- Trường TH&THCS Đồng Phú - Đông Hưng - Thái Bình Số Ngày thángnăm sinh Nơi công tác Chứcdanh Trình độchuyên môn Tỷ lệ đónggóp vàoviệc tạo rasáng kiến TrườngTH&THCSĐồng Phú Giáoviên Cao
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh Phúc
* * * * * * * * *
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: - UBND huyện Đông Hưng.
- Phòng Giáo dục – Đào tạo huyện Đông Hưng.
- Trường TH&THCS Đồng Phú - Đông Hưng - Thái Bình
Số
Ngày thángnăm sinh Nơi công tác
Chứcdanh
Trình độchuyên môn
Tỷ lệ đónggóp vàoviệc tạo rasáng kiến
TrườngTH&THCSĐồng Phú
Giáoviên
Cao đẳng sư
- Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: “ Giúp học sinh lớp 1 học tốt
môn Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch”
- Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Phạm Minh An - Trường TH &THCS Đồng
Phú
- Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Dạy môn Mĩ thuật cấp Tiểu học
- Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: 9/2019
- Mô tả bản chất của sáng kiến: Sáng kiến “ Giúp học sinh lớp 1 học tốt môn
Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch” nhằm giúp học sinh lớp 1 dễ dàng tiếp
cận được với phương pháp dạy học mới thông qua các quy trình dạy học Từ đó
giúp các em yêu thích và nắm được kiến thức môn học, bước đầu tạo ra được
các sản phẩm phù hợp, tạo nền tảng vững chắc cho các năm học tiếp theo
- Những thông tin cần bảo mật: Không
- Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: Gồm cơ sở vật chất, phòng học,
thiết bị và đồ dùng dạy học Sự đổi mới và sáng tạo của giáo viên, học sinh, sự
Trang 2- Đánh giá lợi ích thu được do áp dụng sáng kiến: Học sinh thích học môn Mĩ
thuật, tự tin , yêu trường , yêu lớp Tích cực tham gia các hoạt động của trường
của lớp Chất lượng giáo dục thẩm mĩ được cải thiện hơn
- Đánh giá lợi ích thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tập thể giáo
viên và các cá nhân tham gia áp dụng sáng kiến lần đầu : Học sinh thích học vẽ,
có các sản phẩm bài vẽ phù hợp, chất lượng đại trà được nâng cao hơn
- Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật và
tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước Pháp luật
Minh Phú, ngày 15 tháng 6 năm 2020
Người viết
Phạm Minh An
BÁO CÁO SÁNG KIẾN
I, THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
Trang 31 Tên sáng kiến: “Giúp học sinh lớp 1 học tốt môn Mĩ thuật theo
Ngày tháng năm sinh: 01- 01-1973
Trình độ chuyên môn: Cao đẳng Sư phạm Họa
Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên Mĩ thuật
Trường TH&THCS Đồng Phú – Đông hưng – Thái Bình
Điện thoại: 0389110471 Email : quanghuya911@gmail.com
4 Đồng tác giả : Không
5 Chủ đầu tư sáng kiến : Phạm Minh An
Trường TH&THCS Đồng Phú – Đông hưng – Thái Bình
Điện thoại: 0389110471 Email : quanghuya911@gmail.com
Trang 4“ Giúp học sinh lớp 1 học tốt môn Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch ”
2 LĨNH VỰC SÁNG KIẾN
- Áp dụng trong giảng dạy môn Mĩ thuật ở trường Tiểu học
Sáng kiến nhằm góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy môn Mĩ thuật ởlớp 1, từ đó giúp cho học sinh thích học Mĩ thuật hơn và nâng cao chất lượnggiáo dục thẩm mĩ trong nhà trường
3 MÔ TẢ BẢN CHẤT CỦA SÁNG KIẾN
3.1 TÌNH TRẠNG GIẢI PHÁP ĐÃ BIẾT
