Chuyên đề áp dụng biện pháp thi đấu nhằm nâng cao chất lượng huấn luyện đội tuyển võ taekwondo trường THPT chuyên lào cai

Tổ Giáo dục thể chất xây dựng nội dung chương trình giáo dục môn Thể dục cho học sinh toàn trường trong đó có phân công giáo viên phụ trách các đội tuyển thể thao tham gia Hội Khỏe Phù Đ

Chuyên đề: Áp dụng biện pháp thi đấu nhằm nâng cao chất lượng huấn luyện

đội tuyển võ Taekwondo trường THPT chuyên Lào Cai.

1 Đặt vấn đề:

1.1 Lí do chọn chuyên đề:

- Thực hiện kế hoạch năm học của trường THPT chuyên Lào Cai năm học

2020-2021 Tổ Giáo dục thể chất xây dựng nội dung chương trình giáo dục môn Thể dục cho học sinh toàn trường trong đó có phân công giáo viên phụ trách các đội tuyển thể thao tham gia Hội Khỏe Phù Đổng tỉnh Lào Cai lần thứ VIII năm 2020 Bản thân tôi được phân công giảng dạy và phụ trách đội tuyển Võ Taekwondo nhà trường Trong quá trình giảng dạy và huấn luyện, tôi rút ra một số kinh nghiệm và chắt lọc trong chuyên đề này

- Võ Taekwondo là môn thể thao Olympic, bắt nguồn từ Triều Tiên là môn thi đấu của Hội Khỏe Phù Đổng toàn quốc, được giảng dạy trong các nhà trường và thu hút rất nhiều học sinh tham gia tập luyện Từ năm học 2014-2015, thực hiện sự chỉ đạo của Bộ Giáo dục và đào tạo về đổi mới nội dung các môn học, các nhà trường

tự chủ về nội dung chương trình Trường THPT chuyên Lào Cai đã chỉ đạo các tổ chuyên môn thực hiện chương trình giáo dục của từng môn phù hợp với đặc thù bộ môn Môn Giáo dục thể chất đã xây dựng chương trình giáo dục cho học sinh các khối lớp được đăng kí tự chọn học một trong năm môn chính đó là: Võ Taekwondo, Bóng đá, Bóng chuyền, Bóng rổ, Cầu lông và Đá cầu Môn võ Taekwondo kết hợp giảng dạy cùng môn đẩy gậy và kéo co, đây là 2 môn có kỹ thuật gần tương ứng với môn võ

- Điều lệ Hội khỏe Phù đổng tỉnh Lào Cai lần thứ VIII, năm 2020 có 12 môn thi đấu trong đó môn Võ Taekwondo thi đấu với 18 bộ huy chương (9 hạng cân nam,

9 hạng cân nữ) Để chuẩn bị cho đội tuyển môn Võ tham gia thi đấu, nhà trường đã

tổ chức tuyển chọn học sinh có năng khiếu môn Võ thành đội tuyển và tiến hành tập luyện từ tháng 9 năm 2020

- Giảng dạy, huấn luyện thi đấu võ Taekwondo là hoạt động truyền thụ của giáo viên nhằm trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản liên quan tới môn Võ Quá trình này gồm 2 mặt: thứ nhất là huấn luyện về chuyên môn và thứ hai là trang

bị cho học sinh những kiến thức cơ bản liên quan, đặc biệt là nền tảng tinh thần võ đạo trong môn Võ Hai mặt này phải được tiến hành đồng bộ và giáo viên phải vận dụng tất cả những phương pháp có được để giúp học sinh thu được hiệu quả tối đa

Do vậy tôi chọn đề tài Phương pháp huấn luyện thi đấu võ Taekwondo cho học sinh trường THPT chuyên Lào Cai.

1.2 Mục đích của sáng kiến:

1.2 Mục đích của chuyên đề

- Chuyên đề này nhằm mục đích cho bản thân tôi đánh giá lại quá trình huấn luyện, thấy những cách làm tốt, những bài tập hay, cách khắc phục khó khăn, vận dụng kiến thức chuyên môn cần phát huy để học sinh có năng lực và phẩm chất tốt nhất khi thi đấu, giành thành tích cao nhất cho bản thân và nhà trường Đồng thời cũng tìm ra những điểm yếu, tồn tại của bản thân cần khắc phục khi huấn luyện.

- Chuyên đề này cũng để đồng nghiệp nghiên cứu, góp ý và bổ xung về chuyên môn đẻ bản thân tôi hoàn thiện hơn.

- Tôi cũng mong muốn nhận được các phản biện của đồng nghiệp, các nhà chuyên môn để được hoàn thiện hơn và có khả năng áp dụng rộng lớn trong các nhà trường.

2 Tổng quan chuyên đề

2.1 Thông tin khái quát về những vấn đề cần nghiên cứu

- Phương pháp huấn luyện các tố chất thể lực: nhanh, mạnh, bền, khéo léo.

- Phương pháp huấn luyện tâm lí: tấm lí khi tập luyện và tâm lí thi đấu.

- Phương pháp huấn luyện thi đấu.

2.2 Phạm vi và đối tượng của chuyên đề

- Phạm vi áp dụng chuyên đề: Giáo viên là huấn luyện viên huấn luyện các đội tuyển võ Taekwondo trong các nhà trường, đặc biệt các trường THPT

- Giới hạn: Đội tuyển võ Taekwondo và học sinh học đại trà

- Đối tượng nghiên cứu: Học sinh tham gia đội tuyển võ Taekwondo trường THPT chuyên Lào Cai năm học 2019-2020

2.3 Phương pháp nghiên cứu

* Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu chuyên ngành thể dục thể thao: nghiên cứu tài liệu về tâm sinh lí lứu tuổi học sinh THPT, phương pháp giáo dục thể chất cho học sinh THPT

* Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra: Điều tra học sinh tham gia đội tuyển về lịch sử bản thân, đặc biệt về các bệnh lí và chấn thương Điều tra đối thủ: các đội tuyển võ các trường THPT trong toàn tỉnh

- Nhóm phương pháp giảng dạy thể dục thể thao: dùng lời, trực quan, so sánh, thi đấu Đặc biệt chú trọng phương pháp thị phạm, làm mẫu và so sánh để hcoj sinh

có hứng thú tập luyện tốt hơn

- Nhóm phương pháp đánh giá: Cho điểm, dùng lời

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm GD: tổng hợp kết quả huấn luyện qua các giai đoạn và toàn bộ quá trình

- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia: Giao lưu thi đấu và lấy ý kiến huấn luyện viên, học sinh đội bạn để đánh giá học sinh

- Phương pháp thống kê toán học: thống kê học sinh tham gia buổi tập, so sánh các

buổi tập về thời gian, khoảng cách, tốc độ

3 Thực trạng vấn đề:

Thi đấu đối kháng Võ Taekwondo là môn thể thao chính thức Hội khỏe Phù Đổng cấp tỉnh và Quốc gia Thành tích môn võ được xếp chung vào thành tính toàn đoàn Tuy nhiên nội dung chương trình giảng dạy môn thể dục do Bộ Giáo dục và Đào tạo biên soạn không có nội dung Võ Taekwondo, do đó việc tuyển chọn Vận động viên cho đội tuyển Võ của các nhà trường chỉ căn cứ vào các cuộc thi trong nhà trường hoặc do học sinh tự đăng ký, do đó có thể không tuyển chọn được Vận động viên tốt nhất

Từ năm học 2014-2015, thực hiện sự chỉ đạo của Sở Giáo dục và Đào tạo Lào Cai về việc đởi mới nội dung chương trình giáo dục cho học sinh, trường THPT chuyên đã thực hiện đổi mới nội dung chương trình giáo dục môn thể dục, trong đó

đã đưa môn Võ Taekwondo vào giảng dạy chính khóa

Sau 5 năm thực hiện nội dung chương trình thể dục mới do các thầy cô giáo treong tổ Giáo dục thể chất nhà trường xây dựng, việc thay dổi nội dung cũng có ảnh hưởng đến việc tìm tòi tài liệu chuyên môn về Võ Taekwondo, phương pháp giảng dạy, huấn luyện cho học sinh; đồng thời cũng mang đến sự mới mẻ cho học sinh trong nhà trường, các em học sinh lớp 10 được chọn môn thể thao yêu thích

để học tập và rèn luyện sức khỏe hàng ngày

Đưa môn Võ Taekwondo vào giảng dạy và huấn luyện, người giáo viên phải thay đổi phương pháp cho phù hợp vì đây là môn thể thao có tính chất đối kháng, cần phải rèn luyện các tố chất thể lực đảm bảo học sinh phát triển toàn diện Sau hơn 4 tháng giảng dạy và huấn luyện, học sinh đội tuyển Võ nhà trường đã tích cực tập luyện và có những phát triển cá nhân đáng kể Đội tuyển có sự kế thừa từ các học sinh lớp 12 và nhân tố mới lớp 10, các em say mê tập luyện và có thức vươn lên giành thành tích cao trong thi đấu Các tố chất thể lực tốt hơn như sức nhanh, sức mạnh, sức bền, kĩ chiến thuật và tâm lí thi đấu thay đổi rất nhiều đáp ứng được yêu cầu thi đấu đối kháng trong môn võ Taewondo

4 Phần nội dung:

4.1 Cơ sở lí luận:

Giảng dạy và huấn luyện Taekwondo là hoạt động truyền thụ của Huấn luyện viên nhằm trang bị cho VĐV những kiến thức cơ bản liên quan đến môn Taekwondo Quá trình này bao gồm 2 mặt: thứ nhất là giảng dạy huấn luyện vầ chuyên môn và thứ hai là trang bị cho sinh những kiến thức cơ bản có liên quan, đặc biệt là nền tảng tư tưởng và tinh thần của môn võ

4.1.1 Các yêu cầu về công tác huấn luyện:

Phải có lòng hăng say, nhiệt tình

Phải có kế hoạch huấn luyện

Phải tiến hành quá trình huấn luyện, giảng dạy một cách đồng bộ

Luôn tiến hành công tác kiểm tra, đánh giá

4.1.2 Mục tiêu và mục đích của quá trình giảng dạy và huấn luyện:

Mục đích của quá trình giảng dạy và huấn luyện là nhằm giúp các VĐV đạt tới một thành tựu cao nhất qua quá trình luyện tập, còn mục tiêu của quá trình này

là những bước đi cụ thể giúp học sinh đạt tới mục đích đã đề ra

4.1.3 Các nguyên tắc huấn luyện:

- Nguyên tắc phát triển hài hòa

- Nguyên tắc tự giác tích cực

- Nguyên tắc đối đãi cá biệt

- Nguyên tắc huấn luyện tập thể

- Nguyên tắc phát triển toàn diện.

- Nguyên tắc thường xuyên, liên tục, hệ thống

- Nguyên tắc trực quan

- Nguyên tắc sáng tạo

- Nguyễn tắc kiểm tra đánh giá

4.1.4 Quá trình giảng dạy và huấn luyện:

a Huấn luyện viên (Thầy giáo):

Huấn luyện viên là yếu tố cơ bản và quan trọng nhất của quá trình giảng dạy và huấn luyện Taekwondo Trình độ, hình thức và phương pháp giangr dạy của huấn luyện viên sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới các học sinh và quyết định kết quả của quá trình huấn luyện

Sự hiểu biết của thầy giáo về các học sinh của mình có một ý nghĩa rất lớn và sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới kết quả của quá trình huấn luyện, Vì vậy để có thể thu được hiệu quả cao thi thầy giáo nhất thiết phải tiến hành nghiên cứu và phân tích kỹ càng về các học sinh của mình như trình độ nhận thức, đặc điểm cá nhân, thể chất, tâm lý trong quá trình tập luyện

b Quá trình giảng dạy, huấn luyện:

- Trình tự tiến hành:

Tiến hành hợp lý, từ lý thuyết đến thực hành, đặc biệt là hệ tư tưởng và tinh thần của môn võ

- Nội dung giảng dạy và huấn luyện:

*Lý thuyết:

Lịch sử môn võ.

Tinh thần của môn võ

Các phương pháp huấn luyện, nguyên tắc huấn luyện

Kiến thức cơ bản liên quan đến môn võ Taekwondo

Ngăn ngừa chấn thương và phương pháp sơ cứu

Phương pháp tập luyện và tấm quan trọng của các bài tập khởi động

*Về thực hành:

- Huấn luyện kỹ thuật cơ bản: đòn đấm, đòn đá, đòn đỡ, di chuyển, hệ thống bài quyền từ đai xanh tới đai đen một đẳng

- Song đấu: đối luyện và song đấu tự do

- Thi đấu đối kháng

- Luyện tập các bài biểu diễn: quyền, song đấu, công phá

4.1.5 Phương pháp giảng dạy kỹ thuật:

Nêu chính xác tên gọi kỹ thuật

Mục đích sử dụng kỹ thuật

Mục tiêu tấn công

Điểm tiếp xúc mục tiêu của kỹ thuật

Phương hướng di chuyển của kỹ thuật

Yêu cầu: Những yêu cầu khi thực hiện kỹ thuật

Cách thực hiện:

Thị phạm lần 1: thị phạm nhanh

Thị phạm lần 2: Chậm có phân tích

Thị phạm lần 3: Nhanh, học sinh nắm được mấu chốt kỹ thuật

Tổ chức tập luyện: Theo hướng dẫn của giáo viên hoặc chia nhóm Củng cố bài giảng kỹ thuật

Nêu điểm mấu chốt của kỹ thuật

Những sai lầm dễ mắc và sửa sai

4.1.6 Thực hiện kế hoạch giảng dạy và huấn luyện:

- Phần khởi động:

Xếp hành theo thứ tự tập luyện của mình

Kiểm tra lại trang phục

Tự xác định lại động cơ và thái độ tập luyện

Lớp trưởng tập trung, báo cáo sỹ số

Giáo viên nêu mục đích yêu cầu giờ học

Kiểm tra tình trạng sức khỏe học sinh

Thực hiện bài tập khởi động

Khuyến khích hứng thú và tinh thần tập luyện của học sinh

-Phần cơ bản:

Nội dung chủ yếu là thực hiện các bài tập của học sinh dưới sự hướng dẫn của thầy giáo

Phải đảm bảo đáp ứng được đầy đủ các điều kiện tập luyện cho học sinh

Phải tạo ra một mối quan hệ và phối hợp ăn ý giữa các học sinh

Phải lường trước được những vấn đề cơ bản sẽ nảy sinh trong quá trình tập luyện Phải luôn quan sát và giám sát những thói quen và hoạt động của học sinh

Phải thị phạm chính xác các kỹ thuật và sửa chữa các lỗi sai của các học sinh

Phải thay đổi nội dung và hình thức tập luyện để phù hợp với hoàn cảnh thực tế và tạo cảm hứng tập luyện cho học sinh

-Phần kết thúc:

Đây là phần cuối cùng của buổi tập luyện bao gồm tổng kết những kỹ chiến thuật

đã học trong phần trước, đồng thời đưa ra nhận xét và đánh giá chung kết quả buổi tập Tinh thần, thái độ và kết quả đạt được của từng học sinh phải được đánh giá, những học sinh tốt nhất phải được tuyên dương

Phần kết thúc bao gồm:

Bài tập thả lỏng, thư giãn

Đánh giá chung về buổi tập

Ngồi thiền

Những thông báo và công bố cần thiết

Xếp hàng, chỉnh đốn trang phục và thực hiện các nghi lễ cần thiết

4.2 Các biện pháp thực hiện giải quyết vấn đề:

4.2.1 Đối với Giáo viên:

Giáo viên là yếu tố cơ bản và quan trọng nhất của quá trình huấn luyện thi đấu

Võ Taekwondo Trình độ, hình thức và phương pháp giảng dạy của giáo viên sẽ

ảnh hưởng trực tiếp tới học sinh và quyết định kết quả của quá trình huấn luyện

Sự hiểu biết của giáo viên về học sinh có một ý nghĩa to lớn và sẽ ảnh hưởng

trực tiếp tới kết quả huấn luyện Vì vậy để có được kết quả cao, giáo viên phải tiến

hành hỏi thăm từng học sinh, nắm bắt được tâm lí, sở thích, tính cách, trình độ

nhận thức, đặc điểm cá nhân của từng em để trong suốt quá trình tập luyện

Giáo viên nghiên cứu học sinh theo 2 phương pháp:

- Phương pháp định lượng: Căn cứ vào các chỉ số như chiều cao, cân nặng, bệnh lí

cơ thể, sức bật, sức mạnh cơ tay, sức mạnh cơ bụng để đánh giá thể chất học

sinh

Dựa vào bảng sau để đánh giá học sinh đội tuyển và nhóm đối chứng (lớp Võ khối

11):

Đội tuyển Võ:

Stt Khối lớp Giới tính Cao TB Nặng TB Bật xa tại

chỗ (cm)

Chống đẩy (lần/phút)

Rút chân tại chỗ (lần/phút)

1 10 hs đội

tuyển

1m55-1m62

2 10 học sinh

đội tuyển

Nhóm đối chứng (lớp võ khối 11):

Stt Khối lớp Giới tính Cao TB Nặng TB Bật xa tại

chỗ TB (cm)

Chống đẩy (lần/phút)

Rút chân tại chỗ

TB (lần/phút)

1 15 hs lớp 11 Nữ

1m55-1m62

2 13 học lớp

11

- Phương pháp nghiên cứu về động cơ cá nhân của học sinh: dùng câu hỏi:

Em thích học Võ Taekwondo không? Môn Võ giúp ích gì cho em trong học tập và

cuộc sống? Em tập môn Võ vào lúc nào?

Đội tuyển võ:

Stt Khối lớp Giới tính Em thích học Võ

không?

Môn Võ có tốt cho em không?

Em tập môn Võ vào lúc nào?

1 10 học sinh

đội tuyển

Không: 0

Có: 10 Không: 0

Sáng: 3; Chiều: 7; Tối: 0; lúc nhà rỗi: 10

2 10 học sinh

đội tuyển

Không: 0

Có: 10 Không: 0

Sáng: 7; Chiều: 9; Tối: 0; lúc nhà rỗi: 10

Nhóm đối chứng:

Stt Khối lớp Giới tính Em thích học Võ

không?

Môn Võ có tốt cho em không?

Em tập môn Võ vào lúc nào?

1 15 học sinh

lớp 11 Võ

Không: 2

Có: 15 Không: 0

Sáng: 3; Chiều: 7; Tối: 3; lúc nhà rỗi: 2

2 13 học sinh

lớp 11 Võ

Không: 1

Có: 13 Không: 0

Sáng: 8; Chiều: 11; Tối: 1; lúc nhà rỗi: 2

Căn cứ vào bảng thăm dò trên, tôi nhận thấy học sinh yêu thích môn Võ và có ý

thưc tập luyện hàng ngày.tuy nhiên, các em trong đội tuyển Võ có ý thức và đam

mê tập luyện nhiều hơn, có cố gắng hơn ngoài giờ huấn luyện ở trường, các em còn

tranh thủ tập thêm ở nhà và lúc nhàn rỗi

4.2.2 Quá trình huấn luyện đội tuyển võ trường THPT chuyên Lào Cai tham

gia HKPĐ tỉnh lần thứ VIII năm 2020:

Quá trình huấn luyện là việc thực hiện các kế hoạch huấn luyện đề ra nhằm

giúp các học sinh nâng cao trình độ nhận thức và đạt tới sự phát triển cao độ nhất

về thể chất và tinh thần, sẵn sàng thi đấu gành thành tích cao nhất Quá trình này

nhất thiết phải bao gồm ba giai đoạn là: lập kế hoạch, tổ chức thực hiện và kiểm tra

đánh giá

- Trình tự tiến hành: Căn cứ theo kế hoạch tập luyện hàng tuần đã được lãnh

đọa nhà trường phê duyệt: đó là tập luyện từ 16h45 đến 18h00 các buổi chiều thứ

3, 5, 7 hàng tuần ( trừ ngày lễ)

- Nội dung giảng dạy:

+ Về lí thuyết: Lịch sử hình thành và phát triển môn Võ Taekwondo Các giải thể thao và hạng cân thi đấu

+ Các kỹ chiến thuật cơ bản trong môn Võ Taekwondo như tấn công bằng đòn chân, tấn công bằng đòn tay, kỹ thuật phòng thủ

+ Các kiến thức cơ bản liên quan đến môn Võ Taekwondo: y sinh, giải phẫu, tâm lí

+ Thi đấu đối kháng với các bạn trong lớp hoặc giao lưu với trường bạn

4.2.3 Phương pháp huấn luyện môn Võ Taekwondo:

Căn cứ cơ sở lý thuyết nêu ở trên và thực tế huấn luyện cho đội tuyển Võ trường THPT chuyên,tôi đã rút ra phương pháp huấn luyện như sau:

- Nêu chính xác tên gọi của kỹ thuật

- Mục đích sử dụng của kĩ thuật

- Mục tiêu tấn công

- Phương hướng thực hiện kĩ thuật

- Yêu cầu: Những yêu cầu cần phải thực hiện khi thực hiện kĩ thuật

- Cách thực hiện: Mỗi kĩ thuật giáo viên phải thị phạm từ 3 lần trở lên

+ Thị phạm lần 1: Giáo viên thị phạm nhanh giúp học sinh hình dung một cách khái quát kĩ thuật cần thực hiện

+ Thị phạm lần 2: Giáo viên thị phạm với tốc độ chậm và chia thành từng bước nhỏ, giúp học sinh hiểu và nắm được cách thực hiện kĩ thuật