cho sứcsống bền bỉ, kiờn cường, bấtkhuất của dõn tộc việt Nam

-hs nêu :Tre VN,Cây tre VN…

-Biện phỏp nghệthuật ẩn dụ

Đứng trước lăng Bỏc nhà thơ

tiếp tục cú những dũng cảm

xỳc nào ở khổ thơ thứ hai ?

-Ngày ngày mặt trời đi qua trên

=> Nghệ thuật ẩn dụ : so sỏnhngầm Bỏc với mặt trời, ca ngợi

sự vĩ đại, cụng lao trời biển củaBỏc đối với dõn tộc

Bỏc cũng như vầng mặt trời soiđường chỉ lối cho dõn tộc, đemlại cuộc sống ấm no hạnh phỳccho nhõn dõn

- Hỡnh ảnh nhõnhúa, ẩn dụ -> cangợi sự vĩ đại,trường tồn của Bỏc

-BP ẩn dụ đẹp,sángtạo ,điệp ngữ,hoán dụ

Với nhịp thơ chậm Theo bớc chân của dòng ngời mà theo thống kê hàng tuần có)15.000 cá nhân ,tập thể với đủ sắc tộc ,đủ mọi lứa tuổi trong và ngoài nớc về đây lặng lẽ đI trong suy tởng ,bao trim một không khí thơng nhớ Bác không nguôI ,mỗi ngời là một bông hoa kết thành trang hoa dâng lên 79 MX của ngời

Đứng trước lăng cảm xỳc bao

trựm trong lũng nhà thơ là gỡ?

-hs phát biểu khái quát =>Thể hiện Tấm

lũng thành kính, sựngưỡng vọng, tỡnhcảm tha thiết biết

ơn vụ hạn của nhõndõn đối với Bỏc.Lăng là nơi đặt thi hài của ngời

quá cố, nhng ngời con thăm

lăng Bác lại có một hình dung

nh thế nào về Bác?

Giấc ngủ bỡnh yờn của Bỏc là

giấc ngủ như thế nào?

-hs đọc 2 câu thơ:

-Bác nằm trong giấc ngủ bìnhyên

Giữa một vầng trăng sáng dịuhiền

=>Bác đang trong giấc ngủ

2 Cảm xúc trong lăng Bác

ðSửù yeõn túnh , trang nghieõm ,aựnh saựng nheù trong treỷo cuỷakhoõng gian trong laờng

+ Tâm hồn Bác, trong sáng,hiền hoà, bao dung

+ Tình yêu trăng , yêu thiênnhiên của Bác

-Giọng điệu thơ thành kính,trangtrọng

-h/a ẩn dụ ->biểuhiện tấm lòng thànhkính yêu thơng mãimãi của toàn dt đốivới Bác ,Bác vĩnhcửu trong lòng mọingời

Chúng ta còn lu ý cách dùng từ của t/g :Mở đầu bài thơ dùng cách nói giảm nói tránh: viếng-thăm ,khi nói về sự ra đi của Bác ,t/g vẫn dùng bp đó: đi vào giấc ngủ nhằm làm giảm bớt nỗi đau trong lòng

Nhỡn thấy Bỏc, cảm xỳc của

nhà thơ trào dõng như thế nào?

Em hóy phõn tớch hai cõu thơ

này? Tìm hình ảnh ẩn dụ?

?

Từ nào trong lời thơ “mà sao

nghe nhói ở trong tim” có sức

biểu cảm lớn? “nhói” nghĩa là

gì? tác giả bộc lộ cảm xúc nh

thế nào?

(mở đoạn băng “Lễ Quốc

tang CT HCM“)

Vaón bieỏt trụứi xanh laứ maừi maừi

Maứ sao nghe nhoựi ụỷ trong tim

-> Ở đõy cú sự mõu thuẫn giữa lớtrớ và tỡnh cảm

+ Tỡnh cảm: An ủi,Bỏc như trờixanh kia cũn mói

+ Lớ trớ: Lại mỏch bảo Bỏc ra đivĩnh viễn

+ Hỡnh ảnh: “ Trời xanh ” cũn làbiện phỏp tu từ ẩn dụ muốn ngợi

ca cụng ơn trời bể sự vĩnh hằng,

sự bất tử của Bỏc

“nhói”:Đau đột ngột, quặn thắt+ cảm xỳc trào dõng “ nghe nhúi

ở trong tim” Đõy là một biệnphỏp ẩn dụ chuyển đổi cảm giỏcdiễn tả một cảm xỳc đau đớnbuốt nhúi nơi trỏi tim mỡnh

-BP ẩn dụ,dùng tính

từ chỉ trạng thái

Những lời thơ viếng lăng Bỏc

đó bộc lộ nỗi niềm nào của tỏc

giả?

