Một số biện pháp tổ chức hoạt động tạo hình từ nhiều nguyên vật liệu khác nhau cho trẻ mẫu giáo

Tên sáng kiến: Một số biện pháp tổ chức hoạt động tạo hình từ nhiều nguyên vật liệu khác nhau cho trẻ mẫu giáo 2.. Từ những lý do trên và trong quá trình dạy trẻ tôi nhận thấy hoạt động

PHÒNG GD&ĐT HUYỆN TRỰC NINH

TRƯỜNG MẦM NON TRỰC CÁT

BÁO CÁO SÁNG KIẾN

MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC TẠO HÌNH TỪ NHIỀU NGUYÊN VẬT LIỆU KHÁC NHAU CHO TRẺ MẪU GIÁO

Tác giả: Vũ Thị Hồng BíchTrình độ chuyên môn: Đại học sư phạm mầm nonChức vụ: Giáo viên

Nơi công tác: Trường mầm non Trực Cát

Cát Thành, tháng 9 năm 2018

THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

1 Tên sáng kiến: Một số biện pháp tổ chức hoạt động tạo hình từ

nhiều nguyên vật liệu khác nhau cho trẻ mẫu giáo

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giảng dạy

3 Thời gian áp dụng sáng kiến: Từ ngày 22/08/2017 đến ngày 03/05/2018

4 Tác giả:

Họ và tên: Vũ Thị Hồng Bích

Ngày tháng năm sinh: 07/11/1989

Nơi thường trú: TT Cát Thành – Trực Ninh – Nam Định

Trình độ chuyên môn: Đại học Sư Phạm Mầm Non

Chức vụ công tác: Giáo viên

Nơi làm việc: Trường mầm non Trực Cát

Địa chỉ liên hệ : Trường mầm non Trực Cát - TTCát Thành

Trực Ninh - Nam Định Điện thoại:

Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến: 100%

5, Đơn vị áp dụng sáng kiến:

Tên đơn vị: Trường Mầm non Trực Cát

Địa chỉ: Thị trấn Cát Thành - Trực Ninh - Nam Định

Điện thoại: 03503.944.276

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Một số biện pháp tổ chức hoạt động tạo hình từ nhiều nguyên vật

liệu khác nhau cho trẻ mẫu giáo

I Điều kiện hoàn cảnh tạo ra sáng kiến:

Hoạt động tạo hình là một hoạt động học tập mang tính nghệ thuật, là mộtphương tiện quan trọng trong việc giáo dục thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ, thể lực vàlao động Nó có tác dụng to lớn trong việc giáo dục, phát triển và hình thànhnhân cách cho trẻ mầm non, giúp trẻ phát triển chức năng tâm lý hình thành ởtrẻ tình yêu đối với con người, yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống, yêu cái đẹp…Tạo hình là hoạt động tạo ra sản phẩm nên trẻ rất hứng thú và tạo động lực chotrẻ luôn cố gắng Chính vì vậy việc thực hiện tốt các hoạt động tạo hình trongtrường mầm non sẽ góp phần không nhỏ vào việc nâng cao chất lượng giáo dụcnhằm phát triển toàn diện cho trẻ

Trong sinh hoạt hàng ngày ở gia đình, với sự phát triển của công nghệthông tin, việc các con tiếp xúc sớm với các sản phẩm công nghệ như nhữngchiếc điện thoại thông minh hay việc các con ngồi hàng giờ trước tivi hay máytính không còn xa lạ Những thông tin hình ảnh trên mạng rất hấp dẫn và đadạng… Nhưng ở lứa tuổi mầm non điều các con cần là một bầu không gianthoáng đãng để có thể thoải mái nô đùa, chạy nhảy, hoà mình vào cùng thiênnhiên trong lành, để hòa nhập vào xã hội Nguồn ấn tượng không bao giờ cạn

về cái đẹp chính là thiên nhiên Đứa trẻ bị thu hút vào vẻ đẹp tinh thế của thiênnhiên tâm hồn trẻ sẽ tràn ngập niềm vui sướng khi tiếp xúc và muốn mình trởnên đẹp hơn, còn thế giới xung quanh thì đa dạng , phong phú và luôn mới lạ,hấp dẫn như vừa kích thích, vừa thách thức trẻ khám phá Tất cả đều ảnh hưởngmạnh mẽ đối với sự phát triển của tâm hồn trẻ , chính là động lực khiến trẻmuốn thể hiện, muốn thử sức trong việc tái tạo lại bằng hình tượng của đồ vật,hình tượng quen thuộc mà trước đó trẻ đã tri giác được và sáng tạo thế giới riêngtheo tư duy của mình

