Kĩ năng sử dụng hình ảnh, bản đồ trực quan trong dạy chuyên đề địa lí lớp 6

PHÒNG GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO XUÂN TRƯỜNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ XUÂN NINH BÁO CÁO SÁNG KIẾN “KĨ NĂNG SỬ DỤNG HÌNH ẢNH, BẢN ĐỒ TRỰC QUAN TRONG DẠY CHUYÊN ĐỀ ĐỊA LÍ LỚP 6” Tác giả : Nguyễn Thị

THÔNG TIN VỀ SÁNG KIẾN

1 Tên sáng kiến: Phương pháp dạy kiểu bài văn thuyết minh (trong chương trình ngữ văn 8).

Nơi thường trú: Hải Long - Hải Hậu - Nam Định.

Trình độ chuyên môn: Cử nhân sư phạm.

Chức vụ công tác: Giáo viên.

Nơi làm viêc: Trường THCS Xuân Ninh.

Địa chỉ liên hệ: Trường THCS Xuân Ninh

Điện thoại: 01682795579

5 Đơn vị áp dụng sáng kiến:

Tên đơn vị: Trường THCS Xuân Ninh

Địa chỉ: Xã Xuân Ninh - Xuân Trường - Nam Định

Điện thoại: 03503885452

PHÒNG GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO XUÂN TRƯỜNG

TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ XUÂN NINH

BÁO CÁO SÁNG KIẾN

“KĨ NĂNG SỬ DỤNG HÌNH ẢNH, BẢN ĐỒ TRỰC QUAN TRONG DẠY CHUYÊN ĐỀ ĐỊA LÍ LỚP 6”

Tác giả : Nguyễn Thị Hà

Trình độ chuyên môn : Đại học

Chức vụ công tác : Giáo viên

Nơi công tác : Trường Trung học cơ sở Xuân Ninh

THÔNG TIN VỀ SÁNG KIẾN

KĨ NĂNG SỬ DỤNG HÌNH ẢNH, BẢN ĐỒ TRỰC QUAN TRONG DẠY

CHUYÊN ĐỀ ĐỊA LÍ LỚP 6

1 Tên sáng kiến: “Kĩ năng sử dụng hình ảnh, bản đồ trực quan trong dạy chuyên đề Địa lí lớp 6”

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Môn Địa lí cấp THCS

3 Thời gian áp dụng sáng kiến: Từ năm học 2014 - 2015 đến nay.

4 Tác giả:

Họ và tên : Nguyễn Thị Hà

Năm sinh : 1987

Nơi thường trú : Xuân Ninh – Xuân Trường - Nam Định

Trình độ chuyên môn: Đại học

Chức vụ công tác : Giáo viên

Nơi làm việc : Trường Trung học cơ sở Xuân Ninh

Địa chỉ liên hệ : Trường THCS Xuân Ninh - Xuân Trường - Nam Định.Điện thoại : 0945491615

Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến: 100%

5 Đồng tác giả: Không

6 Đơn vị áp dụng sáng kiến: Trường THCS Xuân Ninh

Địa chỉ : Xuân Ninh - Xuân Trường - Nam Định

Điện thoại : 0228885452

KĨ NĂNG SỬ DỤNG HÌNH ẢNH, BẢN ĐỒ TRỰC QUAN TRONG DẠY

đề cập đến việc đổi mới nội dung và phương pháp dạy học ở tất cả các cấp học vàbậc học Các phương pháp dạy học truyền thống – lấy giáo viên làm trung tâm đangđược thay thế bằng các phương pháp dạy học theo hướng tích cực – lấy học sinh làmtrung tâm Điều này đòi hỏi phải có sự thay đổi về PP trong công tác giảng dạy củagiáo viên, trong đó phương pháp trực quan và phương pháp thực hành là các phươngpháp dạy học tích cực đang được nhiều giáo viên quan tâm áp dụng