Như chúng ta đã biết từ năm học 2014-2015, Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉđạo triển khai phương pháp dạy - học Mĩ thuật mới sử dụng những quy trình Mĩthuật của Đan Mạch ở tất cả các trường Tiểu học trên toàn quốc Đó là sự đúckết những kinh nghiệm quý báu từ Vương quốc Đan Mạch và nền giáo dục nghệthuật tiên tiến trên thế giới Những quy trình mĩ thuật theo phương pháp mới củaĐan mạch đều hướng tới mục tiêu lấy học sinh làm trung tâm; kích thích sựtương tác, tư duy sáng tạo và phát triển nhận thức Để từ đó, các em có thể hìnhthành và phát triển các năng lực cốt lõi là:
+ Sáng tạo Mĩ thuật và qua đó biểu đạt bản thân ( suy nghĩ, tình cảm,mong muốn,…)
+ Hiểu cảm nhận và phản ánh được hình ảnh của sản phẩm, tác phẩm mĩthuật (phân tích, đánh giá được sản phẩm, tác phẩm)
+ Giao tiếp - trao đổi, tiếp nhận ý tưởng và ý nghĩa thông qua sản phẩm,tác phẩm mĩ thuật
Ngoài những năng lực nói trên, học sinh cũng có thể phát triển các giácquan, các kĩ năng sống, kinh nghiệm và khả năng giải quyết vấn đề, các nănglực hợp tác, năng lực tự học và tự đánh giá
Qua thực tế áp dụng phương pháp Đan Mạch dạy học ở trườngTH&THCS Đồng Phú hiện nay tôi thấy một vấn đề là :
+ Học sinh còn bỡ ngỡ khi áp dụng phương pháp dạy học mới, đặc biệt làcác em học sinh lớp 1
Trang 5+ Việc triển khai dạy học theo phương pháp Đan Mạch yêu cầu hoạt độngnhóm rất nhiều gây khó khăn cho học sinh các lớp đầu cấp học.
+ Bên cạnh đó để học tốt môn học theo phương pháp mới, học sinh cầnchuẩn bị rất nhiều đồ dùng đáp ứng cho từng quy trình dạy học khác nhau như :các vật liệu sưu tầm, giấy màu, bìa cứng, hồ dán, kéo, màu vẽ, đất nặn… gâykhó khăn cho học sinh các lớp nhỏ
+ Kết quả khảo sát chất lượng đầu năm học khối 1 năm học 2019 – 2020 :
Là người giáo viên giảng dạy môn Mĩ thuật, tôi luôn mong muốn tìm cácgiải pháp giúp các em học tốt hơn, đáp ứng các mục tiêu của môn học Đặc biệt
là đối với học sinh lớp 1còn rất nhiều bỡ ngỡ với môn học, cần phải có cách
thức tổ chức hoạt động học tập ( thông qua các quy trình dạy học) phù hợp
giúp các em nhanh chóng thích nghi với môn học và thể hiện được hết khả năngcủa mình, tạo nền tảng vững chắc khi lên các lớp trên
Chính vì những lý do trên mà tôi đã chọn sáng kiến: “ Giúp học sinh lớp
1 học tốt môn Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch ”
3.2 NỘI DUNG GIẢI PHÁP ĐỀ NGHỊ CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
A, Mục đích của giải pháp :
Nhằm giúp các em học sinh lớp 1 học tốt môn Mĩ thuật theo phương phápĐan mạch, bản thân tôi thấy cần phải làm tốt một số nhiệm vụ sau : Biết lập kếhoạch và tổ chức thực hiện những quy trình dạy học hiệu quả và tích cực tạitrường và tạo cảm hứng học tập môn Mĩ thuật , bao gồm cả trong và ngoài lớphọc Biết cách tổ chức và dạy Mĩ thuật một cách linh hoạt và sáng tạo, phù hợpvới thực tế văn hóa, cơ sở vật chất của nhà trường Biết cách tổ chức và đánh giáliên tục quá trình học Mĩ thuật để phát triển các năng lực học tập, khả năng sángtạo và kĩ năng sống cho mỗi học sinh Theo dõi kiểm tra, đánh giá kết quả học
Trang 6thiếu sót, sai lầm của học sinh cũng như cải tiến phương pháp dạy- học môn mĩthuật hiện nay Chia sẻ và giúp cho phụ huynh học sinh và cộng đồng xã hộithấy được tầm quan trọng của Mĩ thuật và hoạt động giáo dục Mĩ thuật trongcuộc sống