Một câu hỏi đặt ra là làm sao để trẻ luôn luôn hứng thú và phát huy được

sự sáng tạo ở trẻ trong suốt quá trình hoạt động tạo hình, phương tiện để trẻ thựchiện ý tưởng của mình chính là các học liệu Mỗi đồ dùng, mỗi vật liệu, ít nhấtcũng cung cấp một cơ hội để trẻ được tìm hiểu, được khám phá Càng có nhiềuvật liệu đa dạng, phong phú thì trẻ càng học được nhiều Nếu biết tận dụng sứcmạnh này cho trẻ thì đó sẽ là điều kiện tuyệt vời để các con có thể “Học màchơi” Lĩnh hội các kiến thức một cách nhẹ nhàng, không gò ép

Hoạt động tạo hình không thể thực hiện được nếu không có nguyên vậtliệu tạo hình Để hoạt động tạo hình có hiệu quả thì việc lựa chọn và sử dụnghợp lý nguyên vật liệu tạo hình là rất quan trọng Nguyên vật liệu càng phongphú bao nhiêu thì khả năng sáng tạo của trẻ càng được phát huy bấy nhiêu Xuấtphát từ lý do này, tôi đã tìm tòi và sưu tầm các nguyên vật liệu đặc biệt là nhữngnguyên liệu hết sức gần gũi với trẻ nhằm khuyến khích tính chủ động và khảnăng sáng tạo của trẻ

Từ những lý do trên và trong quá trình dạy trẻ tôi nhận thấy hoạt động tạohình chỉ đúng theo nghĩa là một hoạt động nghệ thuật nếu trẻ thật sự hứng thú,

từ đó tôi chọn đề tài “ Một số biện pháp tổ chức hoạt động tạo hình từ nhiều nguyên vật liệu khác nhau cho trẻ mẫu giáo”.

II Mô tả giải pháp kĩ thuật

II.1 Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến:

Thực trạng trước kia ở trường mầm non việc sử dụng các nguyên liệu đa dạng trong hoạt động tạo hình của trẻ còn rất hạn chế Đa số giáo viên vẫn sử dụng các nguyên liệu mua sẵn như: giấy (giấy màu, giấy để vẽ…); sáp màu; hồ dán; đất nặn… để thực hiện các bài tạo hình trong chương trình Giáo viên chưa sáng tạo sử dụng các nguyên vật liệu sưu tầm trong tự nhiên như: các phế liệu, nguyên liệu thiên nhiên… trong các hoạt động tạo hình của trẻ Trước tình hình chung như vậy tôi đã mày mò và mạnh dạn sử dụng các nguyên liệu tự nhiên vào trong hoạt động tạo hình của trẻ

* Thuận lợi:

- Bản thân là một giáo viên yêu nghề, ham học hỏi, tìm tòi và sáng tạo; có năng khiếu tạo hình

- Được sự giúp đỡ của bạn bè đồng nghiệp cũng như Hội cha mẹ học sinh quan tâm, ủng hộ nhiệt tình trong mọi hoạt động của trường lớp

- Đa số trẻ trong lớp tôi có kĩ năng tạo hình rất tốt Nhiều trẻ có trí tưởng tượng và khả năng sáng tạo phong phú

* Khó khăn:

- Đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mẫu giáo khiến trẻ gặp nhiều khó khăn trong hoạt động tạo hình: cơ bàn tay và ngón tay còn yếu, khả năng tập trung chưa cao, đặc biệt sự khéo léo của nhiều trẻ còn hạn chế

- Còn một số phụ huynh chưa quan tâm đến việc học tập của con nên chưa phối hợp tốt với giáo viên và giúp con sưu tầm nguyên vật liệu phục vụ cho hoạtđộng tạo hình ở lớp của trẻ

II.2 Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến.