-hs nêu cảm nhận => Nỗi niềm đau

đớn, tiếc thươngkhụn nguụi trớc sự

ra đi của Bỏc

->Công đức của Bác đối với mọi ngời là cao đẹp, cuộc đời Bác vốn cao đẹp nh thế

trong cảm nhận của mọi ngời.=>Đây là nỗi đau tinh thần, tác giả tự cảm nhận nỗi đau mất mát trong đáy sâu tâm hồn mình về sự ra đi của Bác.

- Em hóy đọc khổ thơ cuối

của bài thơ

tỏc giả mới chỉ nghĩ đến ngày

mai xa Bỏc thỡ cảm xỳc đó bộc

lộ như thế nào?

Trong niềm “thương trào nước

mắt” ấy nhà thơ cú ước nguyện

gỡ?

Biện phỏp nghệ thuật nào được

sử dụng ở cõu thơ này?Nhận

xét giọng điệu câu thơ?

+ Muốn làm: đoỏhoa -> dõng hương sắc

cõy tre -> trung hiếu

=>Điệp ngữ “muốn làm” nhấnmạnh Ba hình ảnh ẩn dụ: chim,hoa, tre thể hiện những niềm ớcmuốn, những tình cảm thànhkính, thiêng liêng

,ý thơ thiết tha, chân thành, giọngthơ sâu lắng, bồi hồi

3.Cảm xúc khi rời lăng Bác

-Sử dụng điệpngữ,giọng thơ thathiết,bồi hồi ,ngônngữ bình dị cô đúc

Việc lặp lại hỡnh ảnh cõy tre ở

khổ thơ cuối cú ý nghĩa gỡ?

-H/a AD -Nhân dân Việt Nam

mong muốn đợc ở bên Bác,

canh giấc ngủ cho Ngời

GV: giới thiệu bài hát “Chúng

con canh giấc ngủ cho Ngời”

Mỗi chúng ta hãy là một ngời

con trung hiếu ,học tập và làm

theo tấm gơng đạo đức HCM

Từ đú tỡnh cảm nào của nhà

thơ được bộc lộ ?

-> Nguyện ước chõn thành, giản

dị và tỡnh cảm lưu luyến nhớthương, biết ơn sõu sắc đối vớiBỏc

NT nhân hoá,ẩn

dụ -Nói lên ơnnghĩa chõn thành

và sõu nặng đối vớiBỏc.Khao khỏtđược ở bờn Người

GV cho hs giải ô chữ bí mật

Sau đó khái quát nội dung nghệ

Ô chữ hàng dọc: ?Gồm 9 chữ cái: Đây là từ chỉ tấm lòng của nhà thơ và của nhân dân ta

đối với Bác kính yêu

HàNG NGANG:

1/Tên khai sinh của tác giả?

2/Bài thơ đợc viết theo thể thơ này?

3/Hình ảnh đầu tiên tác giả bắt gặp khi mới đến Lăng?

4/Biện pháp nghệ thuật đợc tác giả sử dụng nhiều nhất và sáng tạo trong bài?

5/Cách xng hô con với Bác thể hiện tình cảm này?

6/Hình ảnh dòng ngời vào viếng Bác đợc tả nh thế này ?

7/ Bác Hồ mất năm bao nhiêu tuổi?

8/Động từ chỉ trạng thái diễn tả nỗi đau xót vô hạn trớc sự ra đi của Bác?

9/Phẩm chất của cây tre đợc nói tới ở cuối bài?

Hoạt động 5 4/Củng cố:

GV khái quát :nhắc lại nghệ thuật ,nội dung

-gọi 1 hs đọc diễn cảm bài

?Em đã làm gì để thể hiện lòng kính yêu Bác?

-Theo em vì sao bài thơ Viếng lăng Bác đợc phổ nhạc?

(Tình cảm trong bài thơ cao quý, tha thiết, chân thành, lắng đọng và nói lên đợc tình cảmcủa nhiều ngời đối với Bác)

-Mở băng hoặc gv hát minh hoạ bài hát đợc nhạc sĩ Hoàng Hiệp phổ nhạc

5/Dặn dò:

Học thuộc lũng bài thơ “Viếng Bỏc”và tập phõn tớch cỏc hỡnh ảnh ẩn dụ trong bài.-Soạn bài “Sang thu” Chỳ ý: Cảm nhận tinh tế của tỏc giả khi đất trời vào thu được thểhiện qua cỏc khổ thơ như thế nào?

-Những yêu cầu đối với bài văn nghị luận về tác phẩm truyện(hoặc đoạn trích)

-Cách tạo lập văn bản nghị luận về tác phẩm truyện(hoặc đoạn trích)

2.Kĩ năng:

-Nhận diện đợc bài văn nghị luận về tác phẩm truyện(hoặc đoạn trích) và kĩ năng làm bài nghị luận thuộc dạng này