B, Nội dung của giải pháp :
Để dạy tốt chương trình môn Mĩ thuật đối với khối lớp 1 Chúng ta cầnthực hiện được các yêu cầu sau:
- Điêu khắc - Nghệ thuật tạo hình không gian
- Tạo hình con rối và nghệ thuật biểu diễn
Ngay từ đầu năm học người giáo viên cần xây dựng kế hoạch chu đáo cho
cả năm học, có kế hoạch cụ thể cho từng tháng từng tuần để có những phương
án chuẩn bị tốt nhất cho cả năm học
B2 Vận dụng linh hoạt 7 quy trình dạy học phù hợp với khả năng nhận thức của học sinh :
Giáo viên tạo hứng thú cho học sinh bằng cách lập nên các quy trình dạy học mĩ thuật tích hợp, linh hoạt theo chủ đề liên quan đến kinh nghiệm cá nhân,tâm lý lứa tuổi và kiến thức của học sinh Tùy điều kiện cơ sở vật chất mà giáoviên tổ chức các hoạt động học tập vận dụng linh hoạt 7 quy trình Mĩ thuật mới
-cụ thể áp dụng cho các quy trình như sau :
* Phương pháp dạy theo quy trình tạo hình ba chiều – Tiếp cận theo chủ đề :
Quy trình này được áp dụng cho các chủ đề cụ thể như sau :
Trang 7- Chủ đề 13: Khu nhà nơi em ở: gồm 4 (Tiết)
- Chủ đề 3: Sáng tạo cùng hình vuông,hình tròn,hình chữ nhật,hình tamgiác: gồm 2 (Tiết)
Giáo viên khuyến khích học sinh tìm hiểu ngôi nhà của các em bằng cáccâu hỏi gợi mở
- Học sinh vẽ và tô màu ngôi nhà của mình, khuyến khích các em vẽ thêmnhiều chi tiết như: cửa ra vào, cửa sổ, mái nhà, chi tiết về ngôi nhà…
- Khi các thành viên trong nhóm đã hoàn thành xong ngôi nhà, có thể vẽtiếp cảnh vật xung quanh hoặc xé, cắt dán những ngôi nhà dán qua tờ giấy mới
để các em điều chỉnh lại khoảng cách ngôi nhà cho phù hợp.Tiếp theo các embắt đầu thảo luận vẽ thêm cảnh vật xung quanh như thế nào cho phù hợp: cây,vườn hoa, hàng rào,mây, mặt trời…
Tranh vẽ ngôi nhà của nhóm 2 lớp 1B
* Cách 2 : Tạo ngôi nhà bằng các vật dụng tìm được
- Giáo viên gợi ý học sinh các vật liệu sử dụng phù hợp với lứa tuổi củacác em như: Vỏ hộp sữa, bìa cattong, đất nặn, giấy màu…
Trang 8+ Giáo viên hướng dẫn các thành viên trong nhóm sắp xếp các hộp sữa đểtạo thành hình vuông hoặc hình chữ nhật đứng (ngôi nhà cao tầng), sau đó dùnggiấy màu tạo thành mái nhà ( mái nhà được gấp lại như hình tam giác )
+ Khi các thành viên đã hoàn thành xong ngôi nhà của mình, các em sẽbắt đầu thảo luận xem sẽ sử dụng giấy màu nào để trang trí vào ngôi nhà, các emcũng sẽ trang trí thêm cửa sổ, cửa ra vào và những cảnh vật xung quanh theo sựnhất trí của cả nhóm
Sản phẩm ngôi nhà được tạo từ các vật liệu sưu tầm của lớp 1A
* Phương pháp dạy theo quy trình Xây dựng cốt truyện
Quy trình này có thể áp dụng cho các chủ đề :
- Chủ đề 11: Vườn rau của bác nông dân: gồm 3 (Tiết)
- Chủ đề 10: Đàn gà của em: gồm 3 (Tiết)
- Chủ đề 7: Tìm hiểu tranh theo chủ đề: Những con vật ngộ nghĩnh: gồm 2(Tiết)
Phương pháp xây dựng cốt truyện giúp học sinh vận dụng những hiểubiết và sự trải nghiệm cá nhân để phát triển, mở rộng chủ điểm thành một câutruyện có các nhân vật ( người hoặc sự vật ) với các mối quan hệ trong nội dung
sự việc cụ thể của câu truyện giáo viên tạo hứng thú giúp học sinh chủ động
Trang 9khám phá những sự việc, sự kiện và các đối tượng trong cuộc sống liên quan đếncốt truyện, từ đó học sinh biểu đạt được câu truyện bằng ngôn ngữ nói và ngônngữ tạo hình ( vẽ tranh hay xé dán giấy ).