Trong quá trình giảng dạy và đặc biệt là khi tổ chức hoạt động tạo hình chotrẻ mầm non, Tôi luôn quan tâm đến sự nhận thức của trẻ, luôn luôn cho trẻ tựhoạt động theo nhu cầu, hứng thú, tạo điều kiện kích thích tính tích cực và ócsáng tạo của trẻ, cho trẻ được hoạt động theo nhóm được trao đổi thảo luận vàgiúp trẻ tự tạo ra được sản phẩm theo cách của riêng mình Để làm được điều

đó, nguyên vật liệu phong phú, đa dạng, cách thức tổ chức sáng tạo sẽ là tiền đềquan trọng giúp trẻ thể hiện hết mình khi tham gia hoạt động

Từ vấn đề trên, tôi đã đưa ra và thực hiện các biện pháp sau:

1 Biện pháp 1: Lập kế hoạch tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non

a) Tự bồi dưỡng để nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ

Như chúng ta đã biết, con người sinh ra không phải ai cũng có sẵn trongmình những năng khiếu thẩm mỹ, cũng không ai có sẵn những tài năng bênmình, mà phải đòi hỏi thông qua giáo dục và hoạt động thực hành thì từ đónhững tài năng và khả năng đó mới được bộc lộ và phát triển Đối với trẻ nhỏviệc học của trẻ không phải đơn thuần là đưa trẻ vào một khuôn phép chặt chẽ,

mà học của trẻ ở đây thông qua "Học mà chơi, chơi mà học"

Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy trên lớp, tôi rất trăn trở và mongmuốn được tìm giải pháp giúp trẻ đến với nghệ thuật tạo hình một cách hứngthú, luôn tạo được cơ hội và điều kiện cho trẻ được trải nghiệm, được hoạt động

và lĩnh hội theo nhiều cách Theo quan điểm của tôi, khi người giáo viên có vốnkiến thức vững vàng, có kỹ năng sư phạm tốt, nhiệt tình tâm huyết với nghề,gần gũi yêu thương trẻ thì chắc chắn sẽ thành công khi tổ chức các hoạt độngcho trẻ

Do đó tôi luôn tích cực sưu tầm các loại sách hướng dẫn, tham khảo thôngtin trên mạng các nội dung liên quan đến chuyên đề tạo hình để nghiên cứunhằm nắm chắc hơn về nội dung, hình thức, phương pháp tổ chức các hoạt độngtạo hình cho trẻ mầm non , trao đổi đồng nghiệp tiếp cận những cái mới tìm ranhững hình thức, phương pháp tổ chức các hoạt động và vận dụng mềm dẻo,linh hoạt cho từng chủ đề, từng bài dạy phù hợp sao cho trẻ không bị nhàm chánphát huy khả năng sáng tạo cho trẻ trong hoạt động nghệ thuật

Để trẻ tạo ra được nhiều sản phẩm chúng ta cần lưu ý những điều khi dạy trẻ sử dụng nguyên vật liệu tạo hình sáng tạo

Hãy cùng trẻ quan sát mọi sự vật hiện tượng xung quanh chúng ta để rạo

ra cảm xúc, khuyến khích trẻ tích cực tham gia thảo luận về sự phong phú của

đồ dùng

Bổ sung đa dạng các nguyên vật liệu từ thiên nhiên, cho trẻ được lựa chọn các nguyên vật liệu theo ý thích, trẻ tự chọn nhóm để phối hợp tạo ra các sản phẩm mới

Đừng ngại trẻ bẩn, hãy chơi cùng trẻ một cách vui vẻ, thoải mái nhất để ý tưởng sáng tạo của trẻ đến một cách tự nhiên

Cần dùng các nguyên vật liệu có chất lượng an toàn cho trẻ vì trẻ là người tiếp xúc với các nguyên vật liệu đó hằng ngày

b) Chuẩn bị nguyên vật liệu

Đổi mới phương pháp dạy học lấy trẻ làm trung tâm, thì đồ dùng đồ chơi cho trẻ là nhu cầu không thể thiếu Không thể có một tiết dạy tốt khi không có

đồ dùng đồ chơi phục vụ tiết dạy, trẻ không thể phát huy tính tích cực, tự lực

học tập khi không có đồ dùng đồ chơi để trẻ nhận thức nhiệm vụ học tập Từ đó tôi quan tâm tới việc sưu tầm và lựa chọn nguyên vật liệu đồ dùng dễ tìm, dễ kiếm ở địa phương, màu sắc bắt mắt, mà vẫn đảm bảo được tính giáo dục, tính thẩm mỹ, đảm bảo an toàn và vệ sinh cho trẻ, phù hợp với chương trình giáo dụctrong trường mầm non Phù hợp với khả năng, tư duy của trẻ có giá trị và hấp dẫn đối với trẻ

Một trong các cách tạo hứng thú tạo hình cho trẻ đó là cho trẻ tự chuẩn

bị đồ dùng, vật liệu - điều này tuy nhỏ nhưng cũng là một vấn đề lớn đối vớiviệc hình thành ý thức cho trẻ Hơn nữa, đó là yếu tố giúp trẻ hào hứng tronghọc tập và giáo viên truyền thụ kiến thức cho trẻ có nhiều thuận lợi hơn

Đồ dùng tự tạo là dụng cụ học tập đơn giản, dễ dàng phục vụ hoạt độngchơi mà học của trẻ

2 Biện pháp 2: Sử dụng đa dạng các nguyên vật liệu trong hoạt động tạo

hình

Các nguyên vật liệu tự nhiên rất đa dạng, giúp khơi gợi tính sáng tạo củatrẻ Vì vậy giáo viên cần tận dụng các nguyên vật liệu này và cho trẻ sử dụng đểtạo ra sản phẩm tạo hình sáng tạo theo cách riêng của trẻ

Các nguyên vật liệu tự nhiên sẵn có là kho phế liệu phong phú đa dạngnhư lá cây, cuống rau, lõi ngô, hột hạt, vỏ trứng, vỏ trấu,thìa, dĩa, cốc giấy, đĩagiấy,lõi giấy vệ sinh, bìa cattong, vỏ hộp sữa, sữa chua, chai, lọ, que kem, lengiấy báo, mút xốp , vải vụn, bông, cúc áo,…những vật liệu đã qua sử dụngnhưng cần lưu ý vệ sinh và đảm bảo an toàn cho trẻ

Với mục đích chơi mà học, học mà chơi, mang đến cho trẻ những phútgiây thăng hoa của trí tưởng tượng và sáng tạo với các hoạt động mang tínhnghệ thuật từ vẽ, nặn, cắt, xé, dán đến xâu, đính với những nguyên vật liệuphong phú, từ thân thuộc đến mới lạ Các bé sẽ được mang những sản phẩm

do mình tự tay làm mang tặng người thân, bạn bè hay trang trí cho căn phòngcủa mình thêm sinh động và đáng yêu Qua việc tương tác với các nguyên vậtliệu tự nhiên sẽ phát triển mạnh mẽ ở trẻ

Trí tưởng tượng và khả năng sáng tạo

Sự khéo léo và tỉ mỉ

Các vận động tinh (cơ ngón tay) phát triển một cách tối ưu

Trẻ học cách chia sẻ, hợp tác qua các hoạt động nhóm, dự án nhỏ

Ngôn ngữ phát triển qua hoạt động thuyết trình sản phẩm

Thể hiện sự tự tin và chính kiến của bản thân

Và sau đây là một số sản phẩm được sử dụng từ các nguyên vật liệu thiên nhiên:

* Sản phẩm từ thìa sữa chua:

* Sản phẩm từ hộp sữa chua, hộp váng sữa

3 Biện pháp 3: Sử dụng đa dạng các hình thức tổ chức hoạt động tạo hình ngoài lớp học với nguyên vật liệu từ thiên nhiên và phế liệu

Mọi trẻ em đều tiềm ẩn năng lực sáng tạo, vấn đề là người lớn có biếtcác phương pháp khuyến khích trẻ, có dành đủ thời gian tương tác tích cực vớitrẻ, có giao cho trẻ những nhiệm vụ, tình huống, đòi hỏi phải có hành vi sáng tạohay không ?

Trước kia khi hướng dẫn trẻ thực hiện giờ học tạo hình còn máy móc, côlàm mẫu, hướng dẫn cho trẻ bó hẹp theo khuôn khổ, trẻ thực hiện chưa có sángtạo, còn thụ động, phát huy khả năng của trẻ còn hạn chế Trẻ chưa được thảoluận, giao lưu tiếp xúc theo ý tưởng

Với cách tổ chức hoạt động tạo hình ngoài trời, tôi tạo cho trẻ một môitrường mở để trẻ tự lựa chọn hình thức hoạt động khi chơi, cho trẻ thấy đượcnhững giá trị của vật liệu mà trẻ đóng góp

* Với hoạt động ngoài sân vườn:

Ở độ tuổi mẫu giáo, khả năng nhận thức của các con chủ yếu được phát

triển qua các giác quan, việc tiếp xúc, quan sát trực tiếp đối tượng bằng các giácquan như tri giác, xúc giác… giúp trẻ tri giác đầy đủ hoàn thiện khắc sâu trí nhớ

về sự vật hiện tượng, do đó dễ dàng tái tạo lại được Tận dụng ngay sân vườn

của trường làm giáo cụ trực quan cho trẻ bởi tất cả những gì xung quanh trẻcũng đều tác động đến cảm nhận thẩm mỹ của trẻ và luôn gây cảm xúc cho trẻ.Chính sự gần gũi hàng ngày thôi thúc tâm hồn nhạy cảm và đức tính hiếu động,

tò mò nên trẻ luôn muốn tái tạo lại theo cách của riêng mình

Trẻ lớp tôi được tham gia cùng các bạn hoàn thành 1 tác phẩm mang

tính nghệ thuật, khá mới lạ với trẻ nên rất hứng thú Ở lứa tuổi này trẻ rất thíchđược các bạn chơi với mình, muốn bạn cho nhập hội, rất muốn thể hiện vai tròcủa mình trong nhóm Điều này giúp trẻ thoả sức sáng tạo và thể hiện các sảnphẩm tạo hình

Bé làm họa sỹ:

a) Chuẩn bị

Giá vẽ, bàn in bằng bìa tự tạo

Màu nước, cọ nước, ống hút nước, đĩa

Bàn chải đánh răng, que gạt, giấy vẽ

b) Thực hiện

In hình:

- Cho trẻ quan sát góc thiên nhiên, chơi với lá Mô tả hình dáng lá sờ, ngửi

lá, nhặt lá và trẻ cầm lá nhúng cẩn thận vào đĩa màu tự chọn cô đã pha sẵn rồi inlên tờ tranh của mình Các con rất tự tin không làm màu vương ra áo ra bàn Vàhồi hộp hơn khi nhấc lá thật lên thì đã có tác phẩm những chiếc lá hình dáng

nhiều màu sắc khác nhau

Tô màu:

Cho trẻ dạo chơi sân vườn, tiếp cận trực tiếp đối tượng gây cảm xúc chotrẻ và vẽ lại theo theo cảm nhận của mình

Vẽ thổi:

Cô chuẩn bị sẵn những đĩa màu, dùng bút lông chấm màu và nhỏ màu ragiấy, cho trẻ cầm ống hút thổi vào chỗ màu trên giấy sao cho màu bắn tung ratrên mặt giấy thành các hình khác nhau như : bông hoa, vườn hoa, mặt trời…

Vẽ bắn:

Trẻ nhặt lá hoặc hoa đặt lên tờ giấy làm mẫu, chấm lông bàn chải vào màunước với độ thấm vừa phải Sau đó để bàn chải trên tờ giấy rồi dùng que gạtngang trên lông bàn chải sao cho màu rơi lấm tấm trên mặt giấy Sau khi nhấc láhoặc hoa mẫu ra trẻ sẽ có 1 tác phẩm hình mẫu nổi trên tờ giấy đã nhuộm màu

*Vẽ bằng ngón tay:

Dùng đầu ngón tay ấn vào đĩa mực sau đó in lên tờ giấy theo ý thíchcủa mình

Sân chơi giao thông

a Chuẩn bị

Đĩa băng hỏng, súng bắn keo nến dính, que kem

Muỗng xà phòng ômô, 2 vỏ nắp lọ C xủi , 2 ruột bút bi làm, đầu vỏ ruộtbút bi ,băng dính 2 mặt

Vỏ hộp sữa, 2 ống hút zô zô cứng , 4 nắp chai nước lavi đã đục lỗ.Vỏ lọsữa chua , 2 nắp lọ C con vịt Vỏ hộp sữa chua

b Thực hiện

Sau khi cô tổ chức cho trẻ chơi trò chơi ngoài trời, trẻ sẽ được chơi tựchọn theo ý thích của mình Trên sân chơi giao thông của trường, cô cùng trẻ táitạo lại ngã tư đường phố Trên sân cô cho trẻ tự tổ chức, tự phân công, tự chọnvật liệu cô quan sát giúp đỡ nếu trẻ chưa làm được

 Xe cải tiến

Dùng muỗng xà phòng ômô làm thùng xe, 2 vỏ nắp lọ C xủi làm bánh xe,

2 ruột bút bi làm tay cầm, đầu vỏ ruột bút bi làm que chống, sau đó dùng băngdính và băng dính 2 mặt dính lại