Phương pháp dạy học trực quan là vấn đề cốt lõi, là một trong những yếu tốquyết định chất lượng giáo dục Học sinh lớp 6 chưa có nhiều kinh nghiệm sống và

tư duy trực quan cụ thể chiếm ưu thế, tính tự giác và khả năng tập trung chưa cao.Nên trong dạy học phải sử dụng đồ dùng trực quan trong các môn học nói chung vàmôn Địa lí nói riêng có tầm quan trọng đặc biệt để hình thành khái niệm và biểutượng địa lí cho học sinh

Vấn đề sử dụng hình ảnh trực quan, thực hành trên kênh hình được đánh giá rấtcao trong dạy học Địa lí Ngoài kiến thức địa lí được thể hiện trên kênh chữ dướidạng các khái niệm thì các kiến thức địa lí còn được thể hiện trên kênh hình chúng cótính trực quan cao và tính diễn giải lôgic các hiện tượng trong dạy học Địa lí Chính

vì vậy sử dụng kênh hình trong dạy học phân môn Địa lí càng trở nên quan trọng vàthiết thực hơn.

Mục tiêu của môn Địa lí trong nhà trường phổ thông hiện nay không chỉ nhằmcung cấp cho HS những tri thức của khoa học Địa lí một cách có hệ thống mà cònhướng tới việc phát triển những năng lực cần thiết của người lao động, đáp ứng yêucầu phát triển mới của đất nước Do đó, nhiệm vụ quan trọng của bộ môn là phải đổimới trên nhiều lĩnh vực, sao cho phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạocủa người học Đồng thời qua đó giúp cho HS có thái độ hành vi đúng đắn trước cácvấn đề toàn cầu đang đặt ra đối với đất nước và nhân loại

Kênh hình trong dạy học địa lí là những phương tiện trực quan, lưu giữ mộtkhối lượng kiến thức địa lí rất lớn, là công cụ, phương tiện để GV và HS tác độngvào đối tượng nhận thức Với chức năng nhận thức và điều khiển quá trình nhậnthức, kênh hình giúp HS dễ dàng phát hiện kiến thức, khắc sâu nội dung bài học, rènluyện, phát triển các kỹ năng tư duy, vận dụng sáng tạo kiến thức lí thuyết vào thựctiễn cuộc sống Hiện nay, SGK Địa lí cũng đã được biên soạn theo tinh thần khuyếnkhích, phát triển tính tích cực chủ động của HS Kênh hình được tăng cường cả sốlượng và chất lượng, có tính khái quát hóa và điển hình hóa cao, in màu đẹp ở tất cảcác cấp, các lớp học Điều này tạo nhiều thuận lợi cho việc nâng cao chất lượng dạyhọc môn Địa lí trong nhà trường phổ thông Để sử dụng và khai thác có hiệu qủa hình

vẽ địa lí nhằm nâng cao hiệu quả giờ học, chúng ta đều thống nhất rằng chỉ có thể sửdụng sách giáo khoa khi nào khi mà cả giáo viên và học sinh đều hiểu sâu sắc bàiviết( kênh chữ) cũng như hình ảnh( kênh hình) của sách giáo khoa Tuy nhiên việckhai thác nội dung kênh hình trong sách giáo khoa là biện pháp quan trọng để nângcao chất lượng dạy học lại chưa được quan tâm một cách đầy đủ Trong giờ dạy địa

lý vẫn còn giáo viên coi nhẹ việc sử dụng kênh hình và chỉ cho kênh hình là minhhọa cho bài học, hoặc nếu có khai thác thì phương pháp và nội dung khai thác chưaphù hợp Nguyên nhân của tình trạng trên là:

- Không ít giáo viên chưa hiểu xuất xứ, nội dung, ý nghĩa của kênh hình trongsách giáo khoa, trong khi đó lần đổi mới sách giáo khoa này số lượng kênh hình đượctăng lên rất nhiều so với trước đây nhất là hình vẽ, bản đồ, biểu đồ

- Có giáo viên nhận thức đầy đủ giá trị nội dung kênh hình nhưng lại ngại

sử dụng, sợ mất thời gian hoặc sử dụng mang tính hình thức, do đó hiệu quảgiảng dạy của bộ môn còn chưa cao, chưa đáp ứng được mục tiêu môn học đề ra