Ví dụ : Chủ đề 7: Tìm hiểu tranh theo chủ đề: Những con vật ngộnghĩnh: gồm 2 (Tiết)
Xác định chủ điểm từ cốt truyện …đến hình thành câu truyện:
- Các nhóm học sinh trao đổi thảo luận nhằm hình thành bối cảnh liênquan đến câu truyện
- Từ cốt truyện các nhóm có thể liên tưởng sáng tạo theo trí nhớ và gợi ýcủa giáo viên
- Giáo viên hướng dẫn các em trình bày câu truyện của mình trước nhóm,
cả nhóm sẽ lần lượt trình bày và trao đổi, sữa chữa hay bổ sung nhằm mở rộngcác tình tiết trong câu truyện
Xây dựng hình tượng và tạo hình các con vật trong câu truyện:
- Tùy theo hứng thú hoặc sự nhất trí của cả nhóm, học sinh tạo hình cáccon vật bằng các hình thức và chất liệu khác nhau:
+ Vẽ tranh cá nhân hoặc nhóm thể hiện các con vật có trong câu truyện.Sau đó sẽ sắp xếp vào bức tranh lớn của nhóm
+ Các con vật được xé dán từ giấy màu, sau đó sắp xếp dán vào tờ giấymới, tạo thêm khung cảnh xung quanh sinh động cho các con vật
- Khi học sinh tạo hình các nhân vật, giáo viên gợi ý đặc điểm hình dáng,động tác tư thế như thế nào để phù hợp với sự việc của câu truyện
Giới thiệu, trao đổi về các nhân vật:
- Trình bày các con vật tại nhóm ( bày trên bàn hoặc treo dán trên bảng lớp )
- Học sinh giới thiệu và phân tích về các con vật đã sáng tạo
- Học sinh các nhóm cùng trao đổi
Hình thành bức tranh từ các con vật trong câu truyện:
- Lựa chọn các con vật phù hợp với nội dung câu truyện
- Hình thành bức tranh trong bối cảnh địa điểm
- Bố cục, sắp xếp các con vật để biểu đạt câu truyện
Trang 10- Sửa đổi tư thế động tác, thêm các con vật phụ và cảnh vật làm phongphú thêm cho tác phẩm.
Sản phẩm tranh con vật của các thành viên trong nhóm - Lớp 1B
Giới thiệu tác phẩm từ cốt truyện ( treo dán, trưng bày trước lớp )
- Đại diện nhóm phân tích, diễn giải về tác phẩm của nhóm mình
+ Nêu rõ nội dung đã thể hiện trong bức tranh
+ Học sinh các nhóm khác trao đổi và chia sẻ về nội dung và cảm nhận từnhững bức tranh của nhóm mình và nhóm bạn đã thể hiện
* Phương pháp dạy theo quy trình Vẽ theo nhạc:
Quy trình này có thể áp dụng cho các chủ đề :
- Chủ đề 1: Cuộc dạo chơi của đường nét: gồm 2 (Tiết)
- Chủ đề 2: Sắc màu em yêu: gồm 2 (Tiết)
- Chủ đề 9: Thiên nhiên tươi đẹp: gồm 2 (Tiết)
Nghe nhạc và vẽ theo giai điệu:
Giáo viên tạo nhóm khoảng 4 - 6 học sinh
- Khởi động: giáo viên nên chọn nhạc không lời, học sinh lắng nghe
và cảm nhận giai điệu âm nhạc, di chuyển quanh bàn hoặc nhún nhảy theogiai điệu Học sinh dùng màu sáp bắt đầu vẽ những nét màu trên giấy, các
em có thể vẽ bằng 2 tay, mỗi tay có thể cầm từ 2 đến 3 cây màu tùy theo ýthích ( không nên sử dụng màu đen ) Âm nhạc tăng dần sang tiết tấunhanh, các em sẽ vẽ nhanh hơn, nhún nhảy mạnh mẽ hơn Hoạt động nàychỉ nên kéo dài khoảng trong khoảng 15 - 20 phút Đối với các em học lớp
Trang 111, khi thực hiện quy trình này giáo viên cần có những khẩu lệnh giúp họcsinh mạnh dạn hơn.
- Ví dụ: Trước khi bật nhạc giáo viên cần đặt câu hỏi như :
+ Các em đã sẵn sàng chưa nào?
+ Vậy quy trình vẽ theo âm nhạc bắt đầu nào
Sau khi bật nhạc giáo viên cũng nhún nhảy cùng các em để tạo sự sôiđộng và mạnh dạn hơn khuyến khích các em cười vui tươi trong hoạt động nàygiúp các em cảm thấy yêu thích và thoải mái
Từ vẽ tranh đến thưởng thức và cảm nhận về màu sắc:
- Học sinh quan sát bức tranh vừa thực hiện, đưa ra nhận xét và chia sẻcảm nhận về hoạt động vừa thực hiện Các em tưởng tượng ra những hình ảnhhoặc đề tài từ bức tranh lớn đó
Lựa chọn hình ảnh trong thế giới tưởng tượng:
- Ở hoạt động này giáo viên có thể linh hoạt ở mỗi bài
Ví dụ: - Chủ đề 1: Cuộc dạo chơi của đường nét: gồm 2 (Tiết)
*Cách 1:
- Giáo viên hướng dẫn học sinh làm khung giấy, hoặc giáo viên chuẩn bịsẵn học sinh dịch chuyển khung trên bức tranh lớn của nhóm mình để tìm phầnđường nét màu sắc mình thích, rồi dán khung giấy vào vị trí đó Mỗi học sinh sẽtìm cho mình những hình ảnh từ nét cong như: bông hoa, trái cây,…(vẽ tạothành bức tranh tĩnh vật) ; mây núi, mặt trời, chim, cá,…(vẽ tạo thành bức tranhphong cảnh biển),…
- Sau đó các em dùng cây màu tối (màu đen) vẽ chồng lên sản phẩm âmnhạc, sau khi đã vừa ý với nét vẽ, học sinh tiếp tục chọn những màu sắc mìnhthích tô nhấn vào những hình ảnh của mình, khi nhấn các em cũng sẽ dùngnhững nét ngoằn ngoèo để không làm mất đi đường nét ban đầu của sản phẩm
âm nhạc nhưng vẫn thể hiện được hình ảnh mà các em muốn vẽ
Trang 12
Sản phẩm vẽ theo nhạc của học sinh lớp 1B
* Phương pháp dạy theo quy trình Vẽ cùng nhau và sáng tác câu truyện:
- Mục tiêu của phương pháp dạy thep quy trình vẽ cùng nhau nhằm giúphọc sinh biết cách hợp tác và hoạt động theo nhóm, cặp Biết cách vẽ và trảinghiệm hiệu ứng màu sắc, biết tạo ra các sắc độ đậm nhạt đơn giản trong bài vẽtrang trí hoặc bài vẽ tranh Học sinh có kiến thức đơn giản về màu sắc và phânbiệt được đậm nhạt của màu sắc khi sử dụng trong trang trí
Ví dụ: Chủ đề 4: Những con cá đáng yêu – 3 tiết
Chuẩn bị đồ dùng dạy học:
Trang 13- Đồ dùng dạy vẽ trang trí: tranh, ảnh, mẫu vật thật, …Giáo viên linh độngtrong việc chuẩn bị đồ dùng phù hợp với nội dung bài học.
Hướng dẫn học sinh cách quan sát:
- Giáo viên giới thiệu bài mẫu, đồng thời đặt câu hỏi để học sinh suy nghĩ,quan sát và thấy được vẻ đẹp của những chú cá đáng yêu
- Cá nhân mô phỏng,vẽ hình ảnh con cá sau đó tạo kho hình ảnh
- Giáo viên nhắc nhở các em chú ý đến quá trình quan sát với các hìnhthức như: hình dáng, màu sắc, đặc điểm của những con cá,… từ đơn giản đếnphức tạp, phù hợp với học sinh khối lớp 1 và sở thích của các em
- Nên để các em tự nhận xét, đánh giá rút ra cái hay, cái đẹp Giáo viêntổng kết, động viên khen ngợi ở lớp 1 các em còn rất nhỏ, vì vậy tuyên dương
và khen thưởng luôn là hình thức học mà các em thích thú nhất Đây sẽ là độnglực giúp các em hăng hái hơn, tích cực hơn trong các hoạt động tiếp theo củabài
Biểu đạt:
Học sinh làm việc theo nhóm 2-4 em, giáo viên sẽ hướng dẫn các em các
vẽ sao cho cân đối
- Trên tờ giấy trắng A3 hoặc A4, hoạt động theo nhóm,mỗi e tự chọn chomình một chú cá có hình dáng theo ý thích vẽ ra giấy A4 sau đó tô màu, rồi xéhoặc cắt dán – Rồi cùng nhau sắp xếp vào giấy A3 sao cho phù hợp với ý tưởngcủa các em giáo viên cùng các nhóm sắp xếp hoàn thành bài theo chủ đề sao chohợp lý
Sản phẩm vẽ theo âm nhạc của học sinh – Lớp 1B
* Phương pháp dạy theo quy trình Vẽ biểu cảm :