- Để phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh giáo viêncần thiết phải sử dụng có hiệu qủa kênh hình trong dạy học môn Địa lí lớp 6

Mặt khác trong những năm gần đây việc sử dụng kênh hình chưa có hiệu quảnên chưa giúp học sinh hiểu sâu những hình ảnh, hình vẽ, những kiến thức địa lí,đồng thời không hình thành được khái niệm địa lí, không giúp các em phát huy đượckhả năng quan sát, sự tư duy về ngôn ngữ của học sinh Những giờ học như vậy cũng

là nguyên nhân dẫn đến học sinh không thích học môn địa lí Từ thực tế những nămdạy Địa lí lớp 6 ở trường THCS Xuân Ninh, qua dự giờ, trao đổi với đồng nghiệp ở

trường Tôi xin được trình bày kinh nghiệm “Kĩ năng sử dụng hình ảnh, bản đồ trực quan trong dạy chuyên đề địa lí lớp 6”.

2 Mục đích nghiên cứu:

Mục đích là xây dựng quy trình sử dụng kênh hình để tổ chức các hoạt độngnhận thức cho HS trong dạy học Địa lí 6 theo hướng tích cực, nhằm giúp HS chiếmlĩnh tri thức địa lí một cách hứng thú, độc lập, dễ dàng và đạt được các mục tiêu củagiáo dục đề ra

- Làm sáng tỏ cơ sở lý luận và thực tiễn của việc sử dụng kênh hình để tổ chứccác hoạt động nhận thức cho HS trong dạy học Địa lí lớp 6 theo hướng tích cực

- Xác định các nguyên tắc và kĩ năng cần thiết của GV khi sử dụng kênh hình để

tổ chức các hoạt động nhận thức cho HS trong dạy học Địa lí lớp 6 theo hướng tíchcực

- Xây dựng quy trình sử dụng kênh hình để tổ chức các hoạt động nhận thức cho

HS trong dạy học địa lí lớp 6 theo hướng tích cực

- Thiết kế giáo án mẫu và tiến hành thực nghiệm đánh giá tính khả thi và hiệuquả của đề tài

b) Về kĩ năng:

Học sinh sử dụng thành thạo các kĩ năng địa lí như: Quan sát, mô tả, phân tích, nhậnxét và trình bày các đối tượng địa lí

- Biết lập những sơ đồ đơn giản

- Biết vận dụng kiến thức đã học để tìm hiểu thiên nhiên môi trường xungquanh

- Rèn luyện cho học sinh khả năng thu thập, xử lý, tổng hợp thông tin địa lí, rèn

kĩ năng sống, tìm hiểu và xử lí thông tin, so sánh, phán đoán, tự tin, tự nhận thức, làmchủ bản thân, phản hồi, lắng nghe tích cực, trình bày ngắn

c) Về thái độ tình cảm:

Học sinh yêu thích học tập bộ môn, yêu mến thiên nhiên, từ đó có ý thức bảo vệ thiênnhiên môi trường; có niềm tin vào khả năng của con người để chinh phục tự nhiên,cải tạo tự nhiên để phục vụ cuộc sống Từ đó các em có ý thức bảo vệ môi trườngxung quanh “ Xanh – Sạch – Đẹp” môi trường sống trong lành Giữ gìn vệ sinhtrường, lớp, có ý thức chăm sóc và bảo vệ cảnh quan trường học

Năng lực chuyên biệt:

- Năng lực tư duy tổng hợp theo lãnh thổ

- Năng lực học tập ngoài thực địa

- Năng lực sử dụng bản đồ

- Năng lực sử dụng ảnh, hình vẽ, mô hình

4 Đối tượng, phạm vi và kế hoạch nghiên cứu:

* Đối tượng nghiên cứu:

- Học sinh lớp 6 THCS – Trường THCS Xuân Ninh

* Phạm vi nghiên cứu:

Nội dung nghiên cứu: “Kĩ năng sử dụng hình ảnh, bản đồ trực quan trong chương trình địa lí lớp 6”.

Tìm hiểu thực trạng sử dụng kênh hình trong dạy học Địa lí và đề xuất các biện pháp, phương thức sử dụng kênh hình trong việc hình thành kiến thức địa lí cho HS lớp 6.

Tham khảo tài liệu khoa học đã công bố để xây dựng cơ sở lí luận cho đề tài Trao đổi, dự giờ và thảo luận với các GV về việc sử dụng kênh hình trong dạy học phân môn Địa lí lớp 6 ở trường THCS

* Kế hoạch nghiên cứu:

Đã nghiên cứu và vận dụng giảng dạy trong nhiều năm và đã đạt được những kết quảkhả thi

II Mô tả giải pháp

1 Cơ sở khoa học

Trở lại với môn địa lý, nói về dụng cụ trực quan thì bản đồ như một người “anhcả” có vai trò và ý nghĩa quan trọng trong dạy và học Trước hết vì nó là kiến thứcđược lý giải bằng đường nét cụ thể nhất và được ví như cuốn SGK thứ hai trong tayngười học và người dạy Đối với học sinh, bản đồ như một chất xúc tác và đòn bẩytrong chiến lược bồi dưỡng năng lực tự học, tự tìm tòi nghiên cứu Đối với ngườidạy, bản đồ trở thành “cây gậy thần” để dò đường tri thức cho học sinh qua nhậnthức và tư duy Đặc biệt đối với chương trình THCS, kiến thức môn địa lý có phầntrừu tượng mà bài học “ Sự chuyển động của Trái Đất trong hệ Mặt Trời” là một ví

dụ nếu không có thêm kênh hình thì học sinh sẽ rất mơ hồ khi thu nhận kiến thứctoàn bài

Thật vậy, mục đích sử dụng kênh hình trước hết để lôi kéo, “dẫn dụ” các em tậptrung cao độ vào bài giảng và vào các điểm thảo luận từ đó có định hướng học tập tốthơn Từ chỗ dễ nhận biết và nhớ kiến thức HS dễ dàng hiểu được những vấn đề giáoviên muốn truyền đạt, dù có trừu tượng và khó hiểu

2 Cơ sở thực tiễn

2.1 Tình hình giảng dạy địa lí hiện nay

Hiện nay, cùng với việc đổi mới chương trình và sách giáo khoa tạo điều kiệncho học sinh có thể tự học và tự nghiên cứu nhiều hơn thì việc đổi mới phương phápcũng đang được các giáo viên chú ý và thực hiện Một loạt các phương pháp dạy học

“lấy học sinh làm trung tâm” đã và đang được giáo viên sử dụng trong quá trình dạyhọc

Đối với môn Địa lí, việc đổi mới phương pháp dạy học để phát huy tính tíchcực, chủ động tìm tòi kiến thức càng có ý nghĩa quan trọng Trong thực tế giảng dạyĐịa lí hiện nay có thể thấy việc sử dụng kênh hình ngày càng phổ biến và đóng vaitrò ngày càng quan trọng trong việc cung cấp kiến thức cho học sinh Đây là mộtphương tiện dạy học tích cực, nó không chỉ có chức năng là minh họa cho bài giảng

mà còn góp phần là nguồn cung cấp kiến thức mới lạ, hiệu quả sinh động, hấp dẫn.Kênh hình còn giúp cho giáo viên thuận lợi và tiết kiệm thời gian trong quá trìnhgiảng dạy địa lí

Tuy nhiên, việc khai thác và sử dụng kênh hình địa lí vẫn còn nhiều hạn chế.Một số giáo viên chưa nhận thức được đầy đủ vai trò của hệ thống kênh hình, chorằng kênh hình chỉ là đồ dùng trực quan nên việc sử dụng kênh hình chỉ mang tínhchất minh họa cho kênh chữ Ngoài ra một số giáo viên đứng tuổi, những giáo viên ởvùng sâu, vùng xa thường ít hoặc không sử dụng đồ dùng trực quan để tạo nhu cầu vàhứng thú cho học sinh

Về phía học sinh, sau khi được học địa lí với phương pháp dạy học tích cực đa

số các em hứng thú và thích học môn Địa lí, thái độ học tập của các em thay đổi theochiều hướng tích cực Các em có kĩ năng khai thác kiến thức từ kênh hình khá hiệuquả Tuy nhiên, nhiều học sinh vẫn coi địa lí là môn phụ cho nên học tập khôngnghiêm túc, mang tính đối phó và ít khi duy trì được hứng thú lâu dài với môn học

2.2 Hiện trạng về phương tiện dạy học ở nhà trường

Cơ sở vật chất và phương tiện dạy học Điạ lí ở các trường phổ thông trongnhững năm gần đây cũng đã được chú trọng đầu tư nhưng vẫn còn thiếu và chưa đápứng được nhu cầu dạy và học Nhiều giáo viên cũng đã tiến hành làm các đồ dùng hỗtrợ thêm cho việc giảng dạy (như các mô hình, bản đồ, các tranh ảnh sưu tầm ) Bêncạnh đó có nhiều giáo viên coi nhẹ việc sử dụng phương tiện dạy học, phần lớn cácgiáo viên chỉ sử dụng kênh hình với chức năng minh hoạ kiến thức chứ chưa khaithác nội dung cũng như hướng dẫn học sinh khai thác kiến thức từ kênh hình

Như vậy, kĩ năng giảng dạy và hướng dẫn học sinh khai thác kênh hình nhìnchung còn nhiều hạn chế Giáo viên đã biết sử dụng kênh hình nhưng không thườngxuyên cho nên còn thiếu thành thạo dẫn đến học sinh cũng lúng túng không biết cáchtiếp cận để khai thác kiến thức từ kênh hình

Vấn đề đặt ra là phải có những phương pháp khai thác kênh hình cụ thể, đảmbảo đúng vai trò và chức năng của kênh hình trong dạy học địa lí

Qua xác định được vai trò của kênh hình và kênh chữ trong dạy học Địa lí, nênbản thân trong qua trình dạy học đã áp dụng vào các bài Địa lí để học sinh dễ hiểu, dễnhớ bài sâu sắc, giúp các em nắm được phương pháp học tập của bộ môn Địa lí

Bản thân tôi đã xác định trong quá trình dạy học Địa lí kênh hình đều được sử dụng với cả 2 chức năng: Minh họa và làm nguồn tri thức Nhưng quan trọng và có ý nghĩa nhất vẫn là chức năng: Làm nguồn tri thức

Chương trình địa lí Lớp 6 hình ảnh trực quan chủ yếu là hình ảnh minh họa cho các hiện tượng Địa lí, mô tả các hiện tượng Địa lí giúp học sinh dễ nhận thấy hiện

tượng và khắc sâu kiến thức hơn

Trong phương pháp hướng dẫn học sinh khai thác kênh hình tôi đã đặt câu hỏi dẫn dắt học sinh căn cứ vào nguồn tri thức đó tìm ra lời giải đáp Quá trình dạy học như vậy sẽ có tính chất như một cuộc đàm thoại giữa thầy và giữa thầy và trò, trong

đó trò luôn luôn phải suy nghĩ, động não để tìm tòi phát hiện tri thức

2.3 Một số PP khai thác kênh hình

Để khai thác kiến thức trên hệ thống kênh hình thì GV sử dụng các PP sau đây:

- Phương pháp quan sát trực quan

- Phương pháp thảo luận nhóm

Để khai thác kiến thức trên hệ thống kênh hình phải biết phối hợp các PP với nhau trong một tiết học Nhưng chủ yếu là sử dụng PP quan sát để khai thác kiến thức vì hệ thống kênh hình là những hình ảnh trực quan cụ thể, sinh động HS phải quan sát mới đưa ra được kiến thức mới.

2.4 Các nguyên tắc sử dụng:

Thiết bị dạy học môn Địa lí rất phong phú, đa dạng như hình ảnh, bản đồ, mẫuvật trong khuôn khổ của đề tài này tôi xin được nêu việc sử dụng kênh hình ( chủyếu là hình ảnh) khi sử dụng những kênh hình được trình bày kết hợp với kênh chữ

để tìm hiểu nội dung của bài, mục bài nhằm giúp học sinh hoàn thiện kiến thức màbài học yêu cầu phải nắm được Để học sinh khai thác tốt kiến thức qua kênh hình,giáo viên giao nhiệm vụ tìm hiểu trước nội dung bài học ở nhà để các em có đượcbiểu tượng ban đầu về các sự vật hiện tượng địa lí thể hiện trong kênh hình Tuynhiên, đây là việc làm khó với học sinh nông thôn như học sinh ở Xuân Ninh Hơnnữa, đây lại là môn Địa lí vừa có tính chất của môn khoa học tự nhiên vừa có tínhchất của môn khoa học xã hội ( môn Địa lí 6 kiến thức có tính khái quát, trừu tượng)

về Trái đất nên học sinh ít hứng thú học

Trong thời gian giảng bài mới, thời gian không cho phép nên giáo viên chỉ tậpgiới thiệu một số hình ảnh trong bài, các hình ảnh khác giáo viên hướng dẫn học sinh

về nhà học bài và khai thác nội dung theo câu hỏi trong sách giáo khoa Ví dụ: Bài

13 Địa hình bề mặt Trái Đất Đây là một trong số bài có nhiều tranh ảnh, như vậy tachỉ tập trung vào khai thác một số hình ảnh, còn giáo viên giới thiệu và hướng dẫncác em tìm hiểu ở nhà

Nội dung khai thác kênh hình, ngoài câu hỏi trong sách giáo khoa thì giáo viênphải có hệ thống câu hỏi gợi mở để tổ chức học sinh làm việc cá nhân hay theo nhómhoặc cả lớp

Giáo viên phải hiểu rõ hình vẽ được minh họa đó phản ánh được phần nào củanội dung bài học để cho học sinh tìm hiểu

2.5 Kỹ năng khai thác hình ảnh địa lí.

- Hình thành kỹ năng khai thác nhận xét

- Hình thành kỹ năng phân tích, mô tả, nhận xét

2 6 Các bước hướng dẫn khai thác.

Bước 1 Cho học sinh quan sát tranh vẽ, hình ảnh để có tư duy về nội dung.

Giáo viên nêu câu hỏi và nêu vấn đề tổ chức hướng dẫn học sinh trả lời câu hỏi

Bước 2 Học sinh trinh bày câu trả lời để hiểu nội dung hình vẽ mô tả.

Bước 3: Giáo viên nhận xét, đánh giá và cho điểm câu trả lời của học sinh và

hoàn thiện câu trả lời

2.7 Một số bài giảng minh họa cụ thể

A CHUYÊN ĐỀ I: BẢN ĐỒ

Bài 1: Vị trí, hình dạng, kích thước của Trái Đất

Nếu chỉ đơn thuần khai thác kênh chữ thì cả giáo viên và học sinh sẽ vô tình bỏ qua vị trí của Trái Đất trong hệ Mặt Trời Như vậy phần quan trọng nhất ở mục 1 sẽ

bị bỏ qua Trong phần này kênh hình đã thể hiện đầy đủ nội dung cơ bản của mục 1

Vị trí của Trái Đất trong hệ Mặt Trời.

Hoạt động 1: Giáo viên hướng dẫn học

sinh quan sát hình ảnh và nêu câu hỏi

- Em hãy kể tên 8 hành tinh trong hệ Mặt Trời ?

- Trái Đất nằm ở vị trí thứ mấy trong các hành tinh theo thứ tự xa dần Mặt Trời

Hoạt động 2: Giáo viên hướng dẫn học

sinh quan sát và trả lời những câu hổi bằng khả năng hiểu biết của mình

Hoạt động 3: Giáo viên nhận xét trả lời của học sinh, tập trung học sinh vào hình

ảnh và chuẩn xác kiến thức

- Hệ MT có 8 hành tinh gồm: Sao Thủy, Sao Kim, Trái Đất, Sao Hỏa, Sao Mộc,

Sao Thổ, Sao Thiên Vương, Sao Hải Vương

- Trái Đất của chúng ta là hành tinh thứ 3 theo thứ tự xa dần Mặt Trời

Hình dạng, kích thước của Trái Đất và hệ thống kinh, vĩ tuyến

Hoạt động 1: Giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát hình và nêu câu hỏi

- Em hãy cho biết độ dài của bán kinh và đường xích đạo của Trái Đất.

- Các đường nối liền 2 điểm cực Bắc và Nam trên bề mặt quả địa cầu là những đường gì ?

- Những vòng tròn trên quả địa cầu vuông góc với các đường kinh tuyến là đường gì?

- Xác định đường kinh tuyến gốc và vĩ tuyến gốc trên quả địa cầu

- Kinh tuyến đối diện với kinh tuyến gốc là kinh tuyến bao nhiêu độ

- Chỉ nửa cầu Bắc và nửa cầu nam, các vĩ tuyến Bắc và Nam

Hoạt động 2: Giáo viên tổ chức cho học sinh trả lời câu hỏi bằng khả năng hiểu biết

của mình

Hoạt động 3: Giáo viên nhận xét, đánh giá, cho điểm câu trả lời của học sinh và tập

trung sự chú ý và hình để chuẩn kiến thức

- Độ dài bán kính Trái Đất là 6370km, độ dài đường kính xích đạo là 40076km

- Các đường nối liền hai điểm cực Bắc và Nam trên bề mặt quả địa cầu là nhữngđường kinh tuyến Những vòng tròn song song trên quả địa cầu, vuông góc với kinhtuyến là những đường vĩ tuyến

- Trên quả địa cầu, đường kinh tuyến gốc là đường kinh tuyến 00, đường vĩtuyến gốc là xích đạo

- Kinh tuyến đối diện với kinh tuyến gốc là kinh tuyến 1800

- Trên quả địa cầu nửa cầu Bắc là nửa cầu nằm từ xích đạo về đến cực Bắc, nửacầu nam là nửa cầu nằm từ đường xích đạo về đến cực Nam, vĩ tuyến Bắc là những

vĩ tuyến thuộc nửa cầu bắc, vĩ tuyến nam là những vĩ tuyến thuộc nửa cầu Nam+ Giáo viên nhấn mạnh lại: kích thước của TĐ và các đường kinh tuyến gốc, vĩtuyến gốc, điểm cực Bắc, Nam và các nửa cầu Bắc, Nam

Như vậy, kênh hình phải được giáo viên sử dụng tối đa, triệt để, để khai tháckiến thức

Từ thực tế trên thì công việc chuẩn bị bài giảng ở nhà của giáo viên là tối quantrọng, mang tính khoa học cao, hình vẽ, sơ đồ, lược đồ phải rõ ràng, dễ hiểu, dễ quansát, câu hỏi gãy gọn, hàm ý rõ ràng, kích thích sự tìm tòi, hứng thú học tập của họcsinh Giáo viên không chỉ đơn thuần dạy bằng những thiết bị có sẵn mà còn phải sángtạo ra những hình vẽ đơn giản, nếu những ví dụ cụ thể thiết thực với đời sống, sưutầm tranh ảnh, minh họa tổ chức hoạt động có hiệu quả, phù hợp với đối tượng họcsinh Khi giáo viên dạy cần tận dụng việc khai thác kiến thức kết hợp với kiểm trakiến thức và rèn kĩ năng cho học sinh

CHUYÊN ĐỀ II: SỰ VẬN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT VÀ HỆ QUẢ

Bài 7: Sự vận động tự quay quanh trục của Trái Đất và các hệ quả

Hướng tự quay của Trái Đất Hoạt động 1: Giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát hình 19 và nêu câu hỏi.

- Trái Đất quay quanh trục theo hướng